(Hulusi Bey’in fıkrasıdır.)
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 233. Məktub
Bugün hayreti mûcib, nazarı cazip, dikkati câlib, manası latîf, tertibi zarif, tevafuku nazif, envarı zâhir, i’cazı bâhir, zübde-i bürhan, erkân-ı iman, bir lem’a-i i’caz-ı Kur’an olan və mübarək Hüsrev’in çox mükemmel bir tarzda istinsah ettiği Iyirmi Doqquzuncu Söz ilə melfufu cidden çox mühim meseleleri câmi’ və bedî’ cavabları hâvi On Altıncı Lem’a’yı və mənim kimi tembellere mükemmel bir ders-i ikaz olan məktubu almakla bahtiyar və çoktandır mahrum kaldığım Nurlara kavuşmaktan mütevellid nimete mazhariyetten dolayı, Cenab-ı Hallak-ı Rahîm’e teşekkürden âcizim.
Orada kardeşlerimizden beş nevi ibadət hakkındaki izahları ilə pis şahsiyetime deyil, sırf Kur’an’a, imana, Nur’a, həqiqətləre müteveccih halime baktım və kanaatlerimi yokladım. Mən də eyni şeyleri düşünmüş və kanaat getirmişdim.
1- Ehl-i dalalete qarşı mücahede:
اِن۟ تَن۟صُرُوا اللّٰهَ يَن۟صُر۟كُم۟ وَيُثَبِّت۟ اَق۟دَامَكُم۟
2- Neşr-i həqiqətdə üstada yardım:
وَتَعَاوَنُوا عَلَى ال۟بِرِّ وَالتَّق۟وٰى وَ اَطٖيعُوا اللّٰهَ وَ اَطٖيعُوا الرَّسُولَ
3- Müslümanlara iman cihetinden hizmet:
اِنَّ الدّٖينَ عِن۟دَ اللّٰهِ ال۟اِس۟لَامُ وَاع۟تَصِمُوا بِحَب۟لِ اللّٰهِ جَمٖيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا اِنَّمَا ال۟مُؤ۟مِنُونَ اِخ۟وَةٌ kimi âyetlerle اَلدّٖينُ النَّصٖيحَةُ اَلدّٖينُ النَّصٖيحَةُ اَلدّٖينُ النَّصٖيحَةُ hadîs-i şerifi.
4- Kalemle ilmi tahsil: نٓ وَال۟قَلَمِ وَمَا يَس۟طُرُونَ
Madam ki həqiqət ilmi tedris edilmir. Əlbəttə mahfî hikmetlere binaen mahdud insanların eline geçen, kulağına giren bu nevi derslerin ciddi tahsili üçün bilhassa okuması yazması olanların bizzat yazmak suretiyle, bu neticeyi bulacaklarına şübhə edilmeməlidir. Bir şeyi yazmak; okumak, anlamaq, sonra başqa kâğıda nakletmektir ki bu tarzla matlub istifadenin temin edileceği muhakkaktır.
5- Bir saati bir sene ibadət hükmüne geçəcək təfəkkür: Bəli Nurlarla istifadə, belə saatler, zannederim hepimizin meşhudu olmuşdur. Sözler’deki həqiqətləri təfəkkür, eynilə Kur’an’ın künuzunu manen taharridir ki Fettah ismi imdada yetişerek, elə muhayyirü’l-ukûl kapılar açır ki zevkine nihayet bulunmur. Perdesiz, vasıtasız Kur’an’a bakınca zülâl kimi həqiqətlərin tecelli ettiği, bulutsuz havada güneş və belə bir havada yıldızlarla süslenmiş semada bedirlenmiş kamer kimi müşahede olunur.
Mənim kimi bir isyankârın vaziyeti, hali, kabiliyeti, istidadı aslâ müstaid değilken, Allahu Zülcelal’in nihayətsiz kerem və rəhməti, fazıl və inayəti ilə iki kere iki dörd kat’iyetinde kat’î kanaatim gelmişdir ki Hazret-i Gavs’ın və onun üstadı, iki cihan fahri Nebiyy-i Efhamımız (asm) Efendimiz Hazretlerinin dua və himmetleri, Hazret-i Kur’an’ın şakirdleri üzerindedir. Sû-i ihtiyarımızla bozmazsak bu himayet və sahabet əlbəttə devam edəcəkdir, kat’î kanaat və imanındayım.
Bu satırları mənə yazdırtan âsâr-ı Nur’un şeref-i vürûdları və feyizleri, inşâallah içinde gizlenmiş olan aşr-ı âhir-i ramazandaki Leyle-i Kadrin ihya edilmiş sevabını verir və rıza-yı Samedanîye mazhariyetle, saadet-i ebediyeyi kazanmaya bir vesile olur.
Ey Üstadımın bu fâni âlemde arkadaşları inşâallah âhiret âleminde də yoldaşları olacaq olan aziz və qiymətli qardaşlarım! Bu anda kalbim belə inlir, mən də ihtiyarsız yazıram:
Hazret-i Üstadın gösterdiyi yol, eynilə Kur’an’ın cadde-i kübrasıdır; ondan ayrılmayalım, hizmetten kaçmayalım, fütur getirmeyelim. Sermayesi yalan və yalancılık olan siyaset propagandaları, sû-i kesbimiz ilə kazanılan və bugün tevarüs eden fena şeylere qarşı, kaderi ittiham derecesinde muradullaha müdahaleye cesaret etmeyelim. Biz abdiz. Sebeb-i yaradılışimiz; seyyidimizi, yaratanımızı, râzıkımızı bilmək və bulmaktır. Hülâsa-i mevcudat olan Peygamberimiz vasıtasıyla inzal və ikram buyrulan Kur’an’ın ahkâmına və o Hazret’in sünnetine tevfik-i harekete bezl ü gayret edelim. İşte o Nur elimizde mürebbi, yanımızda muarrif. Aramızda Nurları neşre, mürebbi və muarrifimizi dinlemeye çalışalım. Biz vazife-i bəndəliki yapalım, netice-i mükâfatı Hâlık-ı Rahîm’imize bırakalım. Yekdiğerimize en böyük yardım olan duayı da esirgemeyelim.
Zühre, Habbe, Katre və Zeyli’nin Arabî bir nüshası bu fakire ihda buyrulmuş, bir gün tercümesinin də yapılacağına işarə olunmuştu. Demək, zamanı geldi və mənim kimi Arabî bilmeyen kardeşlerin manevî arzuları, Zühre’nin tercümesine vesile oldu. Çox muhtasar olaraq duygularımı arz edəcəyəm:
Birinci Nota:
فَاع۟لَم۟ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ kelime-i tevhidi ilə Mabud-u Həqiqi’ye bağlanmalı.
İkinci Nota:
اَللّٰهُ اَك۟بَرُ اَللّٰهُ اَك۟بَرُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ اَك۟بَرُ اَللّٰهُ اَك۟بَرُ وَ لِلّٰهِ ال۟حَم۟دُ tekbir-i ekberi ile kibriya və azamet sahibi ancak Allahu Zülcelali və’l-kemal olduğunu…
Üçüncü Nota:
كُلُّ شَى۟ءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَج۟هَهُ لَهُ ال۟حُك۟مُ وَاِلَي۟هِ تُر۟جَعُونَ nass-ı azîmi ilə madam ki hər şey helâk olacaq, ey zayıf insan! Bundan sənin, şemse nisbeten bir zerre hətta olmayan hayatının da hissesi olduğunu anla, aklını başına topla, yaratılışındaki hikməti düşün, haddini bil, ömr ü hayatını, sənə saadet-i ebediyeyi temin edəcək şeylerle geçir hakikatini…
Dördüncü Nota:
كُلُّ نَف۟سٍ ذَٓائِقَةُ ال۟مَو۟تِ قُل۟ يُح۟يٖيهَا الَّذٖٓى اَن۟شَاَهَٓا اَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَل۟قٍ عَلٖيمٌ kimi âyetlerle müeyyed olduğu üzere ba’de’l-mevt ثُمَّ نُفِخَ فٖيهِ اُخ۟رٰى فَاِذَاهُم۟ قِيَامٌ يَن۟ظُرُونَ âyetinin sırrı zâhir olacaq ceza və hesap gününde, Mâlik-i Yevmi’d-din’in huzurunda, mahlukat və mevcudatın en qiymətliı olan insanın eynilə halk olunarak bulundurulacağını…
Beşinci Nota: Avrupa’nın surî medeniyetinin həqiqətlər-i Kur’aniye ilə butlanını وَنُنَزِّلُ مِنَ ال۟قُر۟اٰنِ مَا هُوَ شِفَٓاءٌ وَرَح۟مَةٌ لِل۟مُؤ۟مِنٖينَ âyetinin bir muhavere şeklinde tedrisini…
Altıncı Nota:
اِنَّمَا ال۟مُش۟رِكُونَ نَجَسٌ كَم۟ مِن۟ فِئَةٍ قَلٖيلَةٍ غَلَبَت۟ فِئَةً كَثٖيرَةً kimi âyetlerle hem iman tacını giyen hizbullahın galebesini və hem zâhir insan surətində halk olunan müşrikînin və onların bir nev’i olan, hər şeyi inkâr edenlerin Kur’an nazarındaki kıymetlerini…
Yeddinci Nota:
وَلَا تَن۟سَ نَصٖيبَكَ مِنَ الدُّن۟يَا اِنَّ اللّٰهَ يَا۟مُرُ بِال۟عَد۟لِ وَال۟اِح۟سَانِ وَتَعَاوَنُوا عَلَى ال۟بِرِّ وَالتَّق۟وٰى kimi âyâtın manasını hatırlattığını…
Səkkizinci Nota: Sonunda zikrolunan dörd âyet-i celilenin bir nevi tefsiri…
Doqquzuncu Nota: Bugünün Doqquzuncu Söz’ünün bir çərdəyi olduğunu…
Onuncu Nota: Marifetullaha yol açacaq, bid’aların kesreti zamanında Risale-i Nur unvanını alacaq və en evvel “Ey ehl-i iman! Öldükten sonra dirilmek var, ceza və hesap günü var, uyanın!” hitabı ilə mevki-i intişara konulacaq olan Onuncu Söz’e mahfî işarə ettiğini…
On Birinci Nota: On Bir, On İki, On Üç, On Dördüncü Sözler kimi Kur’an’dan fazlaca bahseden Nur risalelerine, bilhassa bunlar arasında parlak bir mevkii işgal eden Iyirmi Beşinci Söz’ün geleceğine îma eylediğini…
On İkinci Nota: Bütün Müslümanlara, muhtelif tarîkatlarda sülûk ilə kazanılacaq neticeye, acizlik və möhtaclıq və şəfqət və təfəkkür tarîkında besmele olacaq bir ders verdiğini…
On Üçüncü Nota: Iyirmi Altıncı Söz’ü اِن۟ اَج۟رِىَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ âyetlerini, مَن۟ عَرَفَ نَف۟سَهُ فَقَد۟ عَرَفَ رَبَّهُ hadîsini, Birinci Söz’ü, mecazî muhabbetteki makul dereceyi göstererek taklitten tahkike geçmek lüzumunu…
On Dördüncü Nota: Çox mühim və çox nurlu bir eser olan Iyirminci Tevhid Mektubunu…
On Beşinci Nota: Üç meselesi ilə Kur’an’daki emir və nehyin ne qədər yerinde olduklarını və şeriat-ı Ahmediye desatirinin ne qədər makul və mantıkî esaslara istinad ettiğini ayân beyan göstermektedir.
Çox kusurlu və âciz talebeniz aldığı feyizleri ancaq metindeki yazıları tekrarla ifade edə bilər. Hatayı azaltmak üçün sözü itnaba düşürmemek daha makul düşüncesiyle, maruzatımı qısa kesmeyi daha faydalı görürəm.
Hulusi

