Barla Lâhikası

Barla Lahiyəsi 169. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

(Eğirdir Müftüsüne son ihtar.)

§2

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§3

Eski bir dost və ilim noktasında bir arkadaş olmaq üzere sizinlə bir hasbihal edəcəyəm. İkimize taalluk eden mühim bir musibet-i diniyeyi sizə haber verirəm. Bunun telafisine mümkün olduğu qədər birlikdə çalışmalıyız. Belə ki:

§4

Zatınız, hamıdan çox hizmetimize taraftar və hararetle himayetkâr olmaq lâzım gelirken, maatteessüf meçhul sebeplerle aksimize tarafgirane və bizə qarşı soğukça rakibane baktığınızdan, oğlunuzu bu köyde yerleştirip ona dost ahbap buldurmak üçün çalıştınız. Neticesinde burada elə bir vaziyet hasıl olmuş ki mahiyetini düşündükçe sənin bedeline ruhum titrir. Çünki اَلسَّبَبُ كَال۟فَاعِلِ kaidesince bu vaziyetten gelen günahlardan, seyyiattan siz mes’ulsünüz.

§5

Zehire tiryak adı vermekle, tiryak olmadığı kimi; zındıka hissiyatını veren və dinsizliğe zemin ihzar eden bir heyetin vaziyetine, ne nam verilirse verilsin, Genç Yurdu denilsin, hattâ Mübarekler Yurdu denilsin, ne denilirse denilsin o mana değişmez. Başqa yerlerde, Genç Yurdu və Türklük Meclisi, Teceddüd Mahfeli kimi isim və unvanlarla bulunan heyetler, başqa şekillerde zərərsiz bir surette bulunabilirler. Lakin bu köyde madam ki səkkiz senedir ki sırf esasat-ı imaniye və usûl-ü həqiqətlər-i diniye ilə meşgulüz. Əlbəttə bu köyde bizə qarşı muannidane bir heyetin takip edeceği esas, imansızlığa və usûl-ü diniyeye muhalif, hattâ zındıka hesabına bir hərəkət yerine girer. Bilinsin bilinmesin netice elə çıkar.

§6

Çünki bu havalide umumca tebeyyün etmiş ki siyaset cereyanlarıyla alâkadar değilim, bəlkə yalnız həqiqətlər-i diniye ilə meşgulüz. Indi burada biri bizə muhalif hərəkət etse hükûmet hesabına ola bilməz çünki mesleğimiz siyasî deyil. Hem yeni bid’alar hesabına da ola bilməz çünki həqiqi meşgalemiz, esasat-ı imaniye və Kur’aniyedir. Hem resmî Diyanet Dairesinin emirleri hesabına də deyil. Çünki emirlerini tenkit və muhalefet meşgalesi bizi kudsî hizmetimizden men’ettiği üçün o meşgaleyi başkasına buraxıb onunla meşgul olmuruq. Mümkün olduğu qədər o emirlere qarşı temas ettirmemeye çalışırıq.

§7

Elə isə səkkiz sene bu cereyan-ı imanî merkezi olan bu köyde, bizə qarşı muhalefetkârane və mütecavizane vaziyet alan, ne nam verilirse verilsin, muhalefeti zındıka hesabına və imansızlık adına kaydediləcək.

§8

İşte sizin ilminize və makam-ı içtimaînize və mensab-ı fetvanıza və bu havalideki nüfuzunuza və evlat hakkındaki müfrit şefkatinizden gelen teşvikkârane muavenetinize istinad edərək; burada hem məni hem səni çox ciddi alâkadar edəcək bir vaziyet vücuda gəlir.

§9

Mən özüm burada muvakkatım, ıslahına da mükellef değilim, bəlkə bir derece mes’uliyetten kurtulabilirim. Lakin zatınız hem səbəb hem nöqtə-i istinad olduğunuzdan o vaziyetten gelen müthiş meyvələr, defter-i a’malinize geçmemek üçün hər şeyden evvel bu vaziyeti ıslah etmelisiniz veyahut oğlunu buradan çek. O daimî sənin manevî zararına günah işleyəcək tezgâhı tebdil etmeye çalış.

§10

Zatınıza bu tezgâhın mahsulatından numune olaraq sizin hesabınıza, mənə muhalefet surətində gelen yalnız iki kiçik numuneyi gösterəcəyəm:

§11

Birincisi: Məni haddimden çox fazla hüsn-ü zanda bulunan və harekâtımı hamıdan çox hak telakki eden bir ehl-i ilim, sənə itimaden oğlunuza meslekçe dostluk etmiş. O adam bir gün yanıma geldi. Hususi odamda namazımı kılmak vaxtı geldi. Mənimlə birlikdə cemaatle kılmak onun yanında çox ehemmiyetli olduğu halde, gizli ezan-ı Muhammedîyi işitmekten kulağı müteneffirane, havftan gelen bir istikrah ilə kalktı kaçtı. Bu işe sən fetva ver. Fahr-i Âlem aleyhissalâtü Vəssalamın en nurani, leziz, kudsî kelimatını işitmekten kaçan bir kulağın altında olan kalpte bulunan iman, ne hale girdiğini sən selə!

§12

Bu belə olsa başqa cahil yaxud gençler, o meslekte necə boya alırlar, kıyas ediniz. Mənimlə birlikdə bu işe ağlayınız.

§13

İkincisi: Bir dostum var idi, takvası ifrat derecesinde idi. Mənim yanıma geldiyi vaxt, âhirete ait en güzel parçaları mənə gösterirdi və ihtar edirdi. Zatınız onu bir derece məndən soğutmak və sənin oğluna dost etmək surətində onunla konuşmuşsunuz.

§14

İşte o zat, o telkinattan sonra geçen ramazanda bir gün, mənə Hülâgu və Cengiz vakıalarını okutmak üçün gösterdi. “Aman bunları oku!” dedi. Mən kemal-i taaccüb və hayretten dedim: “Kardeşim sən divane mi oldun? Mənim Delail-i Hayrat’ı okumaya vaktim yox. Belə azlemlerin sergüzeşte-i zalimanelerini bu ramazan-ı şerifte mənə okutmak hissini haradan kaptın?” dedim. Haftada iki defa yanıma gelen o has dostumu, iki ayda bir defa daha göremedim. Lakin hakkında inayət vardı, o halden kurtuldu.

§15

Hər ne ise… Bu neviden olan elîm hâdiseler çoktur. Hakikatli bir kardeşimin neseben kardeşi olduğunuzdan haşinane deyil, mülayimane bir surette olan bu dertleşmekten gücenmeyiniz.

§16

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§17

Said Nursî

§18

Hâşiye: Heç kimseye söylemediyim, hattâ düşünmesini də istemediyim, Kur’anî hizmetimize zərər veren bir haleti söyleyəcəyəm:

§19

Zatınız bir zaman bizə dost göründüyünüzden sənin oğlun talebe kimi yanıma gelirdi, ciddi istifadeye çalışırdı. Deyil mənə sıkıntı vermək, bəlkə ihtaratımı ciddi telakki edirdi. Vaktâ ki zatınız mənə qarşı rakibane bir vaziyet aldınız, oğlunuz da o vaziyetin tesiriyle elə bir şekle girdi ki en mutî talebeden, en merhametsiz bir düşman vaziyetine geldi. O zamandan beri çekdiyim sıkıntıların və hizmet-i Kur’aniyemize gelen zararların kısm-ı a’zamı, oğlunuzun yüzünden və sənin o rakibane vaziyetinden geldiğine şübhə kalmadı. Sənin nüfuzun və şerefin olmasa idi, oğlun belə şeylere müdahale edemezdi.

§20

Hər ne ise… Sizi bütün bütün gücendirmemek üçün qısa kesirəm. Qardaşım Hakkı Efendi’nin hatırı üçün mən hakkımı helâl ederim. Lakin bizi istihdam eden və hizmetine qəbul eden Kur’an-ı Hakîm’in darbesinden korkmalı, bəlkə o helâl etməz.

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol