بِاس۟مِهٖ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 241. Məktub
اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ
Aziz, ciddi, sıddık qardaşlarım, hizmet-i Kur’aniyede samimi və qüvvətli arkadaşlarım Səbri, Hüsrev, Ali, Re’fet, Bekir, Lütfü, Rüşdü!
Cənabı-Haqq’a hədsiz şükür olsun ki sizleri hudutsuz bir sahra-yı həqiqətdə mənə enis arkadaş və yoldaş vermiş. Bu acib sahradaki hərəkət və sülûk, bazen çox ince, ehemmiyetsiz görünen bir şeyde mühim istifadeler edilir. Onun üçün zâhir nazarda malayani zannedilen bazı meselelerde, fazla takip edirəm və ziyade nazar-ı dikkatinizi celbedirəm. Ezcümle; Onuncu Söz’deki elif tevafukatı, mühim bir mesele kimi nazar-ı dikkatinize gösterirəm. Bunun sırrı şudur ki:
Bir iltifat-ı hâssaya gizliden gizliye bir işarə bulunduğunu kat’î hissetdiyim üçün ihtiyarsız olaraq kemal-i sürur və ferahımdan taşkıncasına bağırarak “Aman geliniz, siz də görün.” dirəm. Bəli, necə ki bir padşahın has bir edna işarəine mazhar olmaq, kanun-u umumîyle bir müşiriyet teveccühünden fazla medar-ı sürurdur. Elə də Hâlık-ı Zülcelal’in hususi iltifatını îma eden en gizli bir işarəe, yüz min can olsa və feda edilse və yüz min sene ömür var isə o yolda sarf edilse yenə ucuzdur.
İşte bu sırdan gelen sürurun verdiyi cezbekârane taşkınlıkla, dikkatsizlere malayani və israf sayılan belə tevafukata dair bahisler açıram. İşte bir bahis daha açacağam.
Onuncu Söz, Kur’an’ın bir sülüsünü inkâr etmək niyetiyle, haşr-i cismanîyi resmen millet içinde inkâr etmək fikrinde bulunan zındıkları susturmakla, hârika bir şule-i i’caz-ı Kur’anîyi gösterdiyi kimi; daha müteaddid emareler ilə manevî i’caz-ı Kur’an hesabına fevkalâde bir mahiyeti bulunduğunu icmalen hissetmişdik. Və indi yeniden tekrar Onuncu Söz’e nazar-ı dikkat-i âmmeyi celbetmek üçün ihtiyarsız olaraq onunla meşgul edildim və baktım.
Bu defa lafzullahın en birinci harfi olan elif, Onuncu Söz’de elə bir tevafuk gösterdi ki kat’iyen tesadüfe havale edilmediyi kimi başqa emareler ilə o tevafukta gaybî bir işarəi kat’iyen hissettim. Sonra işarəlerini koydum. Hem işarəe medar olmaq üçün hârikulâde olmaq lâzım deyildir. Çünki çox âdi perdeler içinde mühim işarəler verilir, ehli anlar.
Madam ki işarə-i gaybiye var; əlbəttə tesadüf içinden kaçar, daha hükmedemez, en cüz’î rakamları da o işarəe mal edilir. Madam ki mecmuunda işarə var, bütün eczası o işarəin hikmetine tabidir, tesadüf orada oynayamaz. Hattâ iyirmi doqquzuncu sahifede Üçüncü Həqiqət’teki elif sayılmamak lâzım gelirken sehven saymışdım. Sonra anladım ki mənə saydırılmış. Baştaki Onuncu Söz kəlməsi ilə bu Üçüncü Həqiqət ikisi sahife başında bulundukları üçün hakları sayılmaktı. Onların sair arkadaşları sahife rakamları kimi bazı vazifeyi gördürmek üçün bir cihette saymak işarəi olaraq haberim olmadan mənə yazdırılmış. Hər ne ise… Kendimin tereddüdü üçün deyil çünki kat’î kanaatim gelmiş, bəlkə başkasının şübhə və tereddüdünü izale üçün bazı muvazeneler yaptım:
Onuncu Söz’ün âhirinde yazıldığı kimi altı yüz sahifeden ziyade bir mübarək kitabın tevafukatı yüz iyirmi beş çıktı. Üç yüz əlli sahifeden ibaret digər bir kitabı yenə saydım, əlli tevafuk çıkmadı. Yenə eskiden öz telifatım Türkçe və Arabî olan iki yüz seksen sahifeden ibaret bulunan kitabın eliflerini saydım, tevafukatı kırkı tecavüz etmedi.
Demək bu Onuncu Söz’de və İşaratü’l-İ’caz’daki ekseriyet-i mutlakanın tevafukatı, gizli bir işarə-i gaybiyeyi tazammun edirlər. Mecmuunda işarə bulunsa yeter. Hər cüzünde işarəi göstermek lâzım deyildir lakin hər cüz işarəin malıdır və onun hikmetine tabidir. Sizə acele edib en evvelki işarə olunan nüshayı göndermişdim. Az hâşiyeleri sonra ilâvə ettik. Bu defa Süleyman Efendi ilə gönderilen nüsha ilə mukabele ediniz, tekmil ediniz və Halil İbrahim Efendi ilə gönderilen nüsha ilə yenə bu nüsha ilə mukabele edərək sonra Âsım Bey’e gönderiniz.
Bu defaki Hulusi Bey’in mektubunu sizə gönderdim. İşaret etdiyim iki kavis içerisinde bulunan kısım, Iyirmi Yeddinci Məktub’un Dördüncü Zeylinde yazılacaq. Kavisler haricinde bulunan və üzerlerine kırmızı çizgi çekilenler yazılmayacaqdır. Hâfız Ahmed və Mehmed Celal və Hâfız Veli kimi qəlbi cezbeli dostlarıma və tarîk-i həqiqətdə sair kardeşlerimize selâm edirəm. Hâfız Veli ilə çendan geç görüştük lakin Hâfız Veli’nin burada Mehmed Usta isminde, on senelik hâlis bir dostu bulunduğundan və o Mehmed Usta mənim səkkiz senedir tarîk-i âhirette gayet ciddi bir qardaşım olduğundan, Hâfız Veli’ye də o münasebetle eski dost nazarıyla bakıram. O mənə məktub yazmıştı, vaxt bulamıram ki mektubuna cavab vereyim. Ehl-i qəlb üçün bazen sükût də bir konuşmaktır.
اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى
Kardeşiniz
Said Nursî
Qardaşlarım, affedersiniz, bu nizam-nizam-intizamsız pərişan mektupla sizinlə konuşmak istemirəm. Lakin müteaddid işlerle və tetkikatla meşgul olduğumuz anda, süratli bir surette fikrimizin bir köşesiyle yazdık. Keçeli kâtibin hali malûm. Kafasını başqa yerde bırakmıştı, məktub pərişan oldu, onun üçün kusura bakmayınız.
Tevafuktaki müdahale-i gaybiyeyi bir məktubda sizə belə bir təmsil ilə beyan etmişdim: Mesela mənim avucumda nohut, leblebi, üzüm, buğday kimi maddeler bulunsa mən onları yere atsam; üzüm üzüme, leblebi leblebiye qarşı sıralansa heç şübhə kalır mı ki elimden çıktıktan sonra, gaybî bir el müdahale edib sıralamasın. İşte hurufat və kelimat o maddelerdir, ağzımız o avuçtur.

