Qardaşım Hüsrev, Lütfü, Rüşdü!
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 130. Məktub
Sizə üstad və talebeler və ders arkadaşları içinde fayda verəcək bir fikrimi beyan edəcəyəm. Belə ki:
Sizler –haddimin fevkinde– bir cihette talebemsiniz və bir cihette ders arkadaşlarımsınız və bir cihette muîn və müşavirlerimsiniz.
Aziz qardaşlarım! Üstadınız lâyuhtî deyil. Onu hatasız zannetmek hatadır. Bir bahçede çürük bir elma bulunmakla bahçeye zərər verməz. Bir hazinede silik para bulunmakla, hazineyi kıymetten düşürtmez. Hasenenin on sayılmasıyla, seyyienin bir sayılmak sırrıyla insaf odur ki: Bir seyyie, bir hata görünse də sair hasenata qarşı qəlbi bulandırıp itiraz etmemektir.
Həqiqətləre dair mesailde külliyatları və bazen də tafsilatları sünuhat-ı ilhamiye nevinden olduğundan hemen umumiyetle şüphesizdir, kat’îdir. Onların hususunda sizlərə bazı müracaat və istişarem, tarz-ı telakkisine dairdir. Onlar həqiqət və hak olduklarına dair deyildir. Çünki həqiqət olduklarına tereddüdüm kalmır.
Lakin münasebat-ı tevafukiyeye dair işarəler, mutlak və mücmel və küllî surette sünuhat-ı ilhamiyedir. Tafsilat və teferruatta bazen pərişan zihnim karışır, noksan kalır, hata edər. Bu teferruatta hatam, əsla və mütləq zərər îras etməz. Zaten kalemim olmadığından və kâtip hər vaxt bulunmadığından tabiratım çox mücmel və nota hükmünde kalır, fehmi işkâl edər.
Bilin, qardaşlarım və ders arkadaşlarım! Mənim hatamı gördüyünüz vaxt serbestçe mənə söyleseniz mesrur olacağam. Hattâ başıma vursanız Allah razı olsun diyəcəyəm. Hakk’ın hatırını muhafaza üçün başqa hatırlara bakılmaz. Nefs-i emmarenin enaniyeti hesabına, Hakk’ın hatırı olan bilmediyim bir həqiqəti müdafaa deyil, ale’r-re’si və’l-ayn qəbul ederim.
Bilirsiniz ki bu zamanda bu vazife-i imaniye çox mühimdir. Mənim kimi zayıf, fikri çox cihetlerle inkısam etmiş bir bîçareye yüklenmeməli, elden geldiyi qədər yardım etməli. Bəli, mücmel və mutlak həqiqətləra biz, zâhirî vesile olub çıkır. Tanzim və tasfiye, tasvir isə qiymətli, muktedir ders arkadaşlarıma aittir. Bazen onlara vekâleten tafsilata, tanzimata girişirəm, noksan kalır.
Bilirsiniz ki yaz mevsiminde dünya gafleti ziyade hükmeder. Ders arkadaşlarımızın çoğu fütura düşüp tatil-i eşgale mecbur olur. Ciddi həqiqətlər ilə tam meşgul olamır. Cənabı-Haqq kemal-i rahmetinden iki senedir ciddi həqiqətləre nisbeten yemişler, fakiheler nevinden tevafukat-ı latîfe ilə ezhanımızı taltif etti, zihnimizi neşelendirdi. Kemal-i merhametinden o tevafukat-ı latîfe meyveleriyle, ciddi bir həqiqət-i Kur’aniyeye zihnimizi sevk etti və ruhumuza o meyvələri gıda və kut yaptı. Hurma kimi hem fakihe hem kut oldu. Hem həqiqət hem ziynet və meziyet birleşti.
Qardaşlarım; bu zamanda dalalet və gaflete qarşı çoxlu manevî qüvvətə möhtacız. Maatteessüf mən şahsım itibarıyla çox zayıf və müflisim. Hârika keramatım yox ki bu həqiqətləri onunla ispat edeyim və kudsî bir himmetim yox ki onunla kulûbü celbedeyim. Ulvi bir deham yox ki onunla ukûlü teshir edeyim. Bəlkə Kur’an-ı Hakîm’in dərgahında bir dilenci hâdim hükmündeyim. Bu muannid ehl-i dalaletin inadını kırmak və insafa getirmek üçün Kur’an-ı Hakîm’in esrarından bazen istimdad ederim. Keramat-ı Kur’aniye olaraq, tevafukatta bir ikram-ı İlahî hissettim, iki elimle sarıldım.
Bəli, Kur’an’dan tereşşuh eden İşaratü’l-İ’caz və Risale-i Haşir’de kat’î bir işarə hissettim. Emsalleri bulunsun, bulunmasın bence bir keramet-i Kur’aniyedir. İşaratü’l-İ’caz’ın bir sahifesine dikkat ettik, satırların başında bütün hurufat ikişer ikişer olub hârika bir nizam-nizam-intizam ilə hurufatın vaz’edildiğini gördük. Onuncu Söz’de medar-ı tevafuk 3, 4, 5, 6 rakamları, hər biri on üçte ittifakları; o on üçün də Altıncı və Səkkizinci, mahrem Dördüncü Remizlerde mühim bir esrar anahtarı olduğunu gördük. Bunda şüphemiz kalmadı ki kâğıt üzerinde daima kalacaq bir keramet-i Kur’aniyedir, bir ikram-ı İlahîdir və doğrudan doğruya, risalenin və iman-ı haşrin tasdikine bir imza telakki ettik. Havada uçmak, su üzerinde yürümeye benzemir. Onlar muvakkat hem şahsın kemaline və ihtiyarına, bəlkə istidraca verilebilir. Doğrudan doğruya həqiqətə –hususan bu zamanda– hizmet edemir.
Hər ne isə bir kiçik mesele münasibətilə çox konuştum və çox da israf ettim. Ahbapla fazla konuşmak mergub olduğundan inşâallah bu israf affolur.
Kardeşiniz
Said Nursî

