(Hulusi Bey’e hitaben yazılmış bir mektuptur.)
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 209. Məktub
بِاس۟مِهٖ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حِسَابِ اَب۟جَد۟ اَع۟دَادِ حُرُوفِ مَا قَرَا۟تَهُ مِن۟ اَج۟زَاءِ رِسَالَةِ النُّورِ
Sevgili Qardaşım!
Səni teşvik üçün deyil çünki teşvike möhtac değilsin. Hem medar-ı fahir olmaq üçün deyil çünki fahir isə ucub və riyaya medardır. Bəlkə sənə medar-ı şükür olmaq üçün dirəm ki:
Sən və Hakkı Efendi mənim üçün yüz ciddi talebe hükmüne geçtiniz. Hattâ diyebilirim ki: Qədər-i İlahî məni bu yerlere göndermesi, sizleri bu vazife-i kudsiyede uyandırmak içinmiş. Indi bu zamanda iman-ı tahkikînin dersini vermək, çox böyük bir fazilettir və kudsî bir vazifedir. İman-ı tahkikîyi taşıyan bir mü’min, çox mü’minlere bir nöqtə-i istinad olur ki şuursuz olaraq avam-ı mü’minîn o iman-ı tahkikî sahibinin qüvvət-i imanına istinad edərək kuvve-i maneviyeleri kırılmaz, dalaletlere qarşı dayanırlar.
İşte belə bir derste bulunduğunuz üçün Cənabı-Haqq’a şükretmelisiniz. Mən də Cənabı-Haqq’a yüz minlərlə şükredirəm ki o qüvvətli omuzlarınız yüküm altına girdiyi üçün zayıf omuzum ağırlıktan kurtulup ruhum rahat etti. İstirahat bulan ruhum sizə takdirkârane və minnettarane bakır. Və mes’uliyetten kurtulan kalbim də muvaffakiyetinize dua edir. Və icra-yı vazife üçün çox düşünmekten kurtulan aklım da sizi tebrik edir.
Mən bu vazife-i kudsiyede bilmeyerek istihdam olunurdum. Siz bilerek hizmet ediyorsunuz, bahtiyarsınız. İnşâallah niyet-i hâliseniz, mənim müşevveş niyetimi də tashih edəcəkdir. Indi başqa bir neçə noktayı sizə beyan edirəm:
Evvelen: Yazdığım bazı şeylere dair fikrinizi soruyordum. Maksadım “Gördüyüm həqiqət əcəba həqiqət mıdır?” deyə sormuram. Bəlkə “Hakikate açılan yol, əcəba umuma yol ola bilər mi?” deyə soruram. Çünki umumun telakkisini sizin qədər bilmirəm.
Sâniyen: Misafir Müftüye və Şeyh Mustafa’ya sizə gönderilen məktubun birer suretini verdiyin üçün iyi ettiniz. Hattâ mənə da bir surət gönderiniz. Hem biraderzadem olan o müftünün oğluna deyiniz ki mənim tarafımdan âhiret qardaşım və Kur’an hizmetinde arkadaşım və meşreben celalli olan pederine yazsın: Selâm, duamla birlikdə ondan istəyirəm ki birlikdə götürdüğü envar-ı Kur’aniyenin suhulet-i intişarları üçün irşad və nasihatinde فَقُولَا لَهُ قَو۟لًا لَيِّنًا âyetindeki lütf-u irşadı özünə rehber etsin.
Râbian: Sorduğun suallere dair yanımda kitab bulunmadığı üçün Hanefî ulemasının kavillerini və ehadîsin rivayetlerini şimdilik bilmirəm. Lakin bence belə efdaliyet meselesinde, qəbul-ü âmmeyi ihsas eden âdet-i cemaat medar-ı tercihtir. Âdet-i İslâmiye necə gelmiş, o daha efdaldir.
Birinci Sualiniz: Əgər Kur’an okunurken namazın, tesbihatın tetimmesi isə kıbleye qarşı duranlar vaziyetlerini bozmamak evlâdır. Yalnız müezzinin önündeki adam arkasını çevirsin yaxud çekilsin. Əgər Kur’an müstakil olaraq okunursa okuyana qarşı teveccüh etmək evlâdır. Hem cihat-ı sitte ilə mukayyed olmayan ruh kulağıyla dinleyen adam kıbleye qarşı teveccüh etse və cismanî kulağıyla dinleyen adam, okuyana qarşı teveccüh etse evlâdır.
İkinci Sualiniz: Cemaatin iştiyakına və okuyanın niyetine göre efdaliyet tahavvül edər (Hâşiye).
Üçüncü Sualiniz: Üç İhlas bir Fatiha muhtasar bir hatim hükmünde olduğundan ona vaxt tahdid edilmez. hər vaxtte gayet müstahsendir.
Dördüncü Sualiniz:
اَللّٰهُمَّ اَن۟تَ السَّلَامُ وَ مِن۟كَ السَّلَامُ تَبَارَك۟تَ يَا ذَا ال۟جَلَالِ وَ ال۟اِك۟رَامِ kelâmını deyil yalnız müezzin, hər bir musallî hər bir namazın selâmından sonra söylemesi Şafiîce sünnettir. Hanefîce də müezzin üçün hər namazda sünnet olması gerektir.
Umum ihvanlara selâm və bayramlarınızı tebrik edirəm.
Âhiret Kardeşiniz
Said Nursî

