Kanunca ifademi almaq lâzımken ifademi almadılar. Mən də ifademi indi adliyenin şahs-ı manevîsine və dâhiliye vekiline beray-ı malûmat beyan edirəm:
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Emirdağ Lâhikası II
Emirdağ Lahiyəsi 1. Kitab 214. Məktub
Bu qırx sene zarfında bu vatana və millete heç zərər etmeyip çoxlu menfaati dokunan; ezcümle Mart İhtilali’nde isyan eden səkkiz taburu bir nutukla itaate gətirən və çox zabitleri kurtaran və harekât-ı milliyede Hutuvat-ı Sitte Risalesi ilə ulemayı və Şeyhülislâmı, İstanbul’u işgal eden ecnebi taraftarlığından kurtaran və Eski Harb-i Umumî’de merhum Enver Paşa’nın çox takdir və tahsini ilə fedakârane hizmet eden və üç dehşetli kumandanlar ona hiddet ettikleri halde ilişmeye cesaret edemeyen və gizli zındıkların iftiralarına binaen kanunlar onu mes’ul ettiği halde, üç mahkeme onun takip ettiği həqiqətə qarşı mağlup olub mahkûmiyetine cesaret etmeyen və risaleleri ehl-i fen və ehl-i ilim yanında çox takdir və tahsinlerle qarşılanan və o risaleler hesabına konuşan bir adamı bir saat dinlemeniz, vazifeniz itibarıyla elzemdir və vâcibdir.
İşte başlıram. Elimizde hak var. Hakkımızı kuvvetle və başqa surətlə aramaya Cənabı-Haqq mecbur etmesin, âmin!
Bu iyirmi senede yüzer tecrübe ilə inayet-i İlahiye bizi himaye ettiği və dehşetli zulümlerden kurtardığı kimi bu yeni, manasız, bütün bütün kanunsuz, gaddarane zulümden də kurtaracağına kat’î kanaat etməliyik. Əgər bir parça sıkıntı, zəhmət, zərər da görsek minlərlə derece o zahmetten ziyade rəhmət və ihsan-ı İlahiyeye və sevaba mazhar olmakla birlikdə çoxlu biçarə ehl-i imanın imanlarına başqa bir tarzda bir kudsî hizmet hükmüne geçeceğini rahmet-i İlahiyeden çox qüvvətli ümit edirik.
Bu hâdisenin on vecihle kanunsuz olduğunu beyan edirəm:
Birincisi: Üç mahkeme və üç ehl-i vukufun və Ankara’nın yeddi makamatından və adliyelerin elinde iki sene Risale-i Nur tetkik ilə nazardan geçtiği halde, ittifakla heç bir muhalif kalmadan hem umum risalelerin beraetine hem Said ilə birlikdə yetmiş beş arkadaşı birlikte beraet ettirildiyi və bir gün hətta ceza verilmediyi halde, yeniden evrak-ı muzırra kimi onlara el uzatmak, ne derece kanunsuzdur, zerre qədər insafı olan bilir.
İkincisi: Beraetinden sonra üç buçuk sene Emirdağı’nda münzevi, garib, kapısını hem dışarıdan kilit hem içeriden sürgü ilə kapayan və yüzde bir adamı zarurî bir iş olmasa yanına qəbul etmeyen və iyirmi seneden beri devam eden telifini də buraxıb daha telif etmeyen bir adama dünya siyaseti üçün kapısının kilidini kırıp yanına gəlib Arabî evradından, yanındaki iki levha-i imaniyeden başqa taharriciler bir şey bulamadıkları halde, bu eziyetin ne derece hilaf-ı kanun olduğunu, zerre qədər aklı bulunan anlar.
Üçüncüsü: Mahkemece yetmiş şahidin tasdiki ilə yeddi sene Harb-i Umumî’yi bilmeyen və merak etmeyen, sormayan ki indi on senedir eyni o halde bulunan və iyirmi seneden beri heç bir gazeteyi okumayan və dinlemeyen və otuz seneden beri اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّي۟طَانِ وَ السِّيَاسَةِ deyip siyasetten bütün qüvvəti ilə kaçan və iyirmi iki sene işkencede sıkıntılar çektiği halde ehl-i siyasetin nazar-ı dikkatini özünə celbetmemek və siyasete karışmamak üçün bir defa istirahati üçün hükûmete müracaat etmeyen bir adama, dehşetli bir siyasî kimi və siyasî entrikacısı kimi onun menzilini və inzivagâhını basıp hasta halinde emsalsiz bir sıkıntı ruhuna vermək, heç bir kanuna muvafık gəlir mi? Zerre qədər vicdanı bulunan, bu hale acıyacaq.
Dördüncüsü: Eskişəhər Mahkemesinde altı ay tetkikten sonra və səbəbi də cemiyetçilik, tarîkatçılık olduğu, o evham bahanesiyle böyük bir başçının ona şahsî garazı ilə onun aleyhinde bazı adliyecileri teşvik ettiği halde cemiyetçilik, tarîkatçılık və Risale-i Nur cihetinde beraet ettirip yalnız Risale-i Nur’un bir kiçik parçası olan Tesettür Risalesi’ni bahane edərək kanunen deyil də kanaat-i vicdaniye ilə yüz şakird içinde beş on şakirde altı ay ceza verdiler ki tetkik zamanına qədər dörd ay mevkuf, yani bir buçuk ay hapis kaldıkları və on sene sonra Denizli Mahkemesi yenə doqquz ay cemiyetçilik və tarîkatçılık kimi bir neçə bahane ilə iyirmi senelik bütün mektubat və telifatlarını inceden inceye tetkik ilə birlikdə, Ankara və Denizli Mahkemesinde tetkikte kaldıkları halde, o mahkemeler ittifakla cemiyetçilik və tarîkatçılık (Hâşiye) vesair bahaneleri cihetinde beraet qərarı verib o kitab və məktubları eynilə sahiplerine iade və Said’i arkadaşlarıyla birlikdə beraet ettirdikleri halde “bir siyasî cemiyetçi” nazarıyla və “entrikacı bir siyasî adam” tarzında onu ittiham etmək və adliye memurlarını onun aleyhinde cemiyetçilik və tarîkatçılık noktasında sevk etmək, ne qədər kanunsuz olduğunu insaniyeti sukut etmeyenler bilir.
Beşincisi: Belə ki mən, Risale-i Nur mesleğinin esası və otuz seneden beri bir düstur-u hayatım olan şəfqət itibarıyla bir masuma zərər gelmemek üçün mənə zulmeden canilere, deyil ilişmek hattâ beddua edemirəm. Hattâ en şiddetli garazla mənə zulmeden fâsık bəlkə dinsiz zalimlere hiddet etdiyim halde deyil maddî, bəlkə beddua ilə də mukabeleden məni o şəfqət men’edir. Çünki o zalim gaddarın, ya peder və validesi kimi ihtiyar bîçarelere və ya evladı kimi masumlara maddî və manevî darbe gelmemek üçün o dörd masumların hatırına binaen o zalim gaddara ilişmirəm. Bazen helâl edirəm.
İşte bu sırr-ı şəfqət içindir ki idare və asayişe kat’iyen ilişmediyimiz kimi bütün arkadaşlarımıza da o derece tavsiye etmişim ki üç vilayetin insaflı zabıtalarının bir kısmı itiraf etmişler ki: “Bu Nur şakirdleri manevî bir zabıtadır, idare və asayişi muhafaza edirlər.” dedikleri və bu həqiqətə minlərlə şahit və iyirmi sene hayatıyla tasdik və minlərlə şakirdlerin də zabıtaca heç bir vukuat kaydetmemesi ilə tasdik və teyid ettikleri halde, o biçarə adamın ihtilalci və insafsız bir komiteci kimi menzilini basmak və insafsız adamlar ona ihanet etmək və menzilinde bir şey bulamamakla birlikdə, yüz cinayeti bulunan bir adam kimi hattâ Kur’an’ı və başındaki levhalarını evrak-ı muzırra kimi toplamak, əcəba dünyada hangi kanun buna müsaade edər?
Altıncısı: Bundan otuz sene evvel, Cənabı-Haqqın inayetiyle dünyada muvakkat şan və şeref və enaniyetli hodfüruşluk və şöhret-perestlik ne qədər zərərli və ne qədər faydasız və manasız olduğunu hədsiz şükür olsun ki Kur’an’ın feyziyle anlamış bir adam, o zamandan beri bütün qüvvəti ilə nefs-i emmaresiyle mücadele edib mahviyet etmək və benliği buraxmaq və tasannu və riyakârlık yapmamak üçün elinden geldiyi qədər çalıştığına ona hizmet və ya arkadaşlık edenler kat’î bildikleri halde və iyirmi seneden beri hər kəs öz hakkında hoşlandığı ziyade hüsn-ü zan və teveccüh-ü nâs və şahsını medh ü senadan və özünü manevî makam sahibi olduğunu bilmekten hər kəsə muhalif olaraq bütün qüvvəti ilə kaçtığını hem has kardeşlerinin onun hakkındaki hüsn-ü zanlarını reddedip o has kardeşlerinin hatırlarını kırması və yazdığı cevabî məktublarında onların öz hakkında medihlerini və ziyade hüsn-ü zanlarını kırması və özünü faziletten mahrum gösterip bütün fazileti Kur’an’ın tefsiri olan Risale-i Nur’a və dolayısıyla Nur şakirdlerinin şahs-ı manevîsine verib özünü âdi bir hizmetkâr bilmesi kat’î ispat edir ki:
Şahsını beğendirmeye çalışmadığı və istemediyi və reddetdiyi halde, onun rızası olmadan bazı dostları uzaq bir yerden onun hakkında ziyade hüsn-ü zan edib medhetmek kimi bir makam vermesi və Kütahya havalisinde tanımadığı bir vaizin bazı sözleriyle və Kütahya’ya özüm heç bir məktub göndermediyim halde və mənim imzamı taklit ilə və medar-ı mes’uliyet tevehhüm edilen bir məktub ilə və kimin yazısı bilinmeyen dokunaklı bir kitab Balıkesir’de bulunmasıyla əcəba hangi kanunla medar-ı mes’uliyet olur ki o biçarə və hasta, çox ihtiyar, garib və münzevi adamın odasına, böyük bir cinayet işlemiş kimi kilidini kırıp taharri memurlarını sokmak hem evradından və levhalarından başqa bahane bulamamak; əcəba dünyada heç bir kanun, heç bir siyaset bu taarruza müsaade edər mi?
Yedincisi: Bu sırada dâhilde o qədər dâhilî haricî heyecanlı parti cereyanları varken və bundan tam istifadə etmək, yani mahdud bir neçə arkadaşına bedel, çox diplomatları özünə taraftar kazanmak üçün zemin hazır iken, sırf siyasete karışmamak və ihlasına zərər vermemek və hükûmetin nazarını özünə celbetmemek və dünya ilə meşgul olmamaq üçün bütün arkadaşlarına yazıp ki “Sakın cereyanlara kapılmayınız, siyasete girmeyiniz, asayişe dokunmayınız!” dediyi və bu iki cereyan bu çekinmesinden ona zərər verdikleri; eskisi evhamından, yenisi “Bize yardım etmir.” deyə ona çox sıkıntı verdikleri halde, ehl-i dünyanın dünyalarına heç karışmayıp öz âhireti ilə meşgul olan və memleketinde və Nurs karyesinde öz kardeşine iyirmi iki sene zarfında bir tək məktub yazmayan və o vilayetlerdeki dostlarına iyirmi senede on məktub yazmayan bir bîçareye, onun âhiret meşguliyetine bu qədər ilişmek, hangi kanun müsaade edər?
Bu vatana və millete, ahlâka çox zərərli olan dinsizlerin kitablarının intişarına və komünistlerin neşriyatlarına serbestiyet kanunu ilə ilişilmediyi halde, üç mahkeme medar-ı mes’uliyet olacaq içinde heç bir maddeyi bulmayan, millet və vatanın hayat-ı içtimaiyesini və ahlâkını və asayişini temine iyirmi seneden beri çalışan və milletin həqiqi nöqtə-i istinadı olan âlem-i İslâm’ın uhuvvetini və bu millete də dostluğunu iade və takviyesine təsirli bir surette çabalayan və Diyanet Riyasetinin uleması tenkit niyetiyle Dâhiliye Vekilinin emriyle üç ay tetkikten sonra, tenkit etmeyerek tam kıymetini takdir edib “qiymətli eser” deyə Diyanet kütüphanesine konulan Zülfikar və Asâ-yı Musa kimi Nur eczalarını evrak-ı muzırra kimi toplayıp mahkeme eline vermeye əcəba heç bir kanun, heç bir vicdan, heç bir insaf buna müsaade edər mi?
Sekizincisi: Iyirmi sene sıkıntılı və sebepsiz bir nefiyden sonra tam serbestiyet verildiyi halde, minlərlə akraba və ahbabı bulunan doğduğu memleketine gitmeyerek gurbeti, kimsesizliği tercih edərək tâ ki dünyaya və hayat-ı içtimaiyeye və siyasete temas etmesin. Və çox sevaplı olan camideki cemaatin hayrını buraxıb odasında yalnız namazını kılıp oturmasını tercih eden, yani halkın hürmetinden çekinmek olan bir halet-i ruhiyeyi taşıyan və iyirmi sene hayatının şehadetiyle yüz minlərlə Türk qiymətli zatların tasdikiyle bir dindar, müttaki Türk’ü lâkayt çox Kürtlere tercih eden, hattâ mahkemede Hâfız Ali kimi qüvvətli imanı bulunan Türk kardeşlerini, yüz Kürt’e değiştirmediğini ispat eden və hörmət və ihtiram görmemek üçün zaruret olmadan halklarla görüşmeyen və camiye gitmeyen və qırx seneden beri bütün qüvvəti ilə və âsârıyla İslâmiyet’in uhuvvetine və Müslümanların birbirine muhabbetine çalışan və şedit düşmanına qarşı menfî hərəkət etmeyen və hattâ onunla meşgul olmayan, bedduayı də etmeyen və Türk milleti Kur’an’ın bayraktarı və sena-i Kur’aniyeye mazhar olduğu üçün o milleti çox seven və hayatını onların içinde geçiren bir adam hakkında, resmî dili ilə ihanet üçün propaganda etmək, dostlarını ürkütmek üçün “O Kürt’tür, siz Türk’sünüz; o Şafiî’dir, siz Hanefî’siniz.” deyip halkları ürkütüp ondan çekinmeyi və iyirmi iki senede və iki mahkemede, tarz-ı kıyafeti değiştirmeye mecbur edilmeyen və şapkanın yarı askerin başından kalkmasıyla birlikdə, münzevi bir adama zorla şapka giydirmeye cebretmesi hangi kanun buna müsaade edər?
Dokuzuncusu: Çox mühimdir (Hâşiye) çox kuvvetlidir. Lakin siyasete temas ettiği üçün sükût edirəm.
Onuncusu: Bu da heç bir kanun müsaade etmediyi və heç bir maslahat bulunmadığı, yalnız manasız evhamdan bir habbeyi kubbeler yapmaktan ibaret, heç bir kanuna girmeyen bir taarruzdur. Bu da mesleğimizce bakamadığımız siyasete temas etməmək üçün sükût edərək, beləliklə on vecihle kanunsuz muamelelere qarşı yalnız حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ deriz.
Said Nursî

