Aziz, sıddık qardaşlarım!
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Emirdağ Lâhikası II
Emirdağ Lahiyəsi 1. Kitab 30. Məktub
Meyvə’nin Dördüncü Mesele’sindeki bir həqiqətin izahını Eski Said’in âfaka bakmak damarıyla və mənə hizmet eden kâtibin ramazan başlarında bayram alâmetini şarkta bir hâdisenin tesiriyle heyecanla demesi və bu ramazan-ı şerifteki qiymətli vakitleri radyonun malayaniyatıyla zayi etmemesi üçün manen kalbime kaç defa ihtar edildi ki o geniş və karışık fırtınalı həqiqətin qısaca zararlarını beyan eyle. Mən də gayet muhtasar bazı işarəler nevinde, Risale-i Nur şakirdlerinin meraklarını ta’dil etmək niyetiyle beyan edirəm. Lakin hem mesele çox geniş, vaktim də dar, halim də pərişan olmasından anlamasında zəhmət çekeceksiniz, zekâvetinize güvenirəm.
Meyvə’nin o Dördüncü Mesele’sinde denilmiş ki: “Dünya siyasetine karışmadığımın səbəbi: O geniş və böyük dairede vazife az və kiçik olmakla birlikdə, cazibedarlık cihetiyle meraklıları kendiyle meşgul edər; həqiqi və böyük vazifelerini onlara unutturur və ya noksan bıraktırır hem herhalde bir tarafgirlik meylini verir, zalimlerin zulümlerini hoş görür, şerik olur.” mealinde orada denilmişdir.
Indi mən də derim ki: Merak yüzünden və âfakî hâdisatın verdiyi sarhoşane gafletten zevk alan bîçareler! Əgər insanın fıtratındaki merak, insaniyet damarıyla sizin farz və lâzım vazifeniz zararına, o hâdise o geniş boğuşmalara sevk edir. Bu da bir ehtiyac-ı manevîdir, fitridir derseniz mən də derim:
Kat’iyen bilin ki: İnsanın çox mu’cizatlı yaradılışine merak etmeyip, dikkat etmeyerek iki başlı və ya üç ayaklı bir insan görse kemal-i merakla temaşasına daldığı kimi eynilə bu asırda nev-i beşerin muvakkat və fâni, tahripçi geniş hâdiseleri və zemin yüzünde yüz min millet və insan nev’i kimi çox hâdisat-ı acibeye mazhar o milletlerden hər baharda yalnız bir tək arı milletine və üzüm taifesine baksan bu nev-i beşerdeki hâdisatın yüz defa daha mûcib-i merak və ruhanî, manevî zevklere medar hâdiseler var.
Bu həqiqi zevklere ehemmiyet vermeyip beşerin zərərli, şerli, ârızî hâdiselerine bu qədər merak və zevk ilə bağlanmak; dünyada ebedî kalmak və o hâdiseler daimî olmaq və hər kəsə o hâdiseden bir menfaat və ya zərər gəlmək və o hâdiseye sebebiyet verenlerin həqiqi fâil və mûcid olmaq şartıyla ola bilər. Halbuki havanın fırtınaları kimi geçici hallerdir. Sebebiyet verenlerin tesirleri çox cüz’î. Ondaki zərər və menfaati o vaziyet şarktan, Bahr-i Muhit’ten sənə göndermez. Səndən sənə daha yaxın və sənin qəlbin onun tasarrufunda və sənin cismin onun tedbir və icadında olan bir Zat-ı Akdes’in rububiyetini və hikmetini nazara almayıp tâ dünyanın nihayetinden zərər və menfaati beklemek, ne derece divanelik olduğu təsvir edilməz!
Hem iman və həqiqət noktasında bu çeşit merakların böyük zararları var. Çünki gaflet verəcək və dünyaya boğduracaq və həqiqi vazife-i insaniyeti və âhireti unutturacaq olan en geniş daire isə siyaset dairesidir. Hususan belə umumî və mücadele suretindeki hâdiseler, qəlbi də boğur. Güneş kimi bir iman lâzım ki hər şeyde, hər vaziyette, hər bir harekette qədər-i İlahî və qüdrət-i Rabbaniyenin izini, eserini görsün tâ o zulm-ü zulmette qəlb boğulmasın, iman sönmesin; ağıl, tabiat və tesadüfe saplanmasın.
Hattâ ehl-i həqiqət, həqiqət və marifetullahı bulmak üçün kesret dairelerini unutmaya çalışırlar tâ qəlb dağılmasın və lüzumlu və qiymətli şeye sarf etmək lâzım gelen merakı, zevki, şevki lüzumsuz fâni şeylerde telef olmasın.
Hattâ bu ehemmiyetli sırdandır ki din düsturlarının bir hâdimi olmaq cihetinde güneş kimi imanlar taşıyan bir kısım sahabeler və onlara benzeyen mücahidînden, selef-i salihînden başqa siyasetçi, ekserce tam müttaki, dindar ola bilməz. Tam və həqiqi dindar, müttaki olanlar siyasetçi olmazlar. Yani maksad-ı aslî siyasetini yapanlarda, din ikinci derecede kalır, tebeî hükmüne geçer. Həqiqi dindar isə “Bütün kainatın en böyük gayesi bəndəlik-i insaniyedir.” deyə siyasete aşk-ı merak ilə deyil; ikinci, üçüncü mertebede onu dine və həqiqətə âlet etmeye –əgər mümkünse– çalışabilir. Yoxsa bâki elmasları, kırılacaq âdi şişelere âlet yapar.
Elhasıl: Necə ki sarhoşluk, həqiqi vazifelerden gelen elemleri və ihtiyaçları sarhoşlukla muvakkaten unutturduğu cihetle, menhus və qısa bir zevk verir; elə də belə fâni boğuşmaları və hâdiseleri merakla takip etmək, bir nevi sarhoşluktur ki həqiqi vazifelerden gelen ehtiyacat və yapmamaktan gelen teellümatı muvakkaten unutturduğu üçün menhus bir zevk verir. Və ya tehlikeli bir yeise düşüp لَا تَق۟نَطُوا مِن۟ رَح۟مَةِ اللّٰهِ âyetindeki emr-i İlahîye muhalefet edər, tokada müstahak olur. Və ya لَا تَر۟كَنُٓوا اِلَى الَّذٖينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ olan şiddetli tehdid-i İlahî tokadına mazhar olur; zalimlerin zulümlerine hasbî olaraq manen iştirak edər; bi’l-istihkak cezasını da dünyada, âhirette çeker.
Yalnız ehemmiyetli bir endişe və bir teselli kalbime gəlir ki: Bu geniş boğuşmaların neticesinde Eski Harb-i Umumî’den çıkan zarardan daha böyük bir zərər, medeniyetin istinadı, menbaı olan Avrupa’da deccalane bir vahşet doğurmasıdır. Bu endişeyi teselliye medar; âlem-i İslâm’ın tam intibahıyla və Yeni Dünya’nın, Hristiyanlığın həqiqi dinini düstur-u hərəkət ittihaz etmesiyle və âlem-i İslâm’la ittifak etmesi və İncil, Kur’an’a ittihat edib tabi olması, o dehşetli geləcək iki cereyana qarşı semavî bir muavenetle dayanıp inşâallah galebe edər.
Umum kardeşlerime birer birer selâm, gelen və ya geçen Leyle-i Kadirlerinizi təbrik edirik.

