Öz Özümə Bir Hasbihaldir
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Emirdağ Lâhikası II
Emirdağ Lahiyəsi 1. Kitab 6. Məktub
(Bu hasbihali Ankara makamatına işittirmeyi, ıslahtan sonra sizin tensibinize havale ederim.)
Hâkim, özü müddeî olsa əlbəttə “Kimden kime şekva edeyim, mən də şaştım!” mənim kimi bîçarelere dedirtir. Bəli, şimdiki vaziyetim hapisten çox ziyade sıkıntılıdır. Bir günü, bir ay haps-i münferid qədər məni sıkır. Bu gurbet və ihtiyarlık və hastalık və yoksulluk və zafiyetle, kışın şiddeti içinde hər şeyden men’edildim. Bir çocukla bir hastalıklı adamdan başqa kimse ilə görüşmem. Zaten mən, tam bir haps-i münferidde iyirmi seneden beri azap çekirəm. Bu halden fazla mənə tecrit və tarassudlarıyla sıkıntı vermək isə “gayretullah”a dokunup bir belaya vesile olmasından korkulur.
Mahkemede dediyim kimi necə ki dörd defa dehşetli zelzeleler, bizə zulmen taarruzun eyni zamanında gelmesi kimi çoxlu vukuat var. Hattâ tahmin ederim ki mənim hukukumu muhafaza və məni himaye etmək üçün çox güvendiyim Afyon Adliyesi, Denizli Mahkemesindeki Risale-i Nur hakkında müracaatıma bilakis ehemmiyet vermedi, məni meyus etti, adliyenin yangınına bir vesile oldu ihtimali var.
Mən derim ki: Mənim hakkımda vicdanlı və insaniyetli olan bu kazanın hükûmeti, zabıta və adliyesiyle birlikdə məni tam himaye etmək, en ehemmiyetli bir vazifesidir. Çünki iyirmi senelik bütün eserlerimi və məktublarımı, üç adliye və merkez-i hükûmet doqquz ay tetkikten sonra beraetimize və tahliyemize qərar verdi. Lakin ecnebi menfaati hesabına və bu millet və bu vatanın çox böyük zararına çalışan bir gizli komite, bizim beraetimizi bozmak üçün hər tarafta habbeyi kubbe yaparak bir kısım memurları aleyhime evhamlandırdılar. Bir maksatları; mənim sabrım tükensin, artıq yeter dedirtsinler. Zaten onların indi məndən kızdıklarının bir səbəbi; sükûtumdur, dünyaya karışmamaktır. Âdeta ne üçün karışmırsan tâ karışsın, maksadımız yerine gelsin dirlər.
Aleyhime hükûmetin bir kısım memurlarını evhamlandırmakta istimal ettikleri bir iki desiselerini beyan edirəm.
Deyərlər: “Said’in nüfuzu var. Eserleri hem təsirli hem kesretlidir. Ona temas eden, ona dost olur. Elə isə onu hər şeyden tecrit etmək və ihanet etmekle və ehemmiyet vermemekle və herkesi ondan kaçırmakla və dostlarını ürkütmekle nüfuzunu kırmak lâzımdır.” deyə hükûmeti şaşırtır, məni də dehşetli sıkıntılara sokarlar.
Mən də derim: Ey bu millet və vatanı seven qardaşlar! Bəli, o münafıkların dedikleri kimi nüfuz var. Lakin mənim deyil bəlkə Risale-i Nur’undur. Və o kırılmaz, ona iliştikçe kuvvetleşir. Və millet və vatan aleyhinde heç bir vaxt istimal edilmemiş və edilmez və edilemez. İki adliye, on sene fâsıla ilə şiddetli və hiddetli iyirmi senelik evrakımı tetkikat neticesinde, bir həqiqi səbəb cezamıza bulmaması, bu davaya cerh edilmez bir şahittir.
Bəli, eserler tesirlidir. Lakin millet və vatanın tam menfaatine və heç bir zərər dokundurmadan yüz min adama qüvvətli iman-ı tahkikî dersi vermekle, saadet və hayat-ı ebediyelerine tam hizmette tesirlidir. Denizli Hapishanesinde, kısmen ağır ceza ilə mahkûm yüzler adam, yalnız Meyvə Risalesi’yle gayet uslu və mütedeyyin suretine girmeleri; hattâ iki üç adamı öldürenler, onun dersiyle daha tahta bitini də öldürmekten çekinmeleri və o hapishane müdürünün ikrarıyla, hapishanenin bir terbiye medresesi hükmünü alması, bu müddeaya reddedilmez bir senettir, bir hüccettir.
Bəli, məni hər şeyden tecrit etmək, işkenceli bir azap və katmerli bir zulümdür və bu millete gadirli bir hıyanettir. Çünki otuz qırx sene hayatımı bu millet içinde geçirdiyim halde, temasımdan heç zərər görmediğine və bu dindar millet çox möhtac olduğu kuvve-i maneviye və teselli və qüvvət-i imaniye menfaatini gördüyüne kat’î bir delili; bu qədər aleyhimde olan şiddetli propagandalara bakmayarak, hər tarafta Risale-i Nur’a fevkalâde teveccüh və rağbet göstermeleri –hattâ itiraf ederim– yüz derece haddimden ziyade lâyık olmadığım böyük iltifat etmesidir.
Mən işittim ki mənim iaşeme və istirahatime buradaki hükûmet müracaat etmiş, qəbul cavabı gelmiş. Mən bunların insaniyetine teşekkürle birlikdə derim:
En ziyade möhtac olduğum və hayatımda en esaslı düstur olan hürriyetimdir. Asılsız evham yüzünden, emsalsiz bir tarzda hürriyetimin kayıtlar və istibdatlar altına alınması, məni hayattan cidden usandırır. Deyil hapis və zindanı, bəlkə kabri bu hale tercih ederim. Lakin hizmet-i imaniyede ziyade meşakkat isə ziyade sevaba səbəb olması mənə səbir və tahammül verir.
Madam ki bu insaniyetli zatlar mənim hakkımda zulmü istemirlər, en evvel mənim meşru dairedeki hürriyetime dokundurmasınlar. Mən ekmeksiz yaşarım, hürriyetsiz yaşayamam.
Bəli, on doqquz sene bu gurbette yalnız iki yüz banknot ilə şiddetli bir iktisat və qüvvətli bir riyazet içinde özünü idare edərək, hürriyetini və izzet-i ilmiyesini muhafaza üçün kimseye izhar-ı hâcet etmeyen və minnet altına girmeyen və sadaka və zekât və maaş və hediyeleri qəbul etmeyen bir adam, əlbəttə iaşeden ziyade adalet içinde hürriyete möhtacdır. Bəli, emsalsiz bir tazyik altındayım. Bir iki cüz’î numunesini beyan edirəm:
Biri: Mahkemece, Risale-i Nur’un ilmî bir müdafaanamesi və Ankara’nın yeddi makamatına və Reisicumhura müdafaatımla birlikdə gönderilen və neticede Ankara ehl-i vukufunun takdiriyle beraetimize bir səbəb olan və hapis arkadaşlarımın mənə bir yadigâr və hatıra olmaq üzere güzel yazılarıyla bir neçə nüshası yazılan və elimde bulunan və Denizli Zabıtası görüb ilişmeyen və Afyon polishanesinde bir gece və buranın zabıtasında da açık olaraq bir gece kalan Meyvə Risalesi ilə Müdafaaname’yi, hər gün endişeler içinde, bunları da elimden almasınlar deyə saklıyordum. Bəlkə məni taharri edecekler telaşı ilə bu gurbette tanımadığım adamlara, bunları sakla diyemediğimden çox üzülüyordum.
İkincisi: Denizli Mahkemesi heç ilişmediyi və Eskişəhər Mahkemesi yalnız bir tək kelimesine ilişip bir tək harfle cavabını alan İhtiyarlar Risalesi’ni, İstanbullu bir adam, burada bir adamdan alıb İstanbul’a götürmüş. Hər nasılsa aleyhimdeki bir dinsizin eline geçmiş. Habbeyi on kubbe yaparak vilayet zabıtasını şaşırtıp “Kiminle görüşür, yanına kimler gidir?” deyə məni sıkmaya başladılar. Hər ne ise… Bunlar kimi çox acı numuneler var. Lakin en manasızı budur ki məni konuşturmamak üçün hizmetimde bir çocukla bir hastalıklı adamdan başqa herkesi ürkütüp məndən kaçırtmalarıdır.
Mən də derim: On adamın məndən çekinmeleri yerine, on minlərlə bəlkə yüz minlərlə Müslüman, Risale-i Nur’un dersine heç bir maniye ehemmiyet vermeyerek devam edirlər. Hem bu memlekette hem hariç âlem-i İslâm’da çox qüvvətli həqiqətləri və çox qiymətli faydaları üçün tam bir revaç ilə intişar eden Risale-i Nur’un minlərlə nüshalarından hər biri, mənim yerimde məndən mükemmel konuşur. Mənim susmamla, onlar susmaz və susturulmazlar.
Hem madam ki mahkemece ispat edilmiş ki iyirmi seneden beri siyasetle alâkamı kesdiyim və heç bir emare aksine zuhur etmediyi halde, əlbəttə mənimlə görüşenden tevehhüm etmək çox manasızdır. (Hâşiye)

