Gençlik Rehberi

Birinci Söz

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ

§2

وَ بِهٖ نَس۟تَعٖينُ

§3

اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ

§4

وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ

§5

وَ عَلٰى اٰلِهٖ وَ صَح۟بِهٖ اَج۟مَعٖينَ

§6

Ey qardaş! Məndən bir neçə nəsihət istədin. Sən bir əsgər olduğun üçün əsgərlik təmsilləri ilə, səkkiz hekayəcik vasitəsilə bir neçə həqiqəti nəfsimlə birlikdə dinlə. Çünki mən nəfsimi hamıdan çox nəsihətə möhtac görürəm. Vaxtilə səkkiz ayədən istifadə etdiyim səkkiz sözü bir qədər uzuncasına nəfsimə demişdim. İndi qısaca və sadə xalq dili ilə nəfsimə deyəcəyəm. Kim istəyirsə, birlikdə dinləsin.

§7

Bismillah hər xeyrin başıdır. Biz də əvvəlcə ona başlayırıq. Bil ki, ey nəfsim, bu mübarək kəlmə İslamın bir nişanəsi olduğu kimi bütün mövcudatın hal dili ilə daimi zikridir.

§8

Bismillah nə böyük, tükənməz bir qüvvət, nə qədər bitməz bir bərəkət olduğunu anlamaq istəyirsənsə bu təmsili hekayəyə bax və dinlə. Belə ki:

§9

Bədəvi Ərəb səhralarında səyahət edən adama lazımdır ki bir qəbilə başçısının adını alsın və himayəsinə girsin, ta ki quldurların şərindən qurtulub ehtiyaclarını təmin edə bilsin. Yoxsa təkbaşına hədsiz düşmənləri və ehtiyaclarına qarşı pərişan olacaqdır.

§10

Bax, belə bir səyahət üçün iki adam səhraya çıxıb gedirlər. Onlardan biri təvazökar idi, digəri isə qürurlu. Təvazökar olan, bir başçının adını aldı. Qürurlu olan isə almadı. Adı alan şəxs hər yerdə salamatlıqla gəzdi. Bir kātıu’t-tarîke rast gelse deyər: “Mən, filan başçının adı ilə gəzərəm.” Quldur uzaqlaşar, toxunmaz. Bir çadıra daxil olsa, o adla hörmət görər. O biri mağrur, bütün səyahətində elə bəlalar çəkər ki, təsvir edilməz. Daim əsər, daim möhtaclıq çəkərdi. Həm zəlil, həm rəzil oldu.

§11

Bax, ey qürurlu nəfsim, sən həmin səyyahsan. Bu dünya isə bir çöldür. Acizliyin və möhtaclığın hədsizdir. Düşmənin və ehtiyacların sonsuzdur. Madam ki belədir, bu səhranın Əbədi Sahibinin və Əzəli Hakiminin adını al. Ta ki bütün kainata əl açmaqdan və hər hadisə qarşısında əsməkdən qurtulasan.

§12

Bəli, bu kəlmə elə mübarək bir xəzinədir ki sənin nihayətsiz acizliyin və möhtaclığın, səni nihayətsiz qüdrətə, mərhəmətə bağlayaraq Qadir və Rəhim olan Allahın dərgahında acizliyi və möhtaclığı ən məqbul bir şəfaətçi edir.

§13

Bəli, bu kəlmə ilə hərəkət edən kəs o adama bənzəyir ki əsgərliyə yazılır, dövlət adından hərəkət edir. Heç kəsdən qorxusu qalmaz. Qanun adından, dövlət adından deyər, hər işi görər və hər şeyə tab gətirər.

§14

Əvvəldə demişdik: Bütün mövcudat hal dili ilə Bismillah deyir. Elə deyilmi?

§15

Bəli, necə ki görsen, bir tək adam geldi, bütün şəhər əhalisini məcburən bir yerə sövq etdi və məcburi işlərdə işlətdi. Yəqinən bilirsən ki, o adam öz adı ilə, öz qüvvəti ilə hərəkət etmir. Bəlkə o, bir əsgərdir, dövlət adından hərəkət edir, bir padşahın qüvvətinə istinad edir.

§16

Elə də hər şey, Cənabı-Haqqın adına hərəkət edər ki zərrəciklər kimi toxumlar, çərdəklər başlarında böyük ağacları daşıyır, dağ kimi yükləri qaldırırlar.

§17

Demək hər bir ağac, Bismillah deyər. rəhmət xəzinəsinin meyvələrindən əllərini doldurur, bizlərə süfrəçilik edir.

§18

Hər bir bostan, Bismillah deyər. Qüdrət mətbəxindən bir qazan olur ki çeşit çeşit, çoxlu muhtelif leziz təamlar, içində birlikdə bişirilir.

§19

Hər bir inək, dəvə, qoyun, keçi kimi mübarək heyvanlar Bismillah deyər. Rəhmət feyzinden birer süt çeşmesi olur. Bizlərə Rəzzaq olan Allah adına en latîf, en nazif, ab-ı həyat kimi bir qidanı takdim edirlər.

§20

Hər bir nebat və ağac və otların ipək kimi yumşaq kök və damarları, Bismillah deyər. Sərt olan daş və torpağı dələr, keçər. Allah adına, Rəhman adına deyər, hər şey ona musahhar olur. Bəli, havada budaqların yayılması və meyvə vermesi kimi o sərt daş və torpaqtaki köklerin tam bir asanlıqla yayılması və yer altında yemiş vermesi hem şiddətli istiyə qarşı aylarla zərif, yaşıl yarpaqların yaş qalması, təbiətçilərin ağzına şiddətlə şillə vurur. Kor olmuş gözünə barmağını soxur və deyir ki:

§21

En güvendiyin salabet və hararet də emir tahtında hərəkət edirlər ki, o ipək kimi yumşaq damarlar, birer asâ-yı Musa (as) kimi فَقُل۟نَا اض۟رِب۟ بِعَصَاكَ ال۟حَجَرَ emrine imtisal edərək taşları yarar. Və o sigara kâğıdı kimi ince, nâzenin yarpaqlar; birer aza-yı İbrahim (as) kimi ateş saçan hararete qarşı يَا نَارُ كُونٖى بَر۟دًا وَ سَلَامًا âyetini okurlar.

§22

Madam ki hər şey manen Bismillah deyər. Allah adına Allah’ın nemətlərini getirip bizlərə verirlər. Biz də Bismillah deməliyik. Allah adına verməliyik, Allah adına almalıyıq. Elə isə Allah adına verməyən gafil insanlardan almamalıyıq.

§23

Sual: Tablacı hükmünde olan insanlara bir qiymət veririk. Əcəba asıl mal sahibi olan Allah, ne qiymət istəyir?

§24

Cavab: Bəli, o Həqiqi Nemət Sahibi, bizdən o qiymətli nemətlərə, mallara bedel istediyi qiymət isə üç şeydir. Biri zikir, biri şükür, biri fikirdir.

§25

Başta Bismillah zikirdir.

§26

Âhirde Elhamdülillah şükürdür.

§27

Ortada, bu qiymətli sənət möcüzəsi olan nemətlər, Əhəd və Səməd olan Allah’in qüdrət möcüzəsi və rəhmət hədiyyəsi olduğunu düşünmək və derk etmək fikirdir. Bir padşahın qiymətli bir hədiyyəsini sənə gətirən bir miskin adamın ayağını öpüb hədiyyə sahibini tanımamaq ne derece axmaqlıq isə elə də zâhirî mün’imleri medih və muhabbet edib Həqiqi Nemət Sahibini unutmaq, ondan min derece daha belâhettir.

§28

Ey nəfs, belə axmaq olmamaq istersen Allah adına ver, Allah adına al, Allah adına başla, Allah adına işle. Vəssalam.

§29

On Dördüncü LEM’A’NIN İKİNCİ MAKAMI

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol