İman ve Küfür Muvazeneleri

İkinci Söz

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ

§2

اَلَّذٖينَ يُؤ۟مِنُونَ بِال۟غَي۟بِ

§3

İmanda ne qədər böyük bir saadet və nemət və ne qədər böyük bir ləzzət və rahat bulunduğunu anlamaq istersen bu təmsili hekayəyə bax və dinlə:

§4

Bir vaxt iki adam, hem keyif hem ticaret üçün seyahate gedərlər. Biri hodbin, tâli’siz bir tarafa; diğeri hudâbin, bahtiyar digər tarafa sülûk edər, gedərlər.

§5

Hodbin adam, hem hodgâm hem hod-endiş hem bedbin olduğundan bedbinlik cezası olaraq nazarında çox fena bir memlekete düşer. Bakar ki hər yerde âciz bîçareler, zorba müthiş adamların ellerinden və tahribatlarından vaveylâ edirlər. Bütün gezdiyi yerlerde belə hazîn, elîm bir hali görür. Bütün memleket, bir matemhane-i umumî şeklini almış. Özü bu elîm və muzlim haleti hissetmemek üçün sarhoşluktan başqa çarə bulamaz. Çünki hər kəs ona düşman və ecnebi görünür. Və ortalıkta də müthiş cenazeleri və meyusane ağlayan yetimleri görür. Vicdanı, azap içinde kalır.

§6

Diğeri hudâbin, hudâ-perest və hak-endiş, güzel ahlâklı idi ki nazarında olduqca gözəl bir memlekete düştü. İşte bu iyi adam, girdiyi memlekette bir umumî şenlik görür. Hər tarafta bir sürur, bir şehrâyin, bir cezbe və neşe içinde zikirhaneler; hər kəs ona dost və akraba görünür. Bütün memlekette yaşasınlar və teşekkürler ilə bir terhisat-ı umumiye şenliği görür. Hem tekbir və tehlil ilə mesrurane ahz-ı əsgər üçün bir davul, bir muzıka sesi işitir. Evvelki bedbahtın hem öz hem umum halkın elemi ilə müteellim olmasına bedel; bu bahtiyar, hem öz hem umum halkın süruru ilə mesrur və müferrah olur. Hem güzelce bir ticaret eline geçer, Allah’a şükreder.

§7

Sonra döner, o biri adama rast gəlir. Halini anlar. Ona deyər: “Yahu sən divane olmuşsun. Bâtınındaki çirkinlikler, zâhirine aksetmiş olmalı ki gülmeyi ağlamak, terhisatı soymak və talan etmək tevehhüm etmişsin. Aklını başına al, kalbini temizle. Tâ bu musibetli perde sənin nazarından kalksın, həqiqəti görebilesin. Çünki nihayet derecede âdil, merhametkâr, raiyet-perver, muktedir, nizam-nizam-intizam-perver, müşfik bir melikin memleketi hem bu derece göz önünde âsâr-ı terakkiyat və kemalât gösteren bir memleket, sənin vehminin gösterdiyi surette ola bilməz.” Sonra o bedbahtın aklı başına gəlir, nedamet edər. “Evet, mən işretten divane olmuşdum. Allah səndən razı olsun ki cehennemî bir haletten məni kurtardın.” deyər.

§8

Ey nəfsim! Bil ki evvelki adam kâfirdir və ya fâsık-ı gafildir. Bu dünya, onun nazarında bir matemhane-i umumiyedir. Bütün canlı, firak və zeval sillesiyle ağlayan yetimlerdir. Heyvan və insan isə ecel pençesiyle parçalanan kimsesiz başıbozuklardır. Dağlar və denizler kimi böyük mevcudat, ruhsuz, müthiş cenazeler hükmündedirler. Daha bunun kimi çox elîm, ezici, dehşetli evham, küfründen və dalaletinden neş’et edib, onu manen tazip edər.

§9

Digər adam isə mü’mindir; Cenab-ı Hâlık’ı tanır, tasdik edər. Onun nazarında bu dünya, bir zikirhane-i Rahman, bir talimgâh-ı beşer və heyvan və bir meydan-ı imtihan-ı ins ü cândır. Bütün vefiyat-ı hayvaniye və insaniye isə terhisattır. Vazife-i hayatını bitirenler, bu dâr-ı fâniden, manen mesrurane, dağdağasız digər bir âleme gedərlər. Tâ yeni vazifedarlara yer açılsın, gəlib çalışsınlar. Bütün tevellüdat-ı hayvaniye və insaniye isə ahz-ı əsgərliyə, silah altına, vazife başına gelmektir. Bütün canlı, birer muvazzaf mesrur əsgər, birer müstakim memnun memurlardır. Bütün sadâlar isə ya vazife başlamasındaki zikir və tesbih və paydostan gelen şükür və tefrih və ya işlemek neşesinden neş’et eden nağamattır. Bütün mövcudat, o mü’minin nazarında, Seyyid-i Kerîm’inin və Mâlik-i Rahîm’inin birer munis hizmetkârı, birer dost memuru, birer şirin kitabıdır. Daha bunun kimi çoxlu latîf, ulvi və leziz, tatlı həqiqətlər, imanından tecelli edər, tezahür edər.

§10

Demək iman, bir manevî tûba-i cənnət çekirdeğini daşıyır. Küfür isə manevî bir zakkum-u cəhənnəm tohumunu saklır.

§11

Demək salamatlıq və emniyet, yalnız İslâmiyet’te və imandadır. Elə isə biz daima اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ عَلٰى دٖينِ ال۟اِس۟لَامِ وَ كَمَالِ ال۟اٖيمَانِ deməliyik.

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol