بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Kastamonu Lâhikası
Kastamonu Lahiyəsi 115. Məktub
اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفِ رَسَائِلِ النُّورِ ال۟مَق۟رُوئَةِ وَال۟مَك۟تُوبَةِ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Sizə üç noktayı beyan etmeye kalpte bir ihtiyaç oldu:
Birincisi: “Bir hâdisede hem insan eli hem qədər müdahalesi olduğundan insan, zâhirî sebebe baxıb bazen haksız hükmedip zulmeder. Qədər, o musibetin gizli sebebine baktığı üçün adalet edər.” deyə Risale-i Nur’da bir kaide-i esasiyedir.
Hem indiyə qədər Risale-i Nur’un başına gelen hâdiselerde bir dest-i inayət, bir vech-i rəhmət bulunduğu tecrübelerle sabittir.
Bu iki cihette kalpten bir sual çıktı: “Acaba Nur hakkındaki bu yeni İstanbul hâdisesinde vech-i adalet və rəhmət nedir?” Hatıra belə bir cavab geldi ki:
Risale-i Nur’a, ehl-i ilim və ehl-i dikkati ciddiyetle bakmaya və tetkik etmeye sevk etti. Əlbəttə Risale-i Nur’u tetkik eden bir âlim, insafı varsa taraftar olur. Və Risale-i Nur ulema dairesinde və İstanbul âfakında tezahür edəcək. İşte vech-i rəhmət və inayət!
Amma qədər-i İlahînin vech-i adaleti şudur ki:
Risale-i Nur’un hakikatiyle və şakirdlerinin şahs-ı manevîsiyle tezahür eden fevkalâde imanî hizmetlerin ehemmiyetli bir kısmını biçarə tercümanına vermək və ehl-i dünya və ehl-i siyaset və avamın nazarında birinci derece və həqiqət nazarında, imana nisbeten ancaq onuncu derecede bulunan siyaset-i İslâmiye və hayat-ı içtimaiye-i ümmete dair hizmeti, kainatta en böyük mesele və vazife və hizmet olan həqiqətlər-i imaniyenin çalışmasına râcih gördüklerinden; o tercümana qarşı arkadaşlarının həddindən artıq hüsn-ü zanları ehl-i siyasete, inkılabcı bir siyaset-i İslâmiye fikrini vermək cihetinde, Risale-i Nur’a qarşı hayat-ı içtimaiye noktasında cephe almaq və fütuhatına mani olmaq çox qüvvətli ihtimali vardı. Bunda hem hata hem zərər büyüktür.
Qədər-i İlahî, bu yanlışı tashih etmək və o ihtimali izale etmək və elə ümit besleyenlerin ümitlerini ta’dil etmək üçün en ziyade elə cihetlerde yardım və iltihaka koşacaq olan ulemadan və sâdattan və meşayihten və ahbaptan və hemşehriden birisini muarız çıkardı; o ifratı ta’dil edib adalet etti. “Size kainatın en böyük meselesi olan iman hizmeti yeter.” deyə bizi merhametkârane o hâdiseye mahkûm eyledi. Sonra lillahi’l-hamd o muarızı susturdu, o ateşi söndürdü. Lakin münafıklar söndürmemek üçün çalışırlar.
İkinci Nöqtə: Bu dehşetli ihtikârdan çıkan kaht u galâ və açlık və zaruret, yaşamak damarını şiddetle yaralandırır. Bu yara, hissiyat-ı ulviye-i diniyeyi bir derece susturmaya vesile olub ehl-i dalalete yardım edir. Hər kəs midesini düşünmeye başlır. Qəlb, həqiqətdən ziyade ekmeği düşünüb hayata, yaşamaya yardıma koşup vazife-i həqiqiyesini ikinci derecede bırakır.
Buna qarşı Risale-i Nur’un şakirdleri bir uzun ramazan nazarıyla baxıb keffaretü’z-zünub və bir riyazet-i şer’iyeye çevirebilirler. Alenen nakz-ı sıyamla ramazanın hürmetini kıran bedbahtlara gelen o musibet, masumları da incitir. Lakin Risale-i Nur şakirdleri və masumları, o musibeti lehlerine döndürüp hayırlı bir riyazete kalbederler. Kanaat və iktisatla qarşılarlar.
Üçüncü Nöqtə: İki meseledir.
Birincisi: Müdakkik Hoca Səbri, Feyzi’nin istihracına dair Feyzi’ye yazdığı məktub güzeldir. Lâhika’ya girdikten sonra hocalar فٖيهِ نَظَرٌ dememek üçün bazı kelimatı ta’dil edildi.
İkinci Mesele: İstanbul ulemasının en büyüğü və en müdakkiki və çox zaman Müfti’l-Enam olan eski fetva emini, meşhur Ali Rıza Efendi; Birinci Şuâ İşarat-ı Kur’aniye və Âyetü’l-Kübra kimi risaleleri gördükten sonra, Risale-i Nur’un mühim bir talebesi olan Hâfız Emin’e demiş ki:
“Bediüzzaman, bu zamanda din-i İslâm’a en böyük hizmet eylediğini və eserlerinin tam doğru olduğunu və belə bir zamanda, mahrumiyet içinde feragat-i nəfs edib yani dünyayı terk edib belə bir eser meydana getirmek heç kimseye müyesser olmadığını və hər surətlə şâyan-ı tebrik olduğunu və Risale-i Nur müceddid-i din olduğunu və Cənabı-Haqq onu muvaffakun bi’l-hayr eylesin, âmin.” deyərək bazılarının sakal bırakmamaklığına itirazları münasibətilə; Mevlana Celaleddin-i Rumî’nin pederleri olan Sultanü’l-ulema’nın bir kıssası ilə onu müdafaa edib demiş:
“Bu misillü, Bediüzzaman’ın də əlbəttə bir içtihadı vardır. İtiraz edenler haksızdır.” demiş və Hoca Mustafa’ya emretmiş: “Söylediğimi yaz!”
Bediüzzaman’a kemal-i hörmətlə selâm ederim. Telifatınızın ikmaline hırz-ı can ilə dua etmekteyim. (Yani ruha nüsha olacaq qədər qiymətlidir.) Bazı ulemaü’s-sûun tenkidine uğradığına müteessir olma. Çünki yemişli ağac taşlanır (Hâşiye) kaziyesi meşhurdur. Mücahedatınıza devam buyurun. Cənabı-Haqq və Feyyaz-ı Mutlak âcilen murad və matlubunuza muvaffakun bi’l-hayr eylesin! Bâki Hakk’ın birliğine emanet olunuz.
Eski Fetva Emini
Ali Rıza
İşte belə müdakkik və ilim və şeriat və Kur’an cihetinde bu zamanda söz sahibi en böyük âlim belə hükmetmiş. Risale-i Nur’un talebeleri, bu meseleyi –ihtiyaten– yabanilere onun adını vermekle teşhir etməmək gerektir və dualarına onu dâhil etmək lâzımdır.
Umum kardeşlerimize selâm…

