Kiçik Hüsrev Feyzi’nin bir istihracıdır
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Kastamonu Lâhikası
Kastamonu Lahiyəsi 112. Məktub
(Otuz üçüncü Âyet’ten Hâfız Ali’nin istihracının bir zeyli və lâhikasıdır.)
Sure-i Zümer’de اَفَمَن۟ شَرَحَ اللّٰهُ صَد۟رَهُ لِل۟اِس۟لَامِ فَهُوَ عَلٰى نُورٍ مِن۟ رَبِّهٖ âyet-i azîmenin mana-yı sarîhinden başqa bir mana-yı işarî tabakasının külliyetinde dâhil bir ferdi Risale-i Nur və tercümanı olduğuna qüvvətli bir delil buldum.
Çünki اَفَمَن۟ شَرَحَ اللّٰهُ صَد۟رَهُ لِل۟اِس۟لَامِ فَهُوَ cümlesi, hesab-ı cifrî və ebcedî və riyazî ilə min üç yüz iyirmi doqquz (1329) və ya səkkiz (1328) edər. Demək مَن۟ külliyetinde və فَهُوَ işarəinde dâhil və medar-ı nazar bir fert, inşirah-ı sadr (Hâşiye) nuruyla başqa bir halete girip eski sıkıntıdan kurtulup nurani bir mesleğe giren bir şahsı, eski və yeni harb-i umumînin gelmeye hazırlanmaları olan o dehşetli tarihe və o ferdin vaziyetine remzen bakar.
فَهُوَ عَلٰى نُورٍ مِن۟ رَبِّهٖ deki نُورٍ مِن۟ رَبِّهٖ kəlməsi, Risale-i Nur ismine və manasına hem cifri hem surəti hem manası tevafuk ettiği kimi اَفَمَن۟ شَرَحَ اللّٰهُ صَد۟رَهُ لِل۟اِس۟لَامِ فَهُوَ cümlesinin də makam-ı cifrîsi gösterdiyi tarihte Risale-i Nur’un tercümanı olan Üstadımın –tahkikatımla– eynilə vaziyetine tevafuk edir.
Çünki o zamanda harb-i umumînin mebdelerinde, Üstadım eski âdetini vesair ulûm-u felsefeyi və ulûm-u âliyeyi ( اٰليه ) buraxıb tam bir inşirah-ı sadırla Risale-i Nur’un fatihası və birinci mertebesi olan İşaratü’l-İ’caz tefsirine başlayıp bütün himmetini, efkârını Kur’an’a sarf etmeye başladığına tevafuku kavî bir emaredir ki bu asırda o küllî mana-yı işarîde medar-ı nazar bir ferd, Risale-i Nur’un tercümanı və şakirdlerinin şahs-ı manevîsini təmsil eden mümessilidir.
Bəli, madam ki Bəyanı Möcüzə Quran hər asırda hər ferde hitap edər bir ilm-i muhit və bir irade-i şâmile ilə hər şeye bakabilir.
Və madam ki ulema-i İslâm’ın ittifakıyla, ayələrin mana-yı sarîhinden başqa işarî və remzî və zımnî müteaddid tabakalarda manaları vardır.
Və madam ki يَٓا اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُوا kimi hitaplarda hər asır kimi bu asırdaki ehl-i iman, asr-ı saadetteki mü’minler kimi dâhildir.
Və madam ki İslâmiyet noktasında bu asır, gayet ehemmiyetli və dehşetlidir. Kur’an və Hadîs ihbar-ı gaybî ilə ehl-i imanı onun fitnesinden sakınmak üçün şiddetle haber vermiş.
Və madam ki hesab-ı cifrî və ebcedî və riyazî, eskiden beri sağlam bir düsturdur və qüvvətli bir emare ola bilər.
Və madam ki Risale-i Nur və tercümanı və şakirdleri, iman və Kur’an hizmetinde parlak və təsirli vazifeleri gayet ehemmiyet kesbetmişdir.
Və madam ki bu böyük ayə, hesab-ı cifirle bu asra və iki harb-i umumîye bakar. Eski harbin patlamasına və Risale-i Nur’un zuhuruna tevafuk ettiği kimi manen də gösterir.
Əlbəttə mezkûr həqiqətlərə və qüvvətli karinelere binaen bilâ-tereddüt hükmederiz ki: Risale-i Nur’un şahs-ı manevîsi və tercümanı, bu âyet-i azîmenin mana-yı işarî tabakasının külliyetinde dâhil və medar-ı nazar bir ferdidir. Və bu ayə ona işarə edər. Və mana-yı remziyle ondan da haber verir. Və ihbar-ı gayb nevinden bir lem’a-i i’caziyeyi gösterir, denilebilir və deriz.
Tahlil: Bir ش, iki ر yeddi yüz. ف, م, ن, ل iki yüz.
ص, د, ه, ا yüz. س, م yüz. İsm-i Celal altmış yeddi. İki ل altmış. فَهُوَ doksan bir. لِل۟اِس۟لَامِ da iki və ya üç elif, iki və ya üç.
ح səkkiz. نُورٍ مِن۟ رَبِّهٖ, “Risale-i Nur” hər ikisinde نُور var. “Risale”de رَبِّهٖ, ر deki ر ya mukabildir. Əgər نُورٍ deki tenvin sayılsa اَلنُّور da də şeddeli ن sayılır, yenə ittihat edərlər. نُورٍ den başqa مِن۟ بِهٖ doksan yeddi edərək, Risale-i Nur’da kalan ه, ل, س, iki elif də doksan yeddi edərək, tam tevafuk edər. Türkçe telaffuzda Risale-i Nur hemze ilə okunması zərər verməz.
Sure-i Maide’nin on beşinci âyeti قَد۟ جَٓاءَكُم۟ مِنَ اللّٰهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبٖينٌ يَه۟دٖى بِهِ اللّٰهُ
Sure-i Nisa’nın âhirinde يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ قَد۟ جَٓاءَكُم۟ بُر۟هَانٌ مِن۟ رَبِّكُم۟ وَاَن۟زَل۟نَٓا اِلَي۟كُم۟ نُورًا مُبٖينًا ayəsi kimi Risale-i Nur mana və cifir cihetiyle, mana-yı işarî efradından olduğuna qüvvətli bir karine buldum.
İkinci ayə olan Sure-i Nisa ayəsi, Birinci Şuâ olan İşarat-ı Kur’aniye’de, Üstadım işarəini beyan etmiş. Birinci ayə olan Sure-i Maide’nin on beşinci ayəsi hem bunun işarəini teyid edir hem də اَفَمَن۟ شَرَحَ اللّٰهُ âyetinin işaratını tasdik edir.
Bəli, bu asırda mana-yı işarî tabakasından tam bu ayənin kudsî mefhumuna bir fert, Risale-i Nur olduğuna kim insaf ilə baksa tasdik edəcək.
Madam ki Risale-i Nur bir ferdi olduğuna manevî münasibət kavîdir.
Madam ki bu ayənin makam-ı cifrîsi min üç yüz altmış altıdır (1366), əgər meddeler və okunmayan hemzeler sayılmazsa altmış ikidir (1362).
Və madam ki Risale-i Nur, Kur’an-ı Mübin nurunu və hidayetini neşreden bir kitab-ı mübindir.
Və madam ki zâhiren ondan daha ileri, o vazifeyi ağır şerait altında yapanları görmürük.
Və madam ki ayələr, sair kelâmlar kimi cüz’î bir manaya münhasır ola bilməz.
Və madam ki delâlet-i zımnî və işarî ilə kaideten mefhum-u kelâmda dâhil olur. Və madam ki Necmeddin-i Kübra və Muhyiddin-i Arabî (r. anhüma) kimi çoxlu ehl-i velayet, mana-yı zâhirîden başqa bâtınî və işarî manalar ilə ekser âyâtı tefsir etmişler. Hattâ tefsirlerinde Musa (as) və Firavun’dan murad, qəlb və nefistir dedikleri halde ümmet onlara ilişmemiş; böyük ulemadan çokları onları tasdik etmişler.
Əlbəttə ayənin delâlet-i zımniye ilə Risale-i Nur’a qüvvətli karineler ilə işarəi kat’îdir, şübhə edilmemek gerektir.
Tahlil: قَد۟ جَٓاءَكُم۟ yüz altmış doqquz. مِنَ اللّٰهِ yüz əlli yeddi. نُورٌ tenvin ilə birlikdə üç yüz altı. وَ كِتَابٌ مُبٖينٌ tenvinlerle birlikdə altı yüz otuz bir. يَه۟دٖى بِهِ اللّٰهُ yüz üç. Yekûnü, min üç yüz altmış altı (1366). Əgər meddeler və okunmayan hemzeler sayılmazlarsa bu seneki muharrem tarihine yani min üç yüz altmış ikiye (1362) tamam tevafuk edər. Əgər مُبٖينٌ deki tenvinde vakfedilse min üç yüz on altıdır (1316) ki hem Risale-i Nur’un mukaddimatına hem tenvin ilə tekemmülüne və Birinci Şuâ’da beyan edildiyi kimi çox âyâtın ehemmiyetle gösterdikleri eyni meşhur tarihe tevafuk edər.

