İmam-ı Ali radıyallahu anhın, Risale-i Nur hakkında ihbar-ı gaybîsinden bir parça olan bu kısım; Sikke-i Tasdik-i Gaybî mecmuasında dercedilen İşarat-ı Kur’aniye və üç Keramet-i Aleviye və Keramet-i Gavsiye risaleleriyle birlikte, ehl-i vukufların takdirkâr raporlarına müsteniden, mahkemelerce sahiplerine geri iade edilmişdir.
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Mektubat
İşarat-ı Gaybiye Hakkında Bir Takriz
İmam-ı Ali’nin (ra) Celcelutiye’de, Risale-i Nur hakkındaki üç kerametinden bir kerametinin səkkiz remzinden Yeddinci və Səkkizinci Remz’in bir parçasıdır. Sikke-i Tasdik-i Gaybî mecmuasının yüz iyirmi beşinci sahifesinden, yüz otuzuncu sahifesine qədər olan kısımda mündericdir.
Yeddinci Remiz
Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh necə ki
وَ بِالْاٰيَةِ الْكُبْرٰى اَمِنّٖى مِنَ الْفَجَتْ
وَ بِحَقِّ فَقَجٍ مَعَ مَخْمَةٍ يَا اِلٰهَنَا
وَ بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنٖى مِنَ الشَّتَتْ
حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ
وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ
deyə birinci fıkrasıyla Yeddinci Şuâ’ya işarə etmiş, elə də eyni fıkra ilə âlî bir təfəkkürname və tevhide dair yüksək bir marifetname namında olan Iyirmi Doqquzuncu Arabî Lem’a’ya də işarə edər.
İkinci fıkrasıyla ism-i a’zam və Sekine denilen esma-i sitte-i meşhurenin hakikatlerini gayet âlî bir tarzda beyan və ispat eden və Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’yı takip eyleyen Otuzuncu Lem’a namında Altı Nükte-i Esma Risalesi’ne بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنٖى مِنَ الشَّتَتْ cümlesiyle işarə ettiğinden sonra akabinde, Risale-i Esma’yı takip eden Otuz Birinci Lem’a’nın Birinci Şuâ’ı olaraq, otuz üç âyet-i Kur’aniyenin Risale-i Nur’a işaratını kaydedip hesab-ı cifrî münasibətilə, baştan başa ilm-i huruf risalesi kimi görünen və bir mu’cize-i Kur’aniye hükmünde bulunan risaleye حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ kelimesiyle işarə edib deyər-akab وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ kelâmıyla də Risale-i Hurufiye’yi takip eden və El-Âyetü’l-Kübra’dan və başqa Resail-i Nuriyeden terekküp eden və Asâ-yı Musa namını alan və Asâ-yı Musa kimi dalaletin və şirkin sihirlerini iptal eden Risale-i Nur’un şimdilik en son və âhir risalesine Asâ-yı Musa namını vererek işarəle birlikdə, manevî karanlıkları dağıtacağını müjde edir.
Bəli وَ بِالْاٰيَةِ الْكُبْرٰى kelimesiyle Yeddinci Şuâ’ya işarəi, qüvvətli karineler ilə ispat edildiyi kimi eyni kəlmə, digər bir mana ilə elhak Risale-i Nur’un âyet-i kübrası hükmünde və ekser risalelerin ruhlarını cem’eden və Arabî bulunan Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’ya bu kelâm “müstetbeatü’t-terakib” kaidesiyle ona bakır, efradına dâhil edir. Elə isə Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh də bu fıkradan ona baxıb işarə edər, diyebiliriz.
Hem sair işaratın karinesiyle hem Mektubattan sonra Lem’alara başqa bir tarz-ı ibare ilə îma edərək Lem’aların en parlağının telifi, dehşetli bir zamanda və hapis və idamdan kurtulmak və emniyet və salamatlıq bulmak üçün mana-yı mecazî və mefhum-u işarî ilə Hazret-i Ali radıyallahu anh öz lisanını, böyük tehlikelerde bulunan müellifin hesabına istimal edərək وَ بِالْاٰيَةِ الْكُبْرٰى اَمِنّٖى مِنَ الْفَجَتْ yani “Yâ Rab! Məni kurtar. Eman və emniyet ver.” deyə dua etmesiyle, tam tamına Eskişəhər Hapishanesinde idam və uzun hapis tehlikesi içinde telif edilen Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’nın və sahibinin vaziyetine tevafuk karinesiyle kelâm, zımnî və işarî delâlet ettiğinden diyebiliriz ki Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh də bundan ona işarə edər.
Hem Otuzuncu Lem’a namında və altı nükte olan Risale-i Esma’ya bakarak بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى deyip sair işaratın karinesiyle hem Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’ ya takip karinesiyle hem ikisinin isimde və esma lafzına tevafuk karinesiyle hem teşettüt-ü hale və sıkıntılı bir gurbete və perişaniyete düşen müellifi, onun telifi bereketiyle teselli və tahammül bulmasına və mana-yı mecazî cihetinde, Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh dili ilə özünə dua olan وَبِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنٖى مِنَ الشَّتَتْ yani “İsm-i a’zam olan o Esma Risalesi’nin bereketiyle, məni teşettütten perişaniyetten hıfzeyle yâ Rabbi!” meali; tam tamına o risale və sahibinin vaziyetine tevafuk karinesiyle kelâm mecazî delâlet və İmam-ı Ali radıyallahu anh isə gaybî işarə edər diyebiliriz.
Hem madam ki Celcelutiye’nin aslı vahiydir və esrarlıdır və geləcək zamana bakır və gaybî umûr-u istikbaliyeden haber verir.
Və madam ki Kur’an itibarıyla bu asır dehşetlidir və Kur’an hesabıyla, Risale-i Nur bu karanlık asırda ehemmiyetli bir hâdisedir.
Və madam ki sarahat derecesinde çox karine və emarelerle Risale-i Nur; Celcelutiye’nin içine girmiş, en mühim yerinde yerleşmiş.
Və madam ki Risale-i Nur və eczaları bu mevkiye lâyıktır və Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anhın nazar-ı takdirine və tahsinine və onlardan haber vermesine liyakatleri və kıymetleri var.
Və madam ki Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, Siracünnur’dan zahir bir surette haber verdiğinden sonra ikinci derecede, perdeli bir tarzda Sözlerden, sonra Mektuplardan, sonra Lem’alardan, risalelerdeki eyni tertip, eyni makam eyni numara tahtında, qüvvətli karinelerin sevkiyle kelâm delâlet və Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anhın işarə ettiğini ispat eylemiş.
Və madam ki başta
بَدَئْتُ بِبِسْمِ اللّٰهِ رُوحٖى بِهِ اهْتَدَتْ اِلٰى كَشْفِ اَسْرَارٍ بِبَاطِنِهِ انْطَوَتْ
risalelerin başı və Birinci Söz olan Bismillah Risalesi’ne baktığı kimi; Kasem-i Câmi-i Muazzama’nın âhirinde, risalelerin kısm-ı âhirleri olan son Lem’alara və Şuâlara; hususan bir âyet-i kübra-yı tevhid olan Iyirmi Doqquzuncu Lem’a-i Hârika-i Arabiye və Risale-i Esma-i Sitte və Risale-i İşarat-ı Huruf-u Kur’aniye və bilhassa şimdilik en âhir Şuâ və asâ-yı Musa kimi dalaletlerin bütün manevî sihirlerini iptal edebilen bir mahiyette bulunan və bir manada Âyetü’l-Kübra namını alan risale-i hârikaya bakır kimi bir tarz-ı ifade görünür.
Və madam ki bir tək meselede bulunan emareler və karineler, meselenin vahdeti haysiyetiyle birbirine qüvvət verir, zayıf bir münasebetle bir tereşşuh də menbaına ilhak edilir.
Əlbəttə bu yeddi adet esaslara istinaden deriz:
Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, necə ki meşhur Sözlere tertipleri üzerine işarə etmiş və Mektubattan bir kısmına və Lem’alardan en mühimlerine tertiple bakmış; elə də بِاَسْمَائِكَ الْحُسْنٰى اَجِرْنٖى مِنَ الشَّتَتْ cümlesiyle, Otuzuncu Lem’a’ya, yani müstakil Lem’aların en son olan Esma-i Sitte Risalesi’ne, tahsin edərək bakır.
Və حُرُوفٌ لِبَهْرَامٍ عَلَتْ وَ تَشَامَخَتْ kelâmıyla də Otuzuncu Lem’a’yı takip eden İşarat-ı Huruf-u Kur’aniye Risalesi’ni takdir edib işarəle tasdik edir.
وَ اسْمُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ kelimesiyle də şimdilik en âhir risale və tevhid və imanın elinde asâ-yı Musa kimi hârikalı, en qüvvətli bürhan olan mecmua risalesini senakârane remzen gösterir kimi bir tarz-ı ifadeden bilâ-perva hükmedirik ki:
Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh hem Risale-i Nur’dan hem çox ehemmiyetli risalelerinden mana-yı həqiqi və mecazî ilə işarî və remzî və îmaî və telvihî bir surette haber verir. Kimin şüphesi varsa işarə olunan risalelere bir kere dikkatle baksın. İnsafı varsa şüphesi kalmaz zannedirəm.
Buradaki mana-yı işarî və medlûl-ü mecazîlere, karinelerin en güzeli və latîfi; eyni tertibi muhafaza ilə verilen isimlerin münasebetidir. Mesela, iyirmi doqquz və otuz və otuz bir və otuz iki mertebe-i ta’dadda, Iyirmi Doqquz və Otuz və Otuz Bir və Otuz İkinci Sözlere gayet münasib isimler ilə; başta Sözlerin başı olan Birinci Söz’e, eyni Besmele sırrıyla və âhirde, şimdilik risalelerin âhirine mahiyetini gösterir lâyık birer isim vererek işarə etmesi gerçi gizli isə də lakin çox güzeldir və letafetlidir.
Mən itiraf edirəm ki: Belə makbul bir eserin mazharı olmaq, heç bir vecihle o makama liyakatim yoxdur. Lakin kiçik ehemmiyetsiz bir çekirdekten koca dağ kimi bir ağacı halk etmək, qüdrət-i İlahiyenin şe’nindendir və âdetidir və azametine delildir.
Mən kasemle temin ederim ki Risale-i Nur’u senadan maksadım, Kur’an’ın hakikatlerini və imanın rükünlerini teyid və ispat və neşirdir. Hâlık-ı Rahîm’ime yüz minlərlə şükrolsun ki özümü, özümə beğendirmemiş, nəfsimin ayıplarını və kusurlarını mənə göstermiş və o nefs-i emmareyi, başkalara beğendirmek arzusu kalmamış. Kabir kapısında bekleyen bir adam, arkasındaki fâni dünyaya riyakârane bakması, acınacaq bir hamakattir və dehşetli bir hasarettir.
İşte bu halet-i ruhiye ilə yalnız həqiqətlər-i imaniyenin tercümanı olan Risale-i Nur’un doğru və hak olduğuna latîf bir münasibət söyleyəcəyəm. Belə ki:
Celcelutiye, Süryanîce bedî’ deməkdir və bedî’ manasındadır. İbareleri bedî’ olan Risale-i Nur, Celcelutiye’de mühim bir mevki tutup ekser yerlerinde tereşşuhatı göründüyünden, kasidenin ismi ona bakır kimi verilmiş. Hem indi anlıram ki eskiden beri mənim liyakatim olmadığı halde mənə verilen Bedîüzzaman lakabı, mənim değildi; bəlkə Risale-i Nur’un manevî bir ismi idi. Zahir bir tercümanına âriyeten və emaneten takılmış. Indi o emanet isim, həqiqi sahibine iade edilmiş.
Demək, Süryanîce bedî’ manasında və kasidede tekerrürüne binaen kasideye verilen Celcelutiye ismi işarî bir tarzda, bid’at zamanında çıkan, bedîü’l-beyan və bedîü’z-zaman olan Risale-i Nur’un hem ibare hem mana hem isim nöqtələrıyla bedî’liğine münasebettarlığı ihsas etmesine və bu isim bir parça ona da bakmasına və bu ismin müsemmasında, Risale-i Nur çox yer işgal ettiği üçün hak kazanmış olmasına tahmin edirəm.
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَٓا اِنْ نَسٖينَٓا اَوْ اَخْطَاْنَا
Səkkizinci Remiz
Sual: Bütün qiymətli kitablar içinde Risale-i Nur, Kur’an’ın işarəine və iltifatına və Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anhın takdir və tahsinine və Gavs-ı A’zam’ın (ks) teveccüh və tebşirine vech-i ihtisası nedir? O iki zatın kerametle Risale-i Nur’a bu qədər qiymət və ehemmiyet vermesinin hikməti nedir?
Cavab: Malûmdur ki bazı vaxt olur, bir dakika; bir saat və bəlkə bir gün, bəlkə seneler qədər və bir saat; bir sene, bəlkə bir ömür qədər netice verir və ehemmiyetli olur. Mesela, bir dakikada şehit olan bir adam, bir velayet kazanır. Və soğuğun şiddetinden incimad etmək zamanında və düşmanın dehşet-i hücumunda bir saat nöbet, bir sene ibadət hükmüne geçebilir.
İşte eynilə elə də Risale-i Nur’a verilen ehemmiyet də zamanın ehemmiyetinden hem bu asrın şeriat-ı Muhammediyeye (asm) və şeair-i Ahmediyeye (asm) ettiği tahribatın dehşetinden hem bu âhir zamanın fitnesinden eski zamandan beri bütün ümmet istiaze etmesi cihetinden hem o fitnelerin savletinden mü’minlerin imanlarını kurtarması noktasından Risale-i Nur elə bir ehemmiyet kesbetmiş ki: Kur’an ona qüvvətli işarəle iltifat etmiş və Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh üç kerametle ona beşaret vermiş və Gavs-ı A’zam (ks) kerametkârane ondan haber verib tercümanını teşci etmiş.
Bəli, bu asrın dehşetine qarşı taklidî olan itikadın istinad kaleleri sarsılmış və uzaklaşmış və perdelenmiş olduğundan hər mü’min, təkbaşına dalaletin cemaatle hücumuna mukavemet ettirəcək gayet qüvvətli bir iman-ı tahkikî lâzımdır ki dayanabilsin.
Risale-i Nur bu vazifeyi, en dehşetli bir zamanda və en lüzumlu nazik bir vakitte, hər kəsin anlayacağı bir tarzda; həqiqətlər-i Kur’aniye və imaniyenin en derin və en gizlilerini, gayet qüvvətli bürhanlar ilə ispat edərək o iman-ı tahkikîyi taşıyan hâlis və sadık şakirdleri də bulundukları kasaba və karye və şehirlerde –hizmet-i imaniye itibarıyla– âdeta birer gizli kutub kimi mü’minlerin manevî birer nöqtə-i istinadı olaraq bilinmedikleri və görünmedikleri və görüşülmedikleri halde, kuvve-i maneviye-i itikadları cesur birer zabit kimi kuvve-i maneviyeyi, ehl-i imanın kalplerine verib mü’minlere manen mukavemet və cesaret verirlər.
Əgər bir muannid tarafından denilse: “Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, bu umum mecazî manaları irade etmemiş.”
Biz də deriz ki: Faraza Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh irade etmezse lakin kelâmı delâlet edər və karinelerin qüvvəti ilə, işarî və zımnî delâletle manaları içine dâhil edər.
Hem madam ki o mecazî mana və işarî mefhumlar haktır, doğrudur və vakıa mutabıktır və bu iltifata lâyıktır və karineleri kuvvetlidir; əlbəttə Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anhın, belə bütün işarî manaları irade edəcək küllî bir teveccühü faraza bulunmazsa; Celcelutiye vahiy olmaq cihetiyle həqiqi sahibi, Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anhın üstadı olan Peygamber-i Zîşan aleyhissalâtü Vəssalamın küllî teveccühü və üstadının Üstad-ı Zülcelal’inin ihatalı ilmi onlara bakar, irade dairesine alır.
Bu hususta kat’î və yakîn derecesindeki kanaatimin bir səbəbi şudur ki: Müşkülat-ı azîme içinde, El-Âyetü’l-Kübra’nın tefsir-i ekberi olan Yeddinci Şuâ’yı yazmakta çox zəhmət çektiğimden, bir kudsî teselli və teşvike cidden çox möhtac idim. Indiyə qədər mükerrer tecrübelerle bu kimi haletlerimde, inayet-i İlahiye imdadıma yetişirdi. Risaleyi bitirdiyim eyni vakitte –heç hatırıma gelmediyi halde– birden bu keramet-i Aleviyenin zuhuru, məndə heç bir şübhə bırakmadı ki bu də mənim imdadıma gelen sair inayet-i İlahiye kimi Rabb-i Rahîm’in bir inayetidir. İnayet isə aldatmaz, hakikatsiz olmaz.
Said Nursî
***

