Sikke-i Tasdik-i Gaybî

Səkkizinci Şüa

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Bir İfade-i Meram

§2

Malûm olsun ki mən, Risale-i Nur’un kıymetini və ehemmiyetini beyan etmekle Kur’an’ın hakikatlerini və imanın rükünlerini ilan etmək və zaaf-ı imana düşenleri onlara davet etmək və onların kuvvetlerini və hakkaniyetlerini göstermek istəyirəm. Yoxsa hâşâ özümü və heç bir cihetle beğenmediyim nefs-i emmaremi beğendirmek və medhetmek deyildir.

§3

Hem Risale-i Nur zâhiren mənim eserim olmaq haysiyetiyle sena etmirəm. Bəlkə yalnız Kur’an’ın bir tefsiri və Kur’an’dan mülhem bir tercüman-ı həqiqisi və imanın hüccetleri və dellâlı olmaq haysiyetiyle meziyetlerini beyan edirəm. Hattâ bir kısım risaleleri ihtiyarım haricinde yazdığım kimi Risale-i Nur’un ehemmiyetini zikretmekte ihtiyarsız hükmündeyim.

§4

İmam-ı Ali’nin radıyallahu anh Âyetü’l-Kübra namını verdiyi Yeddinci Şuâ Risalesi’ni yazmakta çox zəhmət çektiğime bir mükâfat-ı âcile və bir alâmet-i makbuliyet və bir medar-ı teşvik olaraq bu keramet-i Celcelutiye, inayet-i İlahiye tarafından verildiğine şüphem kalmamış. Tahdis-i nemət kabîlinden bunu Səkkizinci Şuâ olaraq yazdım. Yoxsa haşre dair mühim bir ayənin mu’cizeli olan bürhanlarını yazacaktım.

§5

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

§6

(İmam-ı Ali’nin radıyallahu anh Risale-i Nur’a dair üçüncü bir kerametidir.)

§7

Bəli, On Səkkizinci və Iyirmi Səkkizinci Lem’alarda izah və ispat edilen iki zâhir kerametini teyid və takviye edərək Kaside-i Celcelutiye’sinde Siracünnur’dan sarahat derecesinde haber verdiyi kimi yenə o kasidede Siracünnur’un en namdar risalelerine barmaq basır, âdeta alkışlır və səkkiz adet remiz ilə meşhur bir kısım risalelerini gösterir.

§8

Risale-i Nur’a tasrih eden تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً fıkrasından sonra Süryanî dili ilə Əsmaül-Hüsnadan istimdad və suver-i Kur’aniye ilə bir münâcat yapır. Tam otuz üç surelerle elə garib və manidar bir tarzda zikredir ki bir kısım sırları və gaybî haberleri də bildirmek istediyi anlaşılır. Mən sıkıntılı bir zamanda İmam-ı Ali’nin radıyallahu anh Âyetü’l-Kübra namını verdiyi Yeddinci Şuâ’yı bitirdiyim eyni vakitte –itikadımca mənə acele bir mükâfat və bir ücret olaraq– geceleyin Celcelutiye’yi okudum. Birden bir ihtar-ı gaybî kimi kalbime denildi:

§9

İmam-ı Ali radıyallahu anh, Risale-i Nur ilə çox meşguldür. Mecmuundan haber verdiyi kimi qiymətli risalelerine də işarə derecesinde remzedip îma edir. Əgər sarîh bir surette gaybdan haber vermək çox zararları bulunduğundan, hikmete münafî olduğu cihetle hikmet-i İlahiye tarafından yasak olmasa idi tasrih edecekti. Mesela, sureleri ta’dad ederken iyirmi beşinciye geldiyi vaxt dir ki:

§10

بِحَقِّ تَبَارَكَ ثُمَّ نُونٍ وَ سَائِلٍ ۝ وَ بِسُورَةِ التَّه۟مٖيزِ وَ الشَّم۟سُ كُوِّرَت۟ وَ بِالذَّارِيَاتِ ذَر۟وًا وَ النَّج۟مِ اِذَا هَوٰى ۝ وَ بِاِق۟تَرَبَت۟ لِىَ ال۟اُمُورُ تَقَرَّبَت۟ وَ بِسُوَرِ ال۟قُر۟اٰنِ حِز۟بًا وَ اٰيَةً ۝ عَدَدَ مَا قَرَاَ ال۟قَارٖى وَمَا قَد۟ تَنَزَّلَت۟ فَاَس۟ئَلُكَ يَا مَو۟لَاىَ بِفَض۟لِكَ الَّذٖى ۝ عَلٰى كُلِّ مَا اَن۟زَل۟تَ كُت۟بًا تَفَضَّلَت۟

§11

İşte bu fıkralarda Eskişəhər Ağır Ceza Mahkemesini hayrette bırakan və üstünde göz ilə görünen bir kerametiyle və kıyamet və haşri ispat eden hârika hüccetleriyle iştihar eden Iyirmi Doqquzuncu Söz’e Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, zikr ü ta’dad ettiği surelerin iyirmi doqquzuncu mertebesinde وَالشَّم۟سُ كُوِّرَت۟ ilə ona işarə edər. Çünki kıyamet kopmasından gayet dehşetli haber veren اِذَا الشَّم۟سُ كُوِّرَت۟ suresine tam mutabık bir surette o Iyirmi Doqquzuncu Söz, kıyametin və harab-ı âlemin və mevt-i dünyanın və hayat-ı âhiretin və ihya-yı emvatın kat’î hüccetlerini beyan ederken, bu surenin dehşetli tasvirini zikretmesi hem manada hem iyirmi doqquzuncu mertebede tetabukları o işarəi ispat edər.

§12

Hem tahavvülat-ı zerratta boğulan maddiyyunları susturan və zerratın tahavvülatı və harekâtını, vazife və nizam-nizam-intizamlarını emsalsiz bir tarzda ispat eden Otuzuncu Söz adındaki Zerrat Risalesi’ne Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, otuzuncu mertebede وَبِالذَّارِيَاتِ ذَر۟وًا kasemiyle ona işarə edər. Bəli, bu işarəte lafzen və sureten Sure-i وَالذَّارِيَاتِ ذَر۟وًا və Risale-i Zerrat, birbirine müşabehet ilə birlikdə mana cihetiyle də münasibət var. Çünki Sure-i وَالذَّارِيَاتِ ın başında tesadüfî və nizam-nizam-intizamsız zannedilen temevvücat-ı havaiye, gayet hikmetli və vazifedar olaraq rububiyetin tekvinî emirlerini etrafa yetiştirir deyə ifade ettiği kimi Risale-i Zerrat də maddiyyunlar tarafından tesadüfî və nizam-nizam-intizamsız telakki edilen harekât-ı zerrat də gayet hikmetli və o zerreler muntazam vazifelerle vazifedar olduklarını gayet qüvvətli və kat’î bürhanlar ilə ispat edir.

§13

Hem mi’rac-ı Muhammedî aleyhissalâtü Vəssalamı delail-i akliye ilə gayet makul və kat’î bir surette ispat eden və Otuz Birinci Söz adında və mertebesinde bulunan Risale-i Mi’rac’a, Hazret-i İmam-ı Ali (ra) otuz birinci mertebede mi’rac-ı Ahmedî (asm) və Kab-ı Kavseyn’deki müşahede və mükâlemeyi sarîh bir surette başlayan Sure-i وَ النَّج۟مِ اِذَا هَوٰى nın başında bulunan وَ النَّج۟مِ اِذَا هَوٰى cümlesi ilə sarahate yaxın bir tarzda o risaleye işarə edər və Sure-i وَ الطُّورِ yi bırakarak وَ الذَّارِيَاتِ den sonra وَ النَّج۟مِ Suresi’ni zikretmesi bu işarəi kuvvetlendirir.

§14

Hem şakk-ı kamer mu’cizesini münkirlere qarşı qüvvətli deliller ilə ispat eden Mi’rac Risalesi’nin zeyli bulunan Şakk-ı Kamer Risalesi namında otuz birinci mertebenin âhirinde olan o risaleye, Hazret-i İmam-ı Ali (ra) şakk-ı kameri nass-ı sarîh ilə zikreden Sure-i اِق۟تَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ ان۟شَقَّ ال۟قَمَرُ den iktibas edərək otuz birinci mertebenin akabinde zikredilen وَ بِاِق۟تَرَبَت۟ لِىَ ال۟اُمُورُ تَقَرَّبَت۟ fıkrasıyla sarahate yaxın işarə edər.

§15

Malûmdur ki Risale-i Nur başta otuz üç adet Sözlerdir və Sözler adı ilə yâd edilir. Lakin Otuz Üçüncü Söz müstakil deyil bəlkə otuz üç adet Mektubattan ibarettir və Mektubat adı ilə zikredilir. Sonra Otuz Birinci Məktub də müstakil deyil bəlkə otuz bir adet Lem’alardan mürekkebdir və Lem’alar adı ilə müştehirdir. Sonra Otuz Birinci Lem’a də müstakil olmamış, o da inşâallah otuz bir adet Şuâlardan mürekkeb olacaq. El-Âyetü’l-Kübra Yeddinci və bu risale Səkkizinci Şuâlarıdır. Demək Sözler’in hâtimesi Otuz İkinci Söz’dür. Hem Risale-i Nur’un yıldızları içinde bir güneş hükmünde şakirdlerince telakki edilen Otuz İkinci Söz adındaki üç mevkıflı risale-i hârika və câmia və Sözler’in bir cihette hâtimesi və cem’iyetli neticesi olan o risaleye Hazret-i İmam-ı Ali (ra) onun fevkalâde ehemmiyetini və câmiiyetini göstermek üçün Kur’an’ın çox sureleriyle birden Otuz İkinci Mertebe’de وَ بِسُوَرِ ال۟قُر۟اٰنِ حِز۟بًا وَ اٰيَةً kasemiyle Otuz İkinci Mertebe’de bulunan o câmi’ risaleye işarə edər.

§16

Risale-i Nur’un Otuz Üçüncü Söz’ü isə bundan evvel beyan ettiğimiz kimi otuz üç adet mektuplardan ibaret və Mektubat namında otuz üç kitab və yüzden ziyade risalelerdir. İşte Hazret-i İmam-ı Ali (ra) otuz üçüncü mertebede və kaseminde Otuz Üçüncü Söz’ün eczaları olan o yüz on kitab və mektubata birden işarə etmək üçün yüz on semavî suhuf namında yüz on muhtasar kitablar və o böyük mukaddes kitaplardan istimdad manasında olan bu:

§17

وَاَس۟ئَلُكَ يَا مَو۟لَاىَ بِفَض۟لِكَ الَّذٖى ۝ عَلٰى كُلِّ مَا اَن۟زَل۟تَ كُت۟بًا تَفَضَّلَت۟ kelâmıyla işaret edər.

§18

Malûmdur ki ilm-i belâgatta və fenn-i beyanda uzaq və gizli manalara delâlet etmək üçün karine tabir ettikleri emarelerden və münasebetlerden biri bulunsa uzaq bir mana və gizli və işarî olan bir mefhum, karinenin kuvvetine göre sarîh və zâhir manası kimi qəbul edilir. İşte bu kaideye binaen, bu işarî manaların hər birisine müteaddid karineler, emareler bulunduğu kimi sair arkadaşları da ona karineler olur. Risale-i Nur’un mecmuundan haber veren sarîh fıkralar də hər birisine qüvvətli bir karinedir.

§19

Kur’an’ın El-Âyetü’l-Kübra’sı olanتُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوَاتُ السَّب۟عُ وَال۟اَر۟ضُ وَ مَن۟ فٖيهِنَّوَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ nin həqiqət-i kübrasını və tefsir-i ekberini gösteren və ramazan-ı şerifin ilhamî bir hədiyyəsi bulunan Yeddinci Şuâ Risalesi’ne Hazret-i İmam-ı Ali (ra) Mektubat’a işarəten sonra Lem’alar’a işarə içinde Şuâlar’a bakarak وَ بِال۟اٰيَةِ ال۟كُب۟رٰى اَمِنّٖى مِنَ ال۟فَجَت۟ deyip ilm-i belâgatça “müstetbeatü’t-terakib” və “maârîzu’l-kelâm” denilen mana-yı zâhirînin tebaiyetiyle və perdesinin arkasıyla müteaddid karinelerin kuvvetine göre işarə edər. Və o acib və yüksək və tevhidin hüccetü’l-kübrası və El-Âyetü’l-Kübra’nın bir alâmet-i kübrası və bir tefsir-i a’zamı olan risaleye “Âyetü’l-Kübra” namını verir. Və o namla hem menbaı olan Âyetü’l-Kübra’nın azametini hem bu Yeddinci Şuâ olan vahdaniyetin və tevhidin bürhan-ı a’zamının fevkalâde kuvvetini ilan edər, haber verir.

§20

Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) bu böyük iltifatına, bu risalenin liyakatine hər kimin bir şüphesi varsa gelsin bir defa o risaleyi okusun. Əgər bəli lâyıktır, demezse mənə tuh desin!

§21

Bəli, Kur’an’ın aleyhinde min seneden beri müntakimane hazırlanan dinsizlerin itirazlarını və kâfir feylesofların teraküm edib indi yol bularak intişar eden şüphelerini və Kur’an’ın dehşetli darbelerinden intikam besleyen muannid Yahudilerin və mağrur bir kısım Hristiyanların hücumlarını def’edib mukabele eden və hər asırda Kur’an’ın çoxlu kahramanları və manevî kaleleri vardı. Indi ihtiyaç bir ikiden, yüze çıkmış. Və müdafiler yüzden, iki üçe inmiş.

§22

Hem həqiqətlər-i imaniyeyi, ilm-i kelâmdan və medreseden öğrenmek çox zamana möhtac bulunduğundan bu zamanda o kapı də kapandı. Hem çabuk hem hər kəs anlayacaq bir tarzda en derin həqiqətləri talim eden Risale-i Nur, əlbəttə İmam-ı Ali radıyallahu anhın bu iltifatına lâyıktır.

§23

Hem İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i ta’dadında onuncu surə olaraq və kıyamet və Leyle-i Berata bakan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فٖيهَا سِرًّا قَد۟ اُح۟كِمَت۟ deyip mana-yı işarîsiyle Onuncu Söz adında və mertebesinde olan Haşir Risalesi’ne işarəle birlikdə o risalenin fevkalâde ehemmiyetini və gayet muhkem olduğunu və o zamanın dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunmasına və haşir və kıyametin bir alâmeti olan duhan hem Leyle-i Beratın senevî olaraq hikmetli tefrik və taksim-i umûr nöqtələrıyla və başqa karineler ilə îmaen və remzen haber verir.

§24

Bəli Onuncu Söz, çox ehemmiyetli bir belayı def’etti. Hürriyet-i efkâr serbestiyeti və Harb-i Umumî sarsıntısı vaxtında haşri inkâr eden münafıklar, fırsat bulup çox yerlerde zehirli fikirlerini izhara başladıkları bir zamanda, Onuncu Söz çıktı və tabedildi. Min nüshası etrafa yayıldı. Onu gören hər kəs kemal-i iştiyak və merakla okudu. Zındıkların kâfirane fikirlerini tam kırdı və onları susturdu. İmam-ı Ali radıyallahu anhın bu takdirine liyakatini ispat etti. Kimin şüphesi varsa gelsin onu dikkatle okusun, haşrin ne qədər qüvvətli bir bürhanı olduğunu görsün.

§25

Hem Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh on doqquzuncu surə olaraq Suretü’n-Nur’u بِسِرِّ حَوَامٖيمِ ال۟كِتَابِ جَمٖيعِهَا ۝ عَلَي۟كَ بِفَض۟لِ النُّورِ يَا نُورُ اُق۟سِمَت۟ fıkrasıyla zikrederek çox muhtasar olan On Doqquzuncu Söz’e və çox mükemmel bulunan On Doqquzuncu Məktub’a işarə üçün nur lafzını tekrar etmekle məktubların mertebesi, yani On Dördüncü Məktub noksan kalmasına îmaen Sure-i Nur’u on beşincide yenə zikretmesiyle gayet latîf və müdakkikane haber verir. Və o iki risaleleri Risale-i Nur’un böyük nurları olduklarını bildirir. Bəli, risalet-i Muhammediye aleyhissalâtü Vəssalama dair olan On Doqquzuncu Söz hem üç cihetle kerametli və hârika olan On Doqquzuncu Məktub elhak Risale-i Nur’un en parlak birer nurudurlar.

§26

Və Âişe-i Sıddıka radıyallahu anhânın beraeti münasibətilə, âyet-i Nur’un مَثَلُ نُورِهٖ kelimesindeki zamir, üç vecihten biri ilə Muhammed aleyhissalâtü Vəssalama râci olmaq haysiyetiyle Sure-i Nur Zat-ı Muhammediye aleyhissalâtü Vəssalam ilə ziyade alâkadar bulunduğundan, o surə ilə risalet-i Muhammediye aleyhissalâtü Vəssalamı ispat eden o iki risaleye iki nur lafzıyla bəlkə üç nur kelimeleriyle yenə eynilə risalet-i Ahmediye aleyhissalâtü Vəssalamı ispat eden Mi’rac Risalesi’ne də işarə etmiş.

§27

Mən itiraf edirəm ki: On Dördüncü Məktub noksan kaldığını unutmuşdum. Hazret-i İmam-ı Ali (ra) eyni sureyi iki defa tekrar etmesiyle tahattur ettim və işaratındaki dikkatine hayran oldum. Lakin o tekrar yalnız On Doqquzuncu Söz və Məktub üçün sayılır, ondan sonrakilere nisbeten sayılmaz.

§28

Iyirmi Səkkizinci Lem’a’da izah və ispat edilen تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً ۝ تُقَادُ سِرَاجُ السُّر۟جِ سِرًّا تَنَوَّرَت۟ بِنُورِ جَلَالٍ بَازِخٍ وَ شَرَن۟طَخٍ ۝ بِقُدُّوسِ بَر۟كُوتٍ بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟ fıkralarıyla Risale-i Nur’un üç ehemmiyetli vaziyetini haber verir. Bu fıkraların sarahate yaxın bir surette hem cifir hem mana cihetiyle Risale-i Nur’a işarəini On Səkkizinci Lem’a’da izahına binaen, burada isə orada zikredilmeyen və İmam-ı Ali radıyallahu anhın nazar-ı dikkatini celbeden yalnız üç sırrı beyan ediləcək:

§29

Birincisi: İslâmlar içinde, dellâllar elinde teşhir surətində gezdirmeye lâyık olan Risale-i Nur, maatteessüf gayet gizli, perde altında intişar və istitara mecbur olmasına işarəen İmam-ı Ali radıyallahu anh, iki defa سِرًّا بَيَانَةً və سِرًّا تَنَوَّرَت۟ kelimeleriyle سِرًّا yani yalnız gizli intişar edə bilər. Müteaccibane haber verir.

§30

İkincisi: Risale-i Nur, ism-i a’zam cilvesiyle və ism-i Rahîm və Hakîm’in tecellisiyle zuhur ettiğinden imtiyazlı hâssası اَللّٰهُ اَك۟بَرُ den iktibasen celal və kibriya və بِس۟مِ اللّٰهِ الرَّح۟مٰنِ الرَّحٖيمِ den istifazaten mərhəmət və şəfqət وَ هُوَ ال۟عَزٖيزُ ال۟حَكٖيمُ den istifadeten hikmət və nizam-nizam-intizamın esasları üzerine gidir. Onun ruhu və həyatı onlardır. Sair meşreplerdeki aşk yerinde, Risale-i Nur’un meşrebinde müştakane şefkattir və re’fetkârane muhabbettir.

§31

Necə ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) sarîh bir surette Siracünnur’un tarih-i telifini və tekemmül zamanını və meşhur adını تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ fıkrasıyla haber vermiş. Elə də بِنُورِ جَلَالٍ بَازِخٍ وَ شَرَن۟طَخٍ... اِلٰى اٰخِرِ fıkrasıyla da Siracünnur’un esaslarından haber verir. Çünki جَلَالٍ بَازِخٍ izzət, azamet və celal və kibriyadır. شَرَن۟طَخٍ Süryanîce Rauf və بَر۟كُوتٍ Rahîm’dir.

§32

Demək, Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh Siracünnur’u tarif edir. Hayatını və nurunu, kibriya və azamet və re’fet və rahîmiyetten alır deyə mümtaz hâsiyetini beyan edər.

§33

Üçüncüsü: Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh, bu fıkrada بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟ cümlesiyle dir ki: Min üç yüz əlli dörtte (1354) Siracünnur –yani Risale-i Nur’un nuru– ilə dalaletin tecavüz eden nârı inşâallah sönəcək. Yani fitne-i diniye ateşini ya tahribattan vazgeçirəcək və ya ileri tecavüzatını kıracaq.

§34

Əgər hicrî tarihi olsa bundan iki sene evvel, dini dünyadan tefrik fırsatından istifadə ilə dinin və Kur’an’ın zararına olaraq ilerleyen dehşetli tasavvuratın tecavüzatı tevakkuf etmesi, əlbəttə qarşılarında qüvvətli bir seddin bulunmasındandır. O set isə bu zamanda çox intişar eden Risale-i Nur’un keskin hüccetleri və qüvvətli bürhanları olduğu, çox emareler ilə hissedilir. Və bu ikinci ihtimaldeki işarə-i Aleviye də onu teyid edir. (Hâşiye ) Bəli, cifirce خ: بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟ altı yüz, ت dörd yüz, ر iki yüz, şeddeli ن yüz, م qırx, د və üç “elif” yeddi, بِهِ deki ب iki, ه beş, yekûnü min üç yüz əlli dörd (1354) edər.

§35

Lillahi’l-hamd Siracünnur’un El-Âyetü’l-Kübra’sı kimi çox risaleleri var. Hər biri qüvvətli birer lamba hükmünde sırat-ı müstakimi gösterip İmam-ı Ali radıyallahu anhın haberini tasdik ettirirlər.

§36

Bu üçüncü sırrın münasibətilə eynilə بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟ kimi min üç yüz əlli dörd (1354) tarihine makam-ı cifrîsiyle bakan və Said’in (ra) iki maruf lakabına remzen və ismen îma eden və “Özünü muhafaza et!” emrini veren və o tarihte hamıdan çox müteaddid tehlikelere maruz bulunacağını telvih eden “Ercuze”nin âhirlerindeki فَاس۟ئَل۟ لِمَو۟لَاكَ ال۟عَظٖيمِ الشَّانِ ۝ يَا مُد۟رِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ بِاَن۟ يَقٖيكَ شَرَّ تِل۟كَ ال۟فِت۟نَةِ ۝ وَ شَرَّ كُلِّ كُر۟بَةٍ وَ مِح۟نَةٍ fıkrasıyla dir: “Yâ Saide’l-Kürdî! Min üç yüz əlli dörd (1354) tarihine yetişirsen Mevla-yı Azîminden, o zamanın və o asrın fitne və şerlerinden muhafazanı bax və yalvar.”

§37

Bəli, On Səkkizinci Lem’a’da Birinci Keramet-i Aleviye’nin izahında, Kaside-i Ercuziye’nin Risale-i Nur və müellifine dair işarat-ı gaybiyesi beyan edilmiş. İsm-i a’zam və sekine tabir ettiği esma-i sitte-i meşhuruyla daima meşgul olan bir şakirdiyle konuşduğu və teselli verdiyi və çox emareler və karinelerle o şakird, Said olduğu ispat edilmiş. Və orada o şakirdine demiş:

§38

اَح۟رُفُ عُج۟مٍ سُطِّرَت۟ تَس۟طٖيرًا بِتَّ بِهَا ال۟اَمٖيرُ وَال۟فَقٖيرَا

§39

Yani ecnebi harfleri min üç yüz qırx sekizde (1348) ta'mim ediləcək, çoluk çocuk, emirler və fakirler icbar surətində gece dersleriyle öğrenmeye çalışacaklar.

§40

Bəli سُطِّرَت۟ تَس۟طٖيرًا cümlesi tam tamına; iki ت səkkiz yüz, iki س yüz iyirmi, iki ر dörd yüz, iki ط on səkkiz, bir ى on, mecmuu min üç yüz qırx sekizdir. Eyni tarihte Latinî huruflarına gece dersleriyle cebren çalıştırıldı.

§41

Sonra İmam-ı Ali (ra) Sekine ilə meşgul olan Said’e (ra) bakar, konuşur. Akabinde يَا مُد۟رِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ deyər. İki üç yerde qüvvətli işarə ilə Said (ra) adını verdiyi şakirdine hitaben “Özünü Sekine ilə dua edib muhafazaya çalış!” Yâ-i nidaîden sonra müteaddid karineler və emareler ilə Said var. Demək يَا سَعٖيدُ مُد۟رِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ olur. Bu fıkra necə ki مُد۟رِكًا kelimesiyle “El-Kürdî” lakabına hem lafzen hem cifren bakar. Çünki mimsiz دركًا Kürd kalbidir. Mim isə “lâm” və “ye”ye tam muvafıktır.

§42

Elə də digər bir ismi olan Bediüzzaman lakabına də “ez-zaman” kelimesiyle îma etmekle birlikdə min üç yüz əlli dörd (1354) və ya min üç yüz əlli beş (1355) makam-ı cifrîsiyle Said’in (ra) həqiqət-i halini və hilaf-ı âdet vaziyetini və hıfz və vikaye üçün kesretli duasını və halvet və inzivasını tamamıyla tabir və ifade ettiğinden sarahate yaxın bir surette barmağını onun başına o kasidede teselli üçün basır. Burada da بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟ sırrına mazhar olan Risale-i Nur’u alkışlır.

§43

Malûm olsun ki Celcelutiye’nin esası və ruhu olan اَل۟قَسَمُ ال۟جَامِعُ وَالدَّع۟وَةُ الشَّرٖيفَةُ وَال۟اِس۟مُ ال۟اَع۟ظَمُ İmam-ı Ali radıyallahu anhın en mühim və en müdakkik Üveysî bir şakirdi və İslâmiyet’in en meşhur və parlak bir hücceti olan Hüccetü’l-İslâm İmam-ı Gazalî (ra) dir ki: “Onlar vahiy ilə Peygamber’e (asm) nâzil olduğu vaxt İmam-ı Ali’ye (ra) emretti: Yaz! O da yazdı. Sonra nazmetti.” İmam-ı Gazalî (ra) dir:

§44

اِنَّ هٰذِهِ الدَّع۟وَةَ الشَّرٖيفَةَ وَ ال۟وِف۟قَ ال۟عَظٖيمَ وَ ال۟قَسَمَ ال۟جَامِعَ وَ ال۟اِس۟مَ ال۟اَع۟ظَمَ وَ السِّرَّ ال۟مَك۟نُونَ ال۟مُعَظَّمَ بِلَا شَكٍّ كَن۟زٌ مِن۟ كُنُوزِ الدُّن۟يَا وَ ال۟اٰخِرَةِ

§45

İmam-ı Gazalî, İmam-ı Nureddin’den ders alarak bu Celcelutiye’nin hem Süryanî kelimelerini hem kıymetini və hâsiyetini şerh etmiş.

§46

İmam-ı Ali (ra) Siracünnur’dan haber verdikten sonra yenə otuz üç və bir cihetle otuz iki adet Süryanîce esmayı ta’dad ederken Risale-i Nur’un en qüvvətli en qiymətli olan Mu’cizat-ı Kur’aniye Risalesi’ne və Otuz İkinci Söz’e qüvvətli işarə ettiği kimi sair risalelere də remzen və ya îmaen və ya telvihen bakar. Bəli, Hazret-i İmam-ı Ali (ra) Risale-i Nur’a bakarak Süryanî isimleri dercederek dir:

§47

تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ سِرًّا بَيَانَةً ۝ تُقَادُ سِرَاجُ السُّر۟جِ سِرًّا تَنَوَّرَت۟

§48

بِنُورِ جَلَالٍ بَازِخٍ وَ شَرَن۟طَخٍ ۝ بِقُدُّوسِ بَر۟كُوتٍ بِهِ النَّارُ اُخ۟مِدَت۟

§49

بِيَاهٍ وَيَا يُوهٍ نَمُوهٍ اَصَالِيًا ۝ بِطَم۟طَامٍ مِه۟رَاشٍ لِنَارِ ال۟عِدَاسَمَت۟

§50

بِهَالٍ اَهٖيلٍ شَل۟عٍ شَل۟عُوبٍ شَالِعٍ ۝ طَهِىٍّ طَهُوبٍ طَي۟طَهُوبٍ طَيَطَّهَت۟

§51

اَنُوخٍ بِيَم۟لُوخٍ وَ اَب۟رُوخٍ اُق۟سِمَت۟ ۝ بِتَم۟لٖيخِ اٰيَاتٍ شَمُوخٍ تَشَمَّخَت۟

§52

اَبَاذٖيخَ بَي۟ذُوخٍ وَ ذَي۟مُوخٍ بَع۟دَهَا ۝ خَمَارُوخٍ يَش۟رُوخٍ بِشَر۟خٍ تَشَمَّخَت۟

§53

بِبَل۟خٍ وَ سِم۟يَانٍ وَ بَازُوخٍ بَع۟دَهَا ۝ بِذَي۟مُوخٍ اَش۟مُوخٍ بِهِ ال۟كَو۟نُ عُمِّرَت۟ بِشَل۟مَخَتٍ اِق۟بَل۟ دُعَائٖى deyə dua ile hatmeder.

§54

Hazret-i İmam-ı Ali (ra) başta sarahat ilə haber verdiyi Risale-i Nur’u, Siracünnur və Siracüssürc adı ilə birinci mertebede aşikâr onu gösterip ta’dad ederken tâ iyirmi beşe geldiyi vaxt بِتَم۟لٖيخِ اٰيَاتٍ شَمُوخٍ تَشَمَّخَت۟ deyər. Âyât-ı Kur’aniyenin i’cazlarını beyan və Kur’an’ın qırx vecihle mu’cize olduğunu yeddi adet küllî vecihlerde ispat eden Risale-i Nur’un en meşhur və parlak risalesi olan Iyirmi Beşinci Söz adındaki Mu’cizat-ı Kur’aniye Risalesi’ne işarə edər.

§55

Çünki başta Siracünnur’un birinci mertebede sayılması hem بِتَم۟لٖيخِ اٰيَاتٍ fıkrasında اٰيَاتٍ kelimesinin bulunması hem iyirmi beşinci mertebede zikretmesi, qüvvətli bir karinedir ki çoxlu âyetleri zikredip i’cazları və sırları beyan eden Iyirmi Beşinci Söz’e mana-yı mecazî ilə bakar. Və surelerin ta’dadında də yenə iyirmi beşinci mertebede ibareyi değiştirip baştan başlar kimi بِحَقِّ تَبَارَكَ deyərək Risale-i Nur’un en mübarək və bereketli olan Iyirmi Beşinci Söz’ün ehemmiyetini gösterir.

§56

Sonra iyirmi altı və yedide اَبَاذٖيخَ بَي۟ذُوخٍ وَ ذَي۟مُوخٍ بَع۟دَهَا deyər. Sonra otuz və otuz birincide بِبَل۟خٍ وَ سِم۟يَانٍ وَ بَازُوخٍ بَع۟دَهَا deyip yenə ibareyi değiştirip بَع۟دَهَا kelimesini zikreder. Gayet zâhir və qüvvətli bir karine ilə içtihada dair Iyirmi Yeddinci Söz’ün sahabeler hakkındaki çox mühim və qiymətli zeylini və mi’raca dair Otuz Birinci Söz’ün şakk-ı kamere dair və ona çox ihtiyaç bulunan ehemmiyetli zeylini بَع۟دَهَا kelimesiyle gösterir kimi qüvvətli işarə edər.

§57

Mən itiraf edirəm ki mən bu zeylleri unutmuşdum, İmam-ı Ali’nin (ra) bu ihtarı ilə tahattur ettim. Şakk-ı kameri sâbıkan yazdım. Indi bu anda sahabeler hakkındaki zeyli hatırladım.

§58

İşte madam ki ilm-i belâgat və fenn-i beyanda bir tək karine ilə mecazî bir mana murad olunabilir və bir tək münasebetle, bir mefhuma işarə bulunsa o mefhum bir mana-yı işarî olaraq qəbul edilir. Əlbəttə zâhir və çox karinelerden və emarelerden kat’-ı nazar, yalnız bu iki yerde tam zeyllerin bulunduğu eyni makamda və zeyl manasında olan بَع۟دَهَا kelimesini tekrar surətində ifadeyi değiştirerek söylemesi, tam bir karinedir ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) mana-yı həqiqisinden başqa bir mana-yı mecazî və işarîyi də ifade etmək istəyir.

§59

Sonra iyirmi doqquzuncu mertebede, heybetli bir tarzda خَمَارُوخٍ يَش۟رُوخٍ بِشَر۟خٍ تَشَمَّخَت۟ deyər. Iyirmi beşte geçen və sırları bilmək manasında olan تَشَمَّخَت۟ kelimesini tekrar ilə sâbıkan beyan ettiğimiz hârikalı Iyirmi Doqquzuncu Söz’e qüvvətli bir karine ilə işarə edər.

§60

Sonra otuz ikinci mertebede surelerin ta’dadında ehemmiyetle işarə ettiği risale-i câmia olan Otuz İkinci Söz’e yenə nazar-ı dikkati qüvvətli celbetmek üçün ذَي۟مُوخٍ اَش۟مُوخٍ بِهِ ال۟كَو۟نُ عُمِّرَت۟ və bir nüshada بِهِ ال۟كَو۟نُ عُطِّرَت۟ yani ism-i Adl və ism-i Hakem’in tecellisiyle və adalet və mizanıyla və nizam-nizam-intizam və hikmetiyle dünya tamir edilir, tahripten kurtulur. İkinci nüsha ilə o iki ismin rayiha-i tayyibesiyle və çox hoş kokularıyla, dünya güzel kokular alır. Attar dükkânı kimi rayiha-i tayyibe verir.

§61

İşte ism-i Adl və ism-i Hakem’in parlak bir âyineleri və bir tefsirleri hükmünde olan Otuz İkinci Söz’e barmaq basır və mana-yı mecazî surətində ifade edər. ذَي۟مُوخٍ kelimesinin tekrarıyla Sözler otuz üç iken bir mertebesi mektuplardan ibaret olduğuna və Otuz İkinci Söz son mertebesi bulunduğuna îma edər.

§62

Mən Süryanî kelimelerinin manalarını tamamıyla bilemediğimden və İmam-ı Gazalî (ra) də tamamıyla izah etmediğinden Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) o kəlmələr ilə sair risalelere işaratını şimdilik bırakıram.

§63

Madam ki Celcelutiye vahiy ilə Peygamber aleyhissalâtü Vəssalama nâzil olmuş. Və Allâmü’l-guyub’un ilmiyle ifade-i mana edər. Hem madam ki Celcelutiye اَقِد۟ كَو۟كَبٖى və تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ fıkralarında mana-yı mecazî ilə o kasidenin hakikatini ispat eden Risale-i Nur’a sarîhan və onun on üç ehemmiyetli risalelerine işarəen haber vermekle birlikdə, فَيَا حَامِلَ ال۟اِس۟مِ الَّذٖى جَلَّ قَد۟رُهُ də də o kasidenin bir esası olan اَل۟اِس۟مُ ال۟مُعَظَّمُ ilə çox iştigal və istimdad eden Risale-i Nur müellifine və bunun on üç ehemmiyetli vakıat-ı hayatına îmaen, remzen, işarəen mana-yı mecazî ilə haber verir. Hem madam ki mana-yı mecazî ilə və mefhum-u işarînin murad olmasına bir zayıf karine və bir gizli emare və bir tək münasibət kâfi gəlir. Hem madam ki Risale-i Nur və risalelerine və müellifi və ahvaline olan işarəler birbirine karine olur. Bəlkə meselenin vahdeti itibarıyla umum işarəler, karineleriyle birlikdə hər birisine qüvvətli bir karine və kavî bir emare hükmündedir.

§64

Əlbəttə diyebiliriz ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) necə ki başta بَدَئ۟تُ بِبِس۟مِ اللّٰهِ رُوحٖى بِهِ اه۟تَدَت۟۝اِلٰى كَش۟فِ اَس۟رَارٍ بِبَاطِنِهِ ان۟طَوَت۟ yani “Hazine-i esrar olan Bismillahirrahmanirrahîm ilə başladım. Ruhum, onun ilə o hazineyi keşfetti.” deyərək sair işaratın karinesiyle bir mana-yı işarî və bir medlûl-ü mecazî surətində Risale-i Nur’un Bismillah’ı hükmünde və fatihası və besmelesi və “Bismillah”taki böyük sırrın hakikatini beyan eden və qısa və gayet qüvvətli Birinci Söz adında olan Bismillah Risalesi’ne îma, bəlkə remiz, bəlkə işarə edir.

§65

Eynilə elə də sair işaratın karine və münasibətilə və huruf-u Kur’aniyenin esrarından bahseden və Rumuzat-ı Semaniye namında bulunan səkkiz kiçik risalelerin mahiyetlerini andırır bir tarzda, ibareyi değiştirerek hurufların esrarıyla istimdad etmeye başlaması karine-i latîfesiyle muazzam dua və münâcat və câmi’ kasem-i istimdadînin âhirlerinde və Sözler’e və Məktublar’a işarəten sonra بِوَاحِ ال۟وَحَا بِال۟فَت۟حِ وَالنَّص۟رِ اَس۟رَعَت۟ fıkrasıyla Iyirmi Doqquzuncu Məktub’un bir kısım esrar-ı huruf-u Kur’aniyeyi beyan eden Rumuzat-ı Semaniye namında səkkiz kiçik risalelerin en mühimleri və feth-i Mekke və feth-i Şam və feth-i Kudüs və feth-i İstanbul kimi çox fütuhat-ı İslâmiyeden gaybî haber veren Sure-i اِذَا جَٓاءَ نَص۟رُ اللّٰهِ وَ ال۟فَت۟حُ nun esrarını beyan ilə fütuhat-ı İslâmiyenin pehlivanı olan Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) nazar-ı dikkatini celbeden Fetih və Nasr Risalesi’ne hem Sure-i Feth’in en mühim və en âhir ayənin beş vecih ilə i’cazını beyan və ispat ilə kahraman-ı İslâm Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) nazar-ı dikkatini celbeden gayet qiymətli olan Âyet-i Fetih Risalesi namındaki kiçik bir risaleye îma bəlkə işarə edər, itikadındayım. Belə itikada iştirak edilmezse də itiraz edilmeməli.

§66

Madam ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) üstad-ı kudsîsinden aldığı desə binaen, Kur’an’a taalluk eden geləcək hâdisattan haber verir. Və “Məndən sorunuz!” deyə müteaddid və doğru haberleri verib bir şah-ı velayet olduğunu elə kerametlerle ispat etmiş. Və madam ki bu asırda Avrupa dinsizleri və ehl-i dalalet münafıkları, dehşetli bir surette Kur’an’a hücumu hengâmında Risale-i Nur o seyl-i dalalete qarşı mukavemet edib Kur’an’ın tılsımlarını keşfederek hakikatini muhafaza edir. Və madam ki اَقِد۟ كَو۟كَبٖى بِال۟اِس۟مِ نُورًا وَ بَه۟جَةً ۝ مَدَى الدَّه۟رِ وَ ال۟اَيَّامِ يَا نُورُ جَل۟جَلَت۟ fıkrasıyla Iyirmi Səkkizinci Lem’a’da ispat edildiyi kimi sarahate yaxın bir surette Risale-i Nur’a işarə etmekle birlikdə Sure-i Nur’daki Âyetü’n-Nur’un Risale-i Nur’a işarəine işarə edər. Və madam ki اَقِد۟ كَو۟كَبٖى بِال۟اِس۟مِ نُورًا mana və cifirce tam tamına Risale-i Nur’a tevafuk edir. Əlbəttə diyebiliriz ki bu fıkranın akabinde:

§67

بِاٰجٍ اَهُوجٍ جَل۟مَهُوجٍ جَلَالَةٍ ۝ جَلٖيلٍ جَل۟جَلَيُّوتٍ جَمَاهٍ تَمَه۟رَجَت۟ بِتَع۟دَادِ اَب۟رُومٍ وَ سِم۟رَازِ اَب۟رَمٍ ۝ وَ بَه۟رَةِ تِب۟رٖيزٍ وَ اُمٍّ تَبَرَّكَت۟ fıkrasıyla Risale-i Nur’un bidayette On İki Söz adında iştihar və intişar eden on iki kiçik risalelerine اَقِد۟ كَو۟كَبٖى karinesiyle, bu fıkradaki on iki Süryanî kəlmələr onlara birer işarətir. Gerçi elimde bulunan Celcelutiye nüshası en sahih və en mutemeddir. İmam-ı Gazalî (ra) kimi çox imamlar Celcelutiye’yi şerh etmişler. Lakin bu Süryanî kelimelerin manasını tam bilmediğimden və nüshalarda ihtilaf bulunduğundan, hər birisinin vech-i işarəini və münasebetini şimdilik bilmediğimden bırakıram.

§68

Elhasıl: Hazret-i İmam-ı Ali (ra) bir defa اَقِد۟ كَو۟كَبٖى fıkrasıyla, âhir zamanda Risale-i Nur’u dua ilə Allah’tan niyaz edər, istəyər və bidayette on iki risaleden ibaret bulunduğundan yalnız on iki risalesine işarə edir. İkinci defada تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ fıkrasıyla daha sarîh bir surette Risale-i Nur’u medh ü sena ilə göstererek tekemmülüne işarəen, umum Sözleri və Məktubları və Lem’aları remzen haber verir. Hem On İki Söz adı ilə çox intişar eden o küçücük risaleler, bu fıkradaki kəlmələr kimi birbirine ismen və sureten benzedikleri kimi bedî’ manasında olan Celcelutiye kelimesine mutabık olaraq hər biri gayet bedî’ bir tarzda, güzel bir təmsil ilə böyük və derin bir həqiqət-i Kur’aniyeyi tefsir və ispat edər.

§69

Əgər bir muannid tarafından denilse: Hazret-i İmam-ı Ali (ra) bu umum mecazî manaları irade etmemiş?

§70

Biz də deriz ki: Faraza Hazret-i İmam-ı Ali (ra) irade etmezse lakin kelâm delâlet edər və karinelerin qüvvəti ilə işarî və zımnî delâletle manaları içine dâhil edər. Hem madam ki o mecazî manalar və işarî mefhumlar haktır, doğrudur və vakıa mutabıktır və bu iltifata lâyıktırlar və karineleri kuvvetlidir. Əlbəttə Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) belə bütün işarî manaları irade edəcək küllî bir teveccühü faraza bulunmazsa –Celcelutiye vahiy olmaq cihetiyle– həqiqi sahibi Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) üstadı olan Peygamber-i Zîşan’ın (asm) küllî teveccühü və Üstadının Üstad-ı Zülcelalinin ihatalı ilmi onlara bakar, irade dairesine alır.

§71

Bu hususta mənim hususi və kat’î və yakîn derecesindeki kanaatimin bir səbəbi şudur ki: Müşkülat-ı azîme içinde, El-Âyetü’l-Kübra’nın tefsir-i ekberi olan Yeddinci Şuâ’yı yazmakta çox zəhmət çektiğimden, bir kudsî teselli və teşvike cidden çox möhtac idim. Indiyə qədər mükerrer tecrübeler ilə bu kimi haletlerimde, inayet-i İlahiye imdadıma yetişirdi. Risaleyi bitirdiyim eyni vakitte –heç hatırıma gelmediyi halde– birden bu keramet-i Aleviyenin zuhuru, məndə heç bir şübhə bırakmadı ki bu də mənim imdadıma gelen sair inayet-i İlahiye kimi Rabb-i Rahîm’in bir inayetidir. İnayet isə aldatmaz, hakikatsiz olmaz.

§72

Hazret-i İmam-ı Ali (ra) necə ki وَ بِال۟اٰيَةِ ال۟كُب۟رٰى اَمِنّٖى مِنَ ال۟فَجَت۟ ۝ وَ بِحَقِّ فَقَجٍ مَعَ مَخ۟مَةٍ يَا اِلٰهَنَا وَ بِاَس۟مَائِكَ ال۟حُس۟نٰى اَجِر۟نٖى مِنَ الشَّتَت۟ ۝ حُرُوفٌ لِبَه۟رَامٍ عَلَت۟ وَ تَشَامَخَت۟ وَ اس۟مُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّل۟مَتُ ان۟جَلَت۟ deyə birinci fıkrasıyla Yeddinci Şuâ’ya işarə etmiş. Elə də eyni fıkra ilə âlî bir təfəkkürname və tevhide dair yüksək bir marifetname namında olan Iyirmi Doqquzuncu Arabî Lem’a’ya də işarə edər.

§73

İkinci fıkrasıyla ism-i a’zam və Sekine denilen esma-i sitte-i meşhurenin hakikatlerini gayet âlî bir tarzda beyan və ispat eden və Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’yı takip eyleyen Otuzuncu Lem’a namında Altı Nükte-i Esma Risalesi’ne بِاَس۟مَائِكَ ال۟حُس۟نٰى اَجِر۟نٖى مِنَ الشَّتَت۟ cümlesiyle işarə ettiğinden sonra akabinde Risale-i Esma’yı takip eden Otuz Birinci Lem’a’nın Birinci Şuâ’ı olaraq, otuz üç âyet-i Kur’aniyenin Risale-i Nur’a işaratını kaydedip hesab-ı cifrî münasibətilə, baştan başa ilm-i huruf risalesi kimi görünen və bir mu’cize-i Kur’aniye hükmünde bulunan risaleye حُرُوفٌ لِبَه۟رَامٍ عَلَت۟ وَ تَشَامَخَت۟ kelimesiyle işarə edib deyər-akab وَ اس۟مُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّل۟مَتُ ان۟جَلَت۟ kelâmıyla də risale-i hurufiyeyi takip eden və El-Âyetü’l-Kübra’dan və başqa Resail-i Nuriye’den terekküp eden və Asâ-yı Musa namını alan və asâ-yı Musa kimi dalaletin və şirkin sihirlerini iptal eden Risale-i Nur’un şimdilik en son və âhir risalesine Asâ-yı Musa namını vererek işarəle birlikdə, manevî karanlıkları dağıtacağını müjde edir.

§74

Bəli وَ بِال۟اٰيَةِ ال۟كُب۟رٰى kelimesiyle Yeddinci Şuâ’ya işarəi, qüvvətli karineler ilə ispat edildiyi kimi eyni kəlmə, digər bir mana ilə elhak Risale-i Nur’un Âyetü’l-Kübrası hükmünde və ekser risalelerin ruhlarını cem’eden və Arabî bulunan Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’ya bu kelâm “müstetbeatü’t-terakib” kaidesiyle ona bakır, efradına dâhil edir. Elə isə Hazret-i İmam-ı Ali (ra) də bu fıkradan ona baxıb işarə edər diyebiliriz.

§75

Hem sair işaratın karinesiyle hem Mektubat’tan sonra Lem’alar’a başqa bir tarz-ı ibare ilə îma edərək Lem’aların en parlağının telifi, dehşetli bir zamanda və hapis və idamdan kurtulmak və emniyet və salamatlıq bulmak üçün mana-yı mecazî və mefhum-u işarî ilə Hazret-i Ali (ra) öz lisanını, böyük tehlikelerde bulunan müellifin hesabına istimal edərək وَ بِال۟اٰيَةِ ال۟كُب۟رٰى اَمِنّٖى مِنَ ال۟فَجَت۟ yani “Yâ Rab! Məni kurtar, eman və emniyet ver.” deyə dua etmesiyle, tam tamına Eskişəhər Hapishanesinde idam və uzun hapis tehlikesi içinde telif edilen Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’nın və sahibinin vaziyetine tevafuk karinesiyle, kelâm zımnî və işarî delâlet ettiğinden diyebiliriz ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) də bundan, ona işarə edər.

§76

Hem Otuzuncu Lem’a namında və altı nükte olan risale-i esmaya bakarak وَ بِاَس۟مَائِكَ ال۟حُس۟نٰى deyip sair işaratın karinesiyle hem Iyirmi Doqquzuncu Lem’a’ya takip karinesiyle hem ikisinin isimde və esma lafzında tevafuk karinesiyle hem teşettüt-ü hale və sıkıntılı bir gurbete və perişaniyete düşen müellifi, onun telifi bereketiyle teselli və tahammül bulmasına və mana-yı mecazî cihetinde, Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) dili ilə özünə dua olan وَ بِاَس۟مَائِكَ ال۟حُس۟نٰى اَجِر۟نٖى مِنَ الشَّتَت۟ yani “İsm-i a’zam olan o Esma Risalesi’nin bereketiyle məni teşettütten, perişaniyetten hıfzeyle yâ Rabbî!” meali, tam tamına o risale və sahibinin vaziyetine tevafuk karinesiyle kelâm mecazî delâlet və İmam-ı Ali (ra) isə gaybî işarə edər diyebiliriz.

§77

Hem madam ki Celcelutiye’nin aslı vahiydir və esrarlıdır və geləcək zamana bakır və gaybî umûr-u istikbaliyeden haber verir.

§78

Və madam ki Kur’an itibarıyla bu asır dehşetlidir və Kur’an hesabıyla Risale-i Nur, bu karanlık asırda ehemmiyetli bir hâdisedir.

§79

Və madam ki sarahat derecesinde çox karine və emarelerle; Risale-i Nur Celcelutiye’nin içine girmiş, en mühim yerinde yerleşmiş.

§80

Və madam ki Risale-i Nur və eczaları bu mevkiye lâyıktırlar və Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) nazar-ı takdirine və tahsinine və onlardan haber vermesine liyakatleri və kıymetleri var.

§81

Və madam ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) Siracünnur’dan zâhir bir surette haber verdikten sonra ikinci derecede perdeli bir tarzda Sözlerden, sonra Mektuplardan, sonra Lem’alardan, risalelerdeki kimi eyni tertip, eyni makam, eyni numara tahtında, qüvvətli karinelerin sevkiyle kelâm delâlet və Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) işarə ettiğini ispat eylemiş.

§82

Və madam ki başta بَدَئ۟تُ بِبِس۟مِ اللّٰهِ رُوحٖى بِهِ اه۟تَدَت۟ ۝ اِلٰى كَش۟فِ اَس۟رَارٍ بِبَاطِنِهِ ان۟طَوَت۟ risalelerin başı və Birinci Söz olan Bismillah Risalesi’ne baktığı kimi kasem-i câmi-i muazzamın âhirinde, risalelerin kısm-ı âhirleri olan son Lem’alara və Şuâlara, hususan bir âyetü’l-kübra-yı tevhid olan Iyirmi Doqquzuncu Lem’a-i hârika-i Arabiye və Risale-i Esma-i Sitte və Risale-i İşarat-ı Huruf-u Kur’aniye və bilhassa şimdilik en âhir Şuâ və asâ-yı Musa kimi dalaletlerin bütün manevî sihirlerini iptal edebilen bir mahiyette bulunan və bir manada Âyetü’l-Kübra namını alan risale-i hârikaya bakır kimi bir tarz-ı ifade görünür.

§83

Və madam ki bir tək meselede bulunan emareler və karineler, meselenin vahdeti haysiyetiyle, emareler birbirine qüvvət verir, zayıf bir münasebetle bir tereşşuh də menbaına ilhak edilir.

§84

Əlbəttə bu yeddi adet esaslara istinaden deriz:

§85

Hazret-i İmam-ı Ali (ra) necə ki meşhur Sözlere tertipleri üzerine işarə etmiş və Mektubattan bir kısmına və Lem’alardan en mühimlerine tertiple bakmış; elə də بِاَس۟مَائِكَ ال۟حُس۟نٰى اَجِر۟نٖى مِنَ الشَّتَت۟ cümlesiyle Otuzuncu Lem’a’ya, yani müstakil Lem’alardan en son olan Esma-i Sitte Risalesi’ne tahsin edərək bakır.

§86

Və حُرُوفٌ لِبَه۟رَامٍ عَلَت۟ وَ تَشَامَخَت۟ kelâmıyla də Otuzuncu Lem’a’yı takip eden İşarat-ı Huruf-u Kur’aniye Risalesi’ni takdir edib işarəle tasdik edir.

§87

وَ اس۟مُ عَصَا مُوسٰى بِهِ الظُّل۟مَتُ ان۟جَلَت۟ kelimesiyle də şimdilik en âhir risale və tevhid və imanın elinde asâ-yı Musa kimi hârikalı, en qüvvətli bürhan olan mecmua risalesini senakârane remzen gösterir kimi bir tarz-ı ifadeden bilâ-perva hükmedirik ki:

§88

Hazret-i İmam-ı Ali (ra) hem Risale-i Nur’dan hem çox ehemmiyetli risalelerinden mana-yı həqiqi və mecazî ilə; işarî və remzî və îmaî və telvihî bir surette haber verir. Kimin şüphesi varsa işarə olunan risalelere bir kere dikkatle baksın. İnsafı varsa şüphesi kalmaz zannedirəm.

§89

Buradaki mana-yı işarî və medlûl-ü mecazîlere, karinelerin en güzeli və latîfi; eyni tertibi muhafaza ilə verilen isimlerin münasebetidir. Mesela iyirmi doqquz, otuz və otuz bir və otuz iki mertebe-i ta’dadda, Iyirmi Doqquz və Otuz və Otuz Bir və Otuz İkinci Sözlere gayet münasib isimler ilə və başta, Sözlerin başı olan Birinci Söz’e, eyni Besmele sırrıyla və âhirde, şimdilik risalelerin âhirine mahiyetini gösterir lâyık birer isim vererek işarə etmesi gerçi gizli isə də lakin çox güzeldir və letafetlidir.

§90

Mən itiraf edirəm ki: Belə makbul bir eserin mazharı olmaq, heç bir vecihle o makama liyakatim yoxdur. Lakin kiçik ehemmiyetsiz bir çekirdekten, koca dağ kimi bir ağacı halk etmək; qüdrət-i İlahiyenin şe’nindendir və âdetidir və azametine delildir.

§91

Mən kasemle temin ederim ki: Risale-i Nur’u senadan maksadım, Kur’an’ın hakikatlerini və imanın rükünlerini teyid və ispat və neşirdir.

§92

Hâlık-ı Rahîm’ime yüz minlərlə şükrolsun ki özümü özümə beğendirmemiş, nəfsimin ayıplarını və kusurlarını mənə göstermiş və o nefs-i emmareyi, başkalara beğendirmek arzusu kalmamış. Kabir kapısında bekleyen bir adam, arkasındaki fâni dünyaya riyakârane bakması, acınacaq bir hamakattir və dehşetli bir hasarettir.

§93

İşte bu halet-i ruhiye ilə yalnız həqiqətlər-i imaniyenin tercümanı olan Risale-i Nur’un doğru və hak olduğuna latîf bir münasibət söyleyəcəyəm. Belə ki:

§94

Celcelutiye, Süryanîce bedî’ deməkdir və bedî’ manasındadır. İbareleri bedî’ olan Risale-i Nur, Celcelutiye’de mühim bir mevki tutup ekser yerlerinde tereşşuhatı göründüyünden kasidenin ismi ona bakır kimi verilmiş. Hem indi anlıram ki eskiden beri mənim liyakatim olmadığı halde mənə verilen Bediüzzaman lakabı mənim değildi, bəlkə Risale-i Nur’un manevî bir ismi idi. Zâhir bir tercümanına âriyeten və emaneten takılmış. Indi o emanet isim, həqiqi sahibine iade edilmiş.

§95

Demək, Süryanîce bedî’ manasında və kasidede tekerrürüne binaen kasideye verilen Celcelutiye ismi işarî bir tarzda, bid’at zamanında çıkan bedîü’l-beyan və bedîü’z-zaman olan Risale-i Nur’un hem ibare hem mana hem isim nöqtələrıyla bedî’liğine münasebettarlığını ihsas etmesine və bu isim bir parça ona da bakmasına; bu ismin müsemmasında, Risale-i Nur çox yer işgal ettiği üçün hak kazanmış tahmin edirəm.

§96

رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذ۟نَٓا اِن۟ نَسٖينَٓا اَو۟ اَخ۟طَا۟نَا

§97

Bu remzin beyanından evvel en mühim iki suale cavab yazılacaq.

§98

Birinci Sual: Bütün qiymətli kitablar içinde Risale-i Nur, Kur’an’ın işarəine və iltifatına və Hazret-i İmam-ı Ali’nin (ra) takdir və tahsinine və Gavs-ı A’zam’ın teveccüh və tebşirine vech-i ihtisası nedir? O iki zatın kerametle Risale-i Nur’a bu qədər qiymət və ehemmiyet vermesinin hikməti nedir?

§99

Cavab: Malûmdur ki bazı vaxt olur bir dakika, bir saat və bəlkə bir gün bəlkə seneler qədər və bir saat, bir sene bəlkə bir ömür qədər netice verir və ehemmiyetli olur. Mesela, bir dakikada şehit olan bir adam, bir velayet kazanır və soğuğun şiddetinden incimad etmək zamanında və düşmanın dehşet-i hücumunda bir saat nöbet, bir sene ibadət hükmüne geçebilir.

§100

İşte eynilə elə də Risale-i Nur’a verilen ehemmiyet də zamanın ehemmiyetinden hem bu asrın şeriat-ı Muhammediyeye (asm) və şeair-i Ahmediyeye (asm) ettiği tahribatın dehşetinden hem bu âhir zamanın fitnesinden eski zamandan beri bütün ümmet istiaze etmesi cihetinden hem o fitnelerin savletinden mü’minlerin imanlarını kurtarması noktasından Risale-i Nur elə bir ehemmiyet kesbetmiş ki Kur’an, ona qüvvətli işarəle iltifat etmiş və Hazret-i İmam-ı Ali (ra) üç kerametle ona beşaret vermiş və Gavs-ı A’zam (ra) kerametkârane ondan haber verib tercümanını teşci etmiş.

§101

Bəli, bu asrın dehşetine qarşı, taklidî olan itikadın istinad kaleleri sarsılmış və uzaklaşmış və perdelenmiş olduğundan hər mü’min, təkbaşına dalaletin cemaatle hücumuna mukavemet ettirəcək gayet qüvvətli bir iman-ı tahkikî lâzımdır ki dayanabilsin.

§102

Risale-i Nur bu vazifeyi, en dehşetli bir zamanda və en lüzumlu və nazik bir vakitte, hər kəsin anlayacağı bir tarzda; həqiqətlər-i Kur’aniye və imaniyenin en derin və en gizlilerini, gayet qüvvətli bürhanlar ilə ispat edərək o iman-ı tahkikîyi taşıyan hâlis və sadık şakirdleri də bulundukları kasaba, karye və şehirlerde –hizmet-i imaniye itibarıyla– âdeta birer gizli kutub kimi mü’minlerin manevî birer nöqtə-i istinadı olaraq, bilinmedikleri və görünmedikleri və görüşülmedikleri halde, kuvve-i maneviye-i itikadları cesur birer zabit kimi kuvve-i maneviyeyi ehl-i imanın kalplerine verib mü’minlere manen mukavemet və cesaret verirlər.

§103

İkinci Sual: Keramet izhar edilmezse daha evlâ olduğu halde, nədən sən ilan edersin?

§104

Cavab: Bu, mənə ait bir keramet deyildir. Bəlkə Kur’an’ın i’caz-ı manevîsinden tereşşuh edərək has bir tefsirinden keramet surətində bizlərə və ehl-i imana bir ikram-ı Rabbanî və in’am-ı İlahîdir. Əlbəttə mu’cize-i Kur’aniye və onun lem’aları izhar edilir. Və nemət isə şükür niyetiyle ilan etmək, bir tahdis-i nimettir.

§105

وَ اَمَّا بِنِع۟مَةِ رَبِّكَ فَحَدِّث۟ ayəsi izharına emreder. Mənim üçün medar-ı fahir və gurur olacaq bir liyakatim və istihkakım olmadığını kasemle itiraf edirəm. Mən çərdək kimi çürüdüm və kurudum. Bütün qiymət və həyat və şeref o çekirdekten çıkan şecere-i Risale-i Nur və mu’cize-i maneviye-i Kur’aniyeye geçmiş bilirəm. Və elə itikad ettiğimden i’caz-ı Kur’anî hesabına izhar ederim. Bütün qiymət bir mu’cize-i Kur’aniye olan Risale-i Nur’dadır. Hattâ eskiden beri taşıdığım Bediüzzaman ismi onun imiş, yenə ona iade edildi. Risale-i Nur isə Kur’an’ın malıdır və manasıdır.

§106

Bu remizde hususi kanaatimi teyid eden və özümə mahsus çox emare və karineler var. Lakin başkalara ispat edemediğimden yazamıram. Yalnız iki üçüne işarə etmeye münasibət gelmiş:

§107

Birincisi: Mən Celcelutiye’yi okuduğum vaxt, sair münâcatlara muhalif olaraq özüm bizzat hissiyatımla münâcat edirəm deyə hissederdim. Və başkasının dili ilə taklitkârane olmurdu. Mənim üçün gayet fitri və dertlerime alâkadar və təfəkkürat-ı ruhiyeme hoş bir zemin olurdu. Bir neçə sene sonra kerametini və Risale-i Nur ilə münasebetini gördüm və anladım ki o halet, bu münasebetten ileri gelmiş.

§108

İkincisi: Hazret-i İmam-ı Ali (ra) başta رُوحٖى بِهِ اه۟تَدَت۟ اِلٰى كَش۟فِ اَس۟رَارٍ بِبَاطِنِهِ ان۟طَوَت۟ və ortalarında وَاَم۟نِح۟نٖى يَا ذَا ال۟جَلَالِ كَرَامَةً ۝ بِاَس۟رَارِ عِل۟مٍ يَا حَلٖيمُ بِكَ ان۟جَلَت۟ və âhirde مَقَالُ عَلِىٍّ وَ اب۟نِ عَمِّ مُحَمَّدٍ ۝ وَ سِرُّ عُلُومٍ لِل۟خَلَائِقِ جُمِّعَت۟ bir hazine-i ulûm olaraq gösterir. Halbuki zâhirinde yalnız bir münâcattır. Hattâ İmam-ı Ali’nin (ra) həqiqət-feşan sair kasideleri və ilmî başqa münâcatları kimi esrar-ı ilmiye ilə tam münasebeti görünmür. Mənim hususi kanaatim şudur ki:

§109

Celcelutiye, madam ki Risale-i Nur’u içine almış və sinesine basıp manevî veled kimi qəbul etmiş, əlbəttə وَ سِرُّ عُلُومٍ لِل۟خَلَائِقِ جُمِّعَت۟ fıkrası ilə öz hazinesinin bir kısım pırlantalarını âhir zamanda neşreden Risale-i Nur’u şahit gösterip Celcelutiye’yi bir hazine-i ulûm və bir define-i ilmiyedir deyə bihakkın medh ü sena edə bilər.

§110

Üçüncüsü: Malûmdur ki bazen gayet kiçik bir emare, bazı şerait dâhilinde gayet qüvvətli bir delil hükmüne geçer, yakîn derecesinde kanaat verir. Mənə belə kanaat veren çox misallerinden yalnız sâbık beyan etdiyim bir tək misal mənə kâfi gəlir. Belə ki:

§111

Hazret-i İmam-ı Ali (ra) تُقَادُ سِرَاجُ النُّورِ fıkrasıyla Risale-i Nur’u tarihiyle və adı ilə və mahiyetiyle və esaslarıyla və hizmetiyle və vazifesiyle gösterdikten sonra, Süryanîce isimleri ta’dad edərək münâcat edər. Otuz iki və ya otuz üç adet isimlerde iki defa بَع۟دَهَا kelimesini tekrar edər. Biri, iyirmi yedincide وَ ذَي۟مُوخٍ بَع۟دَهَا; diğeri, otuz birde وَ بَازُوخٍ بَع۟دَهَا deyər. İşte Risale-i Nur’un Sözler’i otuz üç və bir cihette otuz iki və Mektubat namındaki risalelerin də bir cihette otuz iki və bir cihette otuz üç olub bu münâcatla mutabık olması və yalnız risale şeklinde iki adet zeylleri bulunması və o zeyllerin biri Iyirmi Yeddinci Söz’ün ehemmiyetli zeyli və diğeri Otuz Birinci Söz’ün qiymətli zeyli olması və o iki zeyl risalesinin müstakil mertebe və numaraları bulunmaması və بَع۟دَهَا kəlməsi də eyni yerde, eyni manada tevafuk etmesi mənə iki kere iki dörd edər derecesinde kanaat verir ki Hazret-i İmam-ı Ali (ra) tebeî bir mana ilə və işarî bir mefhum ilə Risale-i Nur’a, hattâ zeyllerine bakmak üçün elə yapmış.

§112

Daha çox karineler və birer Söz’e işarə eden münasebetler var. Lakin gizli və ince olduklarından zikredilmedi. (Hâşiye )

§113

لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ ۝ وَاللّٰهُ اَع۟لَمُ بِالصَّوَابِ

§114

اَس۟تَغ۟فِرُ اللّٰهَ مِن۟ خَطَائٖى وَخَطٖيئَاتٖى وَ مِن۟ سَه۟وٖى وَغَلَطَاتٖى وَال۟حَم۟دُ لِلّٰهِ عَلٰى نِع۟مَةِ ال۟اٖيمَانِ وَ ال۟قُر۟اٰنِ بِعَدَدِ حَاصِلِ ضَر۟بِ حُرُوفِ رَسَائِلِ النُّورِ ال۟مَق۟رُوئَةِ وَ ال۟مَك۟تُوبَةِ وَ ال۟مُتَمَثِّلَةِ فِى ال۟هَوَاءِ فٖى عَاشِرَاتِ دَقَائِقِ حَيَاتٖى فِى الدُّن۟يَا وَ ال۟بَر۟زَخِ وَ ال۟اٰخِرَةِ

§115

اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّم۟ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَ عَلٰى اٰلِهٖ وَ اَص۟حَابِهٖ بِعَدَدِهَا وَار۟حَم۟نَا وَ ار۟حَم۟ طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ بِعَدَدِهَا اٰمٖينَ وَ ال۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ

§116

سُب۟حَانَكَ لَا عِل۟مَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّم۟تَنَٓا اِنَّكَ اَن۟تَ ال۟عَلٖيمُ ال۟حَكٖيمُ

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol