در تشرین ثانی 1950 دانشگاه آنکارا متن کنفرانسی که در حضور اساتید، نمایندگان مجلس، مهمانان پاکستانی و دانشجویان دانشکده های مختلف، در «مسجد دانشکده» ایراد شد و طی یک نشست تا نیمه شب ادامه یافت، و حضار با علاقه و توجه فراوان آن را شنیدند. بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلٰى اٰلِهٖ وَ صَح۟بِهٖ اَج۟مَعٖينَ برادران ارجمندی که تشنه آب حیات ایمان و اسلام هستید! اولاً باید اعتراف کنم به رغم آنکه برای ارائه کنفرانس پشت این تریبون قرار گرفتهام با شما هیچ تفاوتی ندارم. بنده هم یکی از برادران شما هستم. نیز این کنفرانس از درسهای بسیار سودمندیست که خود کاملاً به آن نیازمندم. مخاطب، خود بنده هستم. درسام را به صورت مباحثه برای شما برادران عزیزم خواهم خواند. اگر ایرادی وجود داشته باشد از آن من است، و کمالها و زیباییها مربوط به آثار رساله نور میباشد که از آنها بهره بردهام. اگر مانعی ایجاد نشود بنا شده است هفتهیی یک بار کنفرانسهای دینی داشته باشیم که امروز اولین جلسه آن را به «ایمان» اختصاص دادهایم. زیرا همچنان که بدیع الزمان سعید نورسی در مجلس اول نمایندگان بیان نمود «عالیترین حقیقت در کاینات، ایمان است و بعد از آن نماز.» لذا مناسب دیدیم موضوع بحث امروز «قرآن، ایمان، و پیامبر و سرورمان رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام» باشد. موضوع کنفرانس دوم هم ان شاء الله «نماز و عبادت» خواهد بود. در پی اثری بودیم که این موضوعات را به ما تعلیم دهد؛ در نهایت «رساله نور» را انتخاب کردیم که نیاز حیاتی و ابدی ما را به طرزی قانع کننده و مناسب با فهم زمانه برطرف میکند؛ اثری که قریب نیم قرن است مظهر اعتماد و قبول عظیم مردم بوده و معتبرترین اثر دینی به شمار میرود. اینک علاوه بر این که توضیح میدهیم چرا موضوع اولین کنفرانسمان را «ایمان» برگزیدهایم، درباره این اثر و مؤلفاش نیز مطالب بسیار مختصری بیان خواهیم کرد. در عصر فعلی دشمنان دین و اسلام، طرح و برنامهی تضعیف و تخریب پایههای ایمان را اولویت نخست خود قرار دادهاند. مخصوصاً سوء قصدهایی که در بیست و پنج سال اخیر منافقانه و زیر ماسکهای گوناگون علیه ارکان ایمان انجام شده بسیار وحشتناک و مخرب، و در تاریخ بینظیر بوده است. این در حالیست که اگر شبهه و انکاری در یکی از رکنهای ایمان حاصل شود ضرر و صدمهاش بسیار بیشتر از لاقیدیهاییست که در مسایل فرعی دین ایجاد میشود. به همین دلیل امروز مهمترین کار، تبدیل ایمان تقلیدی به ایمان تحقیقی و تقویت و قدرتمند کردن و نجات دادن آن است. بیش از هر چیز، پرداختن به مسایل اساسی ایمان، ضرورتی قطعی و نیازی مبرم میباشد؛ طوری که امروز به امر اجتنابناپذیری تبدیل شده است. این موضوع علاوه بر ترکیه در سراسر جهان اسلام نیز همین گونه است. تلاش برای بازسازی و آراستن اتاقهای بنایی که پایههایش فرسوده شده، چه قدر میتواند از تخریب آن بنا جلوگیری کند؟ سمپاشی شاخ و برگ درختی که برای خشکاندن ریشهاش تلاش شده آیا میتواند موجب تداوم حیات آن درخت شود؟ انسان بنایی چون یک کاخ است، رکنهای ایمان پایههای آن را تشکیل میدهند. انسان همچون درختیست که مبانی ایمان، ریشهاش را تشکیل میدهند. مهمترین رکن در ارکان ایمان، ایمان به خداست، بعد، نبوت و قیامت، لذا علمی که انسان میبایست در وهله اول تلاش کند یاد بگیرد علم ایمان است. پایه علوم، سلطان و پادشاه همه علمها، علم ایمان میباشد. ایمان صرفاً عبارت از تصدیقی اجمالی نیست. ایمان مراتب متعدد دارد. ایمان تقلیدی مخصوصاً در برابر توفان ضلالت و انحراف زمانهی فعلی، خیلی زود از میان میرود، اما ایمان تحقیقی قدرتیست که متزلزل نمیشود و از بین نمیرود. اگر ایمان و اسلام کسی که ایمان تحقیقی داشته باشد در مواجهه با گردبادهای وحشتناک بیدینی قرار گیرد، تندبادهای مذکور در برابر چنین ایمانی بیتأثیر خواهند بود. حتی بیدینترین فیلسوفان هم نمیتوانند صاحب ایمان تحقیقی را دچار شبهه یا وسوسه کنند. لذا براساس این حقایق بود و هست که ما با قطعیت مطالعه مستمر، دائم و دقیق اثری را لازم و ضروری دانستیم؛ اثری که ایمان تحقیقی را تعلیم دهد، ایمان را قوت بخشد، و جامع حقایق ایمان و قرآن باشد تا انسان را به سوی سعادت و سلامت ابدی رهنمون گردد؛ در غیر این صورت در روزگار فعلی دچار مصایب وحشتناک دنیوی و اخروی خواهیم شد و این یک حقیقت قطعیست. به همین دلیل تنها راه نجات ما پناه بردن به تفسیری متعالی از قرآن است که آیات قرآن حکیم درباره ایمان، و آیات کریمهی ناظر بر این عصر را برایمان توضیح دهد. از چهرهی شما که نمایانگر هیجانی نورانیست میتوان دریافت که در درونتان این سؤال مطرح است که آیا چنین اثری در عصر کنونی وجود دارد؟ آری، ما با دقت و توجه تمام در جستجوی چنین اثری برآمدیم تا نیازهای بیان شده را کامل برطرف کند. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که «رساله نور بدیع الزمان سعید نورسی» میتواند برای جوانان ترک، عموم مسلمانان، و بشریت، راهنمایی قرآنی و مرشدی اکمل باشد؛ علاوه بر ما، صدها هزار نفر دیگر که توانستهاند با رساله نور ایمان خود را نجات دهند، شاهد این موضوعاند. به نظر ما مؤلف اثری قرآنی که بتواند در قرن بیستم وظیفه رهبری فراگیر و عام را بر عهده گیرد باید دارای ویژگیهای زیر باشد؛ ویژگیهایی که در «رساله نور» و مؤلفاش «بدیع الزمان سعید نورسی» کاملاً وجود دارد: ویژگی نخست: مؤلف، قرآن حکیم را تنها استاد خود قرار داده باشد ... ویژگی دوم: قرآن حکیم کتاب مقدسیست که حاوی علوم حقیقی میباشد؛ خطبهیی ازلی که در همه اعصار، همهی طبقات مردم را خطاب قرار میدهد. به همین سبب مفسر، هنگام تفسیر قرآن، برای بیان شفاف حقیقت و ارائه تفسیری واقعی، باید تحت تأثیر مسلک و مشرب شخصی خود نباشد و امیال خود را در شرح و بیان مطلب نیامیزد. نیز برای یافتن حقایق قرآن و کشف معانی، و ظهور و بروزشان، لازم است شخص مفسر، علامهیی باشد در هر فن متخصص، دارای اندیشهیی گسترده، نظراتی ظریف و اخلاص کامل. نیز باید از نبوغی عالی، اجتهادی عمیق و تأثیرگذار، و قوت قدسی برخوردار باشد. ویژگی سوم: قرآن باید با اخلاص کامل تفسیر شود؛ طوری که مؤلف جز رضای حضرت حق در پی هیچ سود مادی یا معنوی نباشد. این حالت متعالی در رویدادهای زندگانی مؤلف (رساله نور) مشاهده شده است ... ویژگی چهارم: یکی از معجزات بزرگ قرآن، محافظت از جوانی و تازگیاش است. قرآن دارای ویژگی خاص است که میتواند نیازهای هر عصر را تأمین کند؛ طوری که گویی در همان عصر و زمانه نازل شده است. در رساله نور که در زمانه کنونی پا به عرصه گذاشته است این وجه قرآن که ناظر بر زمانه ما میباشد کشف، و با روشی که مورد استفاده عوام تا خواصترین افراد باشد ایضاح و اثبات گردیده است ... ویژگی پنجم: مفسر (در این اثر) حقایق قرآن و ایمان را با دلایل و براهین خدشهناپذیری اثبات کرده و تعلیم میدهد. یعنی پوزیتیویسم (اثبات گرایی) را اساس کار خود قرار داده است. ویژگی ششم: حقایق قرآنی تدریس شده توسط مفسر، عقل و قلب و روح و وجدان را روشنایی و اطمینان میبخشد، نفس را مُسخر میکند، و چنان توانا و بلیغ و نافذ و مؤثر است که شیطان را هم به زانو درمیآورد. ویژگی هفتم: مخاطب را از خصلتهای ناپسندی چون منیت، غرور، عُجب و خودخواهی که مانع درک حقایق میشوند رهانده، متخلق به خُلقیات نیکو و متعالی مانند تواضع و فروتنی میکند ... ویژگی هشتم: از شرایط علامهیی که قرآن کریم را تفسیر میکند این است که تابع سنت رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام باشد، عامل به علم خویش براساس مذهب اهل سنت و جماعت بوده، از حداکثر زهد، تقوا، و اخلاص برخوردار باشد و در خدمت به دین بیشترین ثبات و صدق و صداقت و فداکاری را داشته و میانهروی و قناعت را در بالاترین مرتبه رعایت کند. خلاصه اینکه مفسر باید خادم قرآنی باشد که با رسالههای قرآنی خود مظهر تقوا و عبودیت عظیم رسالت احمدیه عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام، و با قوه قدسیاش مظهر لمعات ولایت احمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام باشد ... ویژگی نهم: مفسر در بیان مسایل قرآنی و شرعی نباید به تضییقها و شکنجهها (ی احتمالی) بیندیشد، و نباید با تأثیرپذیری از جایی فتوا دهد. او باید مفسری دارای شجاعت و جسارت اسلامی باشد که به مرگ به دیده حقارت نگریسته و با قوت ایمانی که دنیا را به مبارزه میطلبد حقیقت را بدون پروا بیان نماید. نیز در دوره هولناکی که اعدامها در جریان است و اجازه انتشار حتی یک رساله دینی را نمیدهند، مخصوصاً در زمانهیی که هدف، از بین بردن و خاموش کردن مبانی قرآنی و شرعیست، مفسر باید مرشد کاملی باشد و مبانی قرآنی و شرعی را تألیف و منتشر کند، و در این عصر کاملترین رهبر حقیقی مسلمانان بوده و باید مفسر اعظم و معتبر قرآن باشد. نُه شرط و ویژگی مذکور طبق اجماع، تواتر و اتفاق نظر علمای حقیقی و متبحر این زمانه، در رساله نور و مؤلف آن سعید نورسی به عینه موجود و امر ثابت شدهییست. از نظر ملت مسلمان (ترکیه) که در حال بیدار شدن است، همین طور اروپا و آمریکا نیز مطلب فوق معلوم و مورد تصدیق است. دوستان! ما در جستجوی چنین تفسیری از قرآن بودیم و چنین مفسری میخواستیم. برادران ارزشمندم! در چنین زمانهی دهشت انگیزی، بزرگترین مسأله انسان، چالش حفظ کردن یا از دست دادن ایماناش است. جنگهای جهانی، بشر را متنبه کرد؛ به او هشدار داد که زندگانی دنیا، فانیست، و حس زندگی در جهانی جاودان، توأم با سعادتی ابدی را در او بیدار نمود. بیتردید برای پیروز شدن در چنین چالش بزرگی آن هم در چنین زمانهی حیرتانگیز و فریبکاری، در یافتن رهبری برای این رویارویی باید بسیار دقیق بود. لذا نتیجه بررسیهایمان را کمی بیشتر شرح میدهیم. آثار نوابغ مسلمان علم کلام، امامان برجستهی دینمان، و مفسران هوشمند قرآن حکیم در سدههای گذشته، آن قدر ارزشمندند که نمیتوان قیمتی برایشان متصور شد. شخصیتهای مذکور، هر کدام خورشیدی برای اسلاماند. لیکن مقطع فعلی شباهتی به زمانه آنان ندارد. در گذشته ضلالت از جهالت برمیخاست. از بین بردن آن کار آسانی بود، اما در زمان کنونی ضلالت یعنی تعرض به قرآن و اسلام و ایمان، ریشه در دانش و فلسفه و علوم تجربی دارد. از میان برداشتن این امر کار دشواریست. در گذشته از هر هزار نفر یک نفر طرفدار شق دوم بود و یک هزارم آنان نیز با ارشاد به راه میآمدند. زیرا چنان کسانی، هم نمیدانستند، و هم خود را دانا میپنداشتند. همچنین برای شما واضح است که در قرون پیشین علوم مبتنی بر اثبات مانند آنچه در قرن بیستم شاهدش هستیم پیشرفت و ترقی نداشتهاند. امروز ریشه کن کردن بیدینی و مادهپرستی که در هر گوشه جهان منتشر شده است و رساندن بشر به صراط مستقیم با نشان دادن راه حق و حقیقت، و برای رهاندن ایمان، باید فقط و فقط وجه ناظر به این عصر قرآن حکیم را کشف نمود و به صورتی تفسیر کرد که قابل استفاده همهی مردم باشد. البته این امر در این عصر ممکن خواهد بود. بدیع الزمان سعید نورسی حقایقی را در قرآن کریم کشف کرده که عصر کنونی نیازمند آن است؛ او موفق شده، در رساله نور حقایق مذکور را به نحوی تفسیر کند که هر کس بسته به ظرفیتی که دارد از آن استفاده نماید، لذا اتفاق نظر حاصل شده است که رساله نور شاهکار بینظیریست. به دلیل همین امتیاز رساله نور است که میلیونها نفر از مردم سعادتمند این ملت مسلمان، با احساس نیاز فراوان و اشتیاق و محبت و به رغم فشارهایی که سالها ادامه داشته رساله نور را ترجیح داده و مطالعه کردهاند. نیز از آنجا که رساله نور در زمان نیاز تألیف شده است مطالباش منطقهی بزرگی چون ترکیه و جهان اسلام را در برمیگیرد، و برخورداری از امتیاز ارتباط با دنیا را به همگان نشان میدهد. برادران ارزشمندم! سعید نورسی چهل سال پیش که در استانبول بود مطلب خارق العادهیی را اعلام کرد؛ گفت: «هر کس هر چه میخواهد از من بپرسد.» پس از گفتن این مطلب، عالمان و علامههای مشهور آن دوره، گروه گروه به اتاق بدیع الزمان آمدند و مشکلترین و مغلقترین سؤالات را درباره علوم و موضوعات مختلف مطرح کردند و بدیع الزمان بدون هیچ درنگی پاسخ درست آنها را داد. اظهار چنین اعلامیهیی و مشخص نکردن حد و حدود سؤال، یعنی نگفتن این که مثلاً از این علم یا از آن موضوع هر چه میخواهید سؤال کنید، و همواره کسب موفقیت در دادن پاسخ، امریست که در تاریخ بشر نمونهاش دیده نشده، و چنین نابغه مسلمانی که تا این حد بر علوم احاطه داشته و از دانش والایی برخوردار باشد نیز تا کنون ظهور نکرده است. (البته به استثنای عصر سعادت) حتی در آن سالها وقتی شیخ «بخیت افندی» از رؤسای دانشگاه الازهر برای گشت و گذار به استانبول میآید، علمای مسلمانِ مناطق کوهستانی سارپ و یالچین کردستان که در استانبول موفق به شکست بدیع الزمان در بحث نشده بودند، از او میخواهند به گفتگو با این استاد جوان (بدیع الزمان) پرداخته او را شکست دهد. شیخ بخیت نیز این پیشنهاد را میپذیرد و در جستجوی فرصتی برای مناظره برمیآید. او یکبار بعد از نماز هنگام خروج از مسجد ایاصوفیا و رفتن به «چایخانه» موقعیت را مناسب دید و در حالی که عالمان دیگری نیز حاضر بودند خطاب به بدیع الزمان سعید نورسی پرسید: «مَا تَقُولُ فٖى حَقِّ الْاَوْرُوبَا وَ الْعُثْمَانِيَّةِ؟» یعنی نظرتان درباره اروپا و دولت عثمانی چیست؟ مقصود جناب شیخ بخیت افندی از این سؤال آن نبود که علم چون بحر عمان بدیع الزمان سعید نورسی و نبوغ چون آذرخش اش را که تردیدی در آنها نبود بیازماید، بلکه میخواست از میزان احاطه او بر آینده، و سیاست اش برای اداره جهان مطلع شود. بدیع الزمان در پاسخ گفت: «اِنَّ الْاَوْرُوبَا حَامِلَةٌ بِالْاِسْلَامِيَّةِ فَسَتَلِدُ يَوْمًا مَا وَ اِنَّ الْعُثْمَانِيَّةَ حَامِلَةٌ بِالْاَوْرُوبَائِيَّةِ فَسَتَلِدُ اَيْضًا يَوْمًا مَا» یعنی اروپا آبستن یک دولت اسلامیست، دولت عثمانی نیز آبستن یک دولت اروپاییست؛ آنها روزی فرزند خود را به دنیا خواهند آورد. جناب شیخ بخیت در برابر این پاسخ میگوید: «با این جوان نمیتوان مناظره کرد؛ من هم همین نظر را داشتم، اما بیان مسأله در این حد از ایجاز و بلاغت خاص بدیع الزمان است.» کما این که پس از مدتی هر دو موضوع طبق بیان بدیعالزمان تحقق یافت. در عثمانی، یکی دو سال بعد در دوره مشروطیت، عادات متعددی از اجانب در مخالفت با شعایر اسلامی اخذ گردید و رفته رفته در ترکیه جا افتاد؛ و از طرف دیگر در اروپا حُسن علاقه به قرآن و اسلام افزایش یافت، مخصوصاً در میان ملت سعادتمند آلمان، مردم گروه گروه اسلام را پذیرفتند. این موارد، خبری را که بدیع الزمان داده بود تأیید کرد. علمای بزرگ و مشایخ ارجمند جهان اسلام پس از آزمونهای مکرر به این نتیجه رسیدند که بدیع الزمان هر چه بگوید حقیقت است. آثار او سنوحات [واردات] قلبیست و تأیید و تقدیر جمهور علما را داراست. اهل علم، اهل تصوف و دانشگاهیان از آثار بدیع الزمان فیض میبرند و استفاده میکنند. او فقط سه ماه تحصیل (رسمی و متعارف) داشت و از چهل سال پیش تاکنون جز قرآن کریم به مطالعه کتاب دیگری نپرداخته، و هنگام تألیف آثارش که صد و سی رساله به ترکی و پانزده رساله به عربیست به هیچ کتابی مراجعه نکرده است. کاتبان آثار او که هنوز در قید حیات اند بر درستی مطالب مذکور شهادت میدهند. در واقع او کتابخانهیی هم نداشته و فردی نیمه امی به شمار میرفت، با این حال چنان اعلامیههایی صادر میکرده است. بدیع الزمان در علوم متنوعی از جمله علوم جدید نیز تبحر داشته، در تمام مناظرههایی که در سنین جوانی با علمای بزرگ و مرشدان برجسته برگزار میکرد موفق میشد؛ و این موضوع ثابت شدهییست. او در بحث با بزرگان مسایل اتفاقی را تأیید و موضوعات اختلافی را تصحیح میکرد، به نحوی که دربارهاش گفته میشد: «سؤالی نیست که بدیع الزمان قادر به پاسخ دادن آن نباشد.» این موضوع توسط علامههای زمانهاش تأیید شده است. بدیع الزمان در برابر تعرض تعدادی از فیلسوفان بیادراک و مغرض اروپا نسبت به آیات متشابه قرآن و احادیث شریف، اعلام کرد که آیات و احادیث مذکور، هر کدام، معجزهیی هستند و این امر را با انتشار آثارش به اثبات رساند، اعتراض آنان را به کل ریشه کن نمود و به این ترتیب برخی از اهل علم را نیز که گرفتار توهمات بودند نجات داد و حملههایی را که به اسلام میشد ناکام کرد. نمیتوان تردید داشت مؤلفی چون او، مفسر نابغه قرآن و صاحب علمی وهبی و فراگیر بوده، و آثارش یعنی رسالههای نور که شایسته مطالعه در طول عمر هر کس میباشد شاهکاری فوق العاده است. برادران بیدارم! دقت بیش از حد در انتخاب اثری که بتواند نجات و رستگاری حیات ابدی ما و جهان اسلام را تأمین، و با راهنمایی و ارشاد، از ضلالت و گمراهی محافظتمان کند، امر بسیار ضروریست، زیرا در زمانه کنونی با انواع و اقسام فریبکاریها در پشت پرده تلاش میکنند جوانان مسلمان را منحرف کنند. پیش از مطالعه یک اثر یا شنیدن یک سخن باید این قاعده اساسی را مد نظر داشت که: « مَنْ قَالَ وَ لِمَنْ قَالَ وَ لِمَا قَالَ وَ فٖيمَا قَالَ» یعنی سخن از کیست؟ خطاب به چه کسی بیان شده؟ چرا بیان شده؟ و در چه مقامی بیان شده است؟ برتری و زیبایی و منبع قوت مراتب کلام را باید در چهار چیز جستجو کرد: «متکلم، مخاطب، مقصد و مقام»؛ وگرنه نمیتوان هر کتابی را که به دستمان رسید بخوانیم و هر سخنی را بشنویم. برای مثال بین فرمان «حرکت» که یک فرمانده به لشکریاناش میدهد و لفظ «حرکت» که یک سرباز به زبان میآورد چه قدر تفاوت هست؟ «حرکت» اول لشکری را به حرکت وا میدارد و «حرکت» دوم شاید حتی موجب حرکت یک سرباز هم نشود. صدها هزار نفر که قلباً سعید نورسی را دوست دارند به سبب همین چهار اصل بیان شده است که از سر مهر برای کوچکترین وضعیت استادشان بیشترین اهمیت را قائلاند، آرزومندند مطالب او را فراگرفته و از تعالیماش پیروی کنند؛ لذا تعدادی از برادرانی که در اینجا حضور دارند با اصرار خواستند مطالبی درباره زندگی، آثار، مسلک و مشرب استاد مطرح شود، اما حقیقت این است که ما نمیتوانیم زندگی، آثار و سجایای شخصی چون بدیع الزمان را به طور کامل بیان کنیم. ادیبان بصیر اهل علم نیز به این حقیقت اعتراف کردهاند؛ لذا ارائه چنین خدمتی فراتر از حد و حدود ماست. به آن دسته از برادرانی که خواهان مطالبی درباره بدیع الزمان هستند عرض میکنیم، که چنین چیزی فقط و فقط با مطالعه دقیق و مستمر کلیات رساله نور ممکن خواهد بود. برادران عزیزم! شخصیت معنوی رساله نور دارای چنان عنایت و قدرتیست که میتواند سعادت و رستگاری ابدی این کشور و ملت عزیز و جهان اسلام را تأمین نموده و در نتیجه صلح و سلامت را در سطح زمین حاکم کند. در شخصیت معنوی این اثر قدرتهای به غایت محکمی به شرح زیر متمرکز و در یکدیگر ممزوج شدهاند: 1. حقیقت اسلام، که قدرتی متعالی و در رأس همه کمالات میباشد. 2. شهامت ایمانی؛ یعنی احساس ذلت نکردن، و با بیچارگان رفتار تحکمآمیز و متکبرانه نداشتن. 3. عزت اسلامی که مهمترین عامل در تأمین عزت و شرف، و ترقی و تعالیست که مسلمان بودن نصیب انسان میکند. دوستان! حدیثی به این مضمون وجود دارد: «عالمان حقیقی کسانی هستند که حق و حقیقت را در برابر حکمرانان ستمگر بی هیچ ترس و واهمهیی بیان میکنند.» حال ما فقط میتوانیم به سخن و آثار چنین علامه ی پرهیزگاری که مصداق حدیث فوق است اعتماد کنیم. رساله نور به گواهی رویدادها و تأثیراتی که در مدت حیاتاش در عصر کنونی داشته از مصادیق حدیث شریف یاد شده است. بدیع الزمان مؤلف این اثر، مجاهدیست که در مجاهدت دینی، خدمات قرآنی و عبودیت خود از سنت سنیه رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام به طورکامل تبعیت کرده است. سرورمان رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام در جنگ بدر که بزرگترین واقعه سیاسی جهان بود از اصحاب بزرگوارش خواست نوبتی با جماعت نماز بگزارند، یعنی امر خیری مانند نماز جماعت را که واجب نیست، مخصوصاً هنگام نبرد می توان آن را ترک کرد، بر بزرگترین واقعه سیاسی عالم ترجیح داد و از آن برتر دانست. به سخن دیگر آن بزرگوار کوچکترین ثواب را هم در جبهه هولناک جنگ ترک نکرد. بدیع الزمان در جنگ روس که به عنوان فرمانده هنگ نیروهای داوطلب در آن شرکت داشت اشارات الاعجاز را که تفسیر بخشی از قرآن است به زبان عربی در جبهه و در خط مقدم تألیف نموده است. این اثر سترگ توسط علمای بزرگ جهان اسلام تقدیر و تحسین شد. آنها اعتراف کردند که از درک کامل تفسیر مذکور ناتوان بوده و تا آن روز چنین تفسیری را ندیدهاند. طبق نظر آنها بدیع الزمان در این اثر ظریفترین نکات، عمیقترین مسایل، اعجاز بیمانند، بلاغت عالی و فوق العاده و فصاحت قرآن کریم را اظهار و اثبات نموده است. بودن در خط مقدم جبهه و آتش توپخانه دشمن، دغدغههای نبرد و هراسهایش نیز نتوانسته بود ذهن او را از بیان نکات حتی یک حرف بازدارد. در دوره تاریک و وحشتناکی که خواندن اذان محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را ممنوع کردند و بدعتها را به زور بر مردم تحمیل نمودند، طلبههای رساله نور اذان جعلی جدید را نخواندند و در برابر چنین بدعتهایی قهرمانانه خود را حفظ نموده، و وارد این حیطه نشدند. در دوران فاجعه باری که تلاش میشد اسلام و ایمان را از میان بردارند و علمای مسلمان مخفیانه نیز قادر به نشر کتاب دینی نبودند، بدیع الزمان در تبعیدگاههای خود با آنکه زیر نظر و تحت فشار مستبدان ستمگر بود «صد و سی» اثر ایمانی را در خفا تألیف و منتشر کرد؛ علاوه بر این، او شبها پس از خوابی مختصر، برای رهایی و صلاح ملتهای مسلمانی که در اسارت به سر میبردند دست به دعا میگشود و به درگاه الهی پناه برده التماس میکرد. آری، حضرت استاد به طور کامل تابع سنت سنیهی رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام بوده است. این حال بدیع الزمان نیز برای تمام مجاهدان اسلام و عموم مسلمانان الگو و نمونه است، یعنی او به هر سه مورد جهاد و بندگی و تقوا عامل بوده است؛ نه اینکه به موردی توجه کند و از مورد دیگر غافل باشد. او براساس برنامه دشمنان جبار و ستمگر دین متحمل زندانها شد؛ او را در انفرادی مطلق و اتاقهای بسیار سرد حبس کردند، اما او به رغم سرمای شدید، لرزشها و اضطرابهای ناشی از بیماری، و بیطاقتی حاصل از سالمندی هیچ وقفهیی در امر تألیف ایجاد نکرد. صدیق اکبر (رض) گفته است: «ای کاش پیکرم در جهنم چنان وسعت مییافت که جایی برای اهل ایمان باقی نمیگذاشت.» و بدیع الزمان برای برخورداری از لمعهیی از این خُلق متعالی گفت: «برای نجات ایمانِ چند نفر، آمادهام به جهنم روم.» و به این ترتیب اوج از خود گذشتگی و فداکاری را به نمایش گذاشت و به شهادت حیات هشتاد سالهاش ثابت کرد که خادم مخلص و فدایی قرآن و اسلام است. بدیع الزمان برای خدمت به قرآن و ایمان، حیثیت، شرف، روح، نفس و زندگی خود را فدا کرد، با ظلمها و شکنجههای شدید مواجه شد، دچار مصایب و بلایای متعددی گردید، و در برابر تمام آنها صبر و تحمل کرد و دست از اعتدال برنداشت؛ اینها هر کدام در حکم شاهدی صادقاند. بدیع الزمان آسایش دنیوی خود را فدای خدمت به قرآن، ایمان و اسلام کرد، هیچ ثروت شخصی و دنیوی نیاندوخت، عمر خود را با زهد و تقوا و ریاضت، میانهروی و قناعت سپری نموده، و در واقع پیوند خود را با دنیا قطع کرده است. او برای رفاه و سعادت مسلمانان، و برای آنکه تمام لحظات عمر خود را صرف خدمت به ایمان کند و اخلاص کامل داشته باشد دست از دنیا کشید و مجرد ماند. آری، بدیع الزمان برای خدمت به ایمان و اسلام در همه امور چنین فداکاریهایی کرد و با همه این احوال به جایی رسید که در عبودیت و زهد و تقوا هم به یک استثنا تبدیل شد و به مقام تاریخی فدایی اسلام و خادم مخلص قرآن حکیم ارتقا یافت. بدیع الزمان در حرکت رساله نور دارای چنان اطمینان و صدق و صداقتی، و ثبات و متانت و اخلاصی بود که به رغم ظلم و استبداد و حمله و فشار شدید دشمنان دین، و همین طور فقر مادی، هیچ گاه دست از مبارزه نکشید و حتی در این مسیر کوچکترین تردیدی نیز به خود راه نداد. سعید نورسی در دوره جوانیاش که از آن به زمان «سعید قدیمی» یاد میکند در فلسفه، پیشرفت قابل توجهی کرده بود. به فیض قرآن در فلسفه و حکمت، از فیلسوفان حقیقت طلب غرب مانند «سقراط، افلاطون، و ارسطو»؛ و حکمای نابغه شرق مانند «ابن سینا، ابن رشد و فارابی» بسیار جلوتر رفته و ادعا میکرد جز قرآن هیچ راهنمای حقیقی و نجات دهندهیی وجود ندارد؛ او این مطلب را در اثرش رساله نور به اثبات رساند. اگر کسی در این موارد شبههیی دارد میتواند پیش از عزیمت استاد به آخرت، آن را حل کند … سعید نورسی با برگزیدن مسلک خدمت به قرآن و ایمان، بیآنکه در پی سود و منفعت مادی و معنوی باشد یا برخورداری از مقامهای معنوی چون ولایت و صالح بودن را مقصد و هدف خود قرار دهد، صرفاً برای رضای حضرت حق به خدمت پرداخت. بدیع الزمان مرتبه والایی را که عالمان بصیر برای او قایل بودند، مقامی که همه مسلمانان انتظارش را میکشیدند و میگفتند «او نجات دهندهیی سیاسی و دینیست» به شدت رد کرد و معتقدانه گفت فقط یکی از خدمتگزاران قرآن است و همدرس طلبههای رساله نور میباشد. روز گذشته با تعدادی از دوستانی که در این مجلس حضور دارند به دیدار شخصیت عالم و محترمی رفتیم که بیست و پنج سال در وزارت دفاع خدمت کرده است. او درباره جناب بدیع الزمان گفت: «برای پی بردن به شخصیت بدیع الزمان، کافیست کلیات رساله نور را با دقت و حوصله مطالعه کنید. به عنوان نمونه فقط از منظر اقتدار دنیویاش به شما میگویم اگر اداره امورِ نه یک حکومت که همه ملتهای روی زمین را به بدیع الزمان و شخصیت معنوی رساله نور بدهند؛ او از اقتدار و عنایت لازم برای اداره آنها در سعادت و سلامت کامل برخوردار است.» آری، بدیع الزمان نادره عالم آفرینش است، لیکن بیست و پنج سال است که خود و طلبههایش را از پرداختن به امور سیاسی منع کرده و به کارهای دنیوی اشتغال ندارد. زمانی که بدیع الزمان رساله نور را تألیف میکرد، و زمانی که به ارائه خدمات قرآنی پرداخت، هوش، فطانت، عقل، منطق، ذهن، خیال، حافظه، تأمل، فراست، درک و فهم، سرعت انتقال، حواس روحی، قلبی، و وجدانی، احساسات، و لطایف معنویاش نظیر نداشت، و این دلیل آشکاریست که او به فعالیت در این مسیر وا داشته شد، یعنی به خواسته و علاقه خویش نبود که به خدمت قرآن درآمد، بلکه با عنایت الهی خادم قرآن شد. این حقیقت را افراد بصیر اهل علم و دل تأیید و تحسین کردهاند. مرحوم عبدالعزیز چاویش از علمای فاضل مصر، درباره اینکه بدیع الزمان «فاطن العصر» است و دارای هوش و نبوغ فوق العادهییست، در نشریات مصر مقالهیی منتشر کرد. مرحوم شیخ الاسلام مصطفی صبری افندی نیز که عالم بزرگ و پرصلابتی بود در مصر از رساله نور جانب داری کرد و آن را در بالاترین موقعیت دانشگاه الازهر قرار داد. رساله نور شمشیر الماسین و بسیار بران اسلام است. به عنوان دلیل برای این حقایق باید گفت بدیع الزمان در برابر حاکمان و فرماندهان ستمگر، مرگ را تحقیر میکرد و حقیقت را شجاعانه بر زبان میراند. او در مقابل نیروی ملحدی که دنیا را در چنبره خود گرفته بود و در بدترین دوره استبداد، با فدا کردن خویش به نشر حقایق قرآنی و ایمانی میپرداخت و با سپر کردن سینه خود به این حقیقت قدسی خدمت مینمود. در کیفرخواست یکی از دادستانها آمده است: «بدیع الزمان با توانی که به موازات سالمندیاش بیشتر میشود به فعالیت دینی خود ادامه میدهد.» در گزارش کارشناسی دادگاه دنیزلی آمده است: «آری، توانی در سعید نورسی هست که آن را صرف تأسیس یک طریقت یا جمعیت نکرده است. ما به این نتیجه رسیدهایم که او توان خود را صرف خدمت به دین و بیان حقایق قرآنی کرده است.» یکی از نمایندگان دولتهای ضد دین پیشین، هنگام بحث درباره قوانین ضد دمکراسی در مجلس ملی گفته بود: «بیست و پنج سال است نمیتوانیم مانع فعالیتهای دینی بدیع الزمان سعید نورسی شویم.» ما هم می گوییم بله جناب سعید نورسی شخصیتی فعال و سر زنده است و نمونهاش تاکنون دیده نشده است. معارضان سعید نورسی که همگی دشمن دین بودهاند قلباً تصدیق و تقدیر میکنند که او انسان فوق العادهییست. سعید نورسی گاه که لطف میکرد و بخشی از رساله نور را برای طلبهیی میخواند و او را از این نعمت بهرهمند مینمود میگفت: «این درس من است. من برای خود میخوانم. این رساله را تاکنون شاید صد بار خواندهام، اما حالا به طور کلی که گویی تازه آن را میبینم نیازمند و مشتاق مکرر خواندناش هستم.» همچنین میگوید: «من برای دیگران کتاب ننوشتهام. برای خودم نوشتهام. از این داروهای (شفابخش) که در قرآن یافتهام هر کسی که بخواهد میتواند استفاده کند.» آری، بدیع الزمان چنین اعتقادی دارد و میگوید: «من محتاج درس و تربیت و اصلاح نفسام هستم ...» وقتی کسی مانند بدیع الزمان چنین بگوید، میزان احتیاج ما به این درسها کاملاً معلوم میشود. بدیع الزمان سعید نورسی در سراسر عمرش از شأن و شهرت و اینکه به او احترام بگذارند گریزان و از مردم بینیاز بوده است. در یکی از آثار عربی اش درباره شهرت میگوید: «شهرت همچون ریاست. عسلیست زهرآلود که قلب را میمیراند. انسان را عبد و بنده انسانها میکند، یعنی کسی که در پی نام و شهرت است برای آنکه کاری کند مردم او را بپسندند و دوست داشته باشند ریاکاری و چاپلوسی میکند. رفتارهای ساختگی از خود بروز میدهد. اگر گرفتار این بلا شدی بگو: اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ (بقره: ١٥٦) استاد با آنکه فعلاً و حالاً تا این حد از شهرت گریزان بود اما گویا حکمتی در کار بوده است که انسانها با هدایتی الهی در پی اخذ یاری و مدد به سویاش شتافته و هجوم برند؛ و این اخلاق قدسی او نیز که خالصاً لله است خادم اثری جهان شمول همچون رساله نور گردد. بدیع الزمان از سنین کودکی از دریافت هدیه بلاعوض مردم خودداری نموده، و قبول نکردن هدیه عادت او شده است. در دورههایی که از زندانی به زندانی و از شهری به شهری تبعید میشد حتی به رغم ضرورتهایی که سالمندی بر او تحمیل میکرد، این عادت هشتاد سالهاش را زیر پا نگذاشت. حتی اگر یکی از طلبههای بسیار خاصاش لقمهیی به او میداد استاد عوضاش را به او برمیگرداند، در غیر این صورت باعث مریضیاش میشد. به عنوان یکی از دلایل نپذیرفتن هدیه میگوید: «زمانهیی که در آن به سر میبریم مانند گذشته نیست. در گذشته اگر ده دست برای نجات ایمان وجود داشت امروز یک دست است. اگر اسباب تشویق به بیایمانی در گذشته ده بود امروز به صد افزایش یافته است. در چنین زمانهیی من برای خدمت به ایمان به دنیا دست دراز نکردم، دنیا را کنار گذاشتم. خدمت ایمانیام را ابزار هیچ چیزی نخواهم کرد.» اگر کسی برای شخص حضرت استاد زحمتی میکشید و خدمتی به او میکرد، استاد دستمزد یا تبرکی به او میداد؛ در غیر این صورت روحاش آزرده و ناخشنود میشد. بدیع الزمان سعید نورسی طی خدمتی که به قرآن و ایمان و دین کرده است سالهاست زیر نظر و تحت تعقیب و بازرسی و بازجویی بوده است. در دادگاههای متعدد ثابت شده که او فقط و فقط برای رضای الهی، و برای حقیقت، به اسلام خدمت کرده و خدمت قرآنی خویش را ابزار چیزی قرار نداده است. اگر کوچکترین چیزی در مغایرت با مطالب مذکور و مزایای عالی و حقیقت متعالی که حقپرستان در آثار بدیع الزمان دیده و منتشر کردهاند، وجود میداشت در بیست و پنج سال اخیر دشمنان دین با جار و جنجال و بزرگنمایی اعلام میکردند. وقتی او را به سبب افتراها و اتهامها با تحریک دشمنان مستبد و جبار دین راهی دادگاهها میکردند، صفحات نخست روزنامهها خبر را با صد برابر بزرگنمایی منتشر میکردند و بعد از مدتی در نتیجه تحقیقات و محاکمه معلوم میشد هیچ جرمی وجود ندارد؛ لیکن وقتی برائت کسب میکرد روزنامهها سکوت میکردند. این یکی از مظاهر متعدد حقیقت آشکار مذکور است. بدیع الزمان نسبت به برادران دینی خود بسیار مهربان است. با دردهای آنان درد میکشد، با آلام مجاهدان و فداییانی که در جهان اسلام برای استقلال و آزادی جان میدهند مضطرب میشود و در برابر حملاتی که به قرآن و اسلام میشود در هم میریزد. بارها دیده شده و میشود که او تحت تأثیر این نوع دردها همان اندک شوربای همیشگیاش را هم نمیتواند بخورد. بیشتر روزهایش با بیماری و محدودیتها سپری میشود. یکی از طلبههای نور در این باب مینویسد: «ای استاد مشفقام که برای رفاه و سعادت ابدی ملت مسلمان، در دنیا راحتی ندیدهیی! بیمارهای مداوم تو، جسمانی نیست. تا وقتی استبداد و ظلم نسبت به دین ما تمام نشود و تا وقتی جهان اسلام نجات نیابد اضطراب و تشویش تو ادامه خواهد داشت.» آری، ما نیز بر همین عقیدهایم. اما آن تلخکامیهای دردناک نه تنها بدیع الزمان را ناامید نکرد که حتی او را به جهاد دینی، دعا و عبودیتی کلی و عمومی سوق داد، طوری که میگوید: «یگانه راه حل نجات، پناه بردن به قرآن است» و خود در همین مسیر پیش رفت. درباره دوا و درمانی که در قرآن یافته بود مطلب نوشت و رساله نور را که در این زمان نجات بخش اسلام و مدار سعادت نوع بشر است پدید آورد. سیطره و هیمنه دنیوی دشمنان خونخوار دین، هیچگاه نتوانست بدیع الزمان را متوقف کند. او میگوید: «وظیفه من خدمت به قرآن است؛ پیروز شدن و شکست خوردن به خدا برمیگردد.» و با ایمان کامل یک لحظه هم از فعالیتهای خود دست برنداشت. آری، جناب استاد چنان همت عظیمی داشت که ظلم و ستم هولناکی که در حقاش روا داشتند در مقابل آن همت بیتأثیر میماند. بدیع الزمان با حیرت و استحسان به تماشای موجودات زمین و آسمانها میپردازد. در دشت و کوهستان مخصوصاً در فصل بهار بسیار به گشت و گذار میرود. او در تفرجگاهها همواره دارای مشغولیتی ذهنیست و در حال تفکر دقیق و حضوری دائمی به سر میبرد. با دیدن درختان و گیاهان و گلها « مَا شَاءَ اللّٰهُ بَارَكَ اللّٰهُ فَتَبَارَكَ اللّٰهُ اَحْسَنُ الْخَالِقٖينَ » میگوید و با دیده عبرت به آنها نگاه کرده، کتاب کائنات را مطالعه میکند. چشم خود را نیز مانند همه اعضا و حواساش برای رضای حضرت حق و در دایره اذن و اجازه او به کار میگیرد. چشم او از مطالعه کنندگان کتاب کبیر کائنات، و بینندگان معجزات صنعت ربانی در این عالم است، و به زنبور مبارک گلهای رحمت در بوستان کره زمین میماند. استاد در زندگی خصوصی خود فردی متواضع، و هنگام انجام وظایف، باوقار است. در تواضع و فروتنی در مرتبهیی قرار دارد که برای دیگران نمونه است. در این باره میگوید: «وقتی سربازی در حال نگهبانیست با آمدن حتی فرمانده کل هم سلاح خود را بر زمین نمیگذارد. من یکی از خادمان و سربازان قرآنام؛ وقتی مشغول انجام وظیفه باشم با هر کس مواجه شوم حق را خواهم گفت و سر خم نخواهم کرد.» خلاصه عرض میکنیم که بدیع الزمان دارای اخلاص کامل بوده، و مفسر حقیقی و خارق العاده قرآن میباشد؛ همچنین ایشان به اخلاص اتمّ واصل شده و خادم قهرمان و یکتای قرآن است. به اعتبار آن که مؤلف رساله نور میباشد، یک متکلم بزرگ محسوب میشود؛ نیز در علم، علامهیی به غایت متبحر، راسخ، محقق و مدقق است؛ همچنین او استاد بینظیر و بزرگ علم منطق میباشد. تألیفاتی که او تحت عنوان «تعلیقات» دارد در منطق، شاهکار است. استاد، نابغهییست ممتاز و حقپرست و حقیقتبین. در فلسفهی درست و سازگار با قرآن، فیلسوفی حقیقتجو، و در [مسایل اجتماعی] جامعه شناس و روانشناس و مربی بینظیریست. ادیب و مؤلفی هوشمند، والا و نادریست که همواره حقیقت را ترنم کرده و میکند. سعید نورسی سالها با استبداد و محدودیتهای شدیدی روبهرو بوده و به او اجازه شناخته شدن نمیدادند؛ از طرفی خود او نیز کمالاتاش را پنهان میکرد لذا ممکن است کسانی از صفات مذکور اطلاع نداشته باشند. سخن ما درباره این مطالب و خصوصیات رساله نور، بر اتفاق نظر و اجماع بخشی از اهل الله و علمای حقیقی استوار است عالمانی که در این زمانه، حقیقت جو و فضیلت مدار هستند. در ضمن خود ما نیز به یقین بر همین نظر و اعتقاد میباشیم. معتبرترین، حقیقیترین و نخستین دلیل برای آنکه بدیع الزمان از علم و صفات مذکور برخوردار بوده، خود بدیع الزمان سعید نورسیست. هرکس در این باره تردیدی دارد رساله نور را مطالعه کند. آری، ما حقایق عظمایی را که ذکر کردیم و خواهیم نمود خطاب به جهان اسلام و تمام بشریت اعلام میکنیم. عالم اسلام و بشریت هزار سال است که در انتظار اثری چون رساله نور بودهاند. بدیع الزمان سعید نورسی میتوانست در عرصههای علمی متعددی کتاب های مستثنایی بنویسد اما او معتقد است: «زمان، زمان نجات ایمان است.» لذا زندگی و تمام همت و تلاش خود را صرف تألیف و نشر علوم ایمانی کرده است. آری، حضرت استاد با انتشار علوم ایمانی، جهان اسلام و عالم بشریت را زنده و نورانی کرده است. حضرت حق تا ابد از این استاد بزرگ راضی و خشنود باد! برایش آرزوی طول عمر میکنیم؛ آمین، آمین، آمین. رساله نور به عنوان معجزه معنوی قرآن معجز البیان در عصر حاضر، در عین حال تفسیر متعالی و درخشان آن است. آری، رساله نور فاتح و محبوب قلبها، سلطان روحها، معلم عقول و مربی و مذکی نفوس است. از خصوصیات دیگر رساله نور، بحثیست که در «جلد نخست مکتوبات، صفحه صد و بیست و نه» آمده است. در آنجا گفته میشود: در برخی گفتارها برای بیان تفاوت بین شیوه علمای علم کلام و منهاج حقیقی اخذ شده از قرآن چنین تمثیلی به کار بردهایم؛ مثلاً عدهیی برای انتقال آب، از لوله استفاده میکنند و در مناطق دور، زیر کوهها را حفر کرده آب را منتقل میکنند. عدهیی هم هر جا که باشند چاهی حفر نموده و آب بیرون میآورند. کار گروه اول زحمت زیادی دارد، ممکن است مسیر بند آید و جریان آب قطع شود، اما کار آنهایی که چاه میکنند و آب در میآورند و در این کار مهارت هم دارند زحمت کمتری دارد؛ آنها در هر جا میتوانند به آب برسند... به همین ترتیب علمای علم کلام اسباب را در انتهای عالم بر اساس محال بودن دور و تسلسل قطع میکنند و به این ترتیب به اثبات واجب الوجود میپردازند. آنها در مسیری طولانی طی طریق میکنند. لیکن منهاج حقیقی قرآن کریم در هر جا آب را مییابد و استخراج میکند. هر آیه را همچون عصای موسی بر هر جا که بزند آب حیات میجوشد، و قاعده « وَ فٖى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ » را به همه تعلیم میدهد. وانگهی، ایمان فقط به علم نیست ... لطایف بسیاری در ایمان دخیلاند. همچنان که اگر غذایی وارد معده شود به صورتهای گوناگونی بین عصبها تقسیم و توزیع میشود. مسایل ایمانی که با علم مطرح میشوند نیز وقتی وارد معده عقل شدند، لطایفی چون روح، قلب، سرّ، نفس و ... براساس مراتب شان سهمی اتخاذ و تغذیه میکنند. لطائف مذکور اگر سهمی نداشته باشند نقصی در کار خواهد بود. بله رساله نور آب را در هر کجا مییابد و آن را استخراج میکند. راه طولانی قبلی را کوتاه، مستقیم و ایمن میکند. حکمای پیشین درباره برخی احکام شرعی و عقاید ایمانی گفتهاند: «این نقل است و باید به آن ایمان بیاوریم؛ عقل نمیتواند کنه آن را دریابد.» اما در عصر حاضر، عقل است که حکم میکند. بدیع الزمان سعید نورسی میگوید: «تمام احکام شرعی و حقایق ایمانی، عقلیاند، و من حاضرم عقلی بودن آنها را اثبات کنم.» و در رساله نور این کار را کرده است. رساله نور دارای ادبیات، بلاغت و ایجازی استثنایی و اسلوبی بینظیر، جاذب و اصیل است. آری، بدیع الزمان روشی مخصوص به خود دارد. اسلوب او را نمیتوان با روشهای دیگر مقایسه و موازنه کرد. در آثار او اگر به برخی مطالب برخورد کردید که گمان می کنید با قواعد ادبی همخوانی ندارد یا نسبت به روشهای دیگر تناسب چندانی در آن دیده نمیشود، حتماً در همان جا نکتهیی به غایت ظریف، اشاره یا معنایی ظریف یا حکمتی وجود دارد و طرز بیان مذکور کاملاً موافق آنجاست. لیکن ظرافت ظریف مورد نظر را عالمان نیز اعتراف کردهاند که به یکباره موفق به درک کاملاش نشدهاند. لذا کسانی که مطالعه قابل توجهی در رساله نور نداشته باشند ویژگیها و ظرایف موجود در آثار بدیع الزمان را به یکباره درنمییابند. مرحوم محمد عاکف، شاعر بزرگمان که موجب افتخار ادبیات ما میباشد در یکی از مجالس ادبا گفته است: «ویکتور هوگوها، شکسپیرها، و دکارتها در ادبیات و فلسفه (حداکثر) میتوانند شاگرد بدیع الزمان باشند.» شاعران و ادیبان از زوال و فراق گریستهاند و با یادآوری مرگ، شیون کرده اند. آنها فصل پاییز را با حزن و اندوه تصویر میکنند. حتی ادیبان عرب با شهرت جهانی، عبارتی به این مضمون دارند: «لَوْلَا مُفَارَقَةُ الْاَحْبَابِ مَا وَجَدَتْ لَهَا الْمَنَايَا اِلٰى اَرْوَاحِنَا سُبُلاً» یعنی اگر فراق نبود مرگ برای قبض روحمان راهی نمییافت تا بیاید. اما بدیع الزمان میگوید: «زوال و فراق و عدم در کائنات، ظاهریست؛ در حقیقت، فراق نیست، وصال است؛ زوال و عدم نیست، تجدد است. هر چیز در عالم، به نوعی دارای بقا میباشد. مرگ، رفتن از این عالم فانی به عالم باقیست. مرگ، برای اهل هدایت و اهل قرآن رسیدن به دوستان و رفیقان قدیمیست که به آن عالم رفتهاند. نیز واسطهییست برای وارد شدن به وطن حقیقیشان. همین طور دعوتیست برای رفتن از زندان دنیا به بوستان جنان؛ نوبتیست برای دریافت دستمزد خدمت از فضل رحمان رحیم؛ رها شدنیست از سختی مسئولیتهای زندگی؛ رخصت و استراحتیست از تعلیم و تعلیمات امتحان و عبودیت. عزرائیل (ع) اگر امروز به سراغ من بیاید خندان به استقبالاش میروم و میگویم: «خوش آمدی، صفا آوردهیی.» بدیع الزمان در مسیر رهایی بشر از سفاهت و ضلالت توسط رساله نور، از روش ترساندن و بیم دادن استفاده نمیکند. صد درد را در متن لذتی نامشروع نشان میدهد و از این طریق حس آدمی را مغلوب مینماید. او از روح و قلب محافظت میکند تا در برابر احساسات شکست نخورند. در رساله نور با مقایسههایی اثبات میکند که کفر و ضلالت حاوی تخم زقوم جهنمیست؛ و در دنیا نیز امکان مواجه شدن با عذاب جهنم وجود دارد؛ نیز در ایمان و اسلام و عبادت تخم بهشت هست، و لذتهای لذیذ و ذوقها و میوههای بهشتی را دربرمیگیرد؛ همچنین در دنیا هم نوعی پاداش به انسان تعلق میگیرد. رساله نور نفاق و شقاق و تفرقه و فتنه و فساد را از میان برمیدارد و به جای آن برادری، اخوت دینی، همکاری و تعاون را جایگزین میکند. یکی دیگر از مبانی مشرب رساله نور این است که انسان را از اخلاقهای سیئهیی چون غرور و کبر و تظاهر و ذلت میرهاند و او را به اخلاقهای حسنهیی مانند تواضع و فروتنی و عزت و وقار سوق میدهد. رساله نور به کسی که انسان باشد عجز و فقرش را میفهماند. بدیع الزمان میگوید: «انسان با پی بردن به عجز و فقر خویش، عبد و مسلمان کامل میشود.» کسانی که میگویند برای شکست دادن بیدینان لازم است آموزشهای جدید را هم ببینیم یا کسانی که این کار را انجام میدهند، با مطالعه مداوم و برنامهریزی شده رساله نور به هدفشان میرسند، و تنها چاره هم همین است. به این ترتیب تحصیلات دانشگاهی آنان تبدیل به معارف الهی میشود. ای برادرانی که روح سلحشوری دارید و نوادگان ملتی میباشید که از هزار سال پیش پرچمدار اسلام بوده است! ما و مسلمانان حال و آینده، به راهنمایی نیازمندیم که مفسر قرآن عظیم الشأن باشد؛ راهنمایی که با درسهای ایمان تحقیقی موجب ترقی و تعالی ما در مراتب ایمان شود. کسی که ترسو نباشد، برعکس مانند طلبههای رساله نور جسور و قهرمان و فعال، برخوردار از عمل صالح، متدین و متقی باشد؛ نیز مسلمانان فدایی و مجاهدی تربیت کند تا منافع و آسایش خویش را فدای نجات اسلام و ایمان کنند؛ و مردم را از این حالت نجات دهد که میگویند «به من چه ارتباطی دارد.» برای اسلام خادمانی چون طلبههای رساله نور تربیت کند که در برابر شکنجه و تجاوز و احتمال مرگ با جسارتی برخاسته از توانایی ایمان تحقیقی، از جبهه اسلام و قرآن عقب نشینی نمیکنند و میگویند: «اگر بمیریم شهید، و اگر بمانیم خادم قرآن هستیم.» خادمان و مسلمانانی معزز چون طلبههای رساله نور که صادق و مخلصاند، افسرده نمیشوند و فقط برای رضای خداوند خدمت میکنند. آری، در این عصر به چنان تفسیر قرآنی نیاز است که همچون رساله نور عقل و فکر و منطق را به کار اندازد و روح و قلب و وجدان را روشن کرده، مسلمان ها و همه انسانها را بیدار کند، توجه دهد، و از غفلت برهاند. راه قرآن را که صراط مستقیم است نشان دهد؛ کارهایی را که در مخالفت با سنت سنیه و شعائر اسلام انجام میشود یا کاری میکنند که چنین مخالفتی انجام شود، تشخیص دهد، پیروی از سنت پیامبر (ع) را تعلیم داده و همه را به تلاش برای احیای آن بیدار سازد. رساله نور تفسیر قرآنیست که حاوی چنین ویژگیهاییست، و سی سال است که این مطلب با تأیید اهل حقیقت، امر ثابت شدهییست و همه آن را میدانند. طلبههای رساله نور که براساس برنامههای بیامان دشمنان دین به دادگاهها کشیده میشدند، در اثنای ارائه دفاعیات و هنگام خدمت به اسلام، و زمانی که با شکنجهی دشمنان پنهان و بیانصاف اسلام و نقشه مکارانه ستمگران ظالم مواجه میشدند، تسلیم نشده، به خود نمیاندیشیدند و آسایش خود را فدای آسایش و سعادت اهل اسلام میکردند، با صدق و راستی ثابت قدم بودند و در برابر ظلم و ستم مقاومت میکردند؛ و این دلیل آشکاری بر حقانیت راه آن هاست. همچنین برادران قهرمانی که بیست و پنج سال است با رساله نور در راه ایمان خدمت می کنند، تمام هستی خود را وقف این کار کرده و تاکنون بارها با تعدی و تعرض و تفتیشهای دشمنان غدار دین مواجه شدهاند؛ با وجود این، بیست و پنج سال در انزوا به انتشار رساله نور پرداختهاند، فدائیان اسلام و ایماناند و هر یک از آنها برای ما نمونه امتثال میباشند. ما مسلمانان در پی چنین تفسیری بودیم و چنین هدایتگری را انتظار میکشیدیم. طلبههای مخلص رساله نور میگویند: «حضرت حق حافظ (ما)ست. ما تحت حمایت و عنایت او هستیم. هر چه بر سرمان آید خیر است.» آنها با چنین باوریست که عمل میکنند؛ و خدمت به ایمان را پیش میبرند. آنها برای اینکه گرفتار دشمنان دین نشوند و رسالههای نور را نیز که معتقدند ارزشمندتر از جانشان میباشد گرفتار آنان نکنند، احتیاط میکنند؛ و بدون توجه به خطراتی که ممکن است متوجهشان شود به خدمت خود ادامه میدهند. در زمان حبس و زندان و شکنجه نیز آنها باز به ارتباط با استادشان بدیع الزمان ادامه میدهند. هرگاه راهی مخفی نیز بیابند باز هم به امور رساله نور میپردازند. برخی طلبههای نور هم با این احتمال که «ممکن است دستگیر شوم و رسالهها را در اختیارم نگذارند و از اشتغال به رساله نور باز بمانم.» تعدادی از رسالهها را از حفظاند. طلبه مخلص رساله نور، به محض خروج از زندان، با صداقت و هشیاری به سوی خدمت به رساله نور میشتابد تو گویی شلاق و به فلک بستن و شکنجههای گوناگون، برای او منبع نیرو و انرژی بوده و چون تازیانهیی بر او تأثیر گذاشته برای شتافتن به سوی خدمت رساله نور؛ لذا بیش از پیش به استادش نزدیک میشود و نسبت به گذشته برای رساله نور فعالیت و تلاش بیشتری کرده و نشرش میدهد. وقتی بدیع الزمان در زندان شهر آفیون محبوس بود یکی از طلبهها که به شغل معلمی اشتغال داشت در دادستانی درباره رساله نور و استاد پاسخهای قهرمانانهیی داد؛ دادستان به خشم آمد، تهدیدش کرد و گفت: «حالا زندانی ات میکنم.» و طلبه مذکور که از معلمان و فداییان اسلام بود جواب داد: «من آمادهام، خیلی زود این کار را بکنید.» باز هم در دادگاه شهر آفیون یک بار رأی بر دستگیری و زندانی شدن یکی از طلبهها میدهند؛ اما دادگستری موفق نمیشود او را بیابد. طلبه مذکور وقتی از این موضوع باخبر میشود مانند برادران دیگرش میگوید: «چه طور ممکن است استاد و برادرانام در زندان باشند و من بیرون، آزاد باشم.» لذا خود را تسلیم دادستانی میکند و به زندان میرود. در همان زندان یکی از طلبههای نور را به اشتباه آزاد میکنند، میگوید: «استاد و برادرانام هنوز در زنداناند، نیز رسالههای تازه تألیف شدهیی هستند که باید نسخه برداری از آنها را تمام کنم.» به فکر فرو میرود. سرانجام نزد مدیر زندان میرود و میگوید: «من باید چهل روز بعد آزاد میشدم، مدت محکومیتام هنوز تمام نشده است.» آنها هم حساب میکنند و میبینند واقعاً همین طور است، لذا دوباره به زندان فرستاده میشود. برادران فهیم من که شایسته غیرت دینی هستید! سعید نورسی اگر این مطالب را درباره خود ببیند خواهد گفت: «چرا چنین میکنند؟ شخص من که اهمیتی ندارد، ارزش و قیمت متعلق به رساله نور است که ریشه در قرآن دارد و متعلق به قرآن حکیم است. من چیزی جز یک هیچ نیستم.» شخص استاد به اعتبار رساله نور و حقایق قرآنی که مظهرشان میباشد و درسهای منتشر شدهاش در ایمان و اسلام، با خدمت به قرآن و دین که با اخلاص کامل بوده و شیوهیی عام و کلی دارد در وضعیتیست که تمجید و تحسینهایی که از او میشود به موجب معنای حرفی، در شخصاش محصور نمیماند، بلکه به قرآن و اسلام باز میگردد. به نام خداست و به حساب خدا. دشمنیها و تعرضهایی که دشمنان دین به او میکنند نیز متوجه هدفی خاص یعنی از میان برداشتن قرآن و اسلامیست که بدیع الزمان خادمشان است. زیرا مجموعه جهانشمول رساله نور که مشتمل است بر حقایق قرآنی و ایمانی «از جانب حضرت حق» به او احسان شده است. معارضان و دشمنان منافق و پنهان اسلام و ایمان که ماسک بر چهره دارند و از حقیقت بدیهی مذکور آگاهاند قریب نیم قرن است که نتوانستهاند شخصیت بدیع الزمان را تخریب نمایند و همچنان با دروغ و فریب در این مسیر تلاش میکنند. هدف آنها این است که رساله نور در بین مردم اهمیت پیدا نکند، رواج نیابد و منتشر نشود؛ در نتیجه، ایمان و اسلام ظهور و بروز نیابد؛ درحالی که هر قدر مانع سعید نورسی میشوند رساله نور بیشتر میدرخشد، دایرهی انتشارش وسعت مییابد. تمام حوادث بیست و پنج سال گذشته که هر کدام از آنها نمونهیی هستند در مقابل دیدگان مان قرار دارند. دشمنان اسلام از طرفی به تعرضها و تبلیغات کاملاً کذب و دروغ خود ادامه میدهند و از طرف دیگر و از پشت پرده میکوشند مانع نوشتههای دفاعیه مانند طلبههای رساله نور شوند که آنها به میزان استعدادشان درباره استاد خود و رساله نور مینویسند و در واقع زاییده بهرهمندی و استفاضه ی آنان میباشد و حاوی سپاسگزاریهایشان است. به همین دلیل است که با رفتارهای به ظاهر صمیمانه به برخی رفقا یا دوستان ساده دلِ آنها القا میکنند که مثلاً بگویند: «در حال افراط گرایی هستید.» لذا با چنین اتهامها و نقشههای زیرکانهیی میکوشند ما را بترسانند، سست کنند و به سکوت وا دارند. آیا عاقلانه است دشمنان دین یاوهگوییهای مملو از دروغ و افترای خود را بیان کنند و ما در اظهار حقیقت برای دفاع ساکت بمانیم؟ آیا امکان دارد مُبلغان بیانصافی که با دشمنی با اسلام و رفتارهای جبارانه و ستمگرانه در حق استاد بدیع الزمان شناخته میشوند، از دروغهای خود دفاع کنند و ما حقانیت استاد و رساله نور را اعلام نکنیم و برای عقیم گذاشتن فریبکاریهای عجیب آنان کوششی نداشته باشیم؟ آیا این بلاهت و سادگی نیست که دشمنان ستمگر، خونخوار و مستبد قرآن و ایمان در مخالفت با بدیع الزمانی که در برابر کفر مطلق با استفاده از رساله نور به دفاع از قرآن و اسلام و دین میپردازد و برای محافظت از آنها خدمت میکند، همواره با مطالبی جعلی صدای خود را به همه جا برسانند و ما در بیان و اعلام حق و حقیقت سکوت کنیم؟ صدایمان درنیاید و در اجابت اینکه «کمی ساکت بمانید» به نوعی به بیدینان پنهانی که در پشت پردهها و دیوارها فعالیت خود را پیش میبرند کمک و مساعدت کنیم؟ اصلاً و ابداً، به قطع و یقین ما ساکت نخواهیم ماند ... آنها نخواهند توانست ما را ساکت کنند. متوقف نخواهیم شد ... نمیتوانند متوقفمان کنند؛ تا زمانی که این جان از قفس رها شود؛ تا وقتی که این روح از بدن مفارقت کند؛ تا وقتی که این نَفَس از کالبدمان بیرون رود؛ رساله نور را مطالعه خواهیم کرد، انتشار خواهیم داد؛ در برابر دشمنان خونخوار، دروغگو و دسیسهگر دین، اظهار و اعلام خواهیم کرد که رساله نور حقیقت محض و عین حقیقت است، و بدیع الزمان سعید نورسی از اتهامهای وارده به طور کامل مبرّا و منزه است. برادران ارزشمندم! در تاریخ اسلام، شخصیتهای بزرگ و بینظیری که جایی در صفحات زرین داشتهاند پدید آمدهاند. آثار و تفاسیر این شخصیتهای بیمانند، چنان بینظیر است که آثار هیچ یک از فیلسوفان اروپایی با آنها قابل قیاس نیست. این مؤلفان و نوابغ بزرگ مسلمان بیآنکه سالها تحت استبداد شدید و اسارت سنگین حکومتی باشند، آنطور که میبایست، کاملاً خالصانه به قرآن و اسلام خدمت کردهاند. لیکن بدیع الزمان سعید نورسی به عنوان شخصیتی معنوی تحت استبدادی مطلق و ظلمی شدید و در اسارتی وحشتناک که مشابهاش را در تاریخ نمیتوان دید و در مواجهه با دشمنان دین که برای نابود کردن خود و آثارش تلاش میکردند با پیروی کامل از سنت سرورمان رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام در جهاد اکبر دینی که انجام داد طوری موفق و پیروز شد که نظیر آن در تاریخ بشر وجود نداشته است. این موقعیت در تاریخ نصیب کدام شخصیت چون بدیع الزمان سعید نورسی مؤلف رساله نور شده است که بتواند آثار ایمانی خود را در صد و سی جلد، تحت شدیدترین استبدادها، محدودیتها و فشارها در خفا تألیف کند؟ کسی که هم دارای عبودیت و تقوایی والا باشد و هم در جبهه جنگ به عنوان فدایی با رزمندگان داوطلباش به نبرد بپردازد و در خط مقدم نیز به محض یافتن فرصت، تفسیری از قرآن تألیف کند که حاوی ظریفترین نکات قرآنی بوده و اعجاز شگفتانگیزش را بیان کند، در عین حال در مبارزه با نفس پیروز شود، و آن را هم به خدمت دیناش درآورد؛ کسی که آزادیاش را سلب کنند و به روستایی دور دست به تبعیدش فرستند؛ در انزوای مطلق و کاملاً زیر نظر، و با همه گونه آزار، از هرنوع دیدار و رفت و آمدی منع اش نمایند، و زیر فشار حکومتی حاکم که از ظلم و ستم دوران تفتیش عقاید عبور کرده بود، و زیر شکنجههای بسیار وحشیانهی جانوران جانی، براساس سرّ « سِرًّا تَنَوَّرَتْ» در نهان و خفا آثاری چون رساله نور را منتشر کند؛ و به این ترتیب به عنوان یکی از خادمان سنت سنیه رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام که «فاتح» مادی و معنوی جهان است، وسیله شود و جامعهیی را با جمعیتی بالغ بر میلیونها نفر، با عنایت الهی و با سلامت در جادهی کبرای قرآن حکیم پیش ببرد، و با اثری چون رساله نور نه تنها دنیای مؤمنان و بشریت بلکه سعادت ابدیشان را نیز تأمین کند؛ کیست که در طول تاریخ ویژگیهای مذکور در شخص معنویاش مانند سعید نورسی جمع شده باشد؟ آری، برادران! رساله نور چنان درخششی از حقیقت و چنان برهانی از حق و چنان سراجی از حقیقت را نشر میدهد، و حقایق قرآن و ایمان را که تأمین کننده سعادت دو جهاناند تعلیم میدهد، و چنان لطف الهیست که از بیست و پنج سال پیش تاکنون همه طبقات انسانی اعم از کودک و بزرگ، پیر و جوان، زن و مرد، معلم، فیلسوف، طلبه و روحانی و صوفی، همه عاشق آن شده و پروانهوار بر گردش میچرخند، مجذوب و محباش شدهاند و به سویاش میشتابند، خود را به دامان این نور رسانده و از آن طلب یاری کردهاند. توده عظیمی متشکل از افراد سعادتمند با رساله نور نورانی شده و توسط آن نجات یافتهاند. آری، برادران! رساله نور که تفسیر حقیقی قرآن عظیم الشأن به عنوان معجزه کبری و مخزن معجزات است چنان حقایق معظم، جالب توجه، جذاب و شگفت انگیزی را تعلیم میدهد و مسایل گوناگون را اثبات میکند که موجب انتشار فتوحات ایمان و اسلام در پهنهیی به وسعت قارهها میشود و خواهد شد. آری، رساله نور چنان عشق و محبتی به قلبها، و وجد و هیجانی به روحها بخشیده، عقلها و منطقها را قانع کرده، و موجب اطمینان قلبی شده است که میلیونها طلبه نور بارها این اثر را مطالعه و کتابت کرده و در سراسر عمرشان استفاده کردهاند، تو گویی سالهاست که رساله نور خود موجب انتشار خود میشود. برادران عزیز! کمیتههای زندقه که با دستور اجانب اداره میشوند برای نابودی اسلام در ممالک اسلامی و مخصوصاً در ترکیه چنان نقشهها و دسیسههایی تدارک دیده، در پی عملی کردن طرحهای خائنانه برآمده، دست به ظلمهای وحشیانه و خونخوارانهیی زده، نقشههای شیطانی و نفرت انگیزی را عملی ساخته، به اغفال مردم پرداخته، روشهای فریبکارانهیی در پیش گرفتهاند، که برادر را به جان برادر انداخته، و چنان تبلیغات دروغ و مکارانهیی راه انداخته و یاوه سرایی کردهاند، و آن قدر بذر فتنه و فساد و تفرقه کاشتهاند که موجب ایجاد رخنههای بزرگ در بدنه اسلامیت شده و آسیبهای قابل توجهی زدهاند. اما همه آن مصایب موجب شد به واسطه کسی مانند بدیع الزمان سعید نورسی که موفق به کسب اخلاص کامل شده و به یاری حضرت حق تحریک و مسئول گردیده است رسالههای نوری پدید آیند که با رحمت الهی، یاریرسان و شفا دهنده بوده و ماهیتی جهان شمول و جهان پسند دارند. در عین حال رساله نور مسلمانها را بیدار کرده و آنها را به جستن راه نجات و رهایی تشویق نموده است. به آنها با جدیت فهمانده که برای نجات حیات اخروی خود باید درس های حقیقی ایمان را بیاموزند، به خدا پناه برند و از اوامرش تبعیت نمایند؛ به آنها فهماند که مصیبتهای مذکور غفلت و کوتاهیها را هشدار میدهد. در واقع حکمت بلایا و مصایبی که بر سر انسانها و مؤمنان میآید همین است. آری، رفتارهای وحشیانه آن اجانب و ستمهایی که اعمال میدارند موجب تسریع جریان آزادی و استقلال و اتحاد دنیای اسلام گردیده و در نهایت تشکیل دولت مستقل اسلامی را نتیجه داده است. ان شاء الله تعالی جماهیر متحدهی اسلامی نیز ظهور خواهد کرد و اسلام در جهان حاکم شده، حکمرانی خواهد نمود. این امر را با جدیت و عاجزانه از رحمت الهی مسألت داریم. بدیع الزمان سعید نورسی مؤلف رساله نور چنان مجاهد اسلامیست، و تألیفاش (رساله نور) چنان اثر بیدارکننده، رهایی بخش، فوق العاده و جهانیست که کمر همه کمیتههای ضد دین را شکسته است و فعالیتهای خبیث و مُضر مذکورشان را با شکست روبهرو نموده و پایههای ساختار بیدینی را متلاشی کرده و ریشهاش را خشکانده، و فتوحات اسلامی و ایمانی را در خفا از دلی به دل دیگر ترقی داده و زمینهی لازم برای حاکمیت مطلق قرآن عظیم الشأن را فراهم نموده است. بنابراین، رساله نور با حقایق الماسین قرآن و نزدیکترین و مستقیمترین راه قرآنی تخریبات مذکور را بازسازی نموده و آن زخمها را با داروهای موجود در داروخانه قرآن حکیم مداوا میکند و خواهد کرد. نیز تنها راه شکست امپریالیستها و زمینداران وحشی، بربر، طفیلی، مزاحم و مکار که خون مسلمانان بیگناه را میمکند و ثروتشان خون ملت است که تحجر یافته و اضمحلال و انهدام مطلق نوکران ظالم و خونخوار و حریص و مستبد آنان در میان ما که زبونانه فقط به منافع خویش میاندیشند رساله نور است که در عصر کنونی معجزه معنوی قرآن معجز البیان میباشد؛ با رساله نور است که میتوان آنها را با خاک یکسان کرد و شکستشان داد؛ مجاهدان و عالمان بصیر مسلمان با اتکا به مشاهدات و تجربیات خود به این نظر یقینی و قطعی رسیدهاند و در آن اتفاق نظر دارند. آری، تاریخ بشر، اثری مانند رساله نور را به یاد ندارد. رساله نور تفسیر بینظیر قرآن است. در واقع نه تنها جهان اسلام که عالم مسیحیت نیز مدیون و وامدار بدیع الزمان سعید نورسیست، زیرا برتری و موفقیتی که او در جهاد فراگیرش در مواجهه با بیدینی به دست آورد موجب شد پاپ در رم نیز به طور رسمی به او تبریک بگوید و نامه تشکرآمیز بنویسد. اینک بخش هایی از کلیات رساله نور را درباره ایمان، قرآن و سرورمان حضرت پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام عیناً قرائت میکنم. شما کل این آثار را تهیه و متن کامل آنها را مطالعه خواهید کرد. هنگام مطالعه ممکن است برخی از برادران نیازمند شرح و توضیح باشند. در این باره عرض میکنم استادمان بدیع الزمان که لطف میکرد و گاهی اجازه میداد یکی از برادران رساله نور را قرائت کند مطالب را توضیح نمیداد و میگفت: «رساله نور مسایل ایمانی را تا آن جا که لازم بوده توضیح داده است. استاد رساله نور، خود رساله نور است. رساله نور نیازی باقی نمیگذارد که مطالب این اثر را کسی از کسی دیگر بیاموزد؛ هر کس نسبت به استعداد خود از آن بهره میبرد. حتی اگر عقلتان همه مسایل را درنیابد روح و قلب و وجدانتان سهم خود را دریافت خواهد کرد. هر مقدار که بهره ببرید سود بزرگیست.» شرح رسالهیی که طلبه نور به ترکی یا عربی قرائت میکند ممکن است در رساله دیگر باشد؛ لذا همان رساله را میآورد و مطالعه میکند. عالمان با بصیرتی که نکات بسیار ظریف رساله نور را درک میکنند نیز میگویند: «یک عالم میتواند علم ارزشمندی داشته باشد ... اما هنگام خواندن رساله نور برای جماعت نباید وارد تفصیلات شده و با دانستههای پیشین خود به شرح آن بپردازد، زیرا چنین شرحی میتواند در فهم حقایقی که رساله نور بیان میکند حجاب شود؛ حقایقی که متناسب با فهم زمانهاند و به نیازهای عصر پاسخ کامل میدهند؛ شرح مذکور همچنین ممکن است مانع تأثیرات حقایق یاد شده و درک ماهیت رساله نور شود. به همین دلیل بیان معنای برخی لغات، و خواندن مطالب به همان صورت که هست افضل و مؤثرتر است. برادرانمان در دانشگاه استانبول نیز رساله نور را به همین صورت مطالعه میکنند. ما نیز اجمالاً میگوییم: رساله نور به غایت فصیح و موجز است؛ ارزش سخن به ایجاز و مختصر بودن آن است. وقتی مسألهیی ایمانی و قرآنی به عموم تعلیم داده میشود، در صورتی که به اجمال تدریس شود استفاضه و استفاده از آن بیشتر خواهد بود. ای استاد و ای سرور ما! همه انسانهای قدرشناس تا ابد به بزرگداشت و تکریم رساله نور و شما خواهند پرداخت. ما با تمام روح و جان، و با تمام وجود رساله نور را دوست داریم و تکریماش میکنیم؛ رساله نوری که با درس ایمان تحقیقی ایمانمان را نجات داد و ارزش جهان را دارد و به جهانی میارزد. این عشق و محبت، این بزرگداشت و احترام، از نسلی به نسلی، از عصری به عصری، و از دورهیی به دوره دیگر منتقل خواهد شد. آری، حقایق قرآنی موجود در رساله نور چنان قوت و قدرتیست که پایههای کفر مطلق و بیدینی در برابرش تار و مار خواهد شد و به پرتگاه انهدام سقوط کرده، خواهد مُرد؛ باز ماندگان نیز به نور ایمان و قرآن، رستگار شده و نجات خواهند یافت. این قدرت قرآنی که قادر است کوهها و تخته سنگها را چون پنبه در هم کوبد، و آهن و سنگ خارا را چون روغن ذوب کند، عالم را غرق نور و سعادت خواهد کرد. این نور قرآن در زمان رهایی ایمانها، حاکم و حکمران جهان خواهد شد ... وَ اٰخِرُ دَع۟وٰيهُم۟ اَنِ ال۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Sözler
Conference
منبع: risaleinur multilingual dataset, risale.site source · Risale-Nur multilingual research corpus

