Asâ-yı Mûsâ

Üçüncü Şüa

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Bu Səkkizinci Hüccet-i İmaniye, vücub-u vücuda və vahdaniyete delâlet ettiği kimi hem delail-i kat’iye ilə rububiyetin ihatasına və kudretinin azametine delâlet edər. Hem hâkimiyetinin ihatasına və rahmetinin şümulüne də delâlet və ispat edər. Hem kainatın bütün eczasına hikmetinin ihatasını və ilminin şümulünü ispat edər.

§2

Elhasıl, bu Səkkizinci Hüccet-i İmaniye’nin hər bir mukaddimesinin səkkiz neticesi var. Səkkiz mukaddimelerin hər birinde, səkkiz neticeyi delilleriyle ispat edər ki bu cihette bu Səkkizinci Hüccet-i İmaniye’de yüksək meziyetler vardır.

§3

Said Nursî

§4

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

§5

اِنَّ فٖى خَل۟قِ السَّمٰوَاتِ وَال۟اَر۟ضِ وَاخ۟تِلَافِ الَّي۟لِ وَالنَّهَارِ وَال۟فُل۟كِ الَّتٖى تَج۟رٖى فِى ال۟بَح۟رِ بِمَا يَن۟فَعُ النَّاسَ وَمَٓا اَن۟زَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَٓاءِ مِن۟ مَٓاءٍ فَاَح۟يَا بِهِ ال۟اَر۟ضَ بَع۟دَ مَو۟تِهَا وَبَثَّ فٖيهَا مِن۟ كُلِّ دَٓابَّةٍ وَتَص۟رٖيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ ال۟مُسَخَّرِ بَي۟نَ السَّمَٓاءِ وَال۟اَر۟ضِ لَاٰيَاتٍ لِقَو۟مٍ يَع۟قِلُونَ

§6

Yâ İlahî və yâ Rabbî!

§7

Mən, imanın gözüyle və Kur’an’ın talimiyle və nuruyla və Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın dersiyle və ism-i Hakîm’in göstermesiyle görürəm ki: Semavatta heç bir deveran və hərəkət yoxdur ki belə nizam-nizam-intizamıyla sənin mevcudiyetine işarə və delâlet etmesin.

§8

Və heç bir ecram-ı semaviye yoxdur ki sükûtuyla, gürültüsüz vazife görerek direksiz durmalarıyla, sənin rububiyetine və vahdetine şehadeti və işarəi olmasın.

§9

Və heç bir yıldız yoxdur ki mevzun yaradılışiyle, muntazam vaziyetiyle və nurani tebessümüyle və bütün yıldızlara mümaselet və müşabehet sikkesiyle sənin haşmet-i uluhiyetine və vahdaniyetine işarə və şehadette bulunmasın.

§10

Və on iki seyyareden heç bir seyyare yıldız yoxdur ki hikmetli hareketiyle və itaatli musahhariyetiyle və nizam-nizam-intizamlı vazifesiyle və ehemmiyetli peykleriyle sənin vücub-u vücuduna şehadet və saltanat-ı uluhiyetine işarə etmesin!

§11

Bəli, gökler sekeneleriyle, hər biri təkbaşına şehadet ettikleri kimi heyet-i mecmuasıyla derece-i bedahette –ey zemin və gökleri yaratan yaratıcı!– sənin vücub-u vücuduna elə zâhir şehadet –və ey zerratı, muntazam mürekkebatıyla tedbirini gören və idare eden və bu seyyare yıldızları manzum peykleriyle döndüren, emrine itaat ettiren!– sənin vahdetine və birliğine elə qüvvətli şehadet edərlər ki göğün yüzünde bulunan yıldızlar sayısınca nurani bürhanlar və parlak deliller o şehadeti tasdik edərlər.

§12

Hem bu safi, temiz, güzel gökler; fevkalâde böyük və fevkalâde süratli ecramıyla muntazam bir ordu və elektrik lambalarıyla süslenmiş bir saltanat donanması vaziyetini göstermek cihetiyle, sənin rububiyetinin haşmetine və hər şeyi icad eden kudretinin azametine zâhir delâlet və hədsiz semavatı ihata eden hâkimiyetinin və hər bir canlıı kucağına alan rahmetinin hədsiz genişliklerine qüvvətli işarə və bütün mahlukat-ı semaviyenin bütün işlerine və keyfiyetlerine taalluk eden və avucuna alan, tanzim eden ilminin hər şeye ihatasına və hikmetinin hər işe şümulüne şübhəsiz şehadet edərlər. Və o şehadet və delâlet o qədər zâhirdir ki güya yıldızlar, şahit olan göklerin şehadet kelimeleri və tecessüm etmiş nurani delilleridirler.

§13

Hem semavat meydanında, denizinde, fezasındaki yıldızlar isə mutî neferler, muntazam sefineler, hârika tayyareler, acayip lambalar kimi vaziyetiyle, sənin saltanat-ı uluhiyetinin şaşaasını gösterirlər.

§14

Və o ordunun efradından bir yıldız olan güneşimizin seyyarelerinde və zeminimizdeki vazifelerinin delâlet və ihtarıyla, güneşin sair arkadaşları olan yıldızların bir kısmı âhiret âlemlerine bakarlar və vazifesiz deyillər bəlkə bâki olan âlemlerin güneşleridirler.

§15

Ey Vâcibü’l-vücud! Ey Vâhid-i Ehad!

§16

Bu hârika yıldızlar, bu acib güneşler, aylar; sənin mülkünde, sənin semavatında, sənin emrin ilə və qüvvətin və qüdrətin ilə və sənin idare və tedbirin ilə teshir və tanzim və tavzif edilmişlerdir. Bütün o ecram-ı ulviye, özlərini yaratan və döndüren və idare eden bir tək Hâlık’a tesbih edərlər, tekbir edərlər; hal dili ilə “Sübhanallah, Allahu ekber” deyərlər.

§17

Mən də onların bütün tesbihatıyla, səni takdis ederim ey şiddet-i zuhurundan gizlenmiş və ey azamet-i kibriyasından ihtifa etmiş olan Kadîr-i Zülcelal!

§18

Ey Kādir-i Mutlak!

§19

Kur’an-ı Hakîm’inin dersiyle və Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın talimiyle anladım: Necə ki gökler, yıldızlar, sənin mevcudiyetine və vahdetine şehadet edərlər. Elə də cevv-i sema bulutlarıyla və şimşekleri və ra’dları və rüzgârları və yağmurlarıyla, sənin vücub-u vücuduna və vahdetine şehadet edərlər.

§20

Bəli camid, şuursuz bulut, âb-ı həyat olan yağmuru, möhtac olan canlıların imdadına göndermesi ancaq sənin rahmetin və hikmetin iledir; karışık tesadüf karışamaz.

§21

Hem elektriğin en büyüğü bulunan və fevaid-i tenviriyesine işarə edərək ondan istifadeye teşvik eden şimşek isə sənin fezadaki kudretini güzelce tenvir edər.

§22

Hem yağmurun gelmesini müjdeleyen və koca fezayı konuşturan və tesbihatının gürültüsüyle gökleri çınlatan ra’dat də lisan-ı kāl ilə konuşarak səni takdis edib, rububiyetine şehadet edər.

§23

Hem canlıların yaşamasına en lüzumlu rızkı və istifadece en kolayı və nefesleri vermək, nüfusları rahatlandırmak kimi çox vazifeler ilə tavzif edilen rüzgârlar də cevvi, âdeta bir hikmete binaen “levh-i mahv və ispat” və “yazar, ifade edər, sonra bozar tahtası” suretine çevirmekle, sənin faaliyet-i kudretine işarə və sənin vücuduna şehadet ettiği kimi sənin merhametinle bulutlardan sağıp canlılara gönderilen rəhmət də mevzun, muntazam katreleri kelimeleriyle, sənin vüs’at-i rahmetine və geniş şefkatine şehadet edər.

§24

Ey Mutasarrıf-ı Faal və ey Feyyaz-ı Müteâl!

§25

Sənin vücub-u vücuduna şehadet eden bulut, berk, ra’d, rüzgâr, yağmur birer birer şehadet ettikleri kimi heyet-i mecmuasıyla, keyfiyetçe birbirinden uzaq, mahiyetçe birbirine muhalif olmakla birlikdə; birlik, beraberlik, birbiri içine girmek və birbirinin vazifesine yardım etmək haysiyetiyle, sənin vahdetine və birliğine gayet qüvvətli işarə edərlər.

§26

Hem koca fezayı mahşer-i acayip yapan və bazı günlerde bir neçə defa doldurup boşaltan rububiyetinin haşmetine və o geniş cevvi, yazar değiştirir bir levha kimi və sıkar və onunla zemin bahçesini sulattırır bir sünger kimi tasarruf eden kudretinin azametine və hər bir şeye şümulüne şehadet ettikleri kimi, umum zemine və bütün mahlukatına cevv perdesi altında bakan və idare eden rahmetinin və hâkimiyetinin hədsiz genişliklerine və hər şeye yetişmelerine delâlet edər.

§27

Hem fezadaki hava, o qədər hakîmane vazifelerde istihdam və bulut və yağmur, o qədər alîmane faydalarda istimal olunur ki hər şeye ihata eden bir ilim və hər şeye şâmil bir hikmət olmazsa o istimal, o istihdam ola bilməz.

§28

Ey Fa’alün limâ yürîd!

§29

Cevv-i fezadaki faaliyetinle hər vaxt bir numune-i haşir və kıyamet göstermek, bir saatte yazı kışa və kışı yaza döndürmek, bir âlem getirmek, bir âlem gayba göndermek misillü şuunatta bulunan qüdrətin; dünyayı âhirete çevirəcək və âhirette şuunat-ı sermediyeyi gösterəcək işarəini verir.

§30

Ey Kadîr-i Zülcelal! Cevv-i fezadaki hava, bulut və yağmur, berk və ra’d; sənin mülkünde, sənin emrin və havlin ilə sənin qüvvət və kudretinle musahhar və vazifedardırlar. Mahiyetçe birbirinden uzaq olan bu feza mahlukatı, gayet süratli və âni emirlere və çabuk və acele kumandalara itaat ettiren âmir və hâkimlerini takdis edərək, rahmetini medh ü sena edərlər.

§31

Ey arz və semavatın Hâlık-ı Zülcelali!

§32

Sənin Kur’an-ı Hakîm’inin talimiyle və Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın dersiyle iman ettim və bildim ki: Necə semavat yıldızlarıyla və cevv-i feza müştemilatıyla sənin vücub-u vücuduna və sənin birliğine və vahdetine şehadet edirlər. Elə də arz, bütün mahlukatıyla və ahvaliyle sənin mevcudiyetine və vahdetine, mevcudatı adedince şehadetler və işarəler edər.

§33

Bəli, zeminde heç bir tahavvül və ağac və heyvanlarında hər senede urbasını değiştirmek kimi heç bir tebeddül cüz’î olsun küllî olsun yoxdur ki nizam-nizam-intizamıyla, sənin vücuduna və vahdetine işarə etmesin.

§34

Hem heç bir heyvan yoxdur ki zafiyet və ehtiyacının derecesine göre verilen rahîmane rızkıyla və yaşamasına lüzumu bulunan cihazatın hakîmane verilmesiyle, sənin varlığına və birliğine şehadeti olmasın.

§35

Hem hər baharda gözümüz önünde icad edilen nebatat və hayvanattan heç bir tanesi yoxdur ki sanat-ı acibesiyle və latîf ziynetiyle və tam temeyyüzüyle və nizam-nizam-intizamıyla və mevzuniyetiyle səni bildirmesin.

§36

Və zemin yüzünü dolduran və nebatat və hayvanat denilen kudretinin hârikaları və mu’cizeleri; mahdud və maddeleri bir və müteşabih olan yumurta və yumurtacıklardan və katrelerden və habbe və habbeciklerden və çekirdeklerden; yanlışsız, mükemmel, süslü, alâmet-i farikalı olaraq yaratılışları, Sâni’-i Hakîm’lerinin vücuduna və vahdetine və hikmetine və hədsiz kudretine elə bir şehadettir ki ziyanın güneşe şehadetinden daha qüvvətli və parlaktır.

§37

Hem hava, su, nur, ateş, torpaq kimi heç bir unsur yoxdur ki şuursuzluklarıyla birlikdə, şuurkârane, mükemmel vazifeleri görmesiyle, basit və istila edici, nizam-nizam-intizamsız, hər yere dağılmakla birlikdə, gayet muntazam və mütenevvi meyvələri və mahsulleri hazine-i gaybdan getirmesiyle, sənin birliğine və varlığına şehadeti bulunmasın.

§38

Ey Fâtır-ı Kadîr! Ey Fettah-ı Allâm! Ey Fa’al-i Hallak!

§39

Necə arz, bütün sekenesiyle Hâlık’ının Vâcibü’l-vücud olduğuna şehadet edər. Elə də sənin –Ey Vâhid-i Ehad! Ey Hannan-ı Mennan! Ey Vehhab-ı Rezzak!– vahdetine və ehadiyetine, yüzündeki sikkesiyle və sekenesinin yüzlerindeki sikkeleriyle və birlik və beraberlik və birbiri içine girmek və birbirine yardım etmək və onlara bakan rububiyet isimlerinin və fiillerinin bir olmaq cihetinde, bedahet derecesinde sənin vahdetine və ehadiyetine şehadet, bəlkə mevcudat adedince şehadetler edər.

§40

Hem necə zemin bir ordugâh, bir meşher, bir talimgâh vaziyetiyle və nebatat və hayvanat fırkalarında bulunan dörd yüz min muhtelif milletlerin ayrı ayrı cihazatları muntazaman verilmesiyle, sənin rububiyetinin haşmetine və kudretinin hər şeye yetişmesine delâlet edər. Elə də hədsiz bütün canlıın ayrı ayrı rızıklarını, vaxtı vaktine kuru və basit bir topraktan, rahîmane, kerîmane verilmesi və hədsiz o efradın kemal-i musahhariyetle evamir-i Rabbaniyeye itaatleri, rahmetinin hər şeye şümulünü və hâkimiyetinin hər şeye ihatasını gösterir.

§41

Hem zeminde değişmekte bulunan mahlukat kafilelerinin sevk və idareleri, mevt və həyat münavebeleri və heyvan və nebatatın idare və tedbirleri də hər şeye taalluk eden bir ilim ilə və hər şeyde hükmeden nihayətsiz bir hikmetle olabilmesi, sənin ihata-i ilmine və hikmetine delâlet edər.

§42

Hem zeminde qısa bir zamanda hədsiz vazifeler gören və hədsiz bir zaman yaşayacaq kimi istidat və manevî cihazat ilə teçhiz edilen və zemin mevcudatına tasarruf eden insan üçün bu talimgâh-ı dünyada və bu muvakkat ordugâh-ı zeminde və bu muvakkat meşherde; bu qədər ehemmiyet, bu hədsiz masraf, bu nihayətsiz tecelliyat-ı rububiyet, bu hədsiz hitabat-ı Sübhaniye və bu gayetsiz ihsanat-ı İlahiye, əlbəttə və herhalde bu kısacık və hüzünlü ömre və bu karışık, kederli hayata; bu belalı və fâni dünyaya sığışmaz. Bəlkə ancaq başqa və ebedî bir ömür və bâki bir dâr-ı saadet üçün olabildiyi cihetinden, âlem-i bekada bulunan ihsanat-ı uhreviyeye işarə, bəlkə şehadet edər.

§43

Ey Hâlık-ı külli şey!

§44

Zeminin bütün mahlukatı, sənin mülkünde, sənin arzında, sənin havl və kuvvetinle və sənin qüdrətin və iradetin ilə və ilmin və hikmetin ilə idare olunurlar və musahhardırlar. Və zemin yüzünde faaliyeti müşahede edilen bir rububiyet, elə ihata və şümul gösterir. Və onun idaresi və tedbiri və terbiyesi elə mükemmel və elə hassastır. Və hər taraftaki icraatı elə birlik və beraberlik və benzemeklik içindedir ki tecezzi qəbul etmeyen bir küll və inkısamı imkânsız bulunan bir küllî hükmünde bir tasarruf, bir rububiyet olduğunu bildirir.

§45

Hem zemin bütün sekenesiyle birlikdə, lisan-ı kālden daha zâhir hədsiz lisanlarla Hâlık’ını takdis və tesbih və nihayətsiz nimetlerinin hal dilileriyle Rezzak-ı Zülcelal’inin həmd və medh ü senasını edirlər.

§46

Ey şiddet-i zuhurundan gizlenmiş və ey azamet-i kibriyasından istitar etmiş olan Zat-ı Akdes! Zeminin bütün takdisat və tesbihatıyla səni kusurdan, aczden, şerikten takdis və bütün tahmidat və senalarıyla sənə həmd və şükrederim.

§47

Ey Rabbü’l-berri və’l-bahr!

§48

Kur’an’ın dersiyle və Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamının talimiyle anladım ki: Necə gökler və feza və zemin sənin birliğine və varlığına şehadet edərlər. Elə də bahirler, nehirler və çeşmeler və ırmaklar, sənin vücub-u vücuduna və vahdetine bedahet derecesinde şehadet edərlər.

§49

Bəli, bu dünyamızın menba-ı acayip buhar kazanları hükmünde olan denizlerde heç bir mevcud, hattâ heç bir katre su yoxdur ki vücuduyla, nizam-nizam-intizamıyla, menfaatiyle və vaziyetiyle Hâlık’ını bildirmesin.

§50

Və basit bir kumda və basit bir suda rızıkları mükemmel bir surette verilen garib mahluklardan və yaradılışleri gayet muntazam hayvanat-ı bahriyeden, hususan bir tanesi, bir milyon yumurtacıkları ilə denizleri şenlendiren balıklardan hiçbirisi yoxdur ki yaradılışiyle və vazifesiyle və idare və iaşesiyle və tedbir və terbiyesiyle yaratanına işarə və Rezzak’ına şehadet etmesin.

§51

Hem denizde qiymətli, hâsiyetli, ziynetli cevherlerden hiçbirisi yoxdur ki güzel yaradılışiyle və cazibedar fıtratıyla və menfaatli hâsiyetiyle səni tanımasın, bildirmesin.

§52

Bəli, onlar birer birer şehadet ettikleri kimi; heyet-i mecmuasıyla, beraberlik və birbiri içinde karışmak və sikke-i yaradılışte birlik və icadca gayet kolay və efradca gayet çokluk nöqtələrından, sənin vahdetine şehadet ettikleri kimi; arzı, torpağıyla birlikdə bu küre-i arzı kuşatan muhit denizlerini muallakta durdurmak və dökmeden, dağıtmadan güneşin etrafında gezdirmek və torpağı istila ettirmemek və basit kumundan və suyundan, mütenevvi və muntazam hayvanatını və cevherlerini halk etmək və erzak və sair umûrlarını küllî və tam bir surette idare etmək və tedbirlerini görmək və yüzünde bulunmak lâzım gelen hədsiz cenazelerinden hiçbirisi bulunmamak nöqtələrından, sənin varlığına və Vâcibü’l-vücud olduğuna mevcudatı adedince işarəler edərək şehadet edər.

§53

Və sənin saltanat-ı rububiyetinin haşmetine və hər şeye muhit olan kudretinin azametine çox zâhir delâlet ettikleri kimi göklerin fevkindeki gayet böyük və muntazam yıldızlardan, tâ denizlerin dibinde bulunan gayet küçücük və nizam-nizam-intizamla iaşe edilen balıklara qədər hər şeye yetişen və hükmeden rahmetinin və hâkimiyetinin hədsiz genişliklerine delâlet və nizam-nizam-intizamatıyla və faydalarıyla və hikmetleriyle və mizan və mevzuniyetleriyle, sənin hər şeye muhit ilmine və hər şeye şâmil hikmetine işarə edərlər.

§54

Və sənin, bu misafirhane-i dünyada, yolcular üçün belə rəhmət havuzların bulunması və insanın seyr ü seyahatine və gemisine və istifadesine musahhar olması işarə edər ki yolda yapılmış bir handa, bir gece misafirlerine bu qədər deniz hediyeleriyle ikram eden zat, əlbəttə makarr-ı saltanat-ı ebediyesinde elə ebedî rəhmət denizleri bulundurmuş ki bunlar onların fâni və kiçik numuneleridirler.

§55

İşte denizlerin belə gayet hârika bir tarzda arzın etrafında vaziyet-i acibesiyle bulunması və denizlerin mahlukatı də gayet muntazam idare və terbiye edilmesi bilbedahe gösterir ki yalnız sənin qüvvətin və qüdrətin ilə və sənin irade və tedbirin ilə sənin mülkünde, sənin emrine musahhardırlar. Və hal dilileriyle Hâlık’ını takdis edib “Allahu ekber” deyərlər.

§56

Ey dağları zemin sefinesine hazineli direkler yapan Kadîr-i Zülcelal!

§57

Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın talimiyle və Kur’an-ı Hakîm’inin dersiyle anladım ki: Necə denizler, acayipleriyle səni tanırlar və tanıttırırlar. Elə də dağlar də zelzele tesiratından zeminin sükûnetine və içindeki dâhilî inkılabat fırtınalarından sükûtuna və denizlerin istilasından kurtulmasına və havanın gazat-ı muzırradan tasfiyesine və suyun muhafaza və iddiharlarına və canlılara lâzım olan madenlerin hazinedarlığına ettiği hizmetleriyle və hikmetleriyle səni tanırlar və tanıttırırlar.

§58

Bəli, dağlardaki taşların envaından və muhtelif hastalıklara ilaç olan maddelerin aksamından və canlıa, hususan insanlara çox lâzım və çox mütenevvi olan madeniyatın ecnasından və dağları, sahraları çiçekleriyle süslendiren və meyveleriyle şenlendiren nebatatın esnafından hiçbirisi yoxdur ki tesadüfe havalesi mümkün olmayan hikmetleriyle, nizam-nizam-intizamıyla, hüsn-ü yaradılışiyle, faydalarıyla hususan madeniyatın tuz, limon tuzu, sulfato və şap kimi sureten birbirine benzemekle birlikdə, tatlarının şiddet-i muhalefetiyle və bilhassa nebatatın basit bir topraktan çeşit çeşit envalarıyla, ayrı ayrı çiçək və meyveleriyle, nihayətsiz Kadîr, nihayətsiz Hakîm, nihayətsiz Rahîm və Kerîm bir Sâni’in vücub-u vücuduna bedahetle şehadet ettikleri kimi heyet-i mecmuasındaki vahdet-i idare və vahdet-i tedbir və menşe və mesken və yaradılış və sanatça beraberlik və birlik və ucuzluk və kolaylık və çokluk və yapılmakta çabukluk nöqtələrından, o Sâni’in vahdetine və ehadiyetine şehadet edərlər.

§59

Hem necə ki dağların yüzünde və karnındaki masnûlar, zeminin hər tarafında, hər bir nevi eyni zamanda, eyni tarzda, yanlışsız, gayet mükemmel və çabuk yapılmaları və bir iş bir işe mani olmadan, sair neviler ilə birlikdə karışık iken, karıştırmaksızın icadları; sənin rububiyetinin haşmetine və heç bir şey ona ağır gelmeyen kudretinin azametine delâlet edər.

§60

Elə də zeminin yüzündeki bütün canlı mahlukların hədsiz hâcetlerini, hattâ mütenevvi hastalıklarını, hattâ muhtelif zevklerini və ayrı ayrı iştihalarını tatmin edəcək bir surette, dağların yüzlerini və içlerini muntazam eşcar və nebatat və madeniyatla doldurmak və möhtaclara teshir etmək cihetiyle, sənin rahmetinin hədsiz genişliğine və hâkimiyetinin nihayətsiz vüs’atine delâlet və torpaq tabakatı içinde, gizli və karanlık və karışık bulunduğu halde; bilerek, görerek, şaşırmayarak, nizam-nizam-intizamla, hâcetlere göre ihzar edilmeleriyle, sənin hər şeye taalluk eden ilminin ihatasına və hər bir şeyi tanzim eden hikmetinin bütün eşyaya şümulüne və ilaçların ihzaratı və madenî maddelerin iddiharatıyla rububiyetinin rahîmane və kerîmane olan tedabirinin mehasinine və inayetinin ihtiyatlı letaifine çox zâhir bir surette işarə və delâlet edərlər.

§61

Hem bu dünya hanında misafir yolcular üçün böyük dağları levazımatlarına və istikbaldeki ihtiyaçlarına muntazam ihtiyat deposu və cihazat ambarı və hayata lüzumlu olan çox definelerin mükemmel mahzeni olmaq cihetinde işarə, bəlkə delâlet, bəlkə şehadet edər ki bu qədər Kerîm və misafirperver və bu qədər Hakîm və şefkat-perver və bu qədər Kadîr və rububiyet-perver bir Sâni’in, əlbəttə və herhalde, çox sevdiyi o misafirleri üçün ebedî bir âlemde, ebedî ihsanatının ebedî hazineleri vardır. Buradaki dağlara bedel, orada yıldızlar o vazifeyi görürler.

§62

Ey Kādir-i külli şey! Dağlar və içindeki mahluklar sənin mülkünde və sənin qüvvət və kudretinle və ilim və hikmetinle musahhar və müddehardırlar. Onları bu tarzda tavzif və teshir eden Hâlık’ını takdis və tesbih edərlər.

§63

Ey Hâlık-ı Rahman! Və ey Rabb-i Rahîm!

§64

Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın talimiyle və Kur’an-ı Hakîm’inin dersiyle anladım: Necə ki sema və feza və arz və deniz və dağ, müştemilat və mahluklarıyla birlikdə səni tanırlar və tanıttırırlar. Elə də zemindeki bütün ağac və nebatat, yarpaqları və çiçəkləri və meyveleriyle, səni bedahet derecesinde tanıttırırlar və tanırlar.

§65

Və umum eşcarın və nebatatın cezbedarane hərəkət-i zikriyede bulunan yarpaqlarından və ziynetleriyle Sâni’inin isimlerini tavsif və tarif eden çiçeklerinden və letafet və cilve-i merhametinden tebessüm eden meyvələrindən hər biri, tesadüfe havalesi heç bir cihet-i imkânı olmayan hârika sanat içindeki nizam və nizam içindeki mizan və mizan içindeki ziynet və ziynet içindeki nakışlar və nakışlar içindeki güzel və ayrı ayrı kokular və kokular içindeki meyvelerin muhtelif tatlarıyla, nihayətsiz Rahîm və Kerîm bir Sâni’in vücub-u vücuduna bedahet derecesinde şehadet ettikleri kimi heyet-i mecmuasıyla, bütün zemin yüzünde birlik və beraberlik, birbirine benzemeklik və sikke-i yaradılışte müşabehet və tedbir və idarede münasibət və onlara taalluk eden icad fiilleri və Rabbanî isimlerde muvafakat və o yüz min envaın hədsiz efradlarını birbiri içinde şaşırmayarak birden idareleri kimi nöqtələrıyla, o Vâcibü’l-vücud Sâni’in bilbedahe vahdetine və ehadiyetine də şehadet edərlər.

§66

Hem necə ki onlar sənin vücub-u vücuduna və vahdetine şehadet edirlər. Elə də rûy-i zeminde dörd yüz min milletlerden teşekkül eden canlı ordusundaki hədsiz efradın yüz minlərlə tarzda iaşe və idareleri; şaşırmayarak, karıştırmayarak mükemmel yapılmasıyla, sənin rububiyetinin vahdaniyetteki haşmetine və bir baharı, bir çiçək qədər kolay icad eden kudretinin azametine və hər şeye taallukuna delâlet ettikleri kimi; koca zeminin hər tarafında, hədsiz hayvanatına və insanlara, hədsiz taamların çeşit çeşit aksamını ihzar eden rahmetinin hədsiz genişliğine və o hədsiz işler və in’amlar və idareler və iaşeler və icraatlar kemal-i nizam-nizam-intizamla cereyanları və hər şey, hattâ zerreler o emirlere və icraata itaat və musahhariyetleriyle, hâkimiyetinin hədsiz vüs’atine kat’î delâlet etmekle birlikdə o ağacların və nebatların və hər bir yarpaq və çiçək və meyvə və kök və dal və budak kimi hər birisinin hər bir şeyini, hər bir işini bilerek, görerek; faydalara, maslahatlara, hikmetlere göre yapılmakla, sənin ilminin hər şeye ihatasına və hikmetinin hər şeye şümulüne çox zâhir bir surette delâlet və hədsiz barmaqlarıyla işarə edərlər. Və sənin gayet kemaldeki cemal-i sanatına və nihayet cemaldeki kemal-i nemətinə hədsiz dilleriyle sena və medhederler.

§67

Hem bu muvakkat handa və fâni misafirhanede və qısa bir zamanda və az bir ömürde, eşcar və nebatatın elleriyle, bu qədər qiymətli ihsanlar və nemətlər və bu qədər fevkalâde masraflar və ikramlar işarə bəlkə şehadet edər ki:

§68

Misafirlerine burada belə merhametler yapan kudretli, keremkâr Zat-ı Rahîm, bütün ettiği masrafı və ihsanı, özünü sevdirmek və tanıttırmak neticesinin aksiyle, yani bütün mahlukat tarafından “Bize tattırdı lakin yedirmeden bizi idam etti.” dememek və dedirmemek və saltanat-ı uluhiyetini ıskat etməmək və nihayətsiz rahmetini inkâr etməmək və ettirmemek və bütün müştak dostlarını mahrumiyet cihetinde düşmanlara çevirmemek nöqtələrından, əlbəttə və herhalde ebedî bir âlemde, ebedî bir memlekette, ebedî bırakacağı abdlerine, ebedî rəhmət hazinelerinden, ebedî cennetlerinde, ebedî və cənnətə lâyık bir surette meyvedar eşcar və çiçekli nebatlar ihzar etmişdir. Buradakiler isə müşterilere göstermek üçün numunelerdir.

§69

Hem ağaclar və nebatlar, umumen yarpaq və çiçək və meyvelerinin kelimeleriyle səni takdis və tesbih və tahmid ettikleri kimi o kelimelerden hər biri də ayrıca səni takdis edər. Hususan meyvelerin bedî’ bir surette, etleri çox muhtelif, sanatları çox acib, çekirdekleri çox hârika olaraq yapılarak o yemek tablalarını ağacların ellerine verib və nebatların başlarına koyarak canlı misafirlerine göndermek cihetinde, hal dili olan tesbihatları, zuhurca lisan-ı kāl derecesine çıkar. Bütün onlar sənin mülkünde, sənin qüvvət və kudretinle, sənin irade və ihsanatınla, sənin rəhmət və hikmetinle musahhardırlar və sənin hər bir emrine mutîdirler.

§70

Ey şiddet-i zuhurundan gizlenmiş və ey kibriya-yı azametinden tesettür etmiş olan Sâni’-i Hakîm və Hâlık-ı Rahîm! Bütün eşcar və nebatatın, bütün yarpaq və çiçək və meyvelerin dilleriyle və adediyle; səni kusurdan, aczden, şerikten takdis edərək həmd ü sena ederim.

§71

Ey Fâtır-ı Kadîr! Ey Müdebbir-i Hakîm! Ey Mürebbi-i Rahîm!

§72

Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın talimiyle və Kur’an-ı Hakîm’in dersiyle anladım və iman ettim ki: Necə nebatat və eşcar səni tanırlar, sənin sıfât-ı kudsiyeni və Əsmaül-Hüsnanı bildirirlər. Elə də canlılardan ruhlu kısmı olan insan və hayvanattan hiçbirisi yoxdur ki cisminde gayet muntazam saatler kimi işleyen və işlettirilen dâhilî və haricî azalarıyla və bedeninde gayet ince bir nizam və gayet hassas bir mizan və gayet mühim faydalar ilə yerleştirilen âlât və duygularıyla və cesedinde gayet sanatlı bir yapılış və gayet hikmetli bir tefriş və gayet dikkatli bir muvazene içinde konulan cihazat-ı bedeniyesiyle, sənin vücub-u vücuduna və sıfatlarının tahakkukuna şehadet etmesin.

§73

Çünki bu qədər basîrane nazik sanat və şuurkârane ince hikmət və müdebbirane tam muvazeneye, əlbəttə kör qüvvət və şuursuz tabiat və serseri tesadüf karışamazlar və onların işi ola bilməz və mümkün deyildir. Və öz özünə teşekkül edib elə olması isə yüz derece muhal içinde muhaldir. Çünki o halde hər bir zerresi; hər bir şeyini və cesedinin teşekkülünü, bəlkə dünyada alâkadar olduğu hər şeyini biləcək, görəcək, yapabiləcək âdeta ilah kimi ihatalı bir ilmi və qüdrəti bulunacaq. Sonra teşkil-i cəsəd ona havale edilir və “Öz özünə olur.” denilebilir.

§74

Və heyet-i mecmuasındaki vahdet-i tedbir və vahdet-i idare və vahdet-i neviye və vahdet-i cinsiye və umumun yüzlerinde göz, kulak, ağız kimi noktalarda ittifak cihetinde müşahede edilen sikke-i fıtratta birlik və hər bir nev’in efradı simalarında görülen sikke-i hikmette ittihat və iaşede və icadda beraberlik və birbirinin içinde bulunmak kimi keyfiyetlerinden hiçbirisi yoxdur ki sənin vahdetine kat’î şehadette bulunmasın. Və hər bir ferdinde, kainata bakan bütün isimlerin cilveleri bulunmakla, vâhidiyet içinde sənin ehadiyetine işarəi olmasın.

§75

Hem necə ki insan ilə birlikdə hayvanatın, zeminin bütün yüzünde yayılan yüz min envaı, muntazam bir ordu kimi teçhiz və talimat və itaat və musahhariyetle və en küçükten tâ en büyüğe qədər, rububiyetin emirleri nizam-nizam-intizamla cereyanlarıyla o rububiyetinin derece-i haşmetine və gayet çoklukla birlikdə gayet qiymətli və gayet mükemmel olmakla birlikdə gayet çabuk yapılmaları və gayet sanatlı olmakla birlikdə gayet kolay yapılışlarıyla, kudretinin derece-i azametine delâlet ettikleri kimi; şarktan garba, şimalden cenuba qədər yayılan mikroptan tâ gergedana qədər, en küçücük sinekten tâ en böyük kuşa qədər bütün onların rızıklarını yetiştiren rahmetinin hədsiz vüs’atine və hər biri emirber nefer kimi vazife-i fitriyesini etmək və zemin yüzü hər baharda, güz mevsiminde terhis edilenler yerinde yeniden taht-ı silaha alınmış bir orduya ordugâh olmaq cihetiyle, hâkimiyetinin nihayətsiz genişliğine kat’î delâlet edərlər.

§76

Hem necə ki hayvanattan hər biri, kainatın bir kiçik nüshası və bir misal-i musağğarı hükmünde gayet derin bir ilim və gayet dakik bir hikmetle, karışık eczaları karıştırmayarak və bütün heyvanların ayrı ayrı suretlerini şaşırmayarak, hatasız, sehivsiz, noksansız yapılmalarıyla, ilminin hər şeye ihatasına və hikmetinin hər şeye şümulüne, adetlerince işarəler edərlər.

§77

Elə də hər biri birer mu’cize-i sanat və birer hârika-i hikmət olacaq qədər sanatlı və güzel yapılmasıyla, çox sevdiyin və teşhirini istediyin sanat-ı Rabbaniyenin kemal-i hüsnüne və gayet derecede güzelliğine işarə və hər biri, hususan yavrular, gayet nazdar, nâzenin bir surette beslenmeleriyle və heveslerinin və arzularının tatmini cihetiyle, sənin inayetinin gayet şirin cemaline hədsiz işarəler edərlər.

§78

Ey Rahmanu’r-Rahîm! Ey Sadıku’l-Va’di’l-Emin! Ey Mâlik-i Yevmi’d-din!

§79

Sənin Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamının talimiyle və Kur’an-ı Hakîm’inin irşadıyla anladım ki: Madam ki kainatın en müntehab neticesi hayattır. Və hayatın en müntehab hülâsası ruhtur. Və ruh sahibiun en müntehab kısmı şüurludur. Və şüurluun en câmii insandır. Və bütün kainat isə hayata musahhardır və onun üçün çalışır. Və canlılar, ruh sahibilara musahhardır, onlar üçün dünyaya gönderilirlər. Və ruh sahibilar, insanlara musahhardır, onlara yardım edirlər. Və insanlar fitrətən Hâlık’ını çox ciddi severler və Hâlık’ları onları hem sever hem özünü onlara hər bir vesile ilə sevdirir. Və insanın istidadı və cihazat-ı maneviyesi, başqa bir bâki âleme və ebedî bir hayata bakır. Və insanın qəlbi və şuuru, bütün qüvvəti ilə beka istəyir. Və dili, hədsiz dualarıyla beka üçün Hâlık’ına yalvarır.

§80

Əlbəttə və herhalde, o çox seven və sevilen və mahbub və muhib olan insanları dirilmemek üzere öldürmekle, ebedî bir muhabbet üçün yaratılmış iken, ebedî bir adâvetle gücendirmek ola bilməz və kabil deyildir. Bəlkə başqa bir ebedî âlemde mesudane yaşaması hikmetiyle, bu dünyada çalışmak və onu kazanmak üçün gönderilmişdir. Və insana tecelli eden isimlerin, bu fâni və qısa hayattaki cilveleriyle âlem-i bekada onların âyinesi olan insanların, ebedî cilvelerine mazhar olacaklarına işarə edərlər.

§81

Bəli, ebedînin sadık dostu, ebedî olacaq. Və bâkinin âyenə-i şüurluu, bâki olmaq lâzım gəlir.

§82

Heyvanların ruhları bâki kalacağı və Hüdhüd-ü Süleymanî (as) və Neml’i; və Naka-i Salih (as) və Kelb-i Ashab-ı Kehf kimi bazı efrad-ı mahsusa hem ruhu hem cesediyle bâki âleme gideceği və hər bir nev’in ara sıra istimal üçün bir tək cəsədi bulunacağı rivayat-ı sahihadan anlaşılmakla birlikdə; hikmət və həqiqət hem rəhmət və rububiyet elə iktiza edirlər.

§83

Ey Kādir-i Kayyum!

§84

Bütün canlı, ruh sahibi, şüurlu; sənin mülkünde, yalnız sənin qüvvət və kudretinle və ancaq sənin irade və tedbirinle və rəhmət və hikmetinle, rububiyetinin emirlerine teshir və fitri vazifelerle tavzif edilmişler. Və bir kısmı, insanın qüvvəti və galebesi üçün deyil bəlkə fitrətən zaafı və aczi üçün rəhmət tarafından ona musahhar olmuşlar. Və hal dili və lisan-ı kāl ilə Sâni’lerini və Mabud’larını kusurdan, şerikten takdis və nimetlerine şükür və hamdederek, hər biri ibadət-i mahsusasını yapırlar.

§85

Ey şiddet-i zuhurundan gizlenmiş və ey azamet-i kibriyasından perdelenmiş olan Zat-ı Akdes! Bütün ruh sahibiların tesbihatıyla, səni takdis etmək niyet edib سُب۟حَانَكَ يَا مَن۟ جَعَلَ مِنَ ال۟مَاءِ كُلَّ شَى۟ءٍ حَىٍّ dirəm.

§86

Yâ Rabbe’l-âlemîn! Yâ İlahe’l-evvelîne və’l-âhirîn!

§87

Yâ Rabbe’s-semavati və’l-aradîn!

§88

Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın talimiyle və Kur’an-ı Hakîm’in dersiyle anladım və iman ettim ki: Necə sema, feza, arz, berr və bahir, şecer, nebat, heyvan; efradıyla, eczasıyla, zerratıyla səni bilirlər, tanırlar və varlığına və birliğine şehadet və delâlet və işarə edirlər. Elə də kainatın hülâsası olan canlı və canlıın hülâsası olan insan və insanın hülâsası olan enbiya, evliya, asfiyanın hülâsası olan kalplerinin və akıllarının müşahedat və keşqiymət və ilhamat və istihracat ilə, yüzer icma və yüzer tevatür kuvvetinde bir kat’iyetle sənin vücub-u vücuduna və sənin vahdaniyet və ehadiyetine şehadet edib, ihbar edirlər. Mu’cizat və keramat və yakînî bürhanlarıyla haberlerini ispat edirlər.

§89

Bəli kalplerde, perde-i gaybda ihtar edici bir zata bakan heç bir hatırat-ı gaybiye və ilham edici bir zata baktıran heç bir ilhamat-ı sadıka və hakkalyakîn surətində sıfât-ı kudsiye və Əsmaül-Hüsnanı keşfeden heç bir itikad-ı yakîne və enbiya və evliyada bir Vâcibü’l-vücud’un envarını aynelyakîn ilə müşahede eden heç bir nurani qəlb və asfiya və sıddıkînde, bir Hâlık-ı külli şey’in âyât-ı vücubunu və berahin-i vahdetini ilmelyakîn ilə tasdik eden, ispat eden heç bir münevver ağıl yoxdur ki sənin vücub-u vücuduna və sıfât-ı kudsiyene və sənin vahdetine və ehadiyetine və Əsmaül-Hüsnana şehadet etmesin, delâleti bulunmasın və işarəi olmasın.

§90

Və bilhassa bütün enbiya və evliya və asfiya və sıddıkînin imamı və reisi və hülâsası olan Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın ihbarını tasdik eden heç bir mu’cizat-ı bâhiresi və hakkaniyetini gösteren heç bir həqiqət-i âliyesi və bütün mukaddes və hakikatli kitabların hülâsatü’l-hülâsası olan Bəyanı Möcüzə Quran’ın heç bir âyet-i tevhidiye-i kātıası və mesail-i imaniyeden heç bir mesele-i kudsiyesi yoxdur ki sənin vücub-u vücuduna və kudsî sıfatlarına və sənin vahdetine və ehadiyetine və esma və sıfâtına şehadet etmesin və delâleti olmasın və işarəi bulunmasın.

§91

Hem necə ki bütün o yüz minlərlə muhbir-i sadıklar, mu’cizatlarına və keramatlarına və hüccetlerine istinad edərək, sənin varlığına və birliğine şehadet edərlər. Elə də hər şeye muhit olan arş-ı a’zamın külliyat-ı umûrunu idareden, tâ qəlbin gayet gizli və cüz’î hatıratını və arzularını və dualarını bilmək və işitmek və idare etmeye qədər cereyan eden rububiyetinin derece-i haşmetini və gözümüz önünde hədsiz muhtelif eşyayı birden icad eden heç bir fiil, bir fiile; bir iş, bir işe mani olmadan, en böyük bir şeyi, en kiçik bir sinek kimi kolayca yapan kudretinin derece-i azametini icma ilə ittifak ilə ilan və ihbar və ispat edirlər.

§92

Hem necə ki bu kainatı, ruh sahibia hususan insana mükemmel bir saray hükmüne gətirən və cenneti və saadet-i ebediyeyi cin və inse ihzar eden və en kiçik bir canlıı unutmayan və en âciz bir qəlbin tatminine və taltifine çalışan rahmetinin hədsiz genişliğini və zerrattan tâ seyyarata qədər bütün enva-ı mahlukatı emirlerine itaat ettiren və teshir və tavzif eden hâkimiyetinin nihayətsiz vüs’atini haber vererek, mu’cizat və hüccetleriyle ispat edərlər. Elə də kainatı, eczaları adedince risaleler içinde bulunan bir kitab-ı kebir hükmüne gətirən və Levh-i Mahfuz’un defterleri olan İmam-ı Mübin və Kitab-ı Mübin’de bütün mövcudatın bütün sergüzeştlerini kaydedip yazan və umum çekirdeklerde umum ağaclarının fihristlerini və programlarını və şüurluun başlarında bütün kuvve-i hâfızalarda, sahiplerinin tarihçe-i hayatlarını yanlışsız, muntazaman yazdıran ilminin hər şeye ihatasına və hər bir mevcuda çox hikmetleri takan, hattâ hər bir ağacta meyvələri sayısınca neticeleri verdiren və hər bir canlıta azaları, bəlkə eczaları və hüceyratları adedince maslahatları takip eden hattâ insanın lisanını çox vazifeler ilə tavzif etmekle birlikdə, taamların tatları adedince, zevkî olan mizancıklar ilə teçhiz ettiren hikmet-i kudsiyenin hər bir şeye şümulüne hem bu dünyada numuneleri görülen celalî və cemalî isimlerinin tecellileri, daha parlak bir surette ebedü’l-âbâdda devam edeceğine və bu fâni âlemde numuneleri müşahede edilen ihsanatının daha şaşaalı bir surette dâr-ı saadette istimrarına və bekasına və bu dünyada onları gören müştakların ebedde də refakatlerine və birlikdə bulunmalarına bi’l-icma, bi’l-ittifak şehadet və delâlet və işarə edərlər.

§93

Hem yüzer mu’cizat-ı bâhiresine və âyât-ı kātıasına istinaden, başta Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalam və Kur’an-ı Hakîm’in olaraq, bütün ervah-ı neyyire ashabı olan enbiyalar və kulûb-ü nuraniye aktabı olan evliyalar və ukûl-ü münevvere erbabı olan asfiyalar; bütün suhuf və kütüb-ü mukaddesede, sənin çox tekrar ilə ettiğin vaadlerine və tehditlerine istinaden və sənin qüdrət və rəhmət və inayət və hikmət və celal və cemalin kimi kudsî sıfatlarına və şe’nlerine və izzet-i celaline və saltanat-ı rububiyetine itimaden və keşqiymət və müşahedat və ilmelyakîn itikadlarıyla, saadet-i ebediyeyi cin və inse müjdelirlər. Və ehl-i dalalet üçün cəhənnəm bulunduğunu haber verib ilan edirlər və iman edib şehadet edirlər.

§94

Ey Kadîr-i Hakîm! Ey Rahman-ı Rahîm! Ey Sadıku’l-Va’di’l-Kerîm! Ey izzət və azamet və celal sahibi Kahhar-ı Zülcelal!

§95

Bu qədər sadık dostlarını və bu qədər vaadlerini və bu qədər sıfât və şuunatını tekzip edib, saltanat-ı rububiyetinin kat’î mukteziyatını və sevdiyin və onlar də səni tasdik və itaatle özlərini sənə sevdiren hədsiz makbul ibadının hədsiz dualarını və davalarını reddederek, küfür və isyan ilə və səni vaadinde tekzip etmekle, sənin azamet-i kibriyana dokunan və izzet-i celaline dokunduran və uluhiyetinin haysiyetine ilişen və şefkat-i rububiyetini müteessir eden ehl-i dalalet və ehl-i küfrü, haşrin inkârında tasdik etmekten yüz min derece mukaddessin və hədsiz derece münezzeh və âlîsin!

§96

Belə nihayətsiz bir zulümden, bir çirkinlikten, sənin nihayətsiz adaletini və cemalini və rahmetini takdis edirəm!

§97

سُب۟حَانَهُ وَ تَعَالٰى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبٖيرًا âyetini, vücudumun bütün zerratı adedince söylemek istəyirəm!

§98

Bəlkə sənin o sadık elçilerin və o doğru dellâl-ı saltanatının hakkalyakîn, aynelyakîn, ilmelyakîn surətində sənin uhrevî rəhmət hazinelerine və âlem-i bekada ihsanatının definelerine və dâr-ı saadette tamamıyla zuhur eden güzel isimlerinin hârika güzel cilvelerine şehadet, işarə, beşaret edərlər. Və bütün həqiqətlərin mercii və güneşi və hâmisi olan “Hak” isminin en böyük bir şuâı, bu həqiqət-i ekber-i haşriye olduğunu iman edərək, sənin ibadına ders verirlər.

§99

Ey Rabbü’l-enbiya və’s-sıddıkîn! Bütün onlar; sənin mülkünde, sənin emrin və qüdrətin ilə sənin irade və tedbirin ilə sənin ilmin və hikmetin ilə musahhar və muvazzaftırlar. Takdis, tekbir, tahmid, tehlil ilə küre-i arzı bir zikirhane-i a’zam, bu kainatı bir mescid-i ekber hükmünde göstermişler.

§100

Yâ Rabbî və yâ Rabbe’s-semavati və’l-aradîn! Yâ Hâlıkî və yâ Hâlık-ı külli şey!

§101

Gökleri yıldızlarıyla, zemini müştemilatıyla və bütün mahlukatı bütün keyfiyatıyla teshir eden kudretinin və iradetinin və hikmetinin və hâkimiyetinin və rahmetinin hakkı üçün nəfsimi mənə musahhar eyle! Və matlubumu mənə musahhar kıl! Kur’an’a və imana hizmet üçün insanların kalplerini Risale-i Nur’a musahhar yap! Və mənə və ihvanıma iman-ı kâmil və hüsn-ü hâtime ver. Hazret-i Musa aleyhisselâma denizi və Hazret-i İbrahim aleyhisselâma ateşi və Hazret-i Davud aleyhisselâma dağı, demiri və Hazret-i Süleyman aleyhisselâma cinni və insi və Hazret-i Muhammed aleyhissalâtü Vəssalama şems və kameri teshir ettiğin kimi Risale-i Nur’a kalpleri və akılları musahhar kıl! Və məni və Risale-i Nur talebelerini, nəfs və şeytanın şerrinden və kabir azabından və cəhənnəm ateşinden muhafaza eyle və cennetü’l-firdevste mesud kıl, âmin âmin âmin!

§102

سُب۟حَانَكَ لَا عِل۟مَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّم۟تَنَٓا اِنَّكَ اَن۟تَ ال۟عَلٖيمُ ال۟حَكٖيمُ

§103

وَ اٰخِرُ دَع۟وٰيهُم۟ اَنِ ال۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ

§104

Kur’an’dan və münâcat-ı Nebeviye olan Cevşenü’l-Kebir’den aldığım bu dersimi, bir ibadət-i təfəkküriye olaraq, Rabb-i Rahîm’imin dərgahına arz etmekte kusur etmişsem, kusurumun affı üçün Kur’an’ı və Cevşenü’l-Kebir’i şefaatçi edərək rahmetinden affımı niyaz edirəm.

§105

Said Nursî

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol