Barla Lâhikası

Barla Lahiyəsi 118. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

(Said’in fıkrasıdır.)

§2

(Hulusi kimi mühim bir talebemin mənə gönderdiyi hediyesinin iadesine dair yazdığım bir məktubu, arkadaşlarımın tensiblerine binaen onların fıkraları içinde dercedildi.)

§3

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§4

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§5

Aziz, sıddık, vefadar âhiret qardaşlarım Hacı Nuh Bey, Molla Hamid!

§6

Sizler mənim üçün çox ehemmiyetlisiniz. “Sıddık-ı vefiy bu zamanda yoxdur.” diyenlere qarşı sizleri gösterirəm. Iyirmi sene Van’da geçirdiyim hayat-ı ilmiye… Mənim üçün Van çox qiymətlidir. Lillahi’l-hamd sizler o kıymettarlığı gösterdiniz. Və Van’a qarşı şedit hissiyatıma tam mukabele ediyorsunuz. Sizə medar-ı ibret bir vakıa söyleyəcəyəm, Belə ki:

§7

Geçen sene Barlalı, İstanbul ticaretinde bulunan Bekir Efendi’nin şeriki Mehmed Efendi vasıtasıyla bir məktub aldım. Məktub hârika olaraq mənə göründü. Çünki Hulusi Bey “Nuh Bey’le görüştüm.” deyə o məktubda mənə yazır. Eyni məktubda, qardaşım Abdülmecid də Molla Hamid’in selâm və duasını mənə yazır. Eyni məktubda Nurşin-i Süflâ’da Molla Abdülmecid’in yazısı və imzası vardı. Fesübhanallah dedim. En ziyade sevdiyim bu insanların ayrı ayrı memlekette bulunmakla birlikdə, bir məktubda bunların içtimaları tevafuklu bir levha-i temaşadır.

§8

Bu sene yenə o Mehmed Efendi Eğirdir’e gelmiş. Yenə Nuh Bey’in eyni telgrafını, o zat mənə getirdi. Fesübhanallah dedim. Nuh Bey’in hal dilii, güya Mehmed Efendi’ye “Dostum mən səninlə birlikdə Üstadımla görüşəcəyəm.” dir, tahayyül ettim. Sonra yenə o Mehmed Efendi’nin hizmetkârı Eğirdir’e gedib Mehmed Efendi’nin məktublarını getirmiş. Yenə Nuh Bey’in hediyeye ait, mənə olan mektubunu getirdi. Dedim, kat’iyen bu iş tesadüfî deyil. Sonra məktubun müştemilatına dikkat ettim. Tahmin ettim, Van’da Nuh Bey’in mənə hazırladığı hediyeyi göndermek tarihinde, mən də eyni tarihte, eyni fiyatta (Hâşiye) bir hədiyyə-i azîmeyi Nuh Bey’in adına Van’daki ihvanıma gönderiyordum.

§9

İşte bu iki tevafuk, mənə işarətir ki: Nuh ilə Hamid, talebelik və kardeşlik üçün min tarafillah intihab edilmişler. Çünki tevafuk bizim üçün bir emare-i tevfik-i İlahî olduğuna kanaatim gelmiş. Risalelerde tevafukatın bazı numunelerini göreceksiniz.

§10

Lakin çox rica ederim ki gücenmeyiniz, hediyeyi qəbul edemedim. Adem-i qəbulün esbabı çoktur. En mühim bir səbəb, mənim qardaşlarım və talebelerimle olan münasebetin samimiyetini və ihlası zedelememektir. Hem iktisat, bereket və kanaat sayesinde, şiddetli ehtiyacım olmadığı halde, dünya malına el uzatmak elimde deyil, ihtiyarım haricindedir. Hem bir misal ilə ince bir səbəbi anlatacağam:

§11

Mühim bir tüccar dostum otuz kuruşluk bir çay getirdi, qəbul etmedim. “İstanbul’dan sənin üçün getirdim, məni kırma.” dedi. Qəbul ettim lakin iki kat qiymətını verdim.

§12

Dedi: “Ne üçün belə yapırsan, hikməti nedir?”

§13

Dedim: Məndən aldığın dersi, elmas derecesinden şişe derecesine indirmemektir. Sənin menfaatin üçün menfaatimi terk edirəm. Çünki dünyaya tenezzül etməz, tama’ və zillete düşmez, həqiqət mukabilinde dünya malını almaz, tasannua mecbur olmaz bir üstaddan alınan ders-i həqiqət elmas kıymetinde isə; sadaka almaya mecbur olmuş, ehl-i servete tasannua muztar kalmış, tama’ zilletiyle izzet-i ilmini feda etmiş, sadaka verenlere hoş görünmek üçün riyakârlığa temayül etmiş, âhiret meyvelerini dünyada yemeye cevaz göstermiş bir üstaddan alınan eyni ders-i həqiqət, elmas derecesinden şişe derecesine iner. İşte sənə manen otuz lira zərər vermekle, otuz kuruşluk menfaatimi aramak, mənə ağır gəlir və vicdansızlık telakki edirəm. Sən madam ki fedakârsın; mən də o fedakârlığa mukabil, menfaatinizi menfaatime tercih edirəm, gücenme! O da bu sırrı anladıktan sonra qəbul etti, gücenmedi.

§14

Ey Nuh Bey və Hamid qardaşlarım! Siz də gücenmeyiniz. Hem Nuh Bey, bilin ki bu zamanda o havalide vefadarane, şefkatkârane məni aramaklığınız elə bir hediyedir ki bunun kimi minlərlə hediyeden qiymətlidir.

§15

Hem sizə gönderdiyim risaleleri muhafaza etmək və sahib çıxmaq və mənim yerimde onları himaye etmək minlərlə lira kıymetinde mənə qarşı böyük bir hediyedir. Çünki netice-i hayatımı və vazife-i vataniyemi və o havalideki kardeşlerimin uhuvvet və muhabbetlerine qarşı borçlarımı eda eden o risalelere ciddi sahib çıxmaq, tam muhafaza etmək və ehline yetiştirmeye vasıta olmaq elə bir hediyedir ki dünyevî hediyelerin binlerine mukabildir.

§16

Hem emin olunuz ki manevî zararım böyük olmasa idi Nuh Bey’in hatırını kırmayacaktım. Indiyə qədər, Cənabı-Haqq’a şükür, hediyeleri qəbul etmeye mecbur olmadım və bu zamanda ehl-i ilmin bir sebeb-i sukutu olan tama’a girmeye ihtiyar məndən selbedildi.

§17

Hem əgər sizin hediyenizi qəbul etseydim, çox zatların ya qəlbi kırılacaktı veyahut əlli senelik kaidem bozulacaktı.

§18

Orada və civarınızda bulunan eski talebelerim və kardeşlerime birer birer selâm və dua edirəm və onların dualarını istəyirəm.

§19

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§20

Kardeşiniz

§21

Said Nursî

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol