(Re’fet Bey’in fıkrasıdır.)
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 160. Məktub
Aziz və muhterem Üstadım Efendim!
Geçen hafta aldığım məktubda “Senin və Şerif Efendi’nin ifadeleri kısadır, bir şey anlaşılmır. Tenkit mi? Takdir mi?” buyurdunuz. Bütün eserlerinizi takdir və kemal-i istihsan ilə qarşıladığımız malûm-u âlîleridir. Esasen tenkit edəcək qüdrət-i ilmiye deyil bizdə, Türkiye ulemasında olmadığı hâdisat ilə sabittir.
Sinn-i sabavetinizde Şark ulemasını ilzam etmeniz və ondan sonra İstanbul’a gələrək bilumum ulemanın nazar-ı takdir və hürmetini celbetmeniz, bu hususu ispata kâfidir. Gerek Şerif Efendi və gerekse Hikmetü’l-İstiaze və Besmele sırrını okuyan digər arkadaşlar duydukları hazz-ı manevîden gaşy olmuşlardır.
Fakire gelince, Sözler hakkında heç bir şey yazmazsam hətta o, kemal-i takdirdendir. Çünki indiyə qədər böyük bir zevk ilə mükerreren okuduğum və daima okumaktan hâlî kalmadığım Sözler və Mektubat hakkında kanaatlerimi daima Üstadıma arz ettiğimden, yazacaq kəlmə bulamıram. O da âcizliğimden olsa gerektir. Bir risale ne qədər parlaksa onu takip eden, ondan çox ziyade parlaktır. Binaenaleyh ne yazsak hakkıyla ifade-i meram etmiş olamıram.
Indi hayatım çox zevklidir. Sözler’in tetkikatıyla meşgulüm. Evvelki okuyuşlarımda hazmedemiyordum. Indi gayet yavaş və dikkatli okuyup anlamaya çalışıram. Takıldığım nöqtələr olur, soruram. Bu vesile ilə istifadə fazladır. Nitekim Iyirmi Dördüncü Söz’ün Birinci və İkinci Dal’ında çox tevakkuf ettim. Lâyıkıyla anlayamadım. Üstadımızla görüşdüyümde bu iki Dal’ın şifahen izahını rica edəcəyəm.
Muhterem Üstadım, fakirin bir nöqtə çox hayretini mûcib olur. Sizdən bir meselenin izahını rica edirəm. İzah ediyorsunuz. O izahta da möhtac-ı izah nöqtələr bulunur. Elə latîf və şümullü cümlelerle cavab veriyorsunuz ki o cümleleri də anlamaq üçün sual icab edir. Bundan bu netice çıkır ki Sözlerinizin hər satırı, bir kitab teşkil edəcək qədər şümullü və manidardır. İstenildiyi qədər izah olunabiləcəkdir.
Re’fet

