(Hüsrev’in bir fıkrasıdır.)
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 145. Məktub
Sevgili Üstadım!
“Mirkatü’s-Sünne və Tiryaku Marazı’l-Bid’a” ismine hakikaten elyak olan Otuz Birinci Məktub’un On Birinci Lem’a’sını kardeşlerimle və dostlarımla defaatle okudum. Gayet azîm bir tebşirat-ı Peygamberî ilə başlayan bu risalenin on bir nüktesinden hər bir nüktesi, başqa bir hüsün və başqa bir letafette yazılmakla birlikdə; ittiba-ı sünnetin maddî və manevî fevaidi ta’dad edilirken, akla açılan kapılardan içeriye girir. Hər kapının içerisinde bulunan kapılar və pencerelerden bakarak, gördüğü həqiqətlər qarşısında hayran olur. Gösterdiyi deliller ilə muterizlerin itirazlarına mükemmel və muntazam cavablar vermekle mukabele edir.
Ehl-i şevke “Mənim gösterdiyim kapılardan girseniz müşkülatsız, ebedî bir saadete kavuşmuş olacaqsanız.” deyərək ittiba-ı sünneti, hər bir Müslüman’a, hayatında düstur ittihaz etmesini tavsiye edir. Talebelerine, anlayabilecekleri bir tarzda emr-i azîm olan dersini takrir ederken “Mən zâhirde 15-16 sahifeden ibaret kiçik bir risaleyim. Lakin həqiqətdə neşretdiyim nurla, çox böyük denizleri geçəcək bir azamette və çox böyük yıldızların nurlarını setredəcək kudretteyim. Bahtiyar ol kimsedir ki məni hâfızasında nakşedərək mənimlə âmil olur.” deyərək beliğ və çox yüksək və nihayet derecede latîf sözleriyle bizleri irşad edir.
Bu həqiqətləri gösteren bu risaleden, gücüm yetse də yüz tane, iki yüz tane yazabilsem. Heyhat! Elim qısa, sa’yim mahdud, aczim hər bir emr-i hayrı arzuma qədər îfaya mani. Bu qədər arzuya rağmen yazabildiyim bir nüshasını takdim etmiş bulunuram. Hüsn-ü qəbul buyrulursa mənim üçün ne böyük bir saadettir.
Ahmed-i Bedevî Hazretlerinin kerametkârane harekâtıyla, semavat və arzın tabakatından bahseden On İkinci Lem’a’yı üç dörd defa okudum.
Sevgili Üstadım! Rızka möhtac hər bir canlıın rızkı, Rezzak-ı Həqiqi tarafından taahhüd altına alındığı və rızık ancaq Həqiqi Nemət Sahibi’nin yed-i kudretinde bulunduğu, o qədər güzel bir üslup ilə tarif buyrulur ki və talebelerine o qədər şirin və âlî bir ders verir ki ağıl eğriliğe, nəfs itiraza, qəlb inkâra sapacaq heç bir yol bulamır. Zaferi kazanan ordular kimi insanın bütün kuvasına “Ey qiymətli risaleler və ey nurani feyyaz Sözler, meydan sizindir! Sizə teslim olmuşuz! Beşeriyete və bütün mükevvenata hükümran olan Hâlık-ı Azîm’in hak sözleriyle bizlərə tarîk-i hidayeti və istikameti gösteriyorsunuz!” dedirtir. Bilhassa arz və semavatın yedişer tabaka olduğuna dair âyât-ı azîmenin küllî və umumî və şümullü maânîsinin tatlı və ləzzətli və şirin həqiqətlərini okurken, insanın hissiyatına kalemi tercüman olabilse də bu risalelere mukabele edebilse… Heyhat!
Hər tarafını anlayabilmek imkânı olmamakla birlikdə –bu kısımda– arzın yeddi iklimi və birbirine muttasıl yeddi tabakası və bu tabakalardaki nurani mahlukatın mürur və ubûruna heç bir şeyin mani olmaması hâlâtı; və elektrik və ziya və harareti nâkil və kainatı baştan başa istila eden madde-i esîriyeden başlayarak semavatın yeddi tabakasının qəbul edilmesine heç bir mani olamayacağı fennen, aklen və hikmeten muhtelif delail ilə ispat edilmesi və en sonunda semavatın yeddi tabaka və arzın yeddi kat olduğu hakkında Kur’an-ı Hakîm’in ifadatının tasdik edilişi, ağıl və qəlb şübehata atılacaq yol bulamaması, risalelerin büyüklüklerine has bir keramet-i kübra olduğunu gösterir. Belə azîm həqiqət-i Kur’aniyeyi göremeyen feylesofların və kozmoğrafyacıların kulakları çınlasın!
Bəli sevgili, qiymətli Üstadım! Bu nurlu, misilsiz eserler; insanın şübehatını izale ettiğine və şüpheleri davet edəcək karanlık bir nöqtə bırakmadığına kat’î bir kanaatle iman etdiyim kimi temas etdiyim kardeşlerimden və mütalaasında bulunan zevattan, kanaatimin umumen tasdik edildiğini işitdiyim anlar, hər tarafımı meserret kapladığını hissedirəm.
Ey sevgili Üstadım, hər hususta sizə yapılacaq dua üçün kelimat bulamıram. Zat-ı Zülcemal bu qədər güzelliklere, hazine-i rahmetinden minlərlə güzellikleri sizə ihsan etmekle mukabele buyursun, âmin!
Ahmed Hüsrev

