Barla Lâhikası

Barla Lahiyəsi 249. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

(Said Nursî’nin bir fıkrasıdır.)

§2

بِاس۟مِهٖ

§3

وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§4

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§5

Aziz, sıddık, hakikatli âhiret qardaşım və ciddi və qüvvətli arkadaşım!

§6

Kur’an-ı Hakîm’in baş hâşiyelerinde, âyât-ı Kur’aniyenin adedi altı min altı yüz altmış altı (6666) olmakla, envar-ı Kur’aniye və həqiqət-i Furkaniye eyyam-ı şer’iye ilə altı min altı yüz altmış altı (6666) sene qədər küre-i arzda hükmü cereyan edeceğine işarə ettiğine dair sualinize o vaxt zihnim başqa yere müteveccih olduğu üçün izahlı bir cavab veremedim. Sonra mənə ihtar edildi ki: Âsım’ın suali ehemmiyetlidir, cavab ver. Mən də o ihtara binaen, üç esasla bir parça izah edəcəyəm:

§7

Birinci Esas: Necə ki nur-u Muhammedî və həqiqət-i Ahmediye aleyhissalâtü Vəssalam, divan-ı nübüvvetin hem fatihası hem hâtimesidir. Bütün enbiya, onun asl-ı nurundan istifaza və həqiqət-i dininin neşrinde onun muînleri və vekilleri hükmünde oldukları o nur-u Ahmedî (asm) cephe-i Âdem’den tâ Zat-ı Mübarək’ine müteselsilen tezahür edib neşr-i nur edərək intikal ede ede tâ zuhur-u etemle özündə cilveger olmuşdur.

§8

Hem mahiyet-i kudsiye-i Ahmediye, Risale-i Mi’rac’da kat’î bir surette ispat edildiyi kimi bu şecere-i kainatın hem çərdək-i aslîsi hem en âhir və en mükemmel meyvəsi olmuş. Elə də həqiqət-i Kur’aniye, zaman-ı Âdem’den indiyə qədər həqiqət-i Muhammediye (asm) ilə birlikdə müteselsilen enbiyaların suhuf və kütüblerinde nurlarını neşrederek gele gele tâ nüsha-i kübrası və mazhar-ı etemmi olan Kur’an-ı Azîmüşşan surətində cilveger olmuşdur.

§9

Bütün enbiyanın usûl-ü dinleri və esas-ı şeriatları, hülâsa-i kitabları Kur’an’da bulunduğuna, ehl-i tahkik və ehl-i həqiqət ittifak etmişler. Bu sırra binaen, fetret-i mutlakanın zamanı ihraç edildikten sonra, rivayet-i meşhure ilə zaman-ı Âdem’den tâ kıyamete qədər, eyyam-ı şer’iye ilə tabir edilen yeddi min (7000) seneden fetret-i mutlakanın zamanı tarh edildikten sonra altı min altı yüz altmış altı (6666) sene qədər din-i İslâm’ın sırrını neşreden həqiqət-i Kur’aniye küre-i arzda ayrı ayrı perdeler altında neşr-i envar edeceğine, âyâtın adedi işarə edir, deməkdir.

§10

İkinci Esas: Malûmdur ki küre-i arzın mihveri üstündeki hareketiyle gece gündüzler və medar-ı senevîsi üstündeki hareketiyle seneler hasıl olur. Güneşle birlikdə hər bir seyyarenin bəlkə sevabitin və Şemsü’ş-şümus’un də hər birinin mihveri üstünde eyyam-ı mahsusalarını gösteren bir hareketi və medarı üzerinde deveranı də bir nevi seneleri gösterir. Hâlık-ı arz və semavat’ın hitabat-ı ezeliyesinde o eyyam və seneleri də irae ettiğine delili şudur ki:

§11

Furkan-ı Hakîm’de ثُمَّ يَع۟رُجُ اِلَي۟هِ فٖى يَو۟مٍ كَانَ مِق۟دَارُهُٓ اَل۟فَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ۝ تَع۟رُجُ ال۟مَلٰٓئِكَةُ وَ الرُّوحُ اِلَي۟هِ فٖى يَو۟مٍ كَانَ مِق۟دَارُهُ خَم۟سٖينَ اَل۟فَ سَنَةٍ kimi ayələr ispat edir. Bəli, kış günlerinde və şimal taraflarında gurûb və tulû mabeyninde dörd saat günden və bu yerlerde kışta səkkiz doqquz saatten ibaret eyyamlardan tut tâ güneşin mihveri üstünde bir aya yaxın yevminden, hattâ kozmoğrafyanın rivayetine göre tâ “Rabbü’ş-Şi’ra” tabiriyle Kur’an’da adı ilan edilen və şemsimizden böyük “Şi’ra” namında digər bir şemsin bəlkə min seneden ibaret olan gününden tâ Şemsü’ş-şümus’un mihveri üstündeki əlli min seneden ibaret bir tək yevmine qədər eyyam-ı Rabbaniye vardır.

§12

İşte semavat və arzın Rabb’i, o Şemsü’ş-şümus və Şi’ra’nın Hâlık’ı hitap ettiği vaxt, o semavat və arzın ecramına və âlemlerine bakan kudsî kelâmında o eyyamları zikreder və zikretmesi gayet yerindedir.

§13

Madam ki eyyamın lisan-ı şer’îde belə ıtlakatı vardır. İlm-i tabakatü’l-arz və coğrafya və tarih-i beşeriyet ulemasınca nev-i beşerin yeddi min sene deyil bəlkə yüz minlərlə sene geçirdiğini teslim də etsek, Âdem’den kıyamete qədər ömr-ü beşer yeddi min senedir olan rivayet-i meşhurenin sıhhatine və beyan ettiğimiz altı min altı yüz altmış altı (6666) sene nur-u Kur’an hüküm-ferma olduğuna münafî ola bilməz, cerh edə bilməz. Çünki eyyam-ı şer’iyenin dörd saatten əlli min seneye qədər hükmü və şümulü var. Lakin nefsü’l-emirdeki eyyamın həqiqəti o rivayet-i meşhurede hangisi olduğu şimdilik bu dakikada kalbime inkişaf ettirilmedi. Demək o sırrın inkişafı münasib deyil.

§14

Üçüncü Esas: لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ Bu meselede şimdilik delilini gösteremeyəcəyəm bir müddeayı beyan edirəm. Belə ki:

§15

Bu dünyanın bir ömrü və bu dünyadaki küre-i arzın də ondan qısa digər bir ömrü və küre-i arzda yaşayan nev-i insanın daha qısa bir ömrü vardır. Bu birbiri içinde üç nevi mahlukatın ömürleri, saatin içindeki dakika, saniye, saatleri sayan çarkların nisbeti gibidir. Nev-i insanın ömrü, küre-i arzın iki hareketiyle hasıl olan malûm eyyam ilə olduğu kimi; canlıın vücuduna mazhar olduğu zamandan itibaren küre-i arzın ömrü isə merkez-i irtibatı olan şemsin hərəkət-i mihveriyesiyle hasıl olan eyyam ilə olması hikmet-i Rabbaniyeden uzaq deyildir. Və dünyanın ömrü isə Şemsü’ş-şümus’un hərəkət-i mihveriyesi ilə hasıl olan eyyam iledir.

§16

Bu halde nev-i insanın ömrü yeddi min sene eyyam-ı malûme-i arziye ilə olsa küre-i arzın hayata menşe olduğu zamandan harabiyetine qədər eyyam-ı şemsiye ilə iki yüz min seneden geçer. Və Şemsü’ş-şümus’a tabi və âlem-i bekadan ayrılıp küremize bakan dünyaların ömrü –Şemsü’ş-şümus’un işarat-ı Kur’aniye ilə hər bir günü əlli min sene olmasıyla– yeddi min sene o eyyam ilə yüz iyirmi altı milyar sene yaşarlar. (Hâşiye) Demək eyyam-ı şer’iye tabir ettiğimiz eyyam-ı Kur’aniyede bunlar dâhil olabilirler.

§17

Bəli semavat və arzın Hâlık’ı, semavat və arza bakan bir kelâmıyla, semavat və arzın sebeb-i yaradılışi və çərdək-i aslîsi və en mükemmel, âhir meyvəsi olan bir zata hitabında, o eyyamları istimal etmək, Kur’an’ın ulviyetine və muhatabının kemaline yakışır və ayn-ı belâgattır.

§18

وَ ال۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ وَ اللّٰهُ اَع۟لَمُ بِاَس۟رَارِ كِتَابِهٖ

§19

رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذ۟نَٓا اِن۟ نَسٖينَٓا اَو۟ اَخ۟طَا۟نَا

§20

Said Nursî

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol