(Biraderzadem merhum Abdurrahman’ın vefatını müteakip yanıma gəlib qüvvətli emarelerle Abdurrahman’ın yerine mənə gönderildiyi kalbime ihtar edilen, gayet çalışkan və hâlis kardeşlerimizden, elmas kalemli, Kuleönlü Sarıbıçak Mustafa Hulusi’nin, on fıkra yerine geçəcək tək birinci fıkrasıdır.)
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Barla Lâhikası
Barla Lahiyəsi 131. Məktub
بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفِ ال۟قُر۟اٰنِ وَاَس۟رَارِهَا
Ey mənim muhterem Üstadım!
Âciz talebeniz, küre-i arz içerisinde ruhum bazen şarka, bazen cenuba, bazen garba, bazen şimale, bazen semaya giderdi. Əcəba yardım ne taraftan erişəcək deyə beklerdim. Ruhum bir mürşid-i ekmel taharri ederdi. Aramak üzere iken mənə ilham olundu ki “Mürşidi sən uzaqda arırsan, çox yakınında bulunan Bediüzzaman vardır. O zatın Risale-i Nur’u müceddid hükmündedir. Hem aktabdır hem Zülkarneyn’dir hem âhir zamanda geləcək İsa aleyhisselâmın vekilidir yani müjdecisidir.” denildi. Bunun üzerine Üstad-ı Muhteremin nezdine vardım. Risaleleri, bizə yazmak üçün emir verdi. Mən də on beş qədər Sözler’den yazdım və okuram. İstidadım qısa, fikrim müşevveş olduğundan risalelerden hakkıyla istifadə və istifaza edemiyordum.
Bilâhare Iyirmi İkinci Məktub’u verdiniz, yazdım. Bir iki defa arkadaşlarımla okudum. Âciz talebenizin maddî və manevî, on beş yaşından beri mazide birikmiş olan küflü yaralarını tedavi etti, elhamdülillah. Bunun üzerine bir rüya gördüm. Rüya budur:
“Menamda, kıbleye qarşı bir vilayete gittim. O vilayette gezerken iki böyük acib fabrikaya rast geldim. Bu fabrikalar, dünyadaki fabrikalara benzemir və hem də bu fabrikalar insanın sağ cenahına gəlir. İkisinin də sahipleri yox. İçerisine girdim; fabrikanın biri böyük, biri kiçik. Bu kiçik fabrikayı mən idare ederim deyə ona sahib oldum.” Bunun üzerine bir rüya daha gördüm:
Kıbleye qarşı uzun bir kışla və kışlanın içinde böyük bir fırın var. Mən də o fırının dairesindeyim və ayak üzereyim. Qarşımda, gençlerden ehl-i takva Süleyman isminde bir genç vardı. Və sağ tarafımda yenə gençten, İsmail isminde biri vardı. Buna binaen, ale’t-tahmin yüz qədər gençler, o fırının dairesinde sağımda və solumda ayak üzere idiler. Hayret ettim. Bunun üzerine böyük bir zat geldi, gençlerin önüne ufacık bir mendil serdi. O mendil üzerinden, dörd köşe haşhaşlı ekmeği gençlere birer birer dağıttı. Bilâhare o mendilin içinden birer avuç da kuru üzüm dağıttı. Bakıram, o mendilden üzüm və ekmek tükenmedi. Hayret ettim. Mənə denildi ki: “Bu mübarək zat, Said Nursî’dir.” Mən də anladım ki bu hârika iş aktablarda bulunur dedim, uyandım.
Bunun üzerine risaleleri devam üzere yazmakta iken, Allah’ın tevfiki və Üstad-ı Muhteremin himmeti erişti. Çox çox istifadə etmeye başladım. Bilâhare bütün o rüyamda gördüyüm gençler, etrafıma toplandı. Hər biri mənə arkadaş və Kur’an’a talebe oldular.
Və bir də bizim memleketin insanları, bir parça ehl-i tarîkat və ehl-i takvadır. Memleketimizde zâhir və bâtın hocası olmadığından şeytana və nefse çox defa hedef oluyorduk və evham içinde boğuluyorduk. Risaleleri okudukça, şeytan-ı laîn və nəfsin hilelerini və evhamlarını cehennemin dibine atırdı. Risaleleri okurken çox arkadaşlar çox hayrette kalırlardı. “Bu koca bedî’, bu lü’lü-misal bu sözleri, bu kelimeleri haradan bulur?” deyə birbirimize çox defa diyorduk. Lisanına baksan, bir şey istifadə edilmez kimi görünür. Halbuki söyledikleri həmişə hikmettir. Nazarımıza dehşet verir, nur serpir (Hâşiye) deyə tekrar tekrar iştiyakla okuyorduk. Bunun üzerine “Risaletü’n-Nur və Mektubatü’n-Nur, okuyanlara bir iksir-i a’zamdır.” deyə hükmettik.
Muhterem Üstadım, maddî və manevî yaraları bulunan bu yüz arkadaşlarımın yaralarını, risaleler tedavi edir. Hattâ bazen bizdən uzaq olanlar evhama boğulur, gəlirlər; âciz talebeniz bir risale okursam evhamını qaldırır giderlerdi. Cənabı-Haqq, Feyyaz-ı Mutlak və Hallak-ı Azîm mevcudat və camidat və zerreler adedince sizdən razı olsun, âmin!
Yarın mahşerde, hamıdan evvel Rəsuli-Əkrəm və Nebiyy-i Muhterem Efendimiz Hazretlerinin şefaatine mazhar ol, inşâallah, âmin!
Bu gençlerin hər gün, hər saat duasını alıyorsunuz. Və hər bir risaleyi okurken en aşağı səkkiz on qədər arkadaş bulunur. Halbuki bu fitne-i âhir zamanda, bu gençlerin bir araya gəlib hak söz dinlemeleri çox mühimdir və medar-ı şükrandır.
Bu âciz talebeniz Arabî görmemiş və medrese heç görmemiş. Eskiden yazılmış Türkçe kitabları okurdum, maddî və manevî yaralarımı tedavi edəcək ilaç bulamazdım. Ruhum və kalbim çox çırpınırdı. Elə bir dereceye gelirdim ki hər saat özümü intihar etmeye qərar verirdim. “Acaba halim nedir və ne olacaq? Mürşid-i kâmil harada bulabilirim?” deyə çox merak edər və yeis içerisinde kalırdım.
Cənabı-Haqq necə ki cəhənnəm kimi bir zaman içinde cənnət kimi bir zamanı halk edər və hər zamana lâyık çareleri icad edər və hər yaraya muvafık ilacı ihsan edər. Elə də bu medresesiz zamanımızda bizim kimi yaralılara –Üstad-ı Muhterem vasıtasıyla– risaleleri Türkçe olaraq telif ettirir. Buna ne qədər şükredeyim? Lâyüad velâ-yuhsa Cənabı-Haqq’a şükürler olsun və Üstad-ı Muhteremi də Kur’an hizmetinde muvaffak edib iki cihanda aziz eylesin, âmin!
Mən heç bir Arabiyat görmeden, medresede beş on sene okumadığım halde yalnız risaleleri yazıp ciddiyetle okudum. Özümü iyirmi sene medresede okumuş kimi tahayyül edirəm. Səbəbi isə bu âcizin, bu fakirin, bu miskinin nezdine çox Arabiyat hocaları gəlir və mənim okuduğuma hayret edirlər. Evvelden mürşid-i kâmil terbiyesi görmüş insanlar gelirlər, məndən işittikleri kelimelere meftun olurlar. Çox hocalar iki diz üzerine gəlib risale okuyuver dirlər.
Əgər sesim erişse idi olanca kuvvetimle bağırarak, küre-i arzdaki gençlere diyecektim: “Risaleleri ciddi okumak və yazmak, iyirmi sene medresede okumaktan faiktir və daha menfaatlidir.” Medresede okumaktaki maksat, evvela özünü kurtarıp sâniyen ümmet-i Muhammed’i (asm) kurtarmaya çalışmak deyil mi? Risaletü’n-Nur və Mektubatü’n-Nur, iyirmi senelik medrese ilmini verir itikadındayım.
Və hər bir risale, təkbaşına bir mürşid-i ekmeldir. Qəlbi bozulmamış herhangi genç, bir risaleyi alıb dikkatle və teslimiyetle okusa daire-i inkıyada gəlir, ıslah olur. Herhangi bir maddiyyun, bir risaleyi alıb okursa iman etmezse də heç bir bahane bulamır. Herhangi bir dinsiz okusa və tamam manasıyla anlasa imana gəlir. Herhangi bir feylesof okusa “Bundan daha yüksək ağıl ola bilməz və akıllar toplansa bunun fevkine çıxa bilməz, ağıl buna yol bulamaz.” dir. Risale-i Nur, hal dili ilə Avrupa meftunu bulunan tək gözlü Deccal’a “Ya iman et yaxud bütün dünyanın maskarası olacaqsan.” dir.
Indi aziz ders qardaşlarım! Bu fakir, bir tane mürşid-i ekmel və kutub ararken Cənabı-Haqqın ihsanıyla, keremiyle, lütfuyla, rahmetiyle, Üstad-ı Muhteremin sa’yi ilə yüz on doqquz mürşid-i ekmel və kâmil buldum. Risaletü’n-Nur və Mektubatü’n-Nur, yüz on doqquz adediyle, hər biri birer mürşid-i ekmeldir və aktabdır.
Ey maddî və manevî yaralı olan genç qardaşlarım! Və ey mürşid-i ekmele möhtac olan ehl-i tarîkat qardaşlarım! Şeyh Abdülkadir-i Geylanî və Şah-ı Nakşibend, İmam-ı Rabbanî, İmam-ı Gazalî, Muhyiddin-i Arabî, Mevlana Hâlid radıyallahu anhüm, kaddesallahu esrarahum Hazretlerinin derece-i kemalâtları, meratib-i imanları risalelerde və Mektubat’ta vardır. (Hâşiye)
Ey qardaşlarım! və ey halifeler! Tarîkatın və həqiqətin müntehasını anlamaq isterseniz risaleleri ciddiyetle okuyun. Bâlâdaki zatların arkasında gidersiniz və yüksək imanlarına yaklaşırsınız.
Ey ehl-i tarîkat qardaşlarım, bilhassa sizlərə çox rica edirəm, risaleleri bir defa okuyunuz. Risaletü’n-Nur və Mektubatü’n-Nur’un hər bir satırında, bir kitabın tesirini bulamazsanız mənə ne derseniz deyiniz, qəbul edirəm.
Tekrar çox tavsiye edirəm, okuyun, okuyun. Okudukça risaleler feyiz-âver nurları saçırlar. Okudukça iştiyaka getirirlər, usanç vermirlər. Başqa kitabları bir iki defa okusan insana usanç verir. Halbuki risaleler elə deyil, okudukça başqa başqa iman halleri telkin edirlər.
Dönəcəyəm bâlâdaki rüyanın tabirine; aklım yetiştiği qədər tabir edəcəyəm, Allah hayretsin.
Biri böyük biri kiçik fabrikadan, böyük fabrika isə Üstad-ı muhteremdir. Fabrikanın içerisinde bulunan acib və garib, bedî’ âletler isə bu zamana qədər heç bir imamın söylemediyi kelimeleri və iman telkinatlarını yapan Risaletü’n-Nur eczalarıdır. O kiçik fabrika isə Risale-i Nurları kim okuyup yazarsa o də kiçik fabrikaya benzeyəcək. İçerisindeki bedî’ âletler isə Risale-i Nur’un düsturları, həqiqətləri və mesail-i imaniyedir. Okuyan və yazan insanlar, elə qüvvətli, sarsılmaz imanları bulacaklardır. Fabrika hareketi isə risaleleri okuyup yazan adamların kemal-i şevk və heyecanla çalışmalarıdır. Görmüş olduğum vilayet isə velayet-i kübra yollarını gösteren Risale-i Nur’dur.
Bu rüyayı takviye üçün bir rüya daha söyleyəcəyəm: “Menamda, İstanbul’a yaya olaraq iki defa gittim. İstanbul’a vardığımda, dükkânları həmişə açıktır, içinde sahipleri yoxdur, dükkânların içinde –sandıklarda– böyük böyük mıhlar gördüm və başqa demir parçaları da vardı. Bunun üzerine manevî rəhmət yağarken İstanbul’dan yaya olaraq avdet ettim.”
Allahu a’lem bunun tabiri də dünyada İstanbul böyük və güzel memleket olduğu kimi elə də risaleler və Mektubatü’n-Nur velayet-i kübra yollarını gösterir. Demir kimi qüvvətli, elmas mıhlar kimi həqiqətin bürhanlarını satışa çıkaran və hər risale bir kudsî dükkân hükmüne gelen bir meşher-i nuranidir. O sergide, imanî nurlar teşhir edilir. Və velayet-i kübra yollarını gösterdiğini, iki kere iki dörd edər derecesinde kanaatim gelmişdir.
İkinci gördüyüm rüyanın tabiri, Allahu a’lem belə olsa gerektir: Kıbleye qarşı kışla isə manevî, Allah’a əsgər olan gençlerin Isparta vilayetindeki geniş dershanelerine işarətir. Ekmeği dağıtan zat isə Üstad-ı muhterem Said Nursî’dir. Və ekmek pişiren fırın isə Üstadımın hususi medresesidir. Fırının ekmeğinin müşterileri isə risaleleri okuyup lezzetini anlayan, mənim kimi və arkadaşlarım kimi هَل۟ مِن۟ مَزٖيدٍ diyenlerdir.
Bəli Üstad-ı muhterem, insanlara manevî ekmek dağıtıcıdır. Bu fırında çox işarəler vardır. Aklım bu qədər yetişir. Gençlerin ayakta olması isə gençlerin imanî risaleleri okuyup imanları kuvvetleneceğine işarətir. O tatlı və yedikçe noksan olmayan üzüm və ekmek isə hər şeyden daha tatlı i’caz-ı Kur’an esrarına və imanın envarına işarətir ki onları Risale-i Nur dağıtır. Âciz talebeniz isə gençlerin başında və sağ tarafta bulunduğum isə gençlere ihsan-ı İlahî, ikram-ı İlahî və Üstad-ı muhteremin himmetiyle o gençlere vesile olacağıma işarətir, inşâallah. Mənim aklım bu qədər erir. Bu qədər tabir edebildim. Rüyalarımın ıslah və tabirini rica ederim.
Iyirmi gün zarfında bir rüya daha gördüm: Eğirdir Gölü’nün kenarında, yani çakıllığında bulunuyormuşum. Bu denizin kenarında böyük bir beyaz çadır kurulmuş. Çadırın içinde, böyük bir direğin dibinde Üstadım Said bulunur. Bu esnada eline böyük bir kırmızı kaplı kitab alıb çadırın direğine dayanarak o kitabı okudu. Bilâhare hariçten, kıble tarafından Mahmud isminde gençten, yeşil elbiseli biri gəlib Üstadımın elinden o kitabı –yani okuduğu hutbeyi– istedi və aldı. Çadırdan Mahmud ismindeki genç dışarıya çıktı, kıbleye qarşı, ayak üzere halklara dedi ki: “Bu ana gelinceye qədər belə bir hutbeyi heç bir imam okumamışdır.” deyərək o hitabeyi alıb kıbleye qarşı götürdü. O anda uyandım. Allah hayretsin.
Bu rüyayı da bildiyim qədər tabir edəcəyəm: O deniz isə şeriat-ı Muhammediyedir (asm). O çadır isə Isparta vilayetidir. O hutbe isə Risaletü’n-Nur və Mektubatü’n-Nur’dur. Hutbeyi götüren yeşil elbiseli genç Mahmud isə ya Şeyh-i Geylanî ya İmam-ı Rabbanî’dir. Risaleler makam-ı Mahmud yolunu tarif edirlər. Üstadımın hutbesi olan Risale-i Nur, bu zamanın bir mehdisi və müceddididir.
Ey küre-i arzda bulunan gençler, hocalar və halifeler! Min senedir insanların aradığı Mehdi Hazretlerinin pişdarı və müjdecisi Üstadımın neşretdiyi Risale-i Nur’dur. Ey mənim qardaşlarım! Mənim kimi âciz bir talebenin okumasından, anlamasından ne çıkar? Üstadıma ne sual açabilirim? Kaç kitab okudum da sual açayım və mesele halledeyim? Ne kimi sual sorayım?
Dünyada çox kitablar vardır və o kitabları okumuşsunuzdur. Okuduğunuz kitabların hepsini də anladınız mı? Alâküllihal anlayamadığınız meseleler çoktur. Üstadıma sual açınız, meydana ilim çıksın və iman həqiqəti çıksın da dünyada bulunan üç yüz əlli milyon Müslümanlar da istifadə etsinler. Ne qədər müşkülatınız varsa halledilsin, bizim kimi âcizler də istifadə etsin.
Ey hocalar və ehl-i qəlb! Soracağınız suallerin cavablarını Risale-i Nur’da bulabilirsiniz. Ehl-i keşif və kalpten biri, mənim kimi âciz bir insandan Mehdi’yi sorur “Ne vaxt geləcək?” Daha Mehdi’yi anlayamamış. Dabbetü’l-arz kimler olduğunu bilmir. Bunlara dair, risalelerde birer bahis vardır. Hər müşkül sualin cavabını o risalelerden arayınız, bulursunuz.
Ey hocalar və halifeler! Bizim ilmimiz bizə yeter deyip yıldız böceği kimi şavkınıza, ilminize aldanmayın. İnsanın öz bildiyi özünə kâfi gəlməz. Hər insan, hər meseleyi yalnız anlayamaz. Uyuyorsunuz! Uyuduğunuz miktar artıq yeter! Uyanmalı…
Peder və validem və cümle arkadaşlarım və biraderim Ali çox selâm edib iki ellerinden öper və dua etmektedirler.
Kuleönü’nde Sofuoğlu Talebeniz
Mustafa Hulusi (rh)

