Barla Lâhikası

Barla Lahiyəsi 269. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

(20 Haziran 1934 Çarşamba)

§2

بِاس۟مِهٖ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§3

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§4

Aziz, sıddık, meraklı qardaşım Re’fet Bey!

§5

Mektubunda letaif-i aşereyi sual edirsən. Indi tarîkatı ders vermək zamanında olmadığımdan, tarîk-i Nakşî muhakkiklerinin letaif-i aşereye dair eserleri var. Şimdilik vazifemiz isə istihrac-ı esrar olduğundan mevcud mesaili nakil deyildir. Gücenme, tafsilat veremirəm yalnız bu qədər derim ki:

§6

Letaif-i aşere; İmam-ı Rabbanî qəlb, ruh, sır, hafî, ahfâ, insanda anâsır-ı erbaanın hər bir unsurdan o unsura münasib bir latîfe-i insaniye tabir edərək, seyr ü sülûkta hər mertebede bir latîfenin terakkiyatı və ahvalinden icmalen bahsetmişdir.

§7

Mən kendimce görürəm ki insanın mahiyet-i câmiasında və istidad-ı hayatiyesinde çox letaif var. Onlardan on tanesi iştihar etmiş. Hattâ hükema və ulema-i zâhirî də o letaif-i aşerenin pencereleri veyahut numuneleri olan havass-ı hamse-i zâhirî, havass-ı hamse-i bâtına deyə o letaif-i aşereyi başqa bir surette hikmetlerine esas tutmuşlar.

§8

Hattâ sadə xalq və havas beyninde tearüf etmiş olan insanın letaif-i aşeresi, ehl-i tarîkın letaif-i aşeresiyle münasebettardır. Mesela vicdan, âsab, his, ağıl, heva, kuvve-i şeheviye, kuvve-i gazabiye kimi letaifi qəlb, ruh və sırra ilâvə edilse letaif-i aşereyi başqa bir surette gösterir. Daha bu letaiften başqa sâika, şâika və hiss-i kable’l-vuku kimi çox letaif var. Bu meseleye dair həqiqət yazılsa çox uzun olur, vaktim də qısa olduğundan qısa kesmeye mecbur oldum.

§9

Sənin ikinci sualin olan, mana-yı ismî ilə mana-yı harfînin bahsi isə ilm-i nahvin umum kitabları başlarında o mesele izah edildiyi kimi ilm-i həqiqətin Sözler və Mektubatlar namındaki risalelerinde temsilatla kâfi beyanat vardır. Sənin kimi zeki və müdakkik bir zata qarşı, fazla izahat fazla olur. Sən âyineye baksan, əgər âyineye şişe üçün bakarsan, şişeyi kasden görürsün, içinde Re’fet’e tebeî, dolayısıyla nazar ilişir. Əgər maksat, mübarək simanıza bakmak üçün âyineye baktın, sevimli Re’fet’i kasden görürsün. فَتَبَارَكَ اللّٰهُ اَح۟سَنُ ال۟خَالِقٖينَ dersin. Âyenə şişesi tebeî, dolayısıyla nazarın ilişir.

§10

İşte birinci surette âyenə şişesi mana-yı ismîdir. Re’fet mana-yı harfî olur. İkinci surette âyenə şişesi mana-yı harfîdir yani öz üçün ona bakılmır, başqa mana üçün bakılır ki akistir. Akis mana-yı ismîdir. Yani دَلَّ عَلٰى مَع۟نًى فٖى نَف۟سِهٖ olan tarif-i isme bir cihette dâhildir. Və âyenə isə دَلَّ عَلٰى مَع۟نًى فٖى غَي۟رِهٖ olan harfin tarifine mâsadak olur.

§11

Kainat nazar-ı Kur’anî ilə bütün mövcudatı huruftur, mana-yı harfiyle başkasının manasını ifade edirlər. Yani esmasını, sıfâtını bildirirlər. Ruhsuz felsefe ekseriya mana-yı adı ilə bakır, tabiat bataklığına saplanır.

§12

Hər ne ise… Indi çox konuşmaya vaktim yoxdur. Hattâ fihristenin en kolay, en mühim, en âhir parçasını də yazamıram. Sənin ders arkadaşların bilhassa Hüsrev, Bekir, Rüşdü, Lütfü, Şeyh Mustafa, Hâfız Ahmed, Sezai, Mehmedler, Hocalara selâm və mübarək hanende mübarək masumlara dua edirəm.

§13

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§14

Kardeşiniz

§15

Said Nursî

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol