Emirdağ Lâhikası II

Emirdağ Lahiyəsi 1. Kitab 98. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Dâhiliye Vekili Hilmi Uran Bey’e Merhum Salih Yeşil Tarafından Yazılan Məktubun Surəti

§2

Yazıları yanlış telakki və tefsirlere uğratılmakla senelerden beri çember içinde yaşatılan və safi, samimi bir insan və Müslümanlıktan başqa heç bir maksadı bulunmayan Bediüzzaman Molla Said nam masumun, ya bulunduğu yerde və ya Ankara’ya nakil ilə orada həyat və huzurunun muhafazası üçün sırf insaniyet adına yazılmış olan bu mahrem ricanameyi bizzat okumak nezaketinde bulunur və genç zamanında yaptığı, unutulan hizmetlerine mükâfaten ihtiyar halinde bu adamı serbest bir ölüm hayatına kavuşturmak lütfunu diriğ buyurmazsanız, zat-ı keremkârlarına en böyük hürmetlerimi sunar, minnettarınız olurum.

§3

Molla Said kimdir?

§4

El-ân Afyon’un Emirdağı kazasında ikamete memur olan Molla Said, doğumundan itibaren Türk kardeşleri arasında yaşamış, Türk seciyesiyle perverde olmuş, Umumî Harp’te Kafkas’ın karlı dağlarında kahraman askerlerimiz arasında gönüllü alay kumandanı olaraq mücahede və irşad üçün dolaşıp böyük bir harp madalyası almış, Sarıkamış Taarruzu’nda, Bitlis’in sukutunda yaralı olduğu halde esir olub senelerce Rus garnizonlarında çile çekmiş, firar edib İstanbul’a gələrək ilmî kudretine binaen Dârülhikmeti’l-İslâmiye azalığında bulunmuş, Kuva-yı Milliye ihdasında halkı mücahedeye teşvik etmiş; Böyük Millet Meclisinin ilk senesinde Ankara’ya gələrək Hacı Bayram misafirhanesinde bir çox mütereddid kimselere vatanın müdafaası lüzumunu anlatmak hizmetinde bulunmuş olan bu həqiqi vatan-perver insanın, evvelce ibadəte, imana, itikada müteallik yazdığı və yazagelmekte olduğu eserleri, din və dindarları sevmeyen bazı kimselerin, hususuyla Dâhiliye Vekâletinde bulunmuş olan menfaat-perest Şükrü Kaya’nın mezhep və rejimine uygun gelmemekle, asılsız isnad və uydurma raporlarla bu zavallı adam, iyirmi küsur seneden beri hapis və nefiy cezalarıyla pərişan edilmiş və iki sene evvelisi yenə o yazıları bahanesiyle Kastamonu’daki çilehanesinden kollarına kelepçe vurularak özünə selâm vermiş olan altmış altı adamla Denizli Cezaevine sevk və on bir ay qədər hapsedildikten sonra, muzır telakki edilen o eserleri, evvela İstanbul Müftülüğünde bir heyet tarafından, bilâhare Ankara’da Diyanet Riyaseti və Dil Tarih Enstitüsü azalarından mürekkep bir komisyon marifetiyle aylarca tetkik olunduktan sonra, bu eserlerin hiçbirisinde devletin siyasetini və asayişi rencide edebiləcək en ufacık bir şey görülmemekle, Molla Said və Nur şakirdleri və eserlerini okuyanlar, mahkeme qərarıyla serbest bırakılmış və Denizli’de oturmasına müsaade olunmuş iken maatteessüf bu ihtiyar adam, az zaman sonra Denizli’den Afyon’a və oradan da Emirdağı kazasına teb’id və herhangi bir Türk kardeşiyle də temastan men’edilmiş.

§5

Sayın beyim! Cumhuriyet serbestiyetinden, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun hürriyetinden mahrum kalan bu zavallı ihtiyar adam, hər surətlə himayeye lâyık, bakılmaya möhtac, akraba və taallukatı olmayıp sırf bir İslâm hükûmetin himayesine möhtac bir İslâm mütefekkiridir. Şair-i meşhur Âkif Bey merhumun rivayetine nazaran, Mısır’ın en maruf ulemasından olan və garbın müteaddid dil və felsefesine aşina bulunan üstad-ı a’zam Abdülaziz Çaviş’in iyirmi küsur sene evvelisi “El-Ehram” ceridesindeki Said hakkında yazdığı “Fatînü’l-asır” başlıklı makalesini okuyan və kendisiyle bizzat görüşen ilim adamları, bu zatın fitrətən ilmî kudretini və İlahî mesleğini takdir edebilirler.

§6

Sayın beyim! Kürtlük sözüyle türlü hakarete hedef olan Molla Said, seciyeten takdire şâyan bir Türk âşığı və İslâmiyet hâdimidir. (Hâşiye) Bundan memleketimiz içtimaen zərər deyil, manen fayda görəcəkdir. Mən namus və şerefim adına şehadet ederim ki Molla Said, kat’iyen temiz bir adamdır. Onun üçün sizin kimi milletin dâhilen idare və mukadderatına el koyan dirayetli zatlardan insaniyet adına temenniyatım şudur:

§7

Yanlış anlayışlı jurnalcilerin sözleriyle hürriyet nimetinden, saf hava teneffüsünden, herhangi bir Türk kardeşiyle görüşmeden mahrum kalan bu adamı; hükûmetin adaleti, makamınızın ehemmiyeti adına və adl və ihsan kaziyesine tevfikan olsun, bu adam hakkında də adalet və kendisiyle də heç olmazsa bir defa olsun hüsn-ü niyetle görüştükten sonra onun hakkında ibka və ya ifna qərarını vermək lütfunda bulunursanız, əlbəttə ehemmiyetli vazifenizi kanun dairesinde îfa etmiş olacağınızdan dolayı tarihçe-i hayatınıza takdire değer bir fasıl derc buyurmuş, adalet-perverliğinizi halka və âcizleri kimi bacağı kesilmiş, köşede kalmış hür fikirli vak’a-nüvislere duyurmuş olursunuz efendim.

§8

Milliyetini, memleketini candan seven; teninde, kanında, Kürtlük, Arnavutluk, Boşnaklık kanı kokusu olmayan, Erzurum’un eski milletvekillerinden, bacağı kesik

§9

Yeşil oğlu Mehmed Salih

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol