Lem'alar

İyirmi Dördüncü Ləma

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Tesettür hakkında

§2

On Beşinci Nota’nın İkinci və Üçüncü Meseleleri iken ehemmiyetine binaen Iyirmi Dördüncü Lem’a olmuşdur.

§3

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

§4

يَا اَيُّهَا النَّبِىُّ قُلْ لِاَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَٓاءِ الْمُؤْمِنٖينَ يُدْنٖينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابٖيبِهِنَّ … اِلٰى اٰخِرِ

§5

ayəsi, tesettürü emredir. Medeniyet-i sefihe isə Kur’an’ın bu hükmüne qarşı muhalif gidir. Tesettürü fitri görmür “Bir esarettir.” dir. (*[1])

§6

Cavab: Kur’an-ı Hakîm’in bu hükmü tam fitri olduğuna və muhalifi gayr-ı fitri olduğuna delâlet eden çox hikmetlerinden yalnız dörd hikmetini beyan ederiz.

§7

Birinci Hikmət

§8

Tesettür, kadınlar üçün fitridir və fıtratları iktiza edir. Çünki kadınlar yaradılışen zayıf və nazik olduklarından, özlərini və hayatından ziyade sevdiyi yavrularını himaye edəcək bir erkeğin himaye və yardımına möhtac bulunduğundan özünü sevdirmek və nefret ettirmemek və istiskale maruz kalmamak üçün fitri bir meyli var.

§9

Hem kadınların on adetten altı yeddisi ya ihtiyardır ya çirkindir ki ihtiyarlığını və çirkinliğini hər kəsə göstermek istemezler. Ya kıskançtır özündən daha güzellere nisbeten çirkin düşmemek və ya tecavüzden və ittihamdan korkar, taarruza maruz kalmamak və kocası nazarında hıyanetle müttehem olmamaq üçün fitrətən tesettür istəyərlər. Hattâ dikkat edilse en ziyade özünü saklayan ihtiyarlardır. Və on adetten ancaq iki üç tanesi bulunabilir ki hem genç olsun hem güzel olsun hem özünü göstermekten sıkılmasın. Malûmdur ki insan sevmediyi və istiskal ettiği adamların nazarından sıkılır, müteessir olur. Əlbəttə açık saçıklık kıyafetine giren güzel bir kadın, bakmasına hoşlandığı nâmahrem erkeklerden onda iki üçü varsa yeddi sekizinden istiskal edər.

§10

Hem tefahhuş və tefessüh etmeyen bir güzel kadın, nazik və seriü’t-teessür olduğundan maddeten təsiri tecrübe edilen bəlkə semlendiren pis nazarlardan əlbəttə sıkılır. Hattâ işitirik; açık saçıklık yeri olan Avrupa’da çox kadınlar, bu dikkat-i nazardan sıkılarak “Bu alçaklar, bizi göz hapsine alıb sıkırlar.” deyə polislere şekva edirlər.

§11

Demək, medeniyetin ref’-i tesettürü, hilaf-ı fıtrattır. Kur’an’ın tesettür emri fitri olmakla birlikdə, o maden-i şəfqət və qiymətli birer refika-i ebediye olabilen kadınları, tesettür ilə sukuttan, zilletten və manevî esaretten və sefaletten kurtarır.

§12

Hem kadınlarda, ecnebi erkeklere qarşı fitrətən korkaklık, tahavvüf var. Tahavvüf isə fitrətən tesettürü iktiza edir. Çünki səkkiz doqquz dakika bir zevki cidden acılaştıracaq səkkiz doqquz ay ağır bir veled yükünü zəhmət ilə çekmekle birlikdə, hâmisiz bir veledin terbiyesiyle səkkiz doqquz sene, o səkkiz doqquz dakika gayr-ı meşru zevkin belasını çekmek ihtimali var. Və kesretle vaki olduğundan cidden şiddetle nâmahremlerden fıtratı korkar və cibilliyeti sakınmak istəyər. Və tesettür ilə nâmahremin iştihasını açmamak və tecavüzüne meydan vermemek, zayıf yaradılışi emreder və qüvvətli ihtar edər. Və bir siperi və kalesi çarşafı olduğunu gösterir.

§13

Mesmuatıma göre merkez və payitaht-ı hükûmette, çarşı içinde, gündüzde, ahalinin gözleri önünde, gayet âdi bir kundura boyacısı, dünyaca rütbeten böyük bir adamın açık bacaklı karısına bilfiil sarkıntılık etmesi, tesettür aleyhinde olanların hayâsız yüzlerine bir şamar vurur!

§14

İkinci Hikmət

§15

Kadın və erkek ortasında gayet esaslı və şiddetli münasibət, muhabbet və alâka; yalnız dünyevî hayatın ehtiyacından ileri gelmir. Bəli, bir kadın, kocasına yalnız hayat-ı dünyeviyeye mahsus bir refika-i həyat deyildir. Bəlkə hayat-ı ebediyede də bir refika-i hayattır. Madam ki hayat-ı ebediyede də kocasına refika-i hayattır, əlbəttə ebedî arkadaşı və dostu olan kocasının nazarından gayrı başkasının nazarını öz mehasinine celbetmemek və onu darıltmamak və kıskandırmamak lâzım gəlir.

§16

Madam ki mü’min olan kocası, sırr-ı imana binaen onun ilə alâkası hayat-ı dünyeviyeye münhasır və yalnız heyvanî və güzellik vaktine mahsus muvakkat bir muhabbet deyil bəlkə hayat-ı ebediyede də bir refika-i həyat noktasında esaslı və ciddi bir muhabbetle, bir hörmətlə alâkadardır. Hem yalnız gençliğinde və güzellik zamanında deyil bəlkə ihtiyarlık və çirkinlik vaxtında də o ciddi hörmət və muhabbeti daşıyır. Əlbəttə ona mukabil, o da öz mehasinini onun nazarına tahsis və muhabbetini ona hasretmesi mukteza-yı insaniyettir. Yoxsa çox az kazanır lakin çoxlu kaybeder.

§17

Şer’an koca, karıya küfüv olmalı, yani birbirine münasib olmalı. Bu küfüv və denk olmaq, en mühimmi diyanet noktasındadır.

§18

Ne mutlu o kocaya ki kadınının diyanetine baxıb taklit edər, refikasını hayat-ı ebediyede kaybetmemek üçün mütedeyyin olur.

§19

Bahtiyardır o kadın ki kocasının diyanetine baxıb “Ebedî arkadaşımı kaybetmeyeyim.” deyə takvaya girer.

§20

Veyl o erkeğe ki saliha kadınını ebedî kaybettirəcək olan sefahete girer. Ne bedbahttır o kadın ki müttaki kocasını taklit etməz, o mübarək ebedî arkadaşını kaybeder.

§21

Minlərlə veyl o iki bedbaht zevc və zevceye ki birbirinin fıskını və sefahetini taklit edirlər. Birbirine ateşe atılmasında yardım edirlər.

§22

Üçüncü Hikmət

§23

Bir ailenin saadet-i hayatiyesi, koca və karı mabeyninde bir emniyet-i mütekabile və samimi bir hörmət və muhabbetle devam edər. Tesettürsüzlük və açık saçıklık; o emniyeti bozar, o mütekabil hörmət və muhabbeti də kırar. Çünki açık saçıklık kılığına giren on kadından ancaq bir tanesi bulunur ki kocasından daha güzeli görmediğinden özünü ecnebiye sevdirmeye çalışmaz. Doqquzu, kocasından daha iyisini görür. Və iyirmi adamdan ancaq bir tanesi, karısından daha güzelini görmür. O vaxt o samimi muhabbet və hürmet-i mütekabile gitmekle birlikdə, gayet çirkin və gayet alçakça bir his uyandırmaya sebebiyet verebilir. Belə ki:

§24

İnsan, hemşire misillü mahremlerine qarşı fitrətən şehvanî his taşıyamır. Çünki mahremlerin simaları, karabet və mahremiyet cihetindeki şəfqət və muhabbet-i meşruayı ihsas ettiği cihetle nefsî, şehvanî temayülatı kırar. Lakin bacaklar kimi şer’an mahremlere də göstermesi caiz olmayan yerlerini açık saçık buraxmaq, süflî nefislere göre gayet çirkin bir hissin uyanmasına sebebiyet verebilir. Çünki mahremin siması mahremiyetten haber verir və nâmahreme benzemez. Lakin mesela, açık bacaq, mahremin gayrıyla müsavidir. Mahremiyeti haber verəcək bir alâmet-i farikası olmadığından heyvanî bir nazar-ı hevesi, bir kısım süflî mahremlerde uyandırmak mümkündür. Belə nazar isə tüyleri ürpertəcək bir sukut-u insaniyettir!

§25

Dördüncü Hikmət

§26

Malûmdur ki kesret-i nesil herkesçe matlubdur. Heç bir millet və hükûmet yoxdur ki kesret-i tenasüle taraftar olmasın. Hattâ Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalam ferman etmiş: تَنَاكَحُوا تَكَاثَرُوا فَاِنّٖى اُبَاهٖى بِكُمُ الْاُمَمَ –اَوْ كَمَا قَالَ– Yani “İzdivaç ediniz, çoğalınız. Mən kıyamette sizin kesretinizle iftihar edəcəyəm.”

§27

Halbuki tesettürün ref’i, izdivacı teksir etmeyip çox azaltır. Çünki en serseri və asrî bir genç də refika-i hayatını namuslu istəyər. Öz kimi asrî, yani açık saçık olmasını istemediğinden bekâr kalır, bəlkə də fuhşa sülûk edər.

§28

Kadın elə deyil, o derece kocasını inhisar altına alamaz. Çünki kadının –aile hayatında müdür-ü dâhilî olmaq haysiyetiyle kocasının bütün malına, evladına və hər şeyine muhafaza memuru olduğundan– en esaslı hasleti sadakattir, emniyettir. Açık saçıklık isə bu sadakati kırar, kocası nazarında emniyeti kaybeder, ona vicdan azabı çektirir. Hattâ erkeklerde iki güzel haslet olan cesaret və sehavet kadınlarda bulunsa bu emniyete və sadakate zərər olduğu üçün ahlâk-ı seyyiedendir, pis haslet sayılırlar. Lakin kocasının vazifesi, ona hazinedarlık və sadakat deyil bəlkə himayet və mərhəmət və hürmettir. Onun üçün o erkek inhisar altına alınmaz, başqa kadınları da nikâh edə bilər.

§29

Memleketimiz Avrupa’ya kıyas edilmez. Çünki orada düello kimi çox şiddetli vasıtalarla açık saçıklık içinde namus bir derece muhafaza edilir. İzzet-i nəfs sahibi birisinin karısına pis nazarla bakan, boynuna kefenini takar, sonra bakar. Hem memalik-i bâride olan Avrupa’daki tabiatlar, o memleket kimi bârid və camiddirler. Bu Asya, yani âlem-i İslâm kıtası, ona nisbeten memalik-i harredir. Malûmdur ki muhitin, insanın ahlâkı üzerinde təsiri vardır. O bârid memlekette, soğuk insanlarda hevesat-ı hayvaniyeyi tahrik etmək və iştihayı açmak üçün açık saçıklık, bəlkə çox sû-i istimalata və israfata medar olmaz.

§30

Lakin seriü’t-teessür və hassas olan memalik-i harredeki insanların hevesat-ı nefsaniyesini mütemadiyen tehyic edəcək açık saçıklık, əlbəttə çox sû-i istimalata və israfata və neslin zafiyetine və sukut-u qüvvətə sebeptir. Bir ayda və ya iyirmi günde ehtiyac-ı fitriye mukabil, hər bir neçə günde özünü bir israfa mecbur zanneder. O vaxt, hər ayda on beş gün qədər hayız kimi arızalar münasibətilə kadından tecennüb etmeye mecbur olduğundan, nəfsinə mağlup isə fuhşiyata da meyleder.

§31

Şehirliler; köylülere, bedevîlere baxıb tesettürü kaldıramaz. Çünki köylerde, bedevîlerde, derd-i maişet meşgalesiyle və bedenen çalışmak və yorulmak münasibətilə hem şehirlilere nisbeten nazar-ı dikkati az celbeden masume işçi və bir derece kaba kadınların kısmen açık olmaları, hevesat-ı nefsaniyeyi tehyice medar olamadığı kimi; serseri və işsiz adamlar az bulunduğundan şehirdeki mefasidin onda biri onlarda bulunmaz. Elə isə onlara kıyas edilmez.

§32

***

§33

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

§34

Ehl-i İman Âhiret Hemşirelerim Olan Kadınlar Taifesi İle Bir Muhaveredir

§35

Bazı vilayetlerde taife-i nisadan samimi və hararetli bir surette Nurlara qarşı alâkalarını gördüyüm və haddimden həddindən artıq, onların Nurlara ait derslerime itimatlarını bildiyim sıralarda, mübarək Isparta’ya və manevî Medresetü’z-Zehraya üçüncü defa geldiyim zaman işittim ki o mübarək âhiret hemşirelerim olan taife-i nisa, məndən bir ders bekliyorlarmış. Güya vaaz surətində camilerde onlara bir dersim olacaq. Halbuki mən, dörd beş vecihle hastayım və hem pərişan, hattâ konuşmaya və düşünmeye iktidarsız bulunduğum halde, bu gece şiddetli bir ihtar ilə kalbime geldi ki madam ki on beş sene evvel gençlerin istemeleriyle Gençlik Rehberi’ni onlar üçün yazdın və çoxlu istifadə edildi. Halbuki hanımlar taifesi, gençlerden daha ziyade bu zamanda elə bir rehbere möhtactırlar. Mən də bu ihtara qarşı gayet pərişan və zaaf və aczimle birlikdə üç nükte ilə gayet muhtasar bazı lüzumlu maddeleri, o mübarək hemşirelerime və manevî genç evlatlarıma beyan edirəm.

§36

Birinci Nükte: Risale-i Nur’un en mühim bir esası şəfqət olmasından nisa taifesi, şəfqət kahramanları bulunmaları cihetiyle daha ziyade Risale-i Nur’la fitrətən alâkadardırlar. Və lillahi’l-hamd, bu fitri alâkadarlık çox yerlerde hissedilir. Bu şefkatteki fedakârlık, həqiqi bir ihlası və mukabelesiz bir fedakârlık manasını ifade ettiğinden indi bu zamanda çoxlu ehemmiyeti var.

§37

Bəli, bir valide veledini tehlikeden kurtarmak üçün heç bir ücret istemeden ruhunu feda etmesi və həqiqi bir ihlas ilə vazife-i fitriyesi itibarıyla özünü evladına kurban etmesi gösterir ki hanımlarda gayet yüksək bir kahramanlık var. Bu kahramanlığın inkişafı ilə hem hayat-ı dünyeviyesini hem hayat-ı ebediyesini onunla kurtarabilir. Lakin bazı fena cereyanlarla, o qüvvətli və qiymətli seciye inkişaf etməz veyahut sû-i istimal edilir.

§38

Yüzer numunelerinden bir kiçik numunesi şudur: O şəfqətli valide, çocuğunun hayat-ı dünyeviyede tehlikeye girmemesi, istifadə və fayda görmesi üçün hər fedakârlığı nazara alır, onu elə terbiye edər. “Oğlum paşa olsun.” deyə bütün malını verir; hâfız mektebinden alır, Avrupa’ya gönderir. Lakin o çocuğun hayat-ı ebediyesi tehlikeye girdiğini düşünmür və dünya hapsinden kurtarmaya çalışır, cəhənnəm hapsine düşmesini nazara almır. Fitri şefkatin tam zıddı olaraq o masum çocuğunu, âhirette şefaatçi olmaq lâzım gelirken davacı edir. O çocuk “Niçin mənim imanımı takviye etmeden bu helâketime sebebiyet verdin?” deyə şekva edəcək. Dünyada da terbiye-i İslâmiyeyi tam almadığı üçün validesinin hârika şefkatinin hakkına qarşı lâyıkıyla mukabele edə bilməz, bəlkə də çox kusur edər.

§39

Əgər həqiqi şəfqət sû-i istimal edilmeyerek biçarə veledini, haps-i ebedî olan cehennemden və idam-ı ebedî olan dalalet içinde ölmekten kurtarmaya o şəfqət sırrı ilə çalışsa; o veledin bütün ettiği hasenatının bir misli, validesinin defter-i a’maline geçeceğinden validesinin vefatından sonra hər vaxt hasenatları ilə ruhuna nurlar yetiştirdiyi kimi âhirette də deyil davacı olmaq, bütün ruh u canı ilə şefaatçi olub ebedî hayatta ona mübarək bir evlat olur.

§40

Bəli, insanın en birinci üstadı və təsirli muallimi, onun validesidir. Bu münasebetle mən öz şahsımda kat’î və daima hissetdiyim bu manayı beyan edirəm:

§41

Mən, bu seksen sene ömrümde, seksen min zatlardan ders aldığım halde, kasem edirəm ki en esaslı və sarsılmaz və hər vaxt mənə dersini tazeler kimi merhum validemden aldığım telkinat və manevî derslerdir ki o dersler fıtratımda, âdeta maddî vücudumda çərdəklər hükmünde yerleşmiş. Sair derslerimin o çərdəklər üzerine bina edildiğini eynilə görürəm. Demək, bir yaşımdaki fıtratıma və ruhuma, merhum validemin ders və telkinatını, indi bu seksen yaşımdaki gördüyüm böyük həqiqətlər içinde birer çərdək-i esasiye müşahede edirəm.

§42

Ezcümle: Meslek və meşrebimin dörd esasından en mühimmi olan şəfqət etmək və Risale-i Nur’un da en böyük həqiqəti olan acımak və mərhəmət etmeyi, o validemin şəfqətli fiil və halinden və o manevî derslerinden aldığımı yakînen görürəm. Bəli, bu həqiqi ihlas ilə həqiqi bir fedakârlık taşıyan validelik şəfqəti, sû-i istimal edilip masum çocuğunun elmas hazinesi hükmünde olan âhiretini düşünmeyerek, muvakkat fâni şişeler hükmünde olan dünyaya o çocuğun masum yüzünü çevirmek və bu şəkildə ona şəfqət göstermek, o şəfqəti sû-i istimal etmektir.

§43

Bəli, kadınların şəfqət cihetiyle bu kahramanlıklarını heç bir ücret və heç bir mukabele istemeyerek, heç bir faide-i şahsiye, heç bir gösteriş manası olmayarak ruhunu feda ettiklerine; o şefkatin küçücük bir numunesini taşıyan bir tavuğun yavrusunu kurtarmak üçün arslana saldırması və ruhunu feda etmesi ispat edir.

§44

Indi terbiye-i İslâmiyeden və a’mal-i uhreviyeden en qiymətli və en lüzumlu esas, ihlastır. Bu çeşit şefkatteki kahramanlıkta o həqiqi ihlas bulunur.

§45

Əgər bu iki nöqtə, o mübarək taifede inkişafa başlasa daire-i İslâmiyede çox böyük bir saadete medar olur. Halbuki erkeklerin kahramanlıkları mukabelesiz olamır, bəlkə yüz cihette mukabele istəyirlər. Heç olmazsa şan və şeref istəyirlər. Lakin maatteessüf biçarə mübarək taife-i nisaiye, zalim erkeklerinin şerlerinden və tahakkümlerinden kurtulmak üçün başqa bir tarzda, zafiyetten və aczden gelen başqa bir nevide riyakârlığa girirlər.

§46

İkinci Nükte: Bu sene inzivada iken və hayat-ı içtimaiyeden çekildiyim halde bazı Nurcu kardeşlerimin və hemşirelerimin hatırları üçün dünyaya baktım. Mənimlə görüşen ekseri dostlardan, öz ailevî hayatlarından şekvalar işittim. “Eyvah!” dedim. İnsanın hususan Müslüman’ın tahassungâhı və bir nevi cenneti və kiçik bir dünyası aile hayatıdır. Bu da mı bozulmaya başlamış, dedim. Sebebini aradım. Bildim ki necə, İslâmiyet’in hayat-ı içtimaiyesine və dolayısıyla din-i İslâm’a zərər vermək üçün gençleri yoldan çıkarmak və gençlik hevesatıyla sefahete sevk etmək üçün bir iki komite çalışıyormuş. Eynilə elə də biçarə nisa taifesinin gafil kısmını də yanlış yollara sevk etmək üçün bir iki komitenin təsirli bir surette perde altında çalıştığını hissettim. Və bildim ki bu millet-i İslâm’a bir dehşetli darbe, o cihetten gəlir.

§47

Mən də siz hemşirelerime və gençleriniz olan manevî evlatlarıma kat’iyen beyan edirəm ki: Kadınların saadet-i uhreviyesi kimi saadet-i dünyeviyeleri də və fıtratlarındaki ulvi seciyeleri də bozulmaktan kurtulmanın çarə-i yegânesi, daire-i İslâmiyedeki terbiye-i diniyeden başqa yoxdur! Rusya’da o biçarə taifenin ne hale girdiğini işitiyorsunuz.

§48

Risale-i Nur’un bir parçasında denilmiş ki: Aklı başında olan bir adam; refikasına muhabbetini və sevgisini, beş on senelik fâni və zahirî hüsn-ü cemaline bina etməz. Bəlkə kadınların hüsn-ü cemalinin en güzeli və daimîsi, onun şefkatine və kadınlığa mahsus hüsn-ü sîretine sevgisini bina etməli. Tâ ki o biçarə ihtiyarladıkça kocasının muhabbeti ona devam etsin. Çünki onun refikası, yalnız dünya hayatındaki muvakkat bir yardımcı refika deyil bəlkə hayat-ı ebediyesinde ebedî və sevimli bir refika-i həyat olduğundan, ihtiyarlandıkça daha ziyade hörmət və mərhəmət ilə birbirine muhabbet etmək lâzım gəlir. Şimdiki terbiye-i medeniye perdesi altındaki hayvancasına muvakkat bir refakatten sonra ebedî bir müfarakata maruz kalan o aile həyatı, esasıyla bozulur.

§49

Hem Risale-i Nur’un bir cüzünde denilmiş ki: Bahtiyardır o adam ki refika-i ebediyesini kaybetmemek üçün saliha zevcesini taklit edər, o da salih olur. Hem bahtiyardır o kadın ki kocasını mütedeyyin görür, ebedî dostunu və arkadaşını kaybetmemek üçün o da tam mütedeyyin olur; saadet-i dünyeviyesi içinde saadet-i uhreviyesini kazanır. Bedbahttır o adam ki sefahete girmiş zevcesine ittiba edər; vazgeçirmeye çalışmaz, özü də iştirak edər. Bedbahttır o kadın ki zevcinin fıskına bakar, onu başqa bir surette taklit edər. Veyl o zevc və zevceye ki birbirini ateşe atmakta yardım edər. Yani medeniyet fanteziyelerine birbirini teşvik edər.

§50

İşte, Risale-i Nur’un bu mealdeki cümlelerinin manası budur ki: Bu zamanda aile hayatının və dünyevî və uhrevî saadetinin və kadınlarda ulvi seciyelerin inkişafının səbəbi, yalnız daire-i şeriattaki âdab-ı İslâmiyet’le ola bilər.

§51

Indi aile hayatında en mühim nöqtə budur ki: Kadın, kocasında fenalık və sadakatsizlik görse, o da kocasının inadına kadının vazife-i ailevîsi olan sadakat və emniyeti bozsa eynilə əsgərîdeki itaatin bozulması kimi o aile hayatının fabrikası zîr ü zeber olur. Bəlkə o kadın, elinden geldiyi qədər kocasının kusurunu ıslaha çalışmalıdır ki ebedî arkadaşını kurtarsın. Yoxsa o da özünü açıklık və saçıklıkla başkalara göstermeye və sevdirmeye çalışsa hər cihetle zərər edər. Çünki həqiqi sadakati bırakan, dünyada da cezasını görür. Çünki nâmahremlerin nazarından fıtratı korkar, sıkılır, çekilir. Nâmahrem iyirmi erkeğin on sekizinin nazarından istiskal edər. Erkek isə nâmahrem yüz kadından ancaq birisinden istiskal edər, bakmasından sıkılır. Kadın o cihette azap çektiği kimi sadakatsizlik ittihamı altına girer, zafiyetiyle birlikdə hukukunu muhafaza edə bilməz.

§52

Elhasıl: Necə ki kadınlar kahramanlıkta, ihlasta şəfqət itibarıyla erkeklere benzemedikleri kimi erkekler də o kahramanlıkta onlara yetişemirlər; elə də o masum hanımlar də sefahette heç bir vecihle erkeklere yetişemezler. Onun üçün fıtratlarıyla və zayıf yaradılışleriyle nâmahremlerden şiddetli korkarlar və çarşaf altında saklanmaya özlərini mecbur bilirler. Çünki erkek, səkkiz dakika zevk və ləzzət üçün sefahete girse ancaq səkkiz lira qədər bir şey zərər edər. Lakin kadın səkkiz dakika sefahetteki zevkin cezası olaraq dünyada də səkkiz ay ağır bir yükü karnında daşıyır və səkkiz sene də o hâmisiz çocuğun terbiyesinin meşakkatine girdiyi üçün sefahette erkeklere çata bilməz, yüz derece fazla cezasını çeker. Az olmayan bu nevi vukuat da gösterir ki mübarək taife-i nisaiye, fitrətən yüksək ahlâka menşe olduğu kimi fısk və sefahette dünya zevki üçün kabiliyetleri yox hükmündedir.

§53

Demək onlar, daire-i terbiye-i İslâmiye içinde mesud bir aile hayatını geçirmeye mahsus bir nevi mübarək mahlukturlar. Bu mübarekleri ifsad eden komiteler kahrolsunlar! Allah bu hemşirelerimi də bu serserilerin şerlerinden muhafaza eylesin, âmin!

§54

Hemşirelerim! Mahremce bu sözümü sizə söylürəm: Maişet derdi üçün serseri, ahlâksız, Frenk-meşrep bir kocanın tahakkümü altına girmektense fıtratınızdaki iktisat və kanaatle, köylü masum kadınların nafakalarını özləri çıkarmak üçün çalışmaları nevinden kendinizi idareye çalışınız, satmaya çalışmayınız. Əgər sizə münasib olmayan bir erkek kısmet olsa siz kısmetinize razı olunuz və kanaat ediniz. İnşâallah rızanız və kanaatinizle o da ıslah olur. Yoxsa şimdiki işitdiyim kimi mahkemelere boşanmak üçün müracaat edeceksiniz. Bu da haysiyet-i İslâmiye və şeref-i milliyemize yakışmaz!

§55

Üçüncü Nükte: Aziz hemşirelerim! Kat’iyen bilin ki daire-i meşruanın haricindeki zevklerde, lezzetlerde; on derece onlardan ziyade elemler və zahmetler bulunduğunu Risale-i Nur yüzer qüvvətli delillerle, hâdisatlarla ispat etmişdir. Uzun tafsilatı Risale-i Nur’da bulabilirsiniz.

§56

Ezcümle, Kiçik Sözler’den Altıncı, Yeddinci, Səkkizinci Sözler və Gençlik Rehberi mənim bedelime sizlərə tam bu həqiqəti gösterəcək. Onun üçün daire-i meşruadaki keyfe iktifa ediniz və kanaat getiriniz. Sizin hanenizdeki masum evlatlarınızla masumane sohbet, yüzer sinemadan daha ziyade zevklidir.

§57

Hem kat’iyen bilin ki bu hayat-ı dünyeviyede həqiqi ləzzət, iman dairesindedir və imandadır. Və a’mal-i salihanın hər birisinde bir manevî ləzzət var. Və dalalet və sefahette, bu dünyada də gayet acı və çirkin elemler bulunduğunu Risale-i Nur yüzer kat’î delillerle ispat etmişdir. Âdeta imanda bir cənnət çərdəyi və dalalette və sefahette bir cəhənnəm çərdəyi bulunduğunu, mən özüm çox tecrübelerle və hâdiselerle aynelyakîn görmüşüm və Risale-i Nur’da bu həqiqət tekrar ilə yazılmış. En şedit muannid və muterizlerin eline girip hem resmî ehl-i vukuflar və mahkemeler o həqiqəti cerh edememişler. Indi sizin kimi mübarək və masum hemşirelerime və evlatlarım hükmünde küçüklerinize, başta Tesettür Risalesi və Gençlik Rehberi və Kiçik Sözler mənim bedelime sizlərə ders versin.

§58

Mən işittim ki mənim sizə camide ders vermekliğimi arzu ediyorsunuz. Lakin mənim perişaniyetimle birlikdə hastalığım və çox esbab, bu vaziyete müsaade etmir. Mən də sizin üçün yazdığım bu dersimi okuyan və qəbul eden bütün hemşirelerimi, bütün manevî kazançlarıma və dualarıma Nur şakirdleri kimi dâhil etmeye qərar verdim. Əgər siz mənim bedelime Risale-i Nur’u kısmen elde edib okusanız və ya dinleseniz, o vaxt kaidemiz mûcibince bütün kardeşleriniz olan Nur şakirdlerinin manevî kazançlarına və dualarına da hissedar oluyorsunuz.

§59

Mən, indi daha ziyade yazacaktım lakin çox hasta və çox zayıf və çox ihtiyar və tashihat kimi çox vazifelerim bulunduğundan şimdilik bu kadarla iktifa ettim.

§60

اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى

§61

Duanıza möhtac kardeşiniz

§62

Said Nursî

§63

***

§64

[1] * Mahkemeye qarşı və mahkemeyi susturan lâyiha-i Temyizin müdafaatından bir parça:

§65

“Mən də adliyenin mahkemesine derim ki: Min üç yüz əlli senede və hər asırda üç yüz əlli milyon insanların hayat-ı içtimaiyesinde en kudsî və həqiqi və hakikatli bir düstur-u İlahîyi, üç yüz əlli min tefsirin tasdiklerine və ittifaklarına istinaden və min üç yüz əlli sene zarfında geçmiş ecdadımızın itikadlarına iktidaen tefsir eden bir adamı mahkûm eden haksız bir qərarı, əlbəttə rûy-i zeminde adalet varsa o qərarı red və bu hükmü nakzedəcəkdir!”

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol