Mektubat

Altıncı Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

§2

سَلَامُ اللّٰهِ وَ رَحْمَتُهُ وَ بَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمَا وَ عَلٰى اِخْوَانِكُمَا مَادَامَ الْمَلَوَانِ وَ تَعَاقَبَ الْعَصْرَانِ وَ مَادَارَ الْقَمَرَانِ وَ اسْتَقْبَلَ الْفَرْقَدَانِ

§3

Gayretli qardaşlarım, hamiyetli arkadaşlarım və dünya denilen diyar-ı gurbette medar-ı tesellilerim!

§4

Madam ki Cənabı-Haqq sizleri, fikrime ihsan ettiği manalara hissedar etmişdir; əlbəttə hissiyatıma da hissedar olmaq hakkınızdır. Sizleri ziyade müteessir etməmək üçün gurbetimdeki firkatimin ziyade elîm kısmını tayyedip bir kısmını sizlərə hikâye edəcəyəm. Belə ki:

§5

Bu iki üç aydır çox yalnız kaldım. Bazen on beş iyirmi günde bir defa misafir yanımda bulunur. Sair vaxtlarda yalnızım. Hem iyirmi güne yakındır, dağcılar yakınımda yox, dağıldılar.

§6

İşte gece vaxtı, bu garibane dağlarda sessiz sadâsız, yalnız ağacların hazînane hemhemeleri içinde özümü birbiri içinde beş muhtelif renkli gurbetlerde gördüm:

§7

Birincisi, ihtiyarlık sırrıyla, hemen ekseriyet-i mütləq ilə akran və ahbabım və akaribimden yalnız və garib kaldım. Onlar məni buraxıb âlem-i berzaha gittiklerinden neş’et eden hazîn bir gurbeti hissettim.

§8

İşte bu gurbet içinde ayrı digər bir daire-i gurbet açıldı. O da geçen bahar kimi alâkadar olduğum ekser mevcudat məni buraxıb gittiklerinden hasıl olan firkatli bir gurbeti hissettim.

§9

Və bu gurbet içinde bir daire-i gurbet daha açıldı ki vatanımdan və akaribimden ayrı düşüp yalnız kaldığımdan tevellüd eden firkatli bir gurbeti hissettim.

§10

Və bu gurbet içinde, gecenin və dağların garibane vaziyeti mənə rikkatli bir gurbeti daha hissettirdi.

§11

Və bu gurbetten də bu fâni misafirhaneden ebedü’l-âbâd tarafına harekete âmâde olan ruhumu fevkalâde bir gurbette gördüm.

§12

Birden Fesübhanallah dedim; bu gurbetlere və karanlıklara necə dayanılır, düşündüm. Kalbim feryat ilə dedi:

§13

Yâ Rab! Garibem, bîkesem, zaîfem, nâtüvanem, alîlem, âcizem, ihtiyarem.

§14

Bî-ihtiyarem, el-aman gûyem, afv cûyem, meded hâhem zidergâhet İlahî!

§15

Birden nur-u iman, feyz-i Kur’an, lütf-u Rahman imdadıma yetiştiler. O beş karanlıklı gurbetleri, beş nurani ünsiyet dairelerine çevirdiler. Lisanım حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖيلُ söyledi. Kalbim

§16

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظٖيمِ

§17

âyetini okudu. Aklım də ızdırabından və dehşetinden feryat eden nəfsimə hitaben dedi:

§18

Bırak biçarə feryadı, beladan kıl təvəkkül. Çünki feryat bela-ender, hata-ender beladır bil.

§19

Bela vereni buldunsa əgər; safa-ender, vefa-ender, atâ-ender beladır bil.

§20

Madam ki elə, bırak şekvayı şükret, çün belâbil, demâ keyfinden güler həmişə gül mül.

§21

Ger bulmazsan, bütün dünya cefa-ender, fena-ender, heba-ender beladır bil.

§22

Cihan dolu bela başında varken ne bağırırsın küçücük bir beladan, gel təvəkkül kıl.

§23

Təvəkkül ilə bela yüzünde gül, tâ o da gülsün; o güldükçe küçülür, edər tebeddül.

§24

Hem üstadlarımdan Mevlana Celaleddin’in nəfsinə dediyi kimi dedim:

§25

اُو گُفْتْ اَلَسْتُ و تُو گُفْتٖى بَلٰى شُكْرِ بَلٰى چٖيسْتْ كَشٖيدَنْ بَلَا §

§26

سِرِّ بَلَا چٖيسْتْ كِه يَعْنٖى مَنَمْ حَلْقَه زَنِ دَرْگَهِ فَقْر و فَنَا

§27

O vaxt nəfsim də: “Evet, bəli acizlik və təvəkkül ilə, möhtaclıq və iltica ilə nur kapısı açılır, zulmetler dağılır. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى نُورِ الْاٖيمَانِ وَ الْاِسْلَامِ” dedi. Meşhur Hikem-i Atâiye’nin bu fıkrası:

§28

مَاذَا وَجَدَ مَنْ فَقَدَهُ § وَ مَاذَا فَقَدَ مَنْ وَجَدَهُ

§29

Yani “Cənabı-Haqq’ı bulan, neyi kaybeder? Və Onu kaybeden, neyi kazanır?”

§30

Yani “Onu bulan hər şeyi bulur; Onu bulmayan heç bir şey bulmaz, bulsa da başına bela bulur.” ne derece âlî bir həqiqət olduğunu gördüm və طُوبٰى لِلْغُرَبَاءِ hadîsinin sırrını anladım, şükrettim.

§31

İşte qardaşlarım, karanlıklı bu gurbetler, çendan nur-u imanla nurlandılar lakin yenə məndə bir derece hükümlerini icra ettiler və belə bir düşünceyi verdiler: “Madam mən garibim və gurbetteyim və gurbete gidəcəyəm, əcəba bu misafirhanedeki vazifem bitmiş midir? Tâ ki sizleri və Sözler’i tevkil etsem və bütün bütün alâkamı kessem.” fikri hatırıma geldi. Onun üçün sizdən sormuşdum ki: “Acaba yazılan Sözler kâfi midir, noksanı var mı? Yani vazifem bitmiş midir? Tâ ki rahat-ı kalple özümü nurlu, zevkli həqiqi bir gurbete atıp, dünyayı unutup, Mevlana Celaleddin’in dediyi kimi

§32

دَانٖى سَمَاعِ چِه بُوَدْ بٖى خُودْ شُدَنْ زِهَسْتٖى

§33

اَنْدَرْ فَنَاىِ مُطْلَقْ ذَوْقِ بَقَا چَشٖيدَنْ

§34

deyip ulvi bir gurbeti arayabilir miyim?” deyə sizi o sualler ilə tasdi’ etmişdim.

§35

اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى

§36

Said Nursî

§37

***

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol