Mektubat

Yeddinci Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

§2

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

§3

Aziz qardaşlarım!

§4

Mənə söylemek üzere Şamlı Hâfız’a iki şey demişsiniz:

§5

Birincisi: “Hazret-i Peygamber aleyhissalâtü Vəssalamın Zeyneb’i tezevvücünü; eski zaman münafıkları kimi yeni zamanın ehl-i dalaleti də medar-ı tenkit bulurlar, nefsanî, şehvanî telakki edirlər.” diyorsunuz.

§6

Cavab: Yüz min defa hâşâ və kellâ! O dâmen-i muallâya belə pest şübehatın eli yetişmez. Bəli, on beş yaşından qırx yaşına qədər, hararet-i gariziyenin galeyanı hengâmında və hevesat-ı nefsaniyenin iltihabı zamanında, dost və düşmanın ittifakıyla kemal-i iffet və tamam-ı ismet ilə Haticetü’l-Kübra (r.anha) kimi ihtiyarca bir tək kadın ilə iktifa və kanaat eden bir zatın kırktan sonra, yani hararet-i gariziye tevakkufu hengâmında və hevesat-ı nefsaniyenin sükûneti zamanında kesret-i izdivaç və tezevvücatı, bizzarure və bilbedahe nefsanî olmadığını və başqa ehemmiyetli hikmetlere müstenid olduğunu, zerre qədər insafı olana ispat edər bir hüccettir.

§7

O hikmetlerden biri şudur ki: Zat-ı Risalet’in akvali kimi ef’al və ahvali və etvar və harekâtı də menabi-i din və şeriattır və ahkâmın me’hazleridir. Şıkk-ı zahirîsine sahabeler hamele oldukları kimi hususi dairesindeki mahfî ahvalâtından tezahür eden esrar-ı din və ahkâm-ı şeriatın hameleleri və râvileri də Ezvac-ı Tahirat’tır və bilfiil o vazifeyi îfa etmişlerdir. Esrar və ahkâm-ı dinin hemen yarısı, bəlkə onlardan gəlir. Demək bu azîm vazifeye, bir çox və meşrepçe muhtelif Ezvac-ı Tahirat lâzımdır.

§8

Gelelim Hazret-i Zeyneb’in tezevvücüne: Iyirmi Beşinci Söz’ün Birinci Şule’sinin Üçüncü Şuâ’ının misallerinden olan

§9

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ اَبَٓا اَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلٰكِنْ رَسُولَ اللّٰهِ وَ خَاتَمَ النَّبِيّٖنَ

§10

âyetine dair belə yazılmış ki insanların tabakatına göre bir tək ayə, müteaddid vücuhlarla, hər bir tabakanın fehmine göre bir mana ifade edir.

§11

Bir tabakanın bu ayədən hisse-i fehmi şudur ki: Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın hizmetkârı və ya “oğlum” hitabına mazhar olan Zeyd (ra) rivayet-i sahiha ilə itirafına binaen, izzetli zevcesini özünə manen küfüv bulmadığı üçün tatlik etmiş. Yani Hazret-i Zeyneb, başqa yüksək bir ahlâkta yaratılmış və bir peygambere zevce olacaq fıtratta olduğunu Zeyd, ferasetle hissetmiş və özünü ona zevc olacaq fıtratta özünə küfüv bulmadığından, manevî imtizaçsızlığa sebebiyet verdiyi üçün tatlik etmişdir. Allah’ın emriyle Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalam almış; yani زَوَّجْنَاكَهَا nın işarəiyle, o nikâh bir akd-i semavî olduğuna delâletiyle, hârikulâde və örf və muamelat-ı zahiriye fevkinde, sırf kaderin hükmüyledir ki Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalam, o hükm-ü kadere inkıyad göstermişdir və mecbur olmuşdur. Nəfs arzusuyla deyildir.

§12

Bu qədər hükmünün də ehemmiyetli bir hükm-ü şer’î və mühim bir hikmet-i âmmeyi və şümullü bir maslahat-ı umumiyeyi tazammun eden

§13

لِكَىْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنٖينَ حَرَجٌ فٖٓى اَزْوَاجِ اَدْعِيَٓائِهِمْ

§14

âyet-i kerîmesinin işarəiyle, büyüklerin küçüklere “oğlum” demeleri, zıhar meseleleri kimi yani karısına “Anam gibisin.” dese haram olduğu kimi deyildir ki ahkâm onunla değişsin. Hem büyüklerin raiyetlerine və peygamberlerin ümmetlerine pederane nazar və hitapları, vazife-i risalet itibarıyladır; şahsiyet-i insaniye itibarıyla deyildir ki onlardan zevce almaq uygun düşmesin?

§15

İkinci bir tabakanın hisse-i fehmi şudur ki: Bir böyük âmir, raiyetine pederane bir şəfqət ilə bakar. Əgər o âmir, zahirî və bâtınî bir padşah-ı ruhanî olsa merhameti, pederin yüz defa şefkatinden ileri gittiği üçün raiyetinin efradı, onun həqiqi evladı kimi ona peder nazarıyla bakarlar. Peder nazarı isə zevc nazarına inkılab edemediğinden və kız nazarı da zevce nazarına kolayca değişmediğinden efkâr-ı âmmede, Peygamber’in mü’minlerin kızlarını alması bu sırra uygun gelmediyi üçün Kur’an o vehmi def’ maksadıyla deyər: Peygamber, rahmet-i İlahiye hesabıyla sizə şəfqət edər, pederane muamele edər və risalet adına siz onun evladı gibisiniz. Lakin şahsiyet-i insaniye itibarıyla pederiniz deyildir ki sizdən zevce alması münasib düşmesin? Və sizlərə “oğlum” dese ahkâm-ı şeriat itibarıyla siz onun evladı olamazsınız!

§16

اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى

§17

Said Nursî

§18

***

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol