İfademin Kısacık Bir Tetimmesi
Mənbə mətni saxlanılır. Uyğun model olduqda tərcümə ayrıca göstərilir.
Şualar
On Dördüncü Şüa
Afyon Mahkemesine beyan edirəm ki:
Nazarınıza və kanun adaletine takdim edilen ifademde bulunan üç vecihle kanunsuz menzilimi basmak, məni sorguya çekmek və tevkif etmək; üç böyük mahkemelerin hürmetlerini kırmak və haysiyet və adaletlerine ilişmektir, bəlkə istihfaf etmektir.
Çünki üç mahkeme və üç ehl-i vukufun iki sene, iyirmi senelik kitablarımı və məktublarımı inceden inceye tetkikinden sonra ittifakla hem bizə beraet verildi hem kitablarımız və məktublarımız iade edildi. Və beraetten sonra üç sene fevkalâde bir inziva və şiddetli bir tarassud altında haftada yalnız zərərsiz bir məktub bazı dostlarıma yazardım. Dünya ilə alâkam kesilmiş kimi idi ki serbestiyet verildiyi halde memleketime gitmedim. Indi eyni meselede o üç mahkemenin âdilane hükümlerini hiçe saymak kimi meseleyi tazelendirmek, onların şerefini kırır.
Mənim hakkımda adalet eden o mahkemelerin haysiyetini muhafaza üçün mahkemenizden rica ederim; o eyni mesele olan “Risale-i Nur” və “cemiyetçilik” və “tarîkatçılık” və “ihlâl-i emniyet və asayişi bozmak” ihtimalinden başqa bir səbəb, bir mesele bulunuz, məni onunla muaheze ediniz. Mənim kusurlarım çoktur. Mən də sizə mes’uliyetime dair yardım edeceğime dair qərar verdim.
Çünki hapsin haricinde hapisten çox ziyade azap çektim. Indi mənim üçün medar-ı rahat, ya kabir ya hapistir. Hakikaten hayattan usandım. Bu iyirmi sene haps-i münferiddeki tazip və işkenceli tarassudlar, ihanetler artıq yeter. Sonra gayretullaha dokunur, bu vatana yazık olur. Sizlərə hatırlatıram. Bizim en metin melce və siperimiz:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖيلُ ۞ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظٖيمِ
***
Afyon Hükûmet və Mahkemesine və Zabıtasına daha bir neçə nöqtə maruzatım var
Birincisi: Ekser enbiyanın Şark’ta və Asya’da zuhurları və ağleb-i hükemanın Garp’ta və Avrupa’da gelmeleri, qədər-i ezelînin bir işarəidir ki Asya’da din hâkimdir. Felsefe ikinci derecededir. Bu remz-i kadere binaen, Asya’da hüküm süren dindar olmazsa da din lehine çalışanlara ilişmeməli, bəlkə teşvik etməlidir.
İkincisi: Kur’an-ı Hakîm bu zemin kafasının aklı və kuvve-i müfekkiresidir. Əgər el-iyazü billah, Kur’an küre-i arzın başından çıksa arz divane olacaq, akıldan boş kalan kafasını bir seyyareye çarpması, bir kıyamet kopmasına səbəb olması akıldan uzaq deyildir. Bəli Kur’an, arşı ferş ilə bağlamış bir zincir, bir hablullahtır. Cazibe-i umumiyeden ziyade, zemini muhafaza edir.
İşte bu Kur’an-ı Azîmüşşan’ın həqiqi və qüvvətli bir tefsiri olan Risale-i Nur; bu asırda bu vatanda bu millete, iyirmi seneden beri tesirini göstermiş böyük bir nemət-i İlahiye və sönmez bir mu’cize-i Kur’aniyedir. Hükûmet ona ilişmek və talebelerini ondan ürkütüp vazgeçirmek deyil bəlkə himaye etmək və okunmasına teşvik etmək gerektir.
Üçüncüsü: Ehl-i imandan bütün gelenler, maziye gidenlere mağfiret dualarıyla və hasenatlarını onların ruhlarına bağışlamalarıyla yardımlarına binaen Denizli Mahkemesinde demişdim:
“Mahkeme-i kübrada milyarlar ehl-i iman olan davacılar tarafından Kur’an hakikatlerine hizmet eden Nur talebelerini mahkûm və pərişan etmək isteyenlerden və sizlerden sorulsa ki serbestiyet kanunuyla dinsizlerin, komünistlerin neşriyatlarına və anarşiliği yetiştiren cemiyetlerine müsamahakârane baxıb ilişmediğiniz halde, vatanı və milleti anarşistlikten və dinsizlik və ahlâksızlıktan və vatandaşlarını ölümün idam-ı ebedîsinden kurtarmaya çalışan Risale-i Nur və talebelerini, hapisler və tazyiklerle pərişan etmək istediniz, deyə sizlerden sorulsa ne cavab vereceksiniz? Biz də sizlerden soruruq!” Onlara demişdim. O zaman o insaflı, adaletli zatlar bizi beraet ettirdiler, adliyenin adaletini gösterdiler.
Dördüncüsü: Mən bekliyordum ki ya Ankara və ya Afyon məni sorguda –çox böyük meseleler üçün Nurların o meselelere hizmeti cihetinde– bir meşveret dairesine alıb bir sual və cavab beklerdim. Bəli, üç yüz əlli milyon Müslümanların eski kardeşliğini və muhabbetini və hüsn-ü zannını və manevî yardımlarını bu memleketteki millete kazandıracaq çareleri bulmak ki en qüvvətli çarə və vesile Risale-i Nur olduğuna bir emaresi şudur:
Bu sene Mekke-i Mükerreme’de gayet böyük bir âlim hem Hint lisanına hem Arap lisanına Nur’un böyük mecmualarını tercüme edib Hindistan’a və Arabistan’a göndererek en qüvvətli nöqtə-i istinadımız olan vahdet və uhuvvet-i İslâmiyeyi temine çalıştığı kimi Türk milletinin daima dinde və imanda ileri olduğunu Nur Risaleleri ilə gösterir, demişler.
Hem beklerdim ki “Vatanımızda anarşiliğe inkılab eden komünist tehlikesine qarşı Nurların hizmeti ne derecededir və bu mübarək vatan bu dehşetli seyelandan necə muhafaza ediləcək?” kimi dağ misillü meselelerin sorulmasının lüzumu varken, sinek kanadı qədər ehemmiyeti olmayan və heç bir medar-ı mes’uliyet olmayan cüz’î və şahsî və garazkârların iftiralarıyla habbe, kubbeler yapılmış meseleler üçün bu ağır şerait altında heç ömrümde çekmediyim bir perişaniyetime sebebiyet verildi. Bizə üç mahkemenin sorduğu və beraet verdiyi eyni meselelerden və âdi və şahsî bir iki mesele üçün manasız sualler edildi.
Beşincisi: Risale-i Nur’la mübareze edilmez, o mağlup olmaz. Iyirmi senedir en muannid feylesofları susturur. İman hakikatlerini güneş kimi gösterir. Bu memlekette hükmeden, onun kuvvetinden istifadə etmək gerektir.
Altıncısı: Mənim ehemmiyetsiz şahsımın kusurlarıyla məni çürütmek və ihanetlerle nazar-ı âmmeden düşürmek Risale-i Nur’a zərər verməz, bəlkə bir cihette qüvvət verir. Çünki mənim bir fâni dilime bedel Risale-i Nur’un yüz min nüshalarının bâki dilleri susmaz, konuşur. Və hâlis talebeleri, minlərlə qüvvətli lisanlar ilə o kudsî və küllî vazife-i Nuriyeyi indiyə qədər olduğu kimi inşâallah kıyamete qədər devam ettirecekler.
Yedincisi: Sâbık mahkemelerde dava etdiyim və hüccetlerini gösterdiyimiz kimi; bizim gizli düşmanlarımız və hükûmeti iğfal və bir kısım erkânını evhamlandıran və adliyeleri aleyhimize sevk eden resmî və gayr-ı resmî muarızlarımız ya gayet fena bir surette aldanmış və ya aldatılmış və ya anarşilik hesabına gayet gaddar bir ihtilalcidir və ya İslâmiyet’e və həqiqət-i Kur’an’a qarşı mürtedane mücadele eden bir dessas zındıktır ki bizə hücum etmək üçün istibdad-ı mütləq cumhuriyet namını vermekle, irtidad-ı mutlakı rejim altına almakla, sefahet-i mütləq medeniyet namını takmakla, cebr-i keyfî-i küfrîye kanun namını vermekle hem bizi pərişan hem hükûmeti iğfal hem adliyeyi bizimlə manasız meşgul eylediler. Onları Kahhar-ı Zülcelal’in kahrına havale edib özümüzü onların şerrinden muhafaza üçün حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖيلُ kalesine iltica ederiz.
Sekizincisi: Geçen sene Ruslar, çoklukla hacıları hacca gönderip onlar ilə propaganda yapıp ki Ruslar başqa milletlerden ziyade Kur’an’a hürmetkâr deyə âlem-i İslâm’ı din noktasında bu vatandaki dindar millet aleyhine çevirmeye çalıştığı eyni zamanda; Risale-i Nur’un böyük mecmuaları hem Mekke-i Mükerreme’de hem Medine-i Münevvere’de hem Şam-ı Şerif’te hem Mısır’da hem Halep’te âlimlerin takdirleri altında kısmen intişarlarıyla, o komünist propagandasını kırdığı kimi âlem-i İslâm’a gösterdi ki:
Türk milleti və kardeşleri eskisi kimi dinine və Kur’an’ına sahiptir və sair ehl-i İslâm’ın dindar böyük bir kardeşi və Kur’an hizmetinde kahraman kumandanıdır deyə o ehemmiyetli, kudsî merkezlerde o Nur mecmuaları bu həqiqəti gösterdiler.
Əcəba Nur’un bu qiymətli hizmet-i milliyesi bu tarz işkencelerle mukabele görse zemini hiddete getirmez mi?
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Hapis musibetine düşenlere merhametkârane, sadakatle hariçten gelen erzaklarına nezaret və yardım edenlere qüvvətli bir teselliyi üç noktada beyan edəcəyəm:
Birinci Nöqtə: Hapiste geçen ömür günleri, hər bir gün on gün qədər bir ibadət kazandırabilir və fâni saatleri, meyvələri cihetiyle manen bâki saatlere çevirebilir və beş on sene ceza, milyonlar sene haps-i ebedîden kurtulmaya vesile ola bilər.
İşte ehl-i iman üçün bu çox böyük və çox qiymətli kazancın şartı, farz namazını kılmak və hapse sebebiyet veren günahlardan tövbe etmək və səbir içinde şükretmektir. Zaten hapis çox günahlara manidir, meydan vermir.
İkinci Nöqtə: Zeval-i ləzzət elem olduğu kimi zeval-i elem də lezzettir. Bəli, hər kəs geçmiş ləzzətli, safalı günlerini düşünse teessüf və tahassür elem-i manevîsini hissedip “Eyvah!” deyər. Və geçmiş musibetli, elemli günlerini tahattur etse zevalinden bir manevî ləzzət hisseder ki “Elhamdülillah şükür, o bela sevabını bıraktı, gitti.” deyər. Ferah ilə teneffüs edər. Demək bir saat muvakkat elem, zevaliyle ruhta bir manevî ləzzət bırakır və ləzzətli saat, bilakis elem bırakır.
Madam ki həqiqət budur və madam ki geçmiş musibet saatleri, elemleri ilə birlikdə ma’dum və yox olmuş və geləcək bela günleri indi ma’dum və yoxdur və yoktan elem yox və ma’dumdan elem gəlməz. Mesela, bir neçə gün evvel aç və susuz olmasından, bir iki gün sonra aç və susuz olmaq ihtimalinden bugün onlar niyetiyle mütemadiyen ekmek yese və su içse ne derece divaneliktir.
Eynilə elə də geçmiş və geləcək elemli saatleri –ki heç və ma’dum və yox olmuşlar– indi onları düşünüb sabırsızlık göstermek və kusurlu nəfsini buraxıb Allah’tan şekva etmək kimi “Oof, of!” demək divaneliktir. Əgər sağa sola yani geçmiş və geleceğe qarşı səbir kuvvetini dağıtmazsa və hazır saate və o güne qarşı tutsa tam kâfi gəlir. Sıkıntı ondan bire iner.
Hattâ şekva olmasın, mən bu üçüncü Medrese-i Yusufiyede, bir neçə gün zarfında, heç ömrümde görmediyim maddî və manevî sıkıntılı, hastalıklı musibetimde, hususan Nur’un hizmetinden mahrumiyetimden gelen meyusiyet və kalbî və ruhî sıkıntılar məni ezdiyi sırada, inayet-i İlahiye bu mezkûr həqiqəti gösterdi. Mən də sıkıntılı hastalığımdan, hapsimden razı oldum. Çünki mənim kimi kabir kapısında bir bîçareye, gafletle geçebilir bir saati, on saat ibadət saatleri etmək böyük bir kârdır deyə şükreyledim.
Üçüncü Nöqtə: Şefkatkârane hizmetiyle yardım etmək və möhtac oldukları rızıklarını ellerine vermək və manevî yaralarına tesellilerle merhem sürmek, az bir amel ilə böyük bir kazanç var. Və dışarıdan gelen yemeklerini onlara vermək, eyni yemek qədər o gardiyan və gardiyan ilə birlikdə dâhilde və hariçte biçarə mahpuslara çalışanlara bir sadaka hükmünde defter-i hasenatına yazılır. Hususan musibetzede, ihtiyar və ya hasta və ya fakir və ya garib olsa o sadaka-i maneviyenin sevabını çox ziyadeleştirir.
İşte bu qiymətli kazancın şartı, farz namazını kılmaktır. Tâ ki o hizmeti, lillah üçün olsun. Hem bir şartı da sadakat və şəfqət və sevinçle və minnet etməmək tarzda yardımlarına koşmaktır.
***
Denizli Müdafaatında izahı və ispatı bulunan bir meselenin kısacık bir hülâsasıdır.
Bir dehşetli kumandan deha və zekâvetiyle ordunun müsbet hasenelerini özünə alıb və kendinin menfî seyyielerini o orduya vererek, o efrad adedince haseneleri, gazilikleri bire indirdiyi və seyyiesini o ordu efradına isnad edərək onların adedince seyyieler hükmüne getirdiğinden dehşetli bir zulüm və hilaf-ı həqiqət olmasından; mən qırx sene evvel beyan etdiyim bir hadîsin o şahsa vurduğu tokada binaen, sâbık mahkemelerimizde mənə hücum eden bir müddeiumumîye dedim:
“Gerçi onu hadîslerin ihbarıyla kırıram lakin ordunun şerefini muhafaza və böyük hatalardan vikaye ederim. Sən isə bir tək dostun üçün Kur’an’ın bayraktarı və âlem-i İslâm’ın kahraman bir kumandanı olan ordunun şerefini kırırsan və hasenelerini hiçe indirirsən.”
***
Gençlik Rehberi’nin Kiçik Bir Hâşiyesi
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Risale-i Nur’daki həqiqi teselliye mahpuslar çox möhtactırlar. Hususan gençlik darbesini yeyip taze və şirin ömrünü hapiste geçirenlerin Nurlara ekmek qədər ihtiyaçları var.
Bəli gençlik damarı, akıldan ziyade hissiyatı dinler. His və heves isə kördür, âkıbeti görməz. Bir dirhem hazır ləzzəti, ileride bir batman lezzete tercih edər. Bir dakika intikam ləzzəti ilə katleder, seksen min saat hapis elemlerini çeker və bir saat sefahet keyfiyle bir namus meselesinde, minlərlə gün hem hapsin hem düşmanının endişesinden sıkıntılarla ömrünün saadeti mahvolur.
Bunlara kıyasen biçarə gençlerin çox vartaları var ki en tatlı hayatını en acı və acınacaq bir hayata çevirirlər.
Və bilhassa şimalde koca bir devlet, gençlik hevesatını elde edərək bu asrı fırtınalarıyla sarsır. Çünki âkıbeti görmeyen kör hissiyatla hərəkət eden gençlere, ehl-i namusun güzel kızlarını və karılarını ibahe edər. Bəlkə hamamlarında erkek kadın birlikdə çıplak olaraq girmelerine izin vermeleri cihetinde bu fuhşiyatı teşvik edər. Hem serseri və fakir olanlara zenginlerin mallarını helâl edər ki bütün beşer bu musibete qarşı titrir.
İşte bu asırda İslâm və Türk gençleri, kahramanane davranıp iki cihetten hücum eden bu tehlikeye qarşı Risale-i Nur’un Meyvə və Gençlik Rehberi kimi keskin kılınçlarıyla mukabele etmeleri elzemdir. Yoxsa o biçarə genç, hem dünya istikbalini və mesud hayatını hem âhiretteki saadetini və hayat-ı bâkiyesini azaplara, elemlere çevirip mahveder və sû-i istimal və sefahetle hastahanelere və hissiyat taşkınlıklarıyla hapishanelere düşer. Eyvahlar, esefler ilə ihtiyarlığında çox ağlayacaq.
Əgər terbiye-i Kur’aniye və Nur’un hakikatleriyle özünü muhafaza eylese tam bir kahraman genç və mükemmel bir insan və mesud bir Müslüman və sair canlılara, heyvanlara bir nevi sultan olur.
Bəli bir genç, hapiste iyirmi dörd saat hər günkü ömründen tək bir saatini beş farz namazına sarf etse və ekser günahlardan hapis mâni olduğu kimi o musibete sebebiyet veren hatadan də tövbe edib sair zərərli, elemli günahlardan çekilse hem hayatına hem istikbaline hem vatanına hem milletine hem akrabasına böyük faydası olması kimi; o on, on beş senelik fâni gençlikle ebedî, parlak, bâki bir gençliği kazanacağını başta Bəyanı Möcüzə Quran, bütün kütüb və suhuf-u semaviye kat’î haber verib müjde edir.
Bəli o şirin, güzel gençlik nemətinə istikametle, taatle şükretse hem ziyadeleşir hem bâkileşir hem lezzetlenir. Yoxsa hem belalı olur hem elemli, gamlı, kâbuslu olur, gedər. Hem akrabasına hem vatanına hem milletine muzır bir serseri hükmüne geçirmeye sebebiyet verir.
Əgər mahpus, zulmen mahkûm olmuş isə farz namazını kılmak şartıyla hər bir saati, bir gün ibadət hükmünde olduğu kimi o hapis onun hakkında bir çilehane-i uzlet olub eski zamanda mağaralara girerek ibadət eden münzevi salihlerden sayılabilirler.
Əgər fakir və ya ihtiyar və ya hasta və iman hakikatlerine müştak isə farzını etmək və tövbe etmək şartıyla hər bir saatleri də yirmişer saat ibadət olub hapis ona bir istirahathane və merhametkârane ona bakan dostlar üçün bir muhabbethane, bir terbiyehane, bir dershane hükmüne geçer. O hapiste durmakla haricindeki müşevveş, hər tarafta günahların hücumlarına maruz serbestiyetten daha ziyade hoşlanabilir. Hapisten tam terbiye alır. Çıktığı zaman bir kātil, bir müntakim olaraq deyil bəlkə tövbekâr, tecrübeli, terbiyeli, millete menfaatli bir adam çıkar.
Hattâ Denizli hapsindeki zatların az bir zamanda Nurlardan fevkalâde hüsn-ü ahlâk dersini alanlarını gören bazı alâkadar zatlar demişler ki: “Terbiye üçün on beş sene hapse atmaktansa on beş hafta Risale-i Nur dersini alsalar daha ziyade onları ıslah edər.”
Madam ki ölüm ölmür və ecel gizlidir, hər vaxt gelebilir. Və madam ki kabir kapanmır, kafile kafile arkasından gelenler oraya girip kaybolurlar. Və madam ki bu hayat-ı dünyeviye gayet süratle gidir. Və madam ki ölüm, ehl-i iman hakkında idam-ı ebedîden terhis tezkeresine çevrildiğini, həqiqət-i Kur’aniye ilə Risale-i Nur güneş kimi göstermiş və ehl-i dalalet və sefahet hakkında göz ilə göründüğü kimi bir idam-ı ebedîdir, bütün mahbubatından və mevcudattan bir firak-ı lâyezalîdir.
Əlbəttə və əlbəttə heç bir şübhə kalmaz ki en bahtiyar odur ki səbir içinde şükredip hapis müddetinden tam istifadə edərək, Nurlar dersini alarak, istikamet dairesinde imanına və Kur’an’a hizmete çalışır.
Ey zevk və lezzete müptela insan! Mən yetmiş yaşımda minlərlə tecrübelerle və hüccetlerle və hâdiselerle aynelyakîn bildim ki:
Həqiqi zevk və elemsiz ləzzət və kedersiz sevinç və hayattaki saadet yalnız imandadır və iman həqiqətləri dairesinde bulunur. Yoxsa dünyevî bir lezzette çox elemler var. Bir üzüm tanesi yedirir, on tokat vurur, hayatın lezzetini kaçırır.
Ey hapis musibetine düşen bîçareler! Madam ki dünyanız ağlır və tatlı hayatınız acılaştı; çalışınız, âhiretiniz də ağlamasın və hayat-ı bâkiyeniz gülsün, tatlılaşsın, hapisten istifadə ediniz. Necə bazen ağır şerait altında düşman qarşısında bir saat nöbet, bir sene ibadət hükmüne geçebilir. Elə də sizin ağır şerait altında hər bir saat ibadət zahmeti, çox saatler olub o zahmetleri rahmetlere çevirir.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Sizi taziye deyil bəlkə tebrik edirəm. Madam ki qədər-i İlahî bizi bu üçüncü Medrese-i Yusufiyeye bir hikmət üçün sevk etti və bir kısım rızkımızı bizə burada yedirəcək və rızkımız bizi buraya çağırdı və madam ki indiyə qədər kat’î tecrübelerle عَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ sırrına inayet-i İlahiye bizi mazhar etmiş və madam ki Medrese-i Yusufiyedeki yeni kardeşlerimiz hamıdan çox Nurlardaki teselliye möhtactırlar və adliyeciler, memurlardan ziyade Nur kaidelerine və sair kudsî kanunlarına ihtiyaçları var və madam ki Nur nüshaları çox kesretle hariçteki vazifenizi görürlər və fütuhatları tevakkuf etmir və madam ki burada hər bir fâni saat, bâki ibadət saatleri hükmüne geçer.
Əlbəttə biz bu hâdiseden –mezkûr nöqtələr üçün– kemal-i səbir və metanet içinde mesrurane şükretmemiz lâzımdır. Denizli hapsinde teselli üçün yazdığımız bütün o kiçik məktubları sizə də eynilə tekrar ederim. İnşâallah o hakikatli fıkralar sizi də müteselli edərlər.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Hədsiz şükür ederim ki Risale-i Nur’un həqiqi sahipleri olan müftüler, vaizler, imamlar, hocalardan manevî kahramanlar meydana çıktılar. Indiyə qədər Nur’un fedakârları; gençler, mektepliler, muallimler idi. Min bârekellah Edhem İbrahimler, Ali Osmanlar ehl-i medresenin yüzlerini ak ettiler, çekingenliklerini cesarete çevirdiler.
Sâniyen: Hâlisane faaliyetlerinden və heyecanlarından neş’et eden bu hâdiseden teessüf etmesinler. Çünki Denizli hapsi netice itibarıyla, ihtiyatsız hərəkət edenleri tebrik ettirdi. Zəhmət çox az, faide-i maneviye çoxlu oldu. İnşâallah bu üçüncü Medrese-i Yusufiye, ikinciden geri kalmayacaq.
Sâlisen: Meşakkat derecesinde sevabın ziyadeleşmesi cihetinde, bu şiddetli hale şükretmeliyiz. Vazifemiz olan hizmet-i imaniyeyi ihlasla yapmaya çalışmalı, vazife-i İlahiye olan muvaffakıyet və hayırlı neticeleri vermək cihetine karışmamalıyız. خَيْرُ الْاُمُورِ اَحْمَزُهَا deyip bu çilehanedeki sıkıntılara səbir içinde şükretmeliyiz. Amelimizin makbuliyetine bir alâmet və kudsî mücahedemizin imtihanında tam bir şehadetname almamıza bir emaredir bilmeliyiz.
***
Başta müdür olaraq hapsin heyet-i idaresine sureten ehemmiyetsiz lakin bence çox ehemmiyetli bir maruzatım var.
Iyirmi iki sene tecrid-i mutlak içinde geçen hayatım və yetmiş beş yaşında vücudumun aşılara tahammülü yoxdur. Hattâ çox zaman evvel məni aşıladılar, iyirmi sene onun eseri olaraq cerahat yapırdı. Müzmin bir zehir hükmüne geçti. Emirdağı’nda iki doktor və arkadaşlarım bunu bilirlər. Hem dörd sene evvel, Denizli’de məni də umum mahkûmlar içinde aşıladılar. Hiçbirisine zərər olmadığı halde, məni iyirmi gün hasta eyledi. Hıfz-ı İlahî ilə, mənim üçün tehlikeli olan hastahaneye gitmeye mecbur edilmedim. Kat’iyen vücudum aşıya gəlməz. Hem mazeretim kuvvetlidir. Hem yetmiş beş yaşında gayet zayıf olduğumdan on yaşında bir çocuğa edilen aşıya ancaq tahammül ederim. Hem madam ki daima tecrid-i mutlak içindeyim, mənim başkalarla temasım yox. Hem bir ay evvel iki doktoru vali Emirdağı’na gönderdi, məni tam muayene ettiler; heç bir sâri hastalık bulunmadığı, yalnız gayet zafiyetten və tecrit və ihtiyarlıktan və kulunç hastalığından başqa bir şey bulamadılar. Əlbəttə bu hal, məni kanunca aşılamaya mecbur etməz.
Hem böyük bir ricam var, məni hastahaneye sevk etmeyiniz. Bütün hayatımda, hususan bu iyirmi iki sene tecrid-i mutlak ömrümde tahammül edemediyim bir vaziyete, yani tanımadığım hasta bakıcıların hükmü altına mecbur etmeyiniz. Gerçi bu sıralarda kabre girmeyi hoş görmeye başlamışdım. Lakin insaniyetlerini gördüyüm bu hapsin heyet-i idaresinin hatırları və mahpusların tesellileri üçün şimdilik hapsi kabre tercih ettim.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Mənim şahsıma edilen eziyet və ihanetlerden müteessir olmayınız. Çünki Risale-i Nur’da bir kusur bulamırlar, onun bedeline mənim ehemmiyetsiz və çox kusurlu şahsımla uğraşırlar. Mən bundan memnunum. Risale-i Nur’un selâmetine və şerefine minlərlə şahsî elemler, belalar, tahkirler görsem yenə müftehirane şükretmek, Nur’dan aldığım dersin muktezasıdır və onun üçün mənə bu cihette acımayınız.
Sâniyen: Çox geniş və şiddetli və merhametsiz bu taarruz və hücum, şimdilik yirmiden bire indi. Minlərlə haslar yerinde bir neçə zat və yüz minlərlə alâkadarlar bedeline mahdud bir neçə yeni kardeşleri topladılar. Demək inayet-i İlahiye ilə çox hafif bir surete çevrilmiş.
Sâlisen: İnayet-i Rabbaniye ilə, iki sene aleyhimizde plan çeviren sâbık vali def’oldu və aleyhimizde həddindən artıq evhamlandırılan Dâhiliye Vekilinin hemşehriliği və nesilce cedleri ziyade dindarlık cihetiyle bu dehşetli hücumu çoxlu hafifleştirdiğine qüvvətli bir ihtimal var. Onun üçün meyus olmayınız və telaş etmeyiniz.
Râbian: çoxlu tecrübelerle və hâdiselerle kat’î kanaat verəcək bir tarzda, Risale-i Nur’un ağlamasıyla ya zemin titrer və ya hava ağlar. Gözümüzle çox gördüyümüz və kısmen mahkemede də ispat ettiğimiz kimi; tahminimce, bu kış emsalsiz bir tarzda yaz kimi –bidayette– gülmesi, Risale-i Nur’un perde altında teksir makinesiyle gülmesine və intişarına tevafuku və hər tarafta taharri və müsadere endişesiyle tevakkufla ağlamasına, birdenbire kış dehşetli hiddeti və ağlamasıyla tetabuku, qüvvətli bir emaredir ki həqiqət-i Kur’aniyenin bu asırda parlak bir mu’cize-i kübrasıdır, zemin və kainat onun ilə alâkadar…
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bugün birden hatıra geldi ki mesele-i Nuriye münasibətilə bu medreseye qədər-i İlahî və kısmetin sevkiyle gelenleri taziye yerine tebrik eyle. Çünki ekseriyetin hər biri iyirmi, otuz, bəlkə yüz, bəlkə min masum kardeşlerimize bedel gəlib onları bir derece zahmetten kurtarır.
Hem Nur’la imana hizmetiniz devam etmekle birlikdə, hər biri az zamanda çox hizmet etmiş, bazıları on senede yüz senelik iş görmüş gibidir.
Hem bu yeni Medrese-i Yusufiyenin imtihanında bulunup onun geniş və küllî və qiymətli neticelerine bilfiil hissedar olmaq üçün bu zahmetli mücahedeye girirlər. Və kolayca, görmelerine müştak oldukları hâlis, sadık kardeşlerini görüb tatlı bir ders alıb verirlər.
Hem madam ki dünyanın istirahat zamanları devam etmir, boşu boşuna gidir; əlbəttə belə az zahmetle çox kâr kazananlar tebrike lâyıktırlar.
Qardaşlarım bu geniş hücum Risale-i Nur’un fütuhatına qarşıdır. Lakin anladılar ki Nurlara iliştikçe daha ziyade parlar, ders dairesi genişlenip ehemmiyet kesbeder və mağlup olmaz. Yalnız “sırran tenevverat” perdesi altına girer. Onun üçün planı değiştirdiler, zahiren Nurlara ilişmirlər.
Biz madam ki inayət altındayız, əlbəttə kemal-i səbir içinde şükretmeliyiz.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Garib və latîf iki halimi beyan etmək lâzım geldi:
Birincisi: Mənim tecrid-i mutlakta sizin kimi canımdan ziyade sevdiyim kardeşlerimle serbest görüşemediğimde bir inayet-i İlahiye və bir maslahat bulunduğu kalbime ihtar edildi. Çünki əlli lirayı yolda sarf edib görüşmek üçün Emirdağı’na gələrək əlli dakika, bazı on dakika, bazı heç görüşmeden giden çox âhiret kardeşlerimiz, birer bahane ilə özlərini bu Medrese-i Yusufiyeye atacaklardı. Mənim dar vaktim və inzivadan gelen halet-i ruhiyem bıraksa o fedakâr dostlar ilə tam sohbet etmeye hizmet-i Nuriye müsaade etmezdi.
İkincisi: Bir zaman meşhur bir allâmeyi, harbin müteaddid cephesinde cihada gidenler görmüşler, ona demişler. O da demiş: “Mənə sevap kazandırmak və derslerimden ehl-i imana istifadə ettirmek üçün mənim şeklimde bazı evliyalar mənim yerimde işler görmüşler.” Eynilə bunun kimi Denizli’de camilerde məni gördükleri hattâ resmen ihbar edilmiş və müdür və gardiyana aksetmiş. Bazıları telaş edərək “Kim ona hapishane kapısını açır?” demişler. Hem burada də eynilə elə olur.
Halbuki mənim çox kusurlu, ehemmiyetsiz şahsiyetime çox cüz’î bir hârika isnadına bedel, Risale-i Nur’un hârikalarını ispat edib gösteren Sikke-i Gaybî mecmuası yüz derece, bəlkə min derece ziyade Nurlara itimat kazandırır və makbuliyetine imza basar. Hususan Nur’un kahraman talebeleri, hakikaten hârika halleri və kalemleriyle imza basırlar.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Məni merak etmeyiniz, mən sizinlə birlikdə bir binada bulunduğumdan bahtiyarım, memnun və mesrurum.
Indi vazifemiz: Bir müdafaa nüshası Isparta’ya gitsin. Mümkün isə hem yeni hurufla hem makine ilə eski huruf iyirmi nüsha çıksın. Hattâ oranın müddeiumumuna gösterilsin. Hem bir nüsha avukatımıza bizzat verilsin və ayrı bir nüsha da müdüre verib tâ onu da dava vekilimize o versin. Hem Ankara makamatına yeni harfle birlikdə eski harfle Denizli’de olduğu kimi gönderiləcək. Mümkün isə beş nüsha makamata hazırlansın. Çünki müsadere edilen Nurlar, eski harfle o makamata, hususan Diyanet Riyaseti heyetine gönderilmiş, sonra buraya gelmiş.
Hem vekilimiz Ahmed Bey’e haber veriniz ki müdafaayı makine ilə yazdığı vaxt sıhhatine çoxlu dikkat etsin. Çünki ifadelerim başkasına benzemir. Bir harfin və bazen bir noktanın yanlışıyla bir mesele değişir, mana bozulur. Hem buraya gelen iki makine, sizə müsaade verilmezse geri gitsinler.
Hem telaş edib sıkılmayınız, meyus olmayınız. اِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا sırrıyla, inayet-i İlahiye inşâallah çabuk imdadımıza yetişir.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Risale-i Nur mənim bedelime sizlerle görüşür, desə müştak yeni kardeşlerimize güzelce ders verir. Nurlarla ya okumak və ya okutmak və ya yazmak suretindeki meşguliyet; tecrübelerle kalbe ferah, ruha rahat, rızka bereket, vücuda sıhhat verir.
Indi Hüsrev kimi Nur kahramanı sizə ihsan edildi. İnşâallah bu Medrese-i Yusufiye də Medresetü’z-Zehranın bir mübarək dershanesi olacaq. Mən indiyə qədər Hüsrev’i ehl-i dünyaya göstermiyordum, gizlerdim. Lakin neşredilen mecmualar, onu ehl-i siyasete tamamıyla gösterdi, gizli bir şey kalmadı. Onun üçün mən onun iki üç hizmetini has kardeşlerime izhar ettim. Hem mən hem o, daha gizlemek deyil, lüzum isə eyni həqiqət beyan ediləcək.
Lakin şimdilik qarşımızda həqiqəti dinleyecekler içinde dehşetli və tezahür etmiş iki muannid hem zındıka hem komünist hesabına –biri Emirdağı’nda malûm olmuş, biri də burada– gayet dessasane, aleyhimizde iftiralarla memurları ürkütmeye çalışırlar. Onun üçün biz şimdilik çox ihtiyat edib telaş etməmək və inayet-i İlahiyenin imdadımıza gelmesini təvəkkül ilə beklemek lâzımdır.
***
Ey hapis arkadaşlarım və din qardaşlarım!
Sizə hem dünya azabından hem âhiret azabından kurtaracaq bir həqiqəti beyan etmək, kalbime ihtar edildi. O da şudur:
Mesela biri, birisinin kardeşini və ya akrabasını öldürmüş. Bir dakika o hiddet yüzünden milyonlar dakika hem kalbî sıkıntı hem hapis azabını çeker. Və maktûlün akrabası də intikam endişesiyle və qarşısında düşmanını düşünmesiyle, hayatının lezzetini və ömrünün zevkini kaçırır. Hem korku hem hiddet azabını çekir. Bunun tək bir çarəsi var:
O da Kur’an’ın emretdiyi və hak və həqiqət və maslahat və insaniyet və İslâmiyet iktiza və teşvik ettikleri olan barışmak və musalaha etmektir. Bəli, həqiqət və maslahat sulhtur. Çünki ecel birdir, değişmez. O maktûl, herhalde ecel geldiğinden daha dünyada kalmayacaktı. O kātil isə o kaza-i İlahiyeye vasıta olmuş. Əgər barışmak olmazsa iki taraf da daima korku və intikam azabını çekerler. Onun içindir ki “Üç günden fazla bir mü’min digər bir mü’mine küsmemek” İslâmiyet emredir.
Əgər o katl, bir adâvetten və bir kinli garazdan gelmemişse və bir münafık o fitneye vesile olmuş isə çabuk barışmak elzemdir. Yoxsa o cüz’î musibet böyük olur, devam edər.
Əgər barışsalar və öldüren tövbe etse və maktûle hər vaxt dua etse o halde hər iki taraf çox kazanırlar və qardaş kimi olurlar. Bir gitmiş kardeşe bedel, bir neçə dindar kardeşleri kazanır. Kaza və qədər-i İlahîye teslim olub düşmanını affeder və bilhassa madam ki Risale-i Nur dersini dinlemişler, əlbəttə mabeynlerinde bulunan bütün küsmekleri bırakmaya hem maslahat və istirahat-i şahsiye və umumiye iktiza edirlər.
Necə ki Denizli hapsinde birbirine düşman bütün mahpuslar, Nurlar dersiyle birbirine qardaş oldular və bizim beraetimize bir səbəb olub hattâ dinsizlere, serserilere də o mahpuslar hakkında “Mâşâallah, bârekellah” dedirttiler, o mahpuslar tam teneffüs ettiler.
Mən burada gördüm ki bir tək adamın yüzünden yüz adam sıkıntı çekip birlikdə teneffüse çıkmırlar. Onlara zulüm olur. Mert və vicdanlı bir mü’min, kiçik və cüz’î bir hata və ya menfaatle yüzer zərəri ehl-i imana verməz. Əgər hata etse, verse çabuk tövbe etmək lâzımdır.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Mən hem Risale-i Nur’u hem sizleri hem özümü, Hüsrev və Hıfzı və Bartınlı Seyyid’in qiymətli müjdeleriyle hem tebrik hem tebşir edirəm. Bəli, bu sene hacca gidenler, Mekke-i Mükerreme’de Nur’un qüvvətli mecmualarını böyük âlimlerin hem Arapça hem Hintçe tercüme və neşre çalışmaları kimi; Medine-i Münevvere’de də o derece makbul olmuş ki Ravza-i Mutahhara’da makber-i saadet üstünde konulmuş. Hacı Seyyid, öz gözüyle Asâ-yı Musa mecmuasını kabr-i Peygamberî (asm) üzerinde görmüş. Demək, makbul-ü Nebevî olmuş və rıza-yı Muhammedî aleyhissalâtü Vəssalam dairesine girmiş. Hem niyet ettiğimiz və buradan giden hacılara dediyimiz kimi Nurlar bizim bedelimize o mübarək makamları ziyaret etmişler. Hədsiz şükür olsun.
Nur’un kahramanları bu mecmuaları tashihli olaraq neşretmeleriyle çoxlu faydalarından biri də məni tashih vazifesinden və merakından kurtardığı kimi kalemle yazılan sair nüshalara tam bir me’haz olmaq cihetinde yüzer tashihçi hükmüne geçtiler. Cenab-ı Erhamü’r-Râhimîn o mecmuaların hər bir harfine mukabil onların defter-i hasenatlarına min hasene yazdırsın, âmin âmin âmin!
***
Müjdeli və tabiri çıkmış latîf bir rüya:
Mənə hizmet eden Ali geldi, dedi: “Mən rüyada gördüm ki sən Hüsrev’le birlikdə Peygamber aleyhissalâtü Vəssalamın elini öptün.” Birden bir məktub aldım ki Hüsrev’in hattıyla yazılan Asâ-yı Musa mecmuasını kabr-i Muhammedî aleyhissalâtü Vəssalam üzerinde hacılar görmüşler. Demək, mənim bedelime Peygamber aleyhissalâtü Vəssalamın manevî elini, Hüsrev kaleminin vasıtasıyla öpmüş və rıza-yı Nebeviyeye mazhar olmuş.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım və hapis arkadaşlarım!
Evvela: Sureten görüşmediğimizden merak etmeyiniz. Bizler manen hər zaman görüşürük. Mənim ehemmiyetsiz şahsıma bedel, Nurdan elinize geçen hangi risaleyi okusanız və ya dinleseniz, mənim âdi şahsım yerine Kur’an’ın bir hâdimi haysiyetiyle məni o risale içerisinde görüb sohbet edersiniz. Zaten mən də sizinlə bütün dualarımda və yazılarınızda və alâkanızda hayalimde görüşürəm və bir dairede birlikdə bulunmamızdan hər vaxt görüşürük gibidir.
Sâniyen: Bu yeni Medrese-i Yusufiyedeki Risale-i Nur’un yeni talebelerine deriz: Qüvvətli hüccetlerle hattâ ehl-i vukufu da teslime mecbur eden işarat-ı Kur’aniye ilə Nur’un sadık şakirdleri iman ilə kabre girecekler.
Hem şirket-i maneviye-i Nuriyenin feyziyle hər bir şakird derecesine göre umum kardeşlerinin manevî kazançlarına və dualarına hissedar olur. Güya âdeta minlərlə dil ilə istiğfar edər, ibadət edər.
Bu iki fayda və netice, bu acib zamanda bütün zahmetleri, sıkıntıları hiçe indirir; çoxlu ucuz olaraq o iki qiymətli kârları sadık müşterilerine verir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Afyon müdafaanamesinin hem bizə hem bu Nurlara hem bu memlekete hem âlem-i İslâm’a alâkadar ehemmiyetli həqiqətləri var.
Herhalde bunu yeni hurufla beş on nüsha çıkarmak lâzımdır tâ Ankara makamatına gönderilsin. Bizi tahliye və tecziye etseler də heç ehemmiyeti yox. Indi vazifemiz, o müdafaattaki həqiqətləri hem hükûmete hem adliyelere hem millete bildirmektir. Bəlkə də qədər-i İlahî bizi bu dershaneye sevk etmesinin bir hikməti də budur.
Mümkün olduğu qədər çabuk makine ilə çıksın. Bizi bugün tahliye etseler biz yenə onu bu makamata vermeye mecburuz. Sizi aldatıp tehir edilmesin. Artıq yeter! Eyni mesele üçün on beş senede üç defa bu eşedd-i zulüm və bahaneler və emsalsiz işkencelere qarşı son müdafaamız olsun.
Madam ki kanunen özümüzü müdafaa etmək üçün sâbık mahkemelerde makineyi bizə vermişler, burada o hakkımızı bizdən heç bir kanunla men’edemezler. Əgər resmen çarə bulmadınız isə hariçten bizim avukat hər şeyden evvel bunun –makine ilə– beş nüshasını çıkarsın hem sıhhatine çox dikkat edilsin.
Said Nursî
***
Aziz yeni qardaşlarım və eski mahpuslar!
Mənim kat’î kanaatim gelmiş ki buraya girmemizin inayet-i İlahiye cihetinde bir ehemmiyetli səbəbi sizsiniz. Yani sizi, Nurlar tesellileriyle və imanın hakikatleriyle sizi bu hapis musibetinin sıkıntılarından və dünyevî çox zararlarından və boşu boşuna gam və hüzün ilə giden hayatınızı faydasızlıktan, bâd-i heva zayi olmasından və dünyanızın ağlaması kimi âhiretinizi ağlamaktan kurtarıp tam bir teselli sizə vermektir.
Madam ki həqiqət budur. Əlbəttə siz də Denizli mahpusları və Nur talebeleri kimi birbirinize qarşı qardaş olmanız lâzımdır. Görüyorsunuz ki bir bıçak içinize girmemek və birbirinize tecavüz etməmək üçün dışarıdan gelen bütün eşyanız və yemek və ekmeğinizi və çorbanızı karıştırırlar. Sizə sadakatle hizmet eden gardiyanlar çox zəhmət çekirlər. Hem siz birlikdə teneffüse çıkmıyorsunuz, güya canavar və vahşi kimi birbirinize saldıracaqsanız.
İşte indi sizin kimi fitri kahramanlık damarını taşıyan yeni arkadaşlar, bu zamanda manevî böyük bir kahramanlık ilə heyet-i idareye deyiniz ki: “Değil elimize bıçak, bəlkə mavzer və rovelver verilse hem emir də verilse biz bu biçarə və bizim kimi musibetzede arkadaşlarımıza dokunmayacağız. Eskide yüz düşmanlık və adâvetimiz də olsa da onları helâl edib hatırlarını kırmamaya çalışacağamıza, Kur’an’ın və imanın və uhuvvet-i İslâmiyenin və maslahatımızın emriyle və irşadıyla qərar verdik.” deyərək bu hapsi bir mübarək dershaneye çeviriniz.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Ehl-i dünya bir siyasette və bir sanatta və bir vazifede, ya bir hayat-ı içtimaiyeye ait bir hizmette və hususi bir nevi ticarette bulunan hər bir taifenin bir nevi kongrede toplanması və müzakeresi kimi; iman-ı tahkikî hizmet-i kudsiyesinde bulunan Nur talebeleri də qədər-i İlahînin emriyle və inayet-i Rabbaniyenin tensibi və sevkiyle bu Medrese-i Yusufiye kongresine gelmesinde inşâallah çoxlu qiymətli manevî fayda və ehemmiyetli neticeler ihsan ediləcək. Və Nur’un erkânları hər biri bir elif kimi tək başına bir yerde bir kıymeti varsa bir elif üç elifle omuz omuza gəlib halen görüşse min yüz on bir olması kimi bu içtimada kıymeti və inşâallah kudsî hizmeti və sevabı min olur, o elif elfün olur.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bugün mənim pencerelerimi mıhlamalarının səbəbi, mahpuslarla muarefe və selâmlaşmamaktır. Zahirde başqa bahane gösterdiler. Heç merak etmeyiniz. Bilakis mənim ehemmiyetsiz şahsım ilə meşgul olub Nurlara və talebelerine çox sıkıntı vermediklerinden, məni cidden və kalben onların şahsî ihanetler və işkencelerle tazip etmeleri, Nurların və sizlerin bedeline olduğu və bir derece Nurlara ilişmemeleri cihetinde memnunum və səbir içinde şükrederim, merak etmirəm. Siz də heç müteessir olmayınız. Gizli düşmanlarımız memurların nazar-ı dikkatini şahsıma çevirmesinden Nurların və talebelerinin salamatlıq və maslahatları noktasında bir inayət və bir xeyr var deyə kanaatim var.
Bazı kardeşlerimiz hiddet edib dokunaklı konuşmasınlar hem ihtiyatla hərəkət etsinler və telaş etmesinler hem hər kəsə bu meseleden bahis açmasınlar. Çünki safdil kardeşlerimiz və ihtiyata daha alışmayan yeni kardeşlerimizin sözlerinden mana çıkaran casuslar bulunur. Habbeyi kubbe yapar, ihbar edə bilər. Indi vaziyetimiz şaka kaldırmır.
Bununla birlikdə heç endişe etmeyiniz. Biz inayet-i İlahiye altındayız və bütün meşakkatlere qarşı kemal-i sabırla bəlkə şükür ilə mukabele etmeye azmetmişiz. Bir dirhem zəhmət, bir batman rəhmət və sevabı netice verdiğinden şükretmeye mükellefiz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
İki ehemmiyetli səbəb və bir qüvvətli ihtara binaen mən bütün vazife-i müdafaatı buraya gelen və geləcək Nur erkânlarına bırakmaya kalben mecbur oldum. Hususan (H,R,T,F,S) (*[1])
Birinci Səbəb: Mən hem sorgu dairesinde hem çox emarelerden kat’î bildim ki mənə qarşı ellerinden geldiyi qədər müşkülat yapmaya və fikren onlara galebe etmemden kaçmaya çalışırlar və resmen də onlara iş’ar var. Güya mən konuşsam, mahkemeleri ilzam edəcək derecede və diplomatları susturacaq bir iktidar-ı ilmî və siyasî gösterəcəyəm deyə mənim konuşmama bahanelerle mani olurlar. Hattâ sorguda bir suale qarşı dedim: “Tahattur edemirəm.” O hâkim taaccüb və hayretle dedi: “Senin kimi fevkalâde acib zekâvet və ilim sahibi necə unutur?”
Onlar Risale-i Nur’un hârika yüksekliklerini və ilmî tahkikatını mənim fikrimden zannedip dehşet almışlar. Məni konuşturmak istemirlər. Hem güya mənim ilə kim görüşse birden Nur’un fedakâr bir talebesi olur. Onun üçün məni görüştürmürlər. Hattâ Diyanet Reisi də demiş: “Kim onunla görüşse ona kapılır, cazibesi kuvvetlidir.”
Demək, indi işimi də sizlərə bırakmaya maslahatımız iktiza edir. Və yanınızdaki yeni və eski müdafaatlarım mənim bedelime sizin meşveretinize iştirak edər, o kâfidir.
İkinci Səbəb: Başqa vakte bırakıldı. Amma ihtar-ı manevînin qısa bir işarəi şudur: Mənə iyirmi beş sene siyaseti və gazeteleri və sair çox fâni şeyleri terk ettiren və onlarla meşguliyeti men’eden gayet qüvvətli bir vazife-i uhreviye və təsirli bir halet-i ruhiye mənim bu meselenin teferruatıyla iştigal etmeme kat’iyen mani olurlar. Sizler, bazen ara sıra iki dava vekilinizle meşveretle mənim vazifemi də görərsiniz.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Indi namazda bir hatıra kalbe geldi ki: Kardeşlerin ziyade hüsn-ü zanlarına binaen, səndən maddî və manevî ders və yardım və himmet beklirlər. Sən necə dünya işlerinde hasları tevkil ettin, erkânların meşveretlerine bıraktın və isabet ettin. Eynilə elə də uhrevî və Kur’anî və imanî və ilmî işlerinde də Risale-i Nur’u və şakirdlerinin şahs-ı manevîlerini tevkil eyle. O hâlis, muhlis hasların şahs-ı manevîleri səndən çox mükemmel o vazifeni öz vazifeleriyle birlikdə yaparlar. Hem daima da indiyə qədər yapırlar. Mesela, səninlə görüşen muvakkat bir dirhem ders və nəsihət alsa Risale-i Nur’dan bir cüzünden yüz dirhem ders alabilir. Hem sənin yerinde ondan nəsihət alır, sohbet edər.
Hem Nur şakirdlerinin hasları, bu vazifeni hər vaxt yapırlar. Və inşâallah çox yüksək bir makamda bulunan və duası makbul olan onların şahs-ı manevîleri, daimî beraberlerinde bir üstad və yardımcıdır deyə ruhuma hem teselli hem müjde hem istirahat verdi.
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bu iki gün zarfında iki kiçik patlak, zahirî heç bir səbəb yokken acib, manidar bir tarzda olması tesadüfe benzemir.
Birincisi: Koğuşumda muhkem demirden olan soba birden qüvvətli tabanca kimi ses verib aşağısındaki kalın və metin demiri bomba kimi patladı, iki parça oldu. Terzi Hamdi korktu, bizi hayret içinde bıraktı. Halbuki çox defa kışta taş kömürü ilə kızgın kırmızılaştığı halde tahammül edirdi.
İkincisi: İkinci gün Feyzilerin koğuşunda heç bir səbəb yokken birden su testisi üstünde duran bardak acib surette parça parça oldu.
Hatıra gəlir ki inşâallah bizə zərər dokunmadan aleyhimizdeki dehşetli bombaları Ankara’nın altı makamatına gönderilen müdafaat nüshaları patlattırdılar; bizə zərər vermeden, aleyhimize ateşlenen və kızışan hiddet sobası iki parça oldu. Hem ihtimal var ki mübarək soba, mənim teessüratımı və tazarruatımı dinleyen tək və menfaatli arkadaşım mənə haber verir ki: “Bu zindan və hapishaneden gidəcəksən, mənə ihtiyaç kalmadı.”
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bugün manevî bir ihtar ilə sizin hesabınıza bir telaş, bir hüzün mənə geldi. Çabuk çıxmaq isteyen və derd-i maişet üçün endişe eden kardeşlerimizin hakikaten məni müteellim və mahzun ettiği eyni dakikada bir mübarək hatıra ilə bir həqiqət və bir müjde kalbe geldi ki:
Beş günden sonra çox mübarək və çox sevaplı ibadət ayları olan şuhur-u selâse gelecekler. Hər hasenenin sevabı başqa vakitte on isə receb-i şerifte yüzden geçer, şaban-ı muazzamda üç yüzden ziyade və ramazan-ı mübarekte bine çıkar və cuma gecelerinde binlere və Leyle-i Kadirde otuz bine çıkar. Bu çoxlu uhrevî faydaları kazandıran ticaret-i uhreviyenin bir kudsî pazarı və ehl-i həqiqət və ibadət üçün mümtaz bir meşheri və üç ayda seksen sene bir ömrü ehl-i imana temin eden şuhur-u selâseyi belə bire on kâr veren Medrese-i Yusufiyede geçirmek, əlbəttə böyük bir kârdır. Ne qədər zəhmət çekilse ayn-ı rahmettir.
İbadet cihetinde belə olduğu kimi Nur hizmeti də nisbeten –kemiyet değilse də keyfiyet itibarıyla– bire beştir. Çünki bu misafirhanede mütemadiyen giren və çıkanlar, Nur’un derslerinin intişarına bir vasıtadır. Bazen bir adamın ihlası, iyirmi adam qədər fayda verir. Hem Nur’un sırr-ı ihlası; siyasetkârane kahramanlık damarını taşıyan, Nur’un tesellilerine çoxlu möhtac bulunan mahpus bîçareler içinde intişarı üçün bir parça zəhmət və sıkıntı olsa da ehemmiyeti yox.
Derd-i maişet ciheti isə: Zaten bu üç ay âhiret pazarı olmasından hər biriniz çox şakirdlerin bedeline, hattâ bazınız min adamın yerinde buraya girdiğinden əlbəttə sizin haricî işlerinize yardımları olur deyə tamamıyla ferahlandım və bayrama qədər burada bulunmak böyük bir nimettir bildim.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Receb-i şerifinizi və yarınki Leyle-i Regaibinizi ruh-u canımızla təbrik edirik.
Sâniyen: Meyus olmayınız hem merak və telaş etmeyiniz, inayet-i Rabbaniye inşâallah imdadımıza yetişir. Bu üç aydan beri aleyhimizde ihzar edilen bomba patladı. Mənim sobam və Feyzilerin su bardağı və Hüsrev’in iki su bardaklarının verdikleri haber doğru çıktı. Lakin dehşetli deyil, hafif oldu. İnşâallah o ateş tamamen sönəcək. Bütün hücumları, şahsımı çürütmek və Nur’un fütuhatına bulantı vermektir.
Emirdağı’ndaki malûm münafıktan daha muzır və gizli zındıkların elinde âlet bir adam və bid’atkâr bir yarım hoca ilə birlikdə bütün kuvvetleriyle bizə vurmaya çalıştıkları darbe, yirmiden bire inmiş. İnşâallah o bir də bizi mecruh və yaralı etmeyəcək və düşündükleri və kasdetdikləri bizi birbirinden və Nurlardan kaçırmak planları də akîm kalacaq.
Bu mübarək ayların hürmetine və çoxlu sevap kazandırmalarına itimaden səbir və tahammül içinde şükür və təvəkkül etmək və مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ düsturuna teslim olmaq elzemdir, vazifemizdir.
Said Nursî
***
Ankara’nın altı makamatına və Afyon Ağır Ceza Mahkemesine verilen müdafaanın itirazname tetimmesi və lâhikasıdır
Afyon Mahkemesine beyan edirəm ki: Artıq yeter, səbir və tahammülüm kalmadı! Iyirmi iki sene sebepsiz bir nefiy içinde daimî tarassudlarla hem tecrid-i mutlak və haps-i münferid tarzında məni sıkmakla birlikdə altı mahkeme iki üç meseleden başqa Risale-i Nur’un yüz kitabında medar-ı mes’uliyet bulmadığı halde evham yüzünden və imkânatı vukuat yerinde istimal etmək cihetiyle kanunsuz bizi üç defa hapse sokup yüz minlərlə lira Nur şakirdlerine zərər vermək, dünyada emsali heç vuku bulmamış bir gadirdir ki istikbal və nesl-i âti –olduqca şiddətli olaraq– bunun o zalim müsebbiblerini lanetle yâd edecekleri kimi mahkeme-i kübrada də cehennemin esfel-i safilînine atmakla o zalimleri mahkûm edeceklerine kat’î kanaatimizle indiyə qədər bir derece teselli bulup sükût edərək tahammül ediyorduk. Yoxsa hakkımızı tam müdafaa edebilirdik.
İşte on beş sene zarfında altı mahkeme, iyirmi sene Nur risalelerini və məktublarımızı tetkik edib beşi bizə hər cihetle beraet vermək manasıyla ilişmediler. Yalnız Eskişəhər Mahkemesi tək bir mesele olan tesettür-ü nisa hakkındaki bir kiçik risalenin beş on kelimesini bahane edərək lastikli bir kanun ilə hafif bir ceza verdiyi zaman Mahkeme-i Temyizden sonra lâyiha-yı tashihimde kanunsuzluğun yalnız tək bir numunesi olaraq resmen Ankara’ya yazdım ki:
Min üç yüz əlli senede, üç yüz əlli milyonun kudsî bir düsturuyla daimî və qüvvətli bir âdet-i İslâmiyeyi ders veren və emreden tesettür âyetini, eskide bir zındığın Kur’an’ın bu âyetine itirazına və medeniyetin tenkidine qarşı müdafaa üçün üç yüz əlli min tefsirin icmaına və hükümlerine ittiba edərək o ayəsi tefsir edib min üç yüz əlli senede geçen ecdadımızın mesleğine iktida eden bir adama, o tefsiri üçün verilen ceza və mahkûmiyeti, dünyada adalet varsa əlbəttə o hükmü nakzedəcək və bu acib lekeyi bu hükûmet-i İslâmiyedeki adliyeden siləcək deyə lâyiha-yı tashihimde yazdım, oranın müddeiumumîsine gösterdim. Ondan dehşet aldı, dedi: “Aman buna lüzum kalmadı. Cezanız az hem çox az kaldı. Bunu vermeye lüzum kalmadı.”
İşte bu numune kimi sizə və Ankara makamatına takdim edilen itirazname və müdafaanamemde belə acib çox numuneleri əlbəttə anlamışsınız. Mən Afyon Mahkemesinden tələb və ümit ederim ki bu milletin və bu vatanın menfaatine bir ordu qədər hizmeti və bereketi bulunan Risale-i Nur’un tam serbestiyetine qərar vermenizi, həqiqət-i adalet adına sizdən beklirik. Yoxsa münasebetimle hapse giren beş on adam arkadaşımın gitmesiyle birlikdə sizə haber verirəm ki məni en böyük cezaya çarpacaq bir suç işleyip bu çeşit hayattan veda edeceğime mecbur eden bir fikir kalbime gelmiş. Belə ki:
Hükûmet məni tam himaye və mənə yardım etmək, milletin maslahatına və vatanın menfaatine çox lüzumu varken məni sıkması îma edər ki qırx seneden beri mənim ilə mücadele eden gizli zındıka komitesiyle indi onlara iltihak eden komünist komitesinden bir kısmı, ehemmiyetli birer resmî makam elde edərək qarşıma çıkırlar. Hükûmet isə ya bilmir və ya müsaade edir deyə çox emareler mənə endişe verir.
Başçı Bey! Müsaadenizle çox hayret etdiyim bir şeyi soracağam. Nədən heç siyasete karışmadığım halde, ehl-i siyaset məni bütün hukuk-u medeniyeden və hukuk-u hürriyetten bəlkə hukuk-u hayattan ıskat edirlər? Hattâ yüz cinayeti bulunan kimi məni üç buçuk ay tecrid-i mutlak içinde hayatıma sû-i kasd edenler; on bir defa zehirleyen gizli düşmanlarımın şerrinden məni muhafazaya çalışan çox dikkatli kardeşlerimin və sadık hizmetçilerimin də mənim ilə temaslarını yasak etmişler və ihtiyarlık və gurbet və hastalık içinde, yalnızlığımdan daimî ünsiyet etdiyim mübarək və zərərsiz kitablarımın mütalaasından də məni mahrum etmişler?
Müddeiumuma çox rica ettim ki mənə bir kitabımı ver. Vaad ettiği halde vermedi. Yalnız olaraq böyük, kilitli, soğuk bir koğuşta meşgalesiz durmaya mecbur edib alâkadar memurları və hademeleri mənə qarşı dostluk və teselli vermək yerinde âdeta adâvetkârane bakmaya teşvik edirlər. Bir kiçik numunesi şudur:
Müdüre, müddeiumuma, mahkeme başçısına bir istida yazdım. Bir kardeşime gönderdim tâ bilmediyim yeni hurufla yazsın və yazıldı, onlara verildi. Güya böyük bir suç işlemişim deyə mənim pencerelerimi mıhladılar. Və duman məni sıkırdı, bir pencereyi bırakmadım ki mıhlansın. Indi onu da mıhladılar. Hem hapis usûlü tecrit, on beş gün qədər olduğu halde məni üç buçuk ay tecrid-i mutlakta heç bir arkadaşımla temas ettirmediler.
Hem üç aydan beri mənim aleyhimde qırx sahifelik bir iddianame yazılıp mənə gösterildi. Yeni hurufu bilmediğimden hem rahatsız və hattım çox noksan olmasından çox rica ettim ki “Mənə biri iddianameyi okuyacaq və dilimi bilen talebelerimden mənim itiraznamemi yazacaq iki adama izin veriniz.” dedim, izin vermediler. Dediler: “Avukat gelsin, okusun.” Sonra onu da bırakmadılar. Yalnız bir kardeşe dediler ki: “Eski hurufa çevir, ona ver.” Halbuki o qırx sahifeyi yazmak altı yeddi günde ancaq olur. Bir saatte mənə okumak işini, altı yeddi güne qədər uzatmak, tâ mənimlə kimse temas etmesin fikri isə çox dehşetli bir istibdat ilə mənim bütün hukuk-u müdafaamı ıskat etmektir. Dünyada, yüz cinayeti bulunan və asılacaq bir adam də belə muamele göremez.
Mən hakikaten bu emsalsiz işkencenin heç bir sebebini bilmediğimden çox azap çekirəm. Mən haber aldım ki mahkeme reisi vicdanlı və merhametlidir. Bu kanaate binaen, ilk və son bir tecrübe olaraq makamınıza bu istirhamname və şekvayı yazdım.
Tecrid-i mutlakta hasta və pərişan
Said Nursî
***
İddianamede mənim hakkımda dörd esas var:
Birinci Esas: Güya məndə tefahur və hodfüruşluk var və özümü müceddid bilirəm.
Mən bütün kuvvetimle bunu reddederim. Hem Mehdilik isnadını heç qəbul etmediğime bütün qardaşlarım şehadet edərlər. Hattâ Denizli’deki ehl-i vukuf “Eğer Said mehdiliğini ortaya atsa bütün şakirdleri qəbul edəcək.” dediklerine mukabil, Said itiraznamesinde demiş ki: “Mən seyyid değilim. Mehdi seyyid olacaq.” deyə onları reddetmiş.
İkinci Esas: Neşriyatı gizlemesi.
Gizli düşmanlar yanlış mana verdirmesin. Yoxsa siyasete və dünya asayişine temas cihetiyle deyildir. Hem eski harf ilə teksir makinesini bir bahane bulmasınlar. Mustafa Kemal’e qarşı Nur’un tokadı isə (Hâşiye[2]) altı mahkeme və Ankara makamatı bilmiş, ilişmemişler və bizə beraet verdiler və Beşinci Şuâ ilə birlikdə bütün kitablarımızı iade ettiler. Hem onun fenalığını göstermek, ordunun kıymetini muhafaza etmək içindir. Bir şahsı sevmemesi, orduyu muhabbetkârane sena içindir.
Üçüncüsü: “Emniyeti ihlâle teşvik edir.” demesine mukabil; iyirmi sene zarfında, yüz min adam Nurcuların, yüz min nüsha Nur Risalelerinin altı mahkemede və on vilayette emniyeti ihlâle və asayişi bozmaya dair, on vilayetin zabıtaları və altı mahkeme heç bir maddeyi kaydetmemesi və bulmaması, bu acib ittihamı çürütür.
Bu yeni iddianamede üç mahkemenin bizə beraet verdikleri eyni noktalara ait və cavabları mükerreren verilmiş ehemmiyetsiz bir neçə meseleye cavab vermək manasızdır. O meselelerle bizi ittiham etmək, ondan bizə beraet veren Ankara Ağır Ceza və Denizli və Eskişəhər Mahkemelerini ittiham etmək hükmünde olmasından cavabını onlara bırakıram.
Və ondan başqa da iki üç mesele var:
Biri: İki sene Denizli və Ankara Ağır Ceza Mahkemelerinde inceden inceye tetkikten sonra, bizə beraet verib o kitabı bizə iade ettikleri halde, o Beşinci Şuâ’nın bir iki meselesini, ölmüş gitmiş bir kumandana tatbik edib bizə suç gösterir. Biz də deriz: Ölmüş gitmiş, hükûmetten alâkası kesilmiş bir şahıs aleyhinde tatbik edilebilen küllî bir haklı tenkidi heç bir kanun suç saymaz.
Hem küllî bir tevil manasından makam-ı iddia cerbezesiyle o kumandana bir hisse çıkarıp ona tatbik etmiş. Belə yüzde bir adam ancaq fehmeden bir mana, mahrem və gizli bir risalede bulunmasını heç bir kanun suç sayamaz.
Hem o risale hârika bir tarzda müteşabih hadîslerin tevillerini beyan etmiş. O beyan otuz qırx sene evvel olduğu və üç mahkemeye və mahkemenize və Ankara’nın altı makamatına üç sene zarfında iki defa takdim edilip tenkit görmeyen müdafaa və itiraznamemde kat’î cavab verildiyi halde, o hadîsin hakikatini beyan sadedinde bir kusurlu şahsa mutabık çıkmasını heç bir kanun suç sayamaz.
Hem o şahsı tenkit, o içinde bulunduğu və kusurlara səbəb olduğu bir inkılabın hasenatı yalnız onun deyil bəlkə ordunun və hükûmetindir. Onun da yalnız bir hissesi var. Onun kusurları üçün onu tenkit etmək, əlbəttə bir suç olmadığı kimi inkılaba hücum edir, denilemez.
Hem bu kahraman milletin ebedî bir medar-ı şerefi və Kur’an və cihad hizmetinde dünyada pırlanta kimi çox böyük bir nişanı və kılınçlarının çox böyük və antika bir yadigârı olan Ayasofya Camii’ni puthaneye və Meşihat Dairesini kızların lisesine çeviren bir adamı sevmemek bir suç olması imkânı var mı?
İddianamede sebeb-i ittiham İkinci Mesele:
Üç mahkemede ondan beraet kazandığımız və qırx sene evvel bir hadîsin hârika tevilini beyan ederken, cin və insin şeyhülislâmı Zembilli Ali Efendi’nin “Şapkayı şaka ilə də başa koymaya heç bir cevaz yox.” demesiyle birlikdə bütün şeyhülislâmlar və bütün ulema-i İslâm cevazına müsaade etmedikleri halde, avam-ı ehl-i iman onu giymeye mecbur olduğu zaman, o böyük allâmelerin adem-i müsaadeleri ilə onlar tehlikede yani ya dinini buraxmaq ya isyan etmək vaziyetinde iken, qırx sene evvel Beşinci Şuâ’nın bir fıkrası: “Şapka başa geləcək, secdeye gitme diyəcək. Lakin baştaki iman o şapkayı da secdeye getirəcək, inşâallah Müslüman edəcək.” demesiyle avam-ı ehl-i imanı hem isyan və ihtilalden hem ihtiyarıyla imanını və dinini bırakmaktan kurtardığı və heç bir kanun münzevilere belə şeyleri teklif etmediyi və iyirmi senede altı hükûmet məni onu giymeye mecbur etmediyi və bütün memurlar dairelerinde və kadınlar və çocuklar və camidekiler və ekser köylüler onu giymeye mecbur olmadıkları və indi resmen askerin başından kalktığı və örme və bere çox vilayetlerde yasak olmadığı halde hem mənim hem kardeşlerimin bir sebeb-i ittihamımız gösterilmiş. Əcəba dünyada heç bir kanun, heç bir maslahat, heç bir usûl bu çox manasız ittihamı bir suç sayabilir mi?
Üçüncü medar-ı ittiham: Emirdağı’nda emniyeti ihlâle teşviktir. Buna qarşı itiraz isə:
Evvela: Buradaki mahkemeye hem Ankara’nın altı makamatına bu mahkemenin malûmat və müsaadesiyle verilen və cerh edilmeyen itiraznamedir. Onu eynilə indi iddianameye qarşı itiraz olaraq izhar edirəm.
Sâniyen: Emirdağı’nda orada bütün mənim ilə konuşan zatların şehadetleriyle və ahalinin və zabıtanın tasdikiyle beraetimden sonra bütün kuvvetimle inzivamda dünya siyasetine karışmaktan çekinmişim. Hattâ telifi və muhabereyi də bırakmışdım. Yalnız tekrarat-ı Kur’aniye və meleklere dair iki nükteden başqa telif etmedim. Və haftada bir məktub bir yere Nurlara teşvik üçün yazardım. Hattâ müftü olan öz kardeşime və iyirmi sene yanımda talebelik eden və məni çox merak eden və bayram tebrikleri yazan o biraderime üç senede üç dörd məktub yazdım. Memleketimdeki biraderime iyirmi senede heç yazmadığım halde iddianamede məni emniyeti ihlâl suçu ilə ittiham edib və cerbeze ilə eski nakaratı tazeleyerek “İnkılaba qarşı gəlir.” demiş. Buna qarşı deriz:
Iyirmi sene zarfında iyirmi min Nur nüshalarını merak və qəbul ilə okuyan iyirmi min, bəlkə yüz min adamdan altı mahkeme və alâkadar on vilayetin zabıtaları emniyeti ihlâle dair heç bir maddeyi kaydetmemesi gösterir ki hakkımızda minlərlə ihtimalden ancaq bir tək ihtimal ilə bir imkâna kat’î vukuat nazarıyla bakır. Halbuki iki üç ihtimalden bir ihtimal olsa eseri görülmezse heç bir suç olmaz. Hem minlərlə ihtimalden bir ihtimal deyil bəlkə hər adam hem aleyhime hücum eden müddeî çox adamları öldürebilir. Anarşist və komünist hesabına emniyeti, asayişi bozabilir, emniyeti ihlâl edə bilər. Demək, belə çox acib və ifratkârane imkânatı vukuat yerinde istimal etmək, adliyeye və kanuna qarşı ihanettir.
Hem hər hükûmette muhalifler bulunur. Yalnız fikren muhalefet bir suç olmaz. Hükûmet ele bakar, kalbe bakmaz. Və bilhassa vatan və millete zərərsiz, çox hizmeti və faydası bulunan və sonra hayat-ı içtimaiyeye karışmayan və tecrid-i mutlakta yaşattırılan və eserleri âlem-i İslâm’ın en mühim merkezlerinde kemal-i takdir və tahsin ilə qarşılanan (Hâşiye[3]) bir adam hakkında bu çox acib və asılsız ittihamları yapanlar, anarşilik bəlkə komünistlik hesabına bilmeyerek istimal edilir deyə endişe edirik.
***
Bazı emarelerle bildim ki gizli düşmanlarımız Nurların kıymetini düşürmek fikriyle siyaset manasını hatırlatan mehdilik davasını tevehhüm ilə güya Nurlar buna bir âlettir deyə çox asılsız bahaneleri araştırırlar. Bəlkə mənim şahsıma qarşı bu işkenceler, bu evhamlarından ileri gəlir. O gizli zalim düşmanlara və onları aleyhimizde dinleyenlere deriz:
Hâşâ sümme hâşâ! Heç bir vaxt belə haddimden tecavüz edib iman hakikatlerini şahsiyetime bir makam-ı şan və şeref kazandırmaya âlet etmediğime bu yetmiş beş, hususan otuz senelik hayatım və yüz otuz Nur Risaleleri və mənim ilə tam arkadaşlık eden minlərlə zatlar şehadet edərlər.
Bəli, Nur şakirdleri bilirlər və mahkemelerde hüccetlerini göstermişim ki şahsıma deyil bir makam-ı şan və şeref və şöhret vermək və uhrevî və manevî bir mertebe kazandırmak, bəlkə bütün kanaat və kuvvetimle ehl-i imana bir hizmet-i imaniye etmək üçün deyil yalnız dünya hayatımı və fâni makamatını bəlkə –lüzum olsa– âhiret hayatımı və hər kəsin aradığı uhrevî bâki mertebeleri feda etmeyi; hattâ cehennemden bazı bîçareleri kurtarmaya vesile olmaq üçün –lüzum olsa– cenneti buraxıb cəhənnəmə girmeyi qəbul ettiğimi həqiqi qardaşlarım bildikleri kimi mahkemelerde də bir cihette ispat etdiyim halde, məni bu ittihamla Nur və iman hizmetime bir ihlassızlık isnad etmekle və Nurların kıymetlerini tenzil etmekle milleti onun böyük hakikatlerinden mahrum etmektir.
Əcəba, bu bedbahtlar dünyayı ebedî və herkesi özləri kimi dini və imanı dünyaya âlet edir tevehhümüyle; dünyadaki ehl-i dalalete meydan okuyan və hizmet-i imaniye yolunda hem dünyevî hem –lüzum olsa– uhrevî hayatlarını feda eden və mahkemelerde dava ettiği kimi bir tək həqiqət-i imaniyeyi dünya saltanatıyla değiştirmeyen və siyasetten və siyasî manasını işmam eden maddî və manevî mertebelerden ihlas sırrı ilə bütün qüvvəti ilə kaçan və iyirmi sene emsalsiz işkencelere tahammül edib siyasete –meslek itibarıyla– tenezzül etmeyen və özünü nefsi itibarıyla talebelerinden çox aşağı bilen və onlardan daima himmet və dua bekleyen və öz nəfsini çox biçarə və ehemmiyetsiz itikad eden bir adam hakkında bazı hâlis kardeşleri, Risale-i Nur’dan aldıkları fevkalâde kuvve-i imaniyeye mukabil onun tercümanı olan o bîçareye –tercümanlık münasibətilə– Nurların bazı faziletlerini hususi məktublarında ona isnad etmeleri və heç bir siyaset hatırlarına gelmeyerek âdete binaen, insanlar sevdiyi âdi bir adama da “Sultanımsın, velinimetimsin.” demeleri nevinden yüksək makam vermeleri və haddinden min derece ziyade hüsn-ü zan etmeleri və eskiden beri üstad və talebeler mabeyninde cari və itiraz edilmeyen makbul bir âdet ilə teşekkür manasında çox fazla medh ü sena etmeleri və eskiden beri makbul kitabların âhirlerinde mübalağa ilə medhiyeler və takrizler yazılmasına binaen, heç bir cihetle suç sayılabilir mi?
Gerçi mübalağa itibarıyla həqiqətə bir cihette muhaliftir lakin kimsesiz, garib və düşmanları çoxlu və onun yardımcılarını kaçıracaq çox esbab varken, insafsız çox muterizlere qarşı sırf yardımcılarının kuvve-i maneviyelerini takviye etmək və kaçmaktan kurtarmak və mübalağalı medhedenlerin şevklerini kırmamak üçün onların bir kısım medihlerini Nurlara çevirip bütün bütün reddetmediyi halde onun bu yaşta və kabir kapısındaki hizmet-i imaniyesini dünya cihetine çevirmeye çalışan bazı resmî memurların ne derece haktan, kanundan, insaftan uzaq düştükleri anlaşılır.
Said Nursî
***
Başbakanlığa, Adliye Bakanlığına, Dâhiliye Bakanlığına (*[4])
Hürriyet ilanını, Birinci Harb-i Umumîyi, Mütareke zamanlarını, Millî Hükûmetin ilk teşekkülünü və Cumhuriyet zamanını birden derk eden bütün hükûmet ricali, məni çox iyi tanırlar. Bununla birlikdə, müsaadenizle hayatıma bir sinema şeridi kimi sizinlə birlikdə göz gezdirelim.
Bitlis vilayetine tabi Nurs köyünde doğan mən; talebe hayatımda rast gelen âlimlerle mücadele edərək, ilmî münakaşalarla qarşıma çıkanları inayet-i İlahiye ilə mağlup ede ede İstanbul’a qədər geldim. İstanbul’da bu âfetli şöhret içinde mücadele edərək nihayet rakiplerimin ifsadatıyla merhum Sultan Abdülhamid’in emriyle tımarhaneye qədər sürüklendim. Hürriyet ilanıyla və 31 Mart Vak’ası’ndaki hizmetlerimle İttihat və Terakki Hükûmetinin nazar-ı dikkatini celbettim. Camiü’l-Ezher kimi “Medresetü’z-Zehra” namında bir İslâm üniversitesinin Van’da açılması teklifi ilə qarşılaştım. Hattâ temelini attım.
Birinci Harb’in patlamasıyla talebelerimi başıma toplayarak gönüllü alay kumandanı olaraq harbe iştirak ettim. Kafkas cephesinde, Bitlis’te esir düştüm. Esaretten kurtularak İstanbul’a geldim. Dârülhikmeti’l-İslâmiyeye aza oldum. Mütareke zamanında, istila kuvvetlerine qarşı bütün mevcudiyetimle İstanbul’da çalıştım. Millî Hükûmetin galibiyeti üzerine, yapdığım hizmetler Ankara Hükûmetince takdir edilerek Van’da üniversite açmak teklifi tekrarlandı.
Buraya qədər geçen hayatım bir vatan-perverlik hali idi. Siyaset yoluyla dine hizmet hissini taşıyordum. Lakin bu andan itibaren dünyadan tamamen yüz çevirdim və öz ıstılahıma göre Eski Said’i gömdüm. Büsbütün âhiret ehli Yeni Said olaraq dünyadan elimi çektim. Tam bir inziva ilə bir zaman İstanbul’un Yuşa Tepesi’ne çekildim.
Daha sonra doğduğum yer olan Bitlis və Van tarafına gedərək mağaralara kapandım. Ruhî və vicdanî hazzımla baş başa kaldım. اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ yani “Şeytandan və siyasetten Allah’a sığınırım.” düsturuyla öz ruhî âlemime daldım. Və Kur’an-ı Azîmüşşan’ın tetkik və mütalaasıyla vaxt geçirerek Yeni Said olaraq yaşamaya başladım.
Lakin kaderin cilveleri, məni menfî olaraq muhtelif yerlerde bulundurdu. Bu esnada Qurani-Kərim’in feyzinden kalbime doğan füyuzatı yanımdaki kimselere yazdırarak birtakım risaleler vücuda geldi. Bu risalelerin heyet-i mecmuasına “Risale-i Nur” adını verdim. Hakikaten Kur’an’ın nuruna istinad edildiyi üçün bu isim vicdanımdan doğmuş. Bunun ilham-ı İlahî olduğuna bütün imanımla kaniim və bunları istinsah edenlere “Bârekellah” dedim. Çünki iman nurunu başkalarından esirgemeye imkân yoktu.
Bu risalelerim, birtakım iman sahipleri tarafından birbirinden alınarak istinsah edildi. Mənə belə bir kanaat verdi ki Müslümanların zedelenen imanlarını takviye üçün bir sevk-i İlahîdir. Bu sevk-i İlahîye heç bir sahib-i iman mani olamayacağı kimi teşvike də dinen mecbur bulunduğumu hissettim. Zaten bugüne qədər yüz otuzu bulan bu risaleler tamamen âhiret və iman bahislerine ait olub siyasetten və dünyadan kasdî olaraq bahsetmez.
Buna rağmen birtakım fırsat düşkünlerinin də iştigal mevzuu oldu. Üzerinde tetkikat yapılarak Eskişəhər, Kastamonu, Denizli’de tevkif edildim; muhakemeler oldu. Neticede həqiqət tecelli etti, adalet yerini buldu. Lakin bu düşkünler bir türlü usanmadılar. Bu defa da məni tevkif edərək Afyon’a getirmişlerdir. Mevkufum, isticvab altındayım. Mənə şunları isnad edirlər:
1- Sən siyasî bir cemiyet kurmuşsun.
2- Sən rejime aykırı fikirler neşredirsən.
3- Siyasî bir gaye peşindesin.
Bunların esbab-ı mûcibe və delilleri də risalelerimin iki üçünden on on beş cümleleridir.
Sayın bakan! Napolyon’un dediyi kimi “Mənə tevili kabil olmayan bir cümle getiriniz, sizi onunla idam edeyim.” Beşerin ağzından çıkan hangi cümle vardır ki tevillerle cürüm və suç teşkil etmesin. Bilhassa mənim kimi yetmiş beş yaşına varmış və bütün dünya hayatından elini çekmiş, sırf âhiret hayatına hasr-ı həyat etmiş bir adamın yazıları əlbəttə serbest olacaqdır. Hüsn-ü niyete makrun olduğu üçün pervasız olacaqdır. Bunları tetkikle altında cürüm aramak insafsızlıktır. Başqa bir şey deyildir.
Binaenaleyh, bu yüz otuz risalemden hiçbirisinde dünya işini alâkalandıran bir maksat yoxdur. Hepsi Kur’an nurundan iktibas edilen âhiret və imana taalluk edər. Ne siyasî və ne də dünyevî heç bir gaye və maksat yoxdur. Nitekim hangi mahkeme işe başlamış isə eyni kanaatle beraet qərarını vermişdir. Binaenaleyh lüzumsuz mahkemeleri işgal etmək və masum iman sahiplerini işlerinden güçlerinden alıkoymak, vatan və millet adına yazıktır.
Eski Said bütün hayatını vatan və milletin saadeti uğrunda sarf etmişken bütün bütün dünyadan el çekmiş, yetmiş beş yaşına gelmiş Yeni Said, necə olur da siyasetle iştigal edər. Buna tamamen siz də kanisiniz.
Bir tək gayem vardır: O da mezara yaklaşdığım bu zamanda, İslâm memleketi olan bu vatanda Bolşevik baykuşlarının seslerini işitirik. Bu ses, âlem-i İslâm’ın iman esaslarını zedelir. Halkı, bilhassa gençleri imansız yaparak özünə bağlır. Mən bütün mevcudiyetimle bunlarla mücadele edərək gençleri və Müslümanları imana davet edirəm. Bu imansız kitleye qarşı mücadele edirəm. Bu mücahedem ilə inşâallah Allah huzuruna girmek istəyirəm, bütün faaliyetim budur. Məni bu gayemden alıkoyanlar da korkarım ki Bolşevikler olsun! Bu iman düşmanlarına qarşı mücahede açan dindar kuvvetlerle el ele vermək, mənim üçün mukaddes bir gayedir. Məni serbest bırakınız. El birliğiyle, komünistlikle zehirlenen gençlerin ıslahına və memleketin imanına, Allah’ın birliğine hizmet edeyim.
Mevkuf
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bu dünyada hususan bu zamanda, hususan musibete düşenlere və bilhassa Nur şakirdlerindeki dehşetli sıkıntılara və meyusiyetlere qarşı en təsirli çarə, birbirine teselli və ferah vermək və kuvve-i maneviyesini takviye etmək və fedakâr həqiqi qardaş kimi birbirinin gam və hüzün və sıkıntılarına merhem sürmek və tam şefkatle kederli kalbini okşamaktır. Mabeynimizdeki həqiqi və uhrevî uhuvvet, gücenmek və tarafgirlik kaldırmaz.
Madam ki mən sizə bütün kuvvetimle itimat edib bel bağlamışım və sizin üçün deyil yalnız istirahatimi və haysiyetimi və şerefimi, bəlkə sevinçle ruhumu da feda etmeye qərar verdiğimi bilirsiniz, bəlkə də görüyorsunuz. Hattâ kasemle temin ederim ki səkkiz gündür Nur’un iki rüknü zahirî birbirine nazlanmak və teselli yerine hüzün vermək olan ehemmiyetsiz hâdisenin bu sırada mənim kalbime verdiyi azap cihetiyle “Eyvah, eyvah! El-aman, el-aman! Yâ Erhame’r-râhimîn meded! Bizi muhafaza eyle, bizi cin və insî şeytanların şerrinden kurtar, kardeşlerimin kalplerini birbirine tam sadakat və muhabbet və uhuvvet və şefkatle doldur.” deyə hem ruhum hem kalbim hem aklım feryat edib ağladılar.
Ey demir kimi sarsılmaz qardaşlarım! Mənə yardım ediniz. Meselemiz çox naziktir. Mən sizlərə çox güveniyordum ki bütün vazifelerimi şahs-ı manevînize bırakmışdım. Siz də bütün kuvvetinizle mənim imdadıma koşmanız lâzım gəlir.
Gerçi hâdise çox cüz’î və geçici və kiçik idi. Lakin saatimizin zembereğine və gözümüzün hadekasına gelen bir saç, bir zerrecik də incitir. Və bu noktada ehemmiyetlidir ki maddî üç patlak və manevî üç müşahedeler tam tamına haber verdiler.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Sobamın və Feyzilerin və Səbri və Hüsrev’in iki su bardakları parça parça olması dehşetli bir musibet geldiğini haber vermiştiler. Bəli, bizim en qüvvətli nöqtə-i istinadımız olan həqiqi tesanüd və birbirinin kusuruna bakmamak və Hüsrev kimi Nur kahramanından –mənim yerimde və Nur’un şahs-ı manevîsinin çox ehemmiyetli bir mümessili olmasından– heç bir cihetle gücenmemek elzemdir.
Mən kaç gündür dehşetli bir sıkıntı və meyusiyet hissettiğimden “Düşmanlarımız bizi mağlup edəcək bir çarə bulmuşlar.” deyə çox telaş ederdim. Hem sobam hem hayalî və ayn-ı həqiqət müşahedem doğru haber vermişler.
Əsla əsla əsla! Çabuk bu indiyə qədər demir kimi qüvvətli tesanüdünüzü tamir ediniz. Vallahi bu hâdisenin bizim hapse girmemizden daha ziyade Kur’an və iman hizmetimize –hususan bu sırada– zərər vermək ihtimali kavîdir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Leyle-i Mi’rac, ikinci bir Leyle-i Kadir hükmündedir. Bu gece mümkün oldukça çalışmakla kazanç birden bine çıkar. Şirket-i maneviye sırrıyla, inşâallah hər biriniz qırx min dil ilə tesbih eden bazı melekler kimi qırx min dil ilə bu qiymətli gecede və sevabı çox bu çilehanede ibadət və dualar edeceksiniz. Və hakkımızda gelen fırtınada binden bir zərər olmamasına mukabil, bu gecedeki ibadət ilə şükredersiniz. Hem sizin tam ihtiyatınızı tebrik ilə birlikdə, hakkımızda inayet-i Rabbaniye çox zahir bir surette tecelli ettiğini tebşir ederiz.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Sizin Leyle-i Mi’racınızı bütün ruh u canımla tebrik ederim.
Sâniyen: Iyirmi seneden beri bir davamız ki asayişe mümkün olduğu qədər Nur şakirdleri dokunmurlar. Və bizə hücum edenlere, en başta emniyeti və asayişi bozmak davalarına bir emare və davamızı cerh etmeye bahane olması kuvvetle muhtemel bulunan bu hapis hâdisesi, inayet-i İlahiye ilə hârika bir tarzda, sizin sadakat və ihlasınızın bir kerameti olaraq yüzde bire indi. Kubbe habbe edildi. Yoxsa hakkımızda habbeyi kubbe yapanlar bundan istifadə edib aleyhimizdeki iftiralarını çoklara inandıracaklardı.
Sâlisen: Məni merak etmeyiniz. Sizinlə bir binada bulunmam, hər zahmetimi və sıkıntımı hiçe indirir. Zaten burada toplanmamızın çox cihetlerle ehemmiyeti var. Və hizmet-i imaniyeye faydaları çoktur. Hattâ bu defa, tetimme-i itirazdaki ehemmiyetli bazı həqiqətlər o altı makamata gedib tam dikkatlerini celbedip hükmünü bir derece onlarda icra etmesi, bütün sıkıntılarımızı hiçe indirdi.
Râbian: Mümkün olduğu qədər Nurlarla meşguliyet hem sıkıntıları izale edər hem beş nevi ibadət sayılabilir.
Hâmisen: Nur’un dersleri vasıtasıyla, geçen musibet yüzden bire indi. Yoxsa zemin və zamanın nezaketi cihetiyle, baruta ateş atmak hükmünde o tək habbe kubbeler olacaktı. Hattâ resmî bir kısım memurlar demişler ki: “Nur dersini dinleyenler karışmadılar.” Əgər umum dersini dinleseydi, heç bir şey olmazdı. Siz mümkün olduğu qədər ikiliğe meydan vermeyiniz. Hapis sıkıntısına başqası ilâvə olmasın. Mahpuslar də Nurcular kimi qardaş olsunlar, birbirinden küsmesinler.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık, muhlis qardaşlarım!
Bizler imkân dairesinde bütün kuvvetimizle Lem’a-i İhlas’ın düsturlarını və həqiqi ihlasın sırrını mabeynimizde və birbirimize qarşı istimal etmək, vücub derecesine gelmiş.
Kat’î haber aldım ki üç aydan beri buradaki has kardeşleri birbirine qarşı meşrep və ya fikir ihtilafıyla bir soğukluk vermək üçün üç adam tayin edilmiş. Hem metin Nurcuları usandırmakla sarsmak və nazik və tahammülsüzleri evhamlandırmak və hizmet-i Nuriyeden vazgeçirmek üçün sebepsiz mahkememizi uzatırlar.
Əsla əsla! Indiyə qədər mabeyninizdeki fedakârane uhuvvet və samimane muhabbet sarsılmasın. Bir zerre qədər olsa hətta, bizə böyük zərər olur. Çünki çox az bir sarsıntı, Denizli’de (…) kimi hocaları yabanileştirdi.
Bizler birbirimize –lüzum olsa– ruhumuzu feda etmeye, hizmet-i Kur’aniye və imaniyemiz iktiza ettiği halde, sıkıntıdan və ya başqa şeylerden gelen titizlikle həqiqi fedakârlar birbirine qarşı küsmeye deyil bəlkə kemal-i mahviyet və tevazu və teslimiyetle kusuru özünə alır; muhabbetini, samimiyetini ziyadeleştirmeye çalışır. Yoxsa habbe kubbe olub tamir edilmeyəcək bir zərər verebilir. Sizin ferasetinize havale edib qısa kesirəm.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Ehemmiyetli bir manevî ihtara binaen sizə şimdilik bir iki vazife-i Nuriye var ki bütün kuvvetinizle bu üçüncü Medrese-i Yusufiyede musibetzede biçarə mahpuslar içinde ikilik və garazkârane tarafgirlik düşmemek üçün Nur dersleriyle çalışmaktır. Çünki ihtilaftan və garaz və kin və inattan istifadeye çalışan, perde altında dehşetli müfsidler var.
Madam ki bu hapis arkadaşlarımız çoğu lüzum olsa vatanına və milletine və ahbabına fedakârane ruhunu feda ettiren kahramanlık damarını daşıyırlar. Əlbəttə o civanmertler, inadını və garazını və adâvetini, milletin selâmeti və bu hapis istirahati və perde altında anarşiliğe çabalayan Bolşevizm’i aşılayanların ifsadlarından kurtulmak üçün heç menfaati bulunmayan və bu fırtınalı zamanda zərəri çox olan adâvetini və inadını feda etmeleri lâzımdır. Yoxsa bu zamanda baruta ateş atmak kimi hem yüz biçarə mahpuslara hem Nur’un masum talebelerine hem bu Afyon memleketine ehemmiyetli zahmetlere, sarsıntılara, bəlkə memlekete giren ecnebi komitesi barmaqlarının ilişmesine bir vesile olur.
Madam ki bizler onların hatırları üçün qədər-i İlahiyle buraya girdik və bir kısmımız onların saadeti və manevî rahatları üçün buradan çıxmaq istemirik və istirahatimizi onlar üçün feda edib hər sıkıntıya səbir və tahammül edirik; əlbəttə o yeni kardeşlerimiz də Denizli mahpusları kimi kardeşliğimiz hatırı üçün şaban və ramazan hürmetine birbirine küsmemek və qardaş olub barışmak lâzım və elzemdir. Zaten biz və mən, onları Nur talebeleri dairesinde biliriz və dualarımıza girmişler.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: اَلْخَيْرُ فٖى مَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ sırrıyla, inşâallah mahkememizin tehirinde və tahliye olan kardeşlerimizin yenə mahkeme gününde burada bulunmalarında böyük hayırlar var.
Bəli Risale-i Nur’un meselesi, âlem-i İslâm’da hususan bu memlekette küllî bir ehemmiyeti bulunduğundan belə heyecanlı toplamalar ilə umumun nazar-ı dikkatini Nur hakikatlerine celbetmek lâzımdır ki ümidimizin və ihtiyatımızın və gizlememizin və muarızların küçültmelerinin fevkinde və ihtiyarımızın haricinde belə şaşaa ilə Risale-i Nur öz derslerini dost və düşmana aşikâren verir. En mahrem sırlarını en nâmahremlere çekinmeyerek gösterir.
Madam ki həqiqət budur, biz küçücük sıkıntılarımızı kinin kimi bir acı ilaç bilib səbir və şükretmeliyiz “Yahu bu da geçer.” deməliyik.
Sâniyen: Bu Medrese-i Yusufiyenin nâzırına yazdım: Mən Rusya’da esir iken, en evvel Bolşevizm’in fırtınası hapishanelerden başladığı kimi Fransız İhtilal-i Kebiri də en evvel hapishanelerden və tarihlerde serseri adı ilə yâd edilen mahpuslardan çıkmasına binaen; biz Nur şakirdleri hem Eskişəhər hem Denizli hem burada mümkün oldukça mahpusların ıslahına çalıştık. Eskişəhər və Denizli’de tam faydası görüldü. Burada daha ziyade fayda olacaq ki bu nazik zaman və zeminde Nur’un dersleriyle geçen fırtınacık (Hâşiye[5]) yüzden bire indi. Yoxsa ihtilaftan və belə hâdiselerden istifadə eden və fırsat bekleyen haricî muzır cereyanlar, o baruta ateş atıp bir yangın çıkacaktı.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık, sarsılmaz, sıkıntıdan usanıp bizlerden çekilmez qardaşlarım!
Indi maddî manevî bir sıkıntıdan nəfsim sizin hesabınıza məni mahzun eylerken, birden kalbe geldi ki hem sənin hem buradaki kardeşlerin tək birisiyle yaxında görüşmek üçün bu zəhmət və meşakkatin başqa surette on mislini çekseydiniz yenə ucuz olurdu.
Hem Nur’un takvadarane və riyazetkârane meşrebi hem umuma və en möhtaclara hattâ muarızlara ders vermək mesleği hem dairesindeki şahs-ı manevîyi konuşturmak üçün eski zamanda ehl-i həqiqətin senede heç olmazsa bir iki defa içtimaları və sohbetleri kimi; Nur şakirdlerinin də bir neçə senede en müsait olan Medrese-i Yusufiyede bir defa toplanmalarının lüzumu cihetinde min sıkıntı və meşakkat də olsa ehemmiyeti yoxdur.
Eski hapislerimizde bir neçə zayıf kardeşlerimizin usanıp daire-i Nuriyeden çekinmeleri onlara çox böyük bir hasaret oldu və Nurlara heç zərər gelmedi. Onların yerine daha metin, daha muhlis şakirdler meydana çıktılar.
Madam ki dünyanın bu imtihanları geçicidir, çabuk gedərlər. Sevaplarını, meyvelerini bizlərə verirler. Biz də inayet-i İlahiyeye itimat edib səbir içinde şükretmeliyiz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Son iki parçayı ya eski harf və ya makine harfiyle bera-yı malûmat gayr-ı resmî mahkeme başçısına münasib gördüyünüz bir ciddi adamla verdiğiniz vaxt ayrı bir pusulada ona yazınız ki Said sizə teşekkür edər, deyər:
Pencereleri açtılar. Lakin heç bir qardaşım və hizmetçilerime, yanıma gelmeye müddeiumumî müsaade vermir.
Hem zatınızdan çox rica edər ki mahkemede bulunan mu’cizatlı və antika Kur’an’ını ona veriniz ki bu mübarək aylarda okusun. O hârika Kur’an’ından üç cüzü Diyanet Riyasetine numune üçün göndermişdi, tâ fotoğrafla tabına çalışsınlar.
Hem onun ilə birlikdə Risale-i Nur’un mahkemedeki mecmualardan birisini sizdən istəyir ki bu tecrid-i mutlakta və yalnızlıkta və şiddetli sıkıntılarında mütalaasıyla bir medar-ı tesellisi və bir arkadaşı olsun. Zaten o mecmualar üç dörd mahkeme gördükleri və ilişmedikleri kimi; hacıların şehadet və müşahedeleriyle, o böyük mecmuaları hem Mekke-i Mükerreme’de hem Medine-i Münevvere’de hem Şam-ı Şerif’te və Halep’te hem Mısır Camiü’l-Ezherindeki böyük âlimler çox takdir və tahsin edib heç tenkit və itiraz etmemişler.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Hizb-i Nurî’den Feyzilerin yanında iki nüsha var. Əgər onlara lüzumu yoxsa biri mənə gönderilsin və ya Mehmed Feyzi daha bir nüshayı yazsın. Hem Ramazaniye Risalesi və matbu Âyetü’l-Kübra burada bulunmak lâzımdır.
Mabeyninizdeki gerginliği çabuk tamir ediniz. Əsla əsla! Az bir inhiraf, Nur dairesine çox böyük zərəri olacaq. Sıkıntıdan gelen hislere kapılmayınız. Sobamın patlaması bu musibete işarə idi.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım Hüsrev və Mehmed Feyzi, Səbri!
Mən sizlərə bütün kanaatimle itimat edib istirahat-i kalple kabre girmek və Nurların selâmetini sizə buraxmaq bekliyordum və heç bir şey sizi birbirinden ayırmayacaq biliyordum. Indi dehşetli bir planla, Nur’un erkânlarını birbirinden soğutmak üçün resmen bir iş’ar var.
Madam ki sizler lüzum olsa birbirinize hayatınızı, qüvvət-i sadakatiniz və Nurlara şiddetli alâkanızın muktezası olaraq feda edersiniz. Əlbəttə gayet cüz’î və geçici və ehemmiyetsiz hissiyatınızı feda etmeye mükellefsiniz. Yoxsa kat’iyen bizlərə bu sırada böyük zararlar olacağı kimi Nur dairesinden ayrılmak ihtimali var deyə titrirəm.
Üç günden beri heç görmediyim bir sıkıntı məni tekrar sarsırdı. Indi kat’iyen bildim ki göze bir saç düşmek kimi az bir nazlanmak sizin gibilerin mabeyninde hayat-ı Nuriyemize bir bomba olur. Hattâ sizə bunu da haber vereyim: Geçen fırtına ilə bizi alâkadar göstermeye çox çalışılmış. Indi, mabeyninizde az bir yabanilik atmaya çabalırlar.
Mən sizin hatırınız üçün hər birinizden on derece ziyade zəhmət çekdiyim halde, sizdən hiçbirinizin kusuruna bakmamaya qərar verdim. Siz də haklı və haksız olsa benlik yapmamak, üstadımız olan şakirdlerin şahs-ı manevîsi adına istəyirəm. Əgər o acib yerde birlikdə bulunmaktan gizli barmaqlar karışırlar, biriniz Tahirî’nin koğuşuna gidiniz.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Rica ederim, üçünüzün hakkında birbirinden ziyade gücenmeye ehemmiyet verdiğimden gücenmeyiniz. Çünki Hüsrev’le Feyzi’de mənim kimi insanlardan tevahhuş və sıkılmak var. Hem birbirine bir derece meşrepçe ayrıdırlar. Və Səbri isə akraba və tarz-ı maişet cihetinde hayat-ı içtimaiye ilə bir neçə vecihte alâkadar və ihtiyata mecburdur.
İşte üçünüz bu ihtilaf-ı meslek və meşrep haysiyetiyle o dağdağalı koğuşta və sıkıntılı kalabalık içinde hər halde tam tahammül və səbir edemediğinizden mən telaş edib vesvese edirəm. Çünki çox az bir muhalefet, bu sırada çox zərəri var.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım, bu Medrese-i Yusufiyede ders arkadaşlarım!
Bu gelen gece olan Leyle-i Berat, bütün senede bir kudsî çərdək hükmünde və mukadderat-ı beşeriyenin programı nevinden olması cihetiyle Leyle-i Kadrin kudsiyetindedir. Hər bir hasenenin Leyle-i Kadirde otuz min olduğu kimi bu Leyle-i Beratta hər bir amel-i salihin və hər bir harf-i Kur’an’ın sevabı iyirmi bine çıkar. Sair vakitte on isə şuhur-u selâsede yüze və bine çıkar. Və bu kudsî leyali-i meşhurede on minlərlə, iyirmi min və ya otuz binlere çıkar. Bu geceler, əlli senelik bir ibadət hükmüne geçebilir. Onun üçün elden geldiyi qədər Kur’an’la və istiğfar və salavatla meşgul olmaq böyük bir kârdır.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا سَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فِى الدَّارَيْنِ
Əlli senelik bir manevî ibadət ömrünü ehl-i imana kazandırabilen Leyle-i Beratınızı ruh u canımızla təbrik edirik. Hər biriniz, şirket-i maneviye sırrıyla və tesanüd-ü manevî feyziyle qırx min lisanla tesbih eden bazı melekler kimi; hər bir hâlis, muhlis Nur şakirdlerini qırx min dil ilə istiğfar və ibadət etmiş kimi rahmet-i İlahiyeden kanaat-i tamme ilə ümit edirik.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Evvela: Bid’akâr bazı hocaların telkinatıyla iddianamede, İslâm Deccalı və müteaddid bir neçə Deccal’ın gelmesini qəbul etmir kimi Beşinci Şuâ’nın bir meselesine itiraz etmişler.
Buna cevaben gayet parlak kat’î bir mu’cize-i Nebeviyeyi (asm) gösteren bu hadîs-i sahihte:
لَنْ تَزَالَ الْخِلَافَةُ فٖى وِلْدِ عَمّٖى صِنْوِ اَبِى الْعَبَّاسِ حَتّٰى يُسَلِّمُوهَا اِلَى الدَّجَّالِ
Yani “Mənim amcam, pederimin kardeşi Abbas’ın veledinde hilafet-i İslâmiye devam edəcək. Tâ Deccal’a, o hilafeti yani saltanat-ı hilafet Deccal’ın muhrib eline geçəcək.”
Yani uzun zaman beş yüz sene qədər hilafet-i Abbasiye vücuda geləcək, devam edəcək. Sonra Cengiz, Hülâgu denilen üç Deccal’dan biri o saltanat-ı hilafeti mahvedəcək; deccalane, İslâm içinde hükûmet sürəcək. Demək, İslâm içinde müteaddid hadîslerde üç Deccal geleceğine zahir bir delildir. Bu hadîsteki ihbar-ı gaybî, kat’î iki mu’cizedir:
Biri; hilafet-i Abbasiye vücuda geləcək, beş yüz sene devam edəcək.
İkincisi də sonunda en zalim və tahripçi Cengiz və Hülâgu namındaki bir Deccal eliyle inkıraz bulacaq.
Əcəba kütüb-ü hadîsiyede Kur’an’a, şeair-i İslâm’a ait hattâ cüz’î şeyleri də haber veren Sahib-i Şeriat, heç mümkün müdür ki bu zamanımızdaki çox acib hâdisattan haber vermesin? Hem heç mümkün müdür ki bu acib hâdisatta Kur’an’a sebatkârane –geniş bir sahada, en acib bir zamanda, en ağır şerait altında– hizmet eden və o hizmetin semerelerini dost və düşmanları tasdik eden Risale-i Nur şakirdlerine işarəleri bulunmasın.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ
Âyet-i Celilesinin Bir Nüktesi
Aziz Nur kumandanı və Kur’an’ın hâdimi qardaşım Re’fet Bey!
Yahudi milleti hubb-u həyat və dünya-perestlikte ifrat ettikleri üçün hər asırda zillet və meskenet tokadını yemeye müstahak olmuşlar. Lakin bu Filistin meselesinde, hubb-u həyat və dünya-perestlik hissi deyil bəlkə enbiya-i Mənî-İsrailiyenin mezaristanı olan Filistin o eski peygamberlerin öz milliyetlerinden bulunması cihetiyle bir cihette bir ehemmiyetli hiss-i millî və dinî olmasından çabuk tokat yemirlər. Yoxsa koca Arabistan’da az bir zümre heç dayanamayacaktı, çabuk meskenete girecekti.
Said Nursî
***
Sual: Küre-i arzın kürevî olduğuna dair bir ayə var mı və hangi surededir? Müstevî və ya kürevî olduğunda tereddüdüm vardır. Hər hükûmetin bulunduğu arazi deniz ortasındadır. Bu denizlerin etrafını muhafazakâr neler var? Lütfen beyanını rica edər, ellerinizden öperim.
Emirdağlı Ali Hoca
Risale-i Nur bu çeşit mesaili halletmiş. Küreviyet-i arz ulema-i İslâm’ca qəbul edilmiş, dine muhalefeti yox. Âyetteki satıh demesi, kürevî olmadığına delâlet etmir. Müçtehidlerce “istikbal-i kıble” namazda şart olması və şart isə bütün erkânda bulunması sırrıyla, secde və rükûda istikbal-i kıble lâzım gəlir. Bu isə yerin, zeminin küreviyeti ilə və şer’an kıble Kâbe-i Mükerreme’nin üstü tâ arşa qədər və altı ferşe qədər bir amud-u nurani olması, küreviyetle istikbal erkânda bulunabilir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
Mübarək ramazan-ı şerifinizi bütün ruh u canımızla təbrik edirik. Cənabı-Haqq bu ramazan-ı şerifin Leyle-i Kadrini umumunuza min aydan hayırlı eylesin, âmin! Və seksen sene bir ömr-ü makbul hükmünde hakkınızda qəbul eylesin, âmin!
Sâniyen: Bayrama qədər burada kalmamızın bizlərə çox faydası və hayrı olduğuna kanaatim var. Indi tahliye olsaydık, bu Medrese-i Yusufiyedeki hayırlardan mahrum kaldığımız kimi sırf uhrevî olan ramazan-ı şerifi; dünya meşgaleleriyle huzur-u manevîmizi haleldar edecekti. اَلْخَيْرُ فٖى مَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ sırrıyla inşâallah bunda da hayırlı böyük sevinçler olacaq.
Mahkemede siz də anladınız ki hattâ kanunlarıyla da heç bir cihetle bizi mahkûm edemediklerinden ehemmiyetsiz, sinek kanadı qədər kanunla teması olmayan cüz’î məktubların cüz’î hususiyatı kimi cüz’î şeyleri medar-ı bahis edib böyük və küllî mesail-i Nuriyeye ilişmeye çarə bulamadılar.
Hem gayet küllî və geniş Nur talebeleri və Risale-i Nur’un bedeline yalnız şahsımı çürütmek və ehemmiyetten ıskat etmək bizim üçün böyük bir maslahattır ki Risale-i Nur və talebelerine qədər-i İlahî iliştirmir. Yalnız mənim şahsımla meşgul edər. Mən də sizə və bütün dostlarıma beyan edirəm ki:
Bütün ruh u canımla hattâ nefs-i emmaremle birlikdə Risale-i Nur’un və sizlerin selâmetine, şahsıma gelen bütün zahmetleri manevî sevinç və memnuniyetle qəbul edirəm. Cənnət ucuz olmadığı kimi cəhənnəm də lüzumsuz deyil. Dünya və zahmetleri fâni və çabuk geçici olduğu kimi bizə gizli düşmanlarımızdan gelen zulüm də mahkeme-i kübrada və kısmen də dünyada yüz derece ziyade intikamımız alınacağından, hiddet yerinde onlara teessüf edirik.
Madam ki həqiqət budur. Telaşsız və ihtiyat içinde kemal-i səbir və şükürle, hakkımızda cereyan eden kaza və qədər-i İlahî və bizi himaye eden inayet-i İlahiyeye qarşı teslim və təvəkkülle və buradaki kardeşlerimizle də hâlisane və tesellikârane və samimane və mütesanidane həqiqi bir ülfet və muhabbet və sohbetle ramazan-ı şerifte hayrı birden bine çıkan evradlarımızla meşgul olub ilmî derslerimizle bu cüz’î, geçici sıkıntılara ehemmiyet vermemeye çalışmak böyük bir bahtiyarlıktır. Və Nur’un çox ehemmiyetli bu imtihanındaki təsirli dersleri və muarızlara özünü okutturması, ehemmiyetli bir fütuhat-ı Nuriyedir.
Hâşiye: Bazı kardeşlerimizin lüzumsuz talebeliğini inkâr, hususan (…) eskide ehemmiyetli öz hizmet-i Nuriyelerini lüzumsuz setretmeleri gerçi çirkin lakin onların sâbık hizmetleri üçün affedip gücenmemeliyiz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Rivayat-ı sahiha ilə “Leyle-i Kadri nısf-ı âhirde, hususan aşr-ı âhirde arayınız.” ferman etmesiyle, bu geləcək geceler, seksen küsur sene bir ibadət ömrünü kazandıran Leyle-i Kadrin geləcək gecelerde ihtimali çox kavî olmasından istifadeye çalışmak, belə sevaplı yerlerde bir saadettir.
Sâniyen: مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ “Kadere iman eden gam və hüzünden emin olur.” sırrıyla خُذُوا مِنْ كُلِّ شَىْءٍ اَحْسَنَهُ “Her şeyin güzel cihetine baxın.” kaidesinin sırrıyla,
اَلَّذٖينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ اَحْسَنَهُ اُولٰٓئِكَ الَّذٖينَ هَدٰيهُمُ اللّٰهُ وَ اُولٰٓئِكَ هُمْ اُولُوا الْاَلْبَابِ
gayet kısacık bir meali: “Sözleri dinleyip en güzeline tabi olub fenasına bakmayanlar, hidayet-i İlahiyeye mazhar ağıl sahibi onlardır.” mealinde.
Bizler üçün indi hər şeyin iyi tarafına və güzel cihetine və ferah verəcək vechine bakmak lâzımdır ki manasız, lüzumsuz, zərərli, sıkıntılı, çirkin, geçici haller nazar-ı dikkatimizi celbedip kalbimizi meşgul etmesin.
Səkkizinci Söz’de bir bahçeye iki adam, biri çıkar biri girir. Bahtiyarı bahçedeki çiçeklere, güzel şeylere bakar, safa ilə istirahat edər. Digər bedbaht, temizlemek elinden gelmediyi halde çirkin, pis şeylere hasr-ı nazar edər, midesini bulandırır. İstirahate bedel sıkıntı çeker, çıkar gedər.
Indi hayat-ı içtimaiye-i beşeriyenin safhaları, hususan Yusufiye Medresesi bir bahçe hükmündedir. Hem çirkin hem güzel hem kederli hem ferahlı şeyler birlikdə bulunur. Âkıl odur ki ferahlı və güzel şeylerle meşgul olub çirkin, sıkıntılı şeylere ehemmiyet verməz, şekva və merak yerinde şükreder, sevinir.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Yarın gece Leyle-i Kadir olmaq ihtimali çox qüvvətli olmasından bir kısım müçtehidler o geceye Leyle-i Kadri tahsis etmişler. Həqiqi olmasa da madam ki ümmet o geceye o nazarla bakır, inşâallah həqiqi hükmünde kabule mazhar olur.
Sâniyen: Sarsıntılı olan altıncıdaki kardeşlerimizin istirahatlerini merak edirəm. Bir barmaq hariçten hapse hususan altıncıya karışır, oradaki kardeşlerimiz dikkat və ihtiyat edib heç bir şeye karışmasınlar.
Sâlisen: Avukata, reise okutmak üçün parçayı gönderdiniz mi? Hem Halil Hilmi, vahdet-i mesele itibarıyla yalnız Sabri’nin deyil bəlkə umumumuzun avukatıdır. Mən bu nazarla ona bakıyordum. Indi umumumuzun hesabına birinci avukatımıza tam yardım etsin.
Râbian: Taşköprülü Sadık Bey’in mukaddimesini istinsah üçün Sabri’ye vermişdim. Əgər yazılmışsa tashihten geçen parça ona gönderiləcək. Yeni yazılanın bir surəti mənə gönderilsin. Hem Sadık’ın manzumeciğinin yanımda bir surəti var, sizdə yoxsa gönderəcəyəm.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Hem sizin hem hapisteki arkadaşlarınızın bayramınızı təbrik edirik. Sizin ilə bayramlaşanı, eynilə mənimlə bayramlaşmış kimi qəbul edirəm və umumuyla bizzat bayram ziyaretini yapmışım kimi bilin, bildiriniz.
Sâniyen: Sebepsiz kalın demir sobamın parçalanmasıyla verdiyi haber və biz də o işarəe binaen tam bir ihtiyat və temkinle geçen fırtınacık, yüzden bire indi, barut ateş almadı. Indi yenə, sebepsiz mataramın acib bir tarzda küçücük parçalara inkısam etmesi, bizə tekrar tam bir temkine və tahammüle və ihtiyata sarılmamızın lüzumunu haber verir. Aldığım manevî bir ihtarla, gizli münafıklar, dindarlara qarşı namazsız sefahetçileri və mürted komünistleri istimal etmək istəyirlər, hattâ barmaqlarını buraya da sokmuşlar.
Bir Hâşiyecik: Dün kalbimde bir ferah və sevinç vardı. Birden baktım, Nurs’taki qardaşım, Nurs’un balını bir matara içinde səkkiz ay evvel mənə, Emirdağı’na göndermişdi. Dün də Emirdağı’ndan buraya geldi. Aman çabuk mənə getirin dedim. Bekledim, gelmedi. O sevinç, bir hiddete döndü. Yüz matara qədər yanımda qiymətli bulunan o ballı matarayı yabani əllərə verib çarşıya gönderilmesi səbəb olub o matara da birdenbire kırıldı. Qırx səkkiz seneden beri görmediyim Nurs köyümün, meskat-ı re’simin bir teberrükü olan o tatlıdan, bayram tatlısı olaraq hər bir qardaşım bir parçacığını tatsın deyə bir miktar gönderdim.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık, sarsılmaz qardaşlarım!
Sizi ruh u canımla tebrik ederim ki çabuk yaramızı tedavi ettiniz. Mən də bu gece şifadan tam ferahlandım. Zaten “Medresetü’z-Zehra” tevessü edib həqiqi ihlas və tam fedakârane terk-i enaniyeti və tevazu-u tammı daire-i Nur’da aşılır, neşreder. Əlbəttə gayet cüz’î və muvakkat hassasiyet və titizlik və nazlanmak, o qüvvətli dersini və uhuvvet alâkasını bozamaz və İhlas Lem’ası bu noktada mükemmel nâsihtir. Indi en ziyade bizi və Nurları vurmak və sarsmak üçün en fena plan, Nur talebelerini birbirinden soğutmak və usandırmak və meşrep və fikir cihetinde birbirinden ayırmaktır. Gerçi gayet cüz’î bir nazlanmak oldu. Lakin göze bir saç düşse başa düşen bir taş qədər incitir ki böyük bir hâdise hükmünde mataram haber verdi. Merhum Hâfız Ali’nin (rh) küçücük belə bir halden, vefatından bir parça evvel şekvası, o vaxtten beri bəlkə yüz defa hatırıma gəlib məni müteessir etmiş.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Talebelerin itiraznamelerini müdüre verdim. Dedim: Diyanet Riyasetine və bizə risalelerimizle beraet veren Ankara’nın Ağır Ceza Dairesine –itiraznamemin âhiriyle birlikdə– göndermek istirik. Hem Hata-Savab Cetveli də o iki makama lakin mahrem yalnız bera-yı malûmat olaraq göndermek münasipse. Dedi: “Münasiptir.” Indi siz avukata deyiniz. Bir neçə nüsha talebelerin itiraznamelerinin və cetvelin iki nüsha çıkarsın.
Hem Diyanet Riyasetine yazınız ki: Ulûm-u diniye ehlini himaye etmək vazife-i zaruriyenizi Said və arkadaşları hakkında bu defa Afyon’a gönderdiğiniz raporla mükemmel yaptığınızdan hem mazlum Said hem masum arkadaşları dairenize çox müteşekkir və fevkalâde minnettar oldular. Zaten meselemiz dinî və ilmî olmasından, hər daireden və adliye və zabıtadan evvel Diyanet Dairesi alâkadardır. Onun üçün hem Denizli’de hem Afyon’da en evvel o dairelere müracaat edib şekvamızı oradaki âlimlere yazdık. Bu mealde bir başlık yazınız.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşım Re’fet Bey!
Kur’an-ı Azîmüşşan’ın hürmetine və alâka-i Kur’aniyenizin hakkına və Nurlar ilə iyirmi sene zarfında imana hizmetinizin şerefine, çabuk bu dehşetli, zahiren küçücük lakin vaziyetimizin nezaketine binaen çox elîm və feci və bizi mahva çalışan gizli münafıklara böyük bir yardım olan birbirinden küsmekten və baruta ateş atmak hükmündeki gücenmekten vazgeçiniz və geçiriniz. Yoxsa bir dirhem şahsî hak yüzünden, bizlərə və hizmet-i Kur’aniyeye və imaniyeye yüz batman zərər gelmesi –şimdilik– ihtimali çox kavîdir.
Sizi kasemle temin ederim ki biriniz mənə en böyük bir hakaret yapsa və şahsımın haysiyetini bütün bütün kırsa lakin hizmet-i Kur’aniye və imaniye və Nuriyeden vazgeçmezse mən onu helâl ederim, barışırım, gücenmemeye çalışırım.
Madam ki cüz’î bir yabanilikten düşmanlarımız istifadeye çalıştıklarını biliyorsunuz, çabuk barışınız. Manasız, çox zərərli nazlanmaktan vazgeçiniz. Yoxsa bir kısmımız Şemsi, Şefik, Tevfik kimi; muarızlara sureten iltihak edib hizmet-i imaniyemize böyük bir zərər və noksaniyet olacaq. Madam ki inayet-i İlahiye indiyə qədər bir zayiata bedel çokları o sistemde vermiş. İnşâallah yenə imdadımıza yetişir.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Müdür, Âyetü’l-Kübra və Rehber’i çox beğenmiş. Indi Asâ-yı Musa və Zülfikar’ı istəyir. Mən də söz verdim “Sana getirtəcəyəm.” Əgər burada Afyon’da varsa bir Asâ-yı Musa, bir Zülfikar (ciltli, böyük) bir Rehber, bir Âyetü’l-Kübra ısmarlayınız.
Said Nursî
***
Heyet-i Vekileye gayet ehemmiyetli bir ricam var:
Risale-i Nur’dan “Siracünnur” namındaki üç yüz sahifeden ziyade mecmuanın âhirinde və aslı çox zaman evvel yazılan və on beş sahife qədər olan və Heyet-i Vekilece o mecmuanın toplanmasına vesile bulunan Beşinci Şuâ, hər kəsə hususan musibetzedelere və ihtiyarlara və imanda şüphelere düşenlere çoxlu faydaları tahakkuk eden Siracünnur’dan, o zərərli tevehhüm edilen parçayı çıkarıp yasak edərək, mütebâki üç yüz sahifenin neşrine izin verilmesini və tesellisinden tam istifadə eden bütün musibetzedeler və ihtiyarlar və iman hakikatlerine möhtaclarla birlikdə Heyet-i Vekileden rica ederiz.
Hem dörd yüz sahifelik Zülfikar’da otuz sene evvel Avrupa feylesoflarına qarşı yazılan irsiyet və tesettür hakkındaki iki ayənin tefsiri iki sahife hem otuz sene evvel tabedilen İşaratü’l-İ’caz’da اَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰوا âyetine dair yazılan, bankaya dair bir satır və hem otuz sene evvel mən Dârülhikmette iken İngiltere’nin Anglikan Kilisesinin Başpapazının Meşihat-ı İslâmiyeden sorduğu altı sual içinde bir satır qədər yazılan yazıların kaldırılarak şimdiki kanun-u medeniye uygun gelmediyi –iki sahife bir satır– bahanesiyle müsadere edilen və âlem-i İslâm’ca çox tahsin ilə çox menfaati bilfiil görülen və üç rükn-ü imanîyi hârika bir tarzda ispat eden o Zülfikar mecmuamızı iade etmesini rica edib istirik və hakkımızdır. Bir məktubda beş kəlmə sansür edilse bâki kısmına izin verilmesi kimi biz də kanunen ehemmiyetli bu hakkımızı isteriz. Və hakkımızda habbeleri kubbeler yapanların zulmünden kurtarılmamızı, millet və vatan və asayişe Nurlarla hizmet eden Kur’an və iman-perverlerle birlikdə tələb ederiz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Bu raporun neticesi eynilə Denizli’dekinin aynıdır. Bizi medar-ı ittiham noktalardan tebrie etmək içinde onlara hoş görünmek və Nurcu olmadıklarını göstermek fikriyle, Vehhabîlik damarıyla, bir parça ilmî tenkidiyle hücum etmişler. Tahminimce bu rapor iddianameden evvel buraya gelmiş ki bazı nöqtələrı iddianame ondan almış. Elə isə cetvelimiz onlara də tam cevaptır. Siz necə bilirsiniz? Hem yeni cavabımız nasıldır, iyi midir? Çox acele və pərişan bir halde yazdım.
Sâniyen: Indiyə qədər zahiren bizim şahıslarımızla və cemiyet və tarîkat və cüz’î bazı hususi məktublar ilə bizimlə meşgul oluyordular. Indi Siracünnur, Hücumat-ı Sitte’nin müsaderesiyle və ehl-i vukufun Nurlara nazarı çevirmeleriyle və gizli düşmanlarımızın desiseleriyle bu vatanın bir medar-ı rahatı olan Risale-i Nur’a bir nevi hücum olmasından; indiyə qədər çox defa olduğu kimi eynilə bu memlekete bu hücumun eyni zamanında hem iki şiddetli zelzele –ki mən o bahsi yazarken– geldi. Məni tasdik edib “Yazıya lüzum yox.” dedi.
Mən də daha yazmadım. Bugün də işittim ki harp korkusu başlamış. Mən də buranın âmirine dedim: Indiyə qədər ne vaxt Nurlara hücum edilse ya zemin hiddet edər və ya harp korkusu başlar. Tesadüf ihtimali kalmayacaq derecede çox hâdiseleri gördük və mahkemelere də gösterildi.
Demək bugünlerde, bilmediyim halde Nurlar hakkında şiddetli telaşım və ehl-i vukufun hasûdane tenkitleri və Nur’un bir mühim mecmuasının müsaderesi, sadaka-i makbule mahiyetinde musibetlerin def’ine bir vesile olan Siracünnur tesettür perdesinin altına girdi, zelzele və harp korkusu başladı.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Merak etmeyiniz, biz inayət altındayız. Zahiren zahmetler altında rahmetler var. Ehl-i vukufu mecbur etmişler ki bir parçasını çürütsünler. Əlbəttə onların kalpleri Nurcu olmuş.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık, sarsılmaz, telaş etməz, âhireti buraxıb fâni dünyaya dönmez qardaşlarım!
Bir parça daha burada kalmaktan, meselemizi bir derece genişlendirmek istemelerinden mahzun olmayınız. Bilakis mənim kimi memnun olunuz.
Madam ki ömür durmur, zevale koşur. Belə çilehanede, uhrevî meyveleriyle bâkileşir. Hem Nur’un ders dairesi genişlir. Mesela ehl-i vukufun hocaları, tam dikkatle Siracünnur’u okumaya mecbur olurlar. Hem bu sırada çıkmamızla, bir iki cihetle hizmet-i imaniyemize bir noksan gəlmək ihtimali var.
Mən sizlerden şahsen çox ziyade sıkıntı çekdiyim halde çıxmaq istemirəm. Siz də mümkün olduğu qədər səbir və tahammüle və bu tarz-ı hayata alışmaya və Nurları yazmak və okumaktan teselli və ferah bulmaya çalışınız.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Yanımda bulunan yeni harfle müdafaatın âhirindeki cetvelden iki tanesini, ehl-i vukufa cevapla birlikdə Diyanet Riyasetine və Ankara’nın Ağır Ceza Mahkemesine göndermek üçün lüzum varsa sizə gönderəcəyəm. Hem ehl-i vukufa cavabın bir surəti buradaki mahkemeye verilsin.
Sâniyen: Meselemizi genişlettirmeleri hayırdır. Indiyə qədər kıymetini düşürmek fikriyle zahiren kiçik, ehemmiyetsiz gösterip gizli çox ehemmiyet veriyordular. Indi bu vaziyet, inşâallah hizmet-i imaniye və Kur’aniye hakkında daha ziyade hayırlı və faydalı olacaq.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Bu sene serbest olsaydık bəlkə bir kısmımız hacca gidecekti. İnşâallah bu niyetimiz bilfiil gitmiş kimi qəbul olub bu sıkıntılı halimizde hizmet-i imaniye və Nuriyemiz elə böyük bir hac sevabını verəcək.
Sâniyen: “Risale-i Nur Kur’an’ın çox qüvvətli, həqiqi bir tefsiridir.” tekrar ilə dediğimizden, bazı dikkatsizler tam manasını bilemediğinden bir həqiqəti beyan etmeye bir ihtar aldım. O həqiqət şudur:
Tefsir iki kısımdır:
Biri: Malûm tefsirlerdir ki Kur’an’ın ibaresini və kəlmə və cümlelerinin manalarını beyan və izah və ispat edərlər.
İkinci kısım tefsir isə: Kur’an’ın imanî olan hakikatlerini qüvvətli hüccetlerle beyan və ispat və izah etmektir. Bu kısmın çoxlu ehemmiyeti var. Zahir malûm tefsirler, bu kısmı bazen mücmel bir tarzda dercedirlər. Lakin Risale-i Nur; doğrudan doğruya bu ikinci kısmı esas tutmuş, emsalsiz bir tarzda muannid feylesofları susturan bir manevî tefsirdir.
Sâlisen: Sabahleyin bir şey yazacaktım, kaldı. Indi eyni mesele çıktı, kâtip Salim Bey izin verdi. Yarın Heyet-i Vekileye bir istida yazmak üçün Hüsrev və Tahirî yanıma gelsinler.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Əcəba ortalıkta en ziyade zərərli biz və Nurlar mıdır ki hər muharrir serbest yazır və hər sınıf müdahalesiz toplanma yapır. Halbuki din terbiyesi olmasa Müslümanlarda istibdad-ı mutlak və rüşvet-i mutlakadan başqa çarə ola bilməz. Çünki necə bir Müslüman, indiyə qədər həqiqi Yahudi və Nasrani olmaz bəlkə dinsiz olur, bütün bütün bozulur. Elə də bir Müslüman, Bolşevik ola bilməz. Bəlkə anarşist olur, daha istibdad-ı mutlaktan başqa idare edilmez.
Biz Nur talebeleri hem idareye hem asayişe hem vatan və milletin saadetine çalışırıq. Qarşımızdaki dinsiz anarşist və millet və vatan düşmanlarıdır. Hükûmet bizə ilişmek deyil, tam himaye və yardım etmək elzemdir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Re’fet, Edhem və Çalışkanlar və Burhan kimi Nur nâşirlerini tahliye etmeleri gösterir ki Nurların intişarı yasak deyil və mahkeme ilişemir. Hem cemiyetçilik bulunmadığına bir qərar alâmetidir. Hem meselemizi uzatmada, Nurlara nazar-ı dikkati geniş bir dairede celbetmesinden, onları okumasına bir umumî davet və resmî bir ilanat hükmünde işiten müştakların okumak heveslerini tahrik ettiğinden, sıkıntımızdan, zarardan yüz derece ziyade bizə və ehl-i imana menfaatlere vesiledir. Zaten bu zamanda, en geniş daire-i zeminde, en dehşetli və küllî bir hücumda tecavüz eden dalalet ordularına qarşı belə kudsî bir ders, bu surətlə atom bombası kimi inşâallah tesirini göstermeye bir işarətir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım Re’fet, Mehmed Feyzi, Səbri!
Mən şiddetli bir işarə və manevî bir ihtarla sizin üçünüzden Risale-i Nur’un hatırı və bu bayramın hörməti və eski hukukumuzun hakkı üçün çox rica ederim ki dehşetli yeni bir yaramızın tedavisine çalışınız. Çünki gizli düşmanlarımız iki planı takip edib biri, məni ihanetlerle çürütmek; ikincisi, mabeynimize bir soğukluk vermektir. Başta Hüsrev aleyhinde bir tenkit və itiraz və gücenmek ilə bizi birbirimizden ayırmaktır.
Mən sizə ilan ederim ki Hüsrev’in min kusuru olsa mən onun aleyhinde bulunmaktan korkarım. Çünki indi onun aleyhinde bulunmak, doğrudan doğruya Risale-i Nur aleyhinde və mənim aleyhimde və bizi pərişan edenlerin lehinde bir azîm hıyanettir ki mənim sobamın parçalanması kimi acib, sebepsiz bir hâdise başıma geldi. Və mənə yapılan bu son işkence də bu manasız və çox zərərli tesanüdsüzlüğünüzden geldiğine kanaatim var.
Dehşetli bir barmaq buraya, hususan altıncıya karışır. Məni bu bayramımda ağlatmayınız, çabuk kalben tam barışınız.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Mən bugün yalnız iki üç kardeşimizin tahliyelerini isterdim. Lakin hakkımızdaki inayet-i İlahiye onların menfaati üçün geri bıraktı. Və iyirmi gün qədər, bizim bu vaziyetimiz lâzım və elzemdir. Çünki bu bayramda birlikdə bulunmamız hem bizə hem Nurlara hem hizmetimize hem manevî və maddî istirahatimize və hacıların dualarından tam bir hisse almamıza və Ankara’ya gönderilen Risale-i Nur’un müsadereden kurtulmasına və bizim mazlumiyetimize acıyıp Nurlara sarılanların çoğalmasına və hazır böyük hatalara rıza ilə vatan və millet və din hainlerine dehalet etmediğimize bir hüccet olması lâzımdı.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Ehl-i vukufun insafsızca və hatalı və haksız tenkitleri, Vehhabîlik damarıyla İmam-ı Ali’nin radıyallahu anh Nurlarla ciddi alâkasını və takdirini çekemeyerek və geçen sene zemzem suyunu döktüren və bu sene haccı men’eden evhamın təsiri altında o yanlış və hasûdane itirazları Beşinci Şuâ’ya etmişler. Bu sırada, belə evhamlı və telaşlı bir zamanda, bizim üçün en selâmetli yer hapistir. İnşâallah Nurlar hem kendimizin hem özlərinin serbestiyetini kazandıracaklar.
Madam ki emsalsiz bir tarzda, çox ağır şerait altında, çoxlu muarızlar qarşısında bu derece Nurlar özlərini okuttururlar, talebelerini hapiste çeşit çeşit suretlerde çalıştırır, perişaniyetlerine inayet-i İlahiye ilə meydan vermirlər; biz bu dereceye kanaat edib şekva yerinde şükretmekle mükellefiz. Mənim bütün şiddetli sıkıntılara qarşı tahammülüm bu kanaatten gəlir. Vazife-i İlahiyeye karışmam.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Bu iki nüshanın biri benimdir, biri müdüründür. Başta mənim hattımla yazısı bulunan nüshaya göre müdürün nüshasını tashih ediniz. Mən bu defa Âyetü’l-Kübra’yı mütalaa ederken İkinci Makam’ını –âhire qədər– və âhirdeki manevî muhavereyi çoxlu ehemmiyetli gördüm və çox istifadə ettim. Sizin istifadeniz üçün biri okusun, biri dinləsin. Tashihle birlikdə muattal kalmasınlar, ikişer kardeşlerimiz mütalaa etsinler.
Sâniyen: Mənə ait Onuncu Söz və buradaki məktublar defteri vesaire zayi olmasın və muattal kalmasın. Mən nezaretini Ceylan’a bırakmışdım.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Mən indi Celcelutiye’yi okurken بِحَقِّ تَبَارَكَ ثُمَّ نُونٍ وَ سَائِلٍ cümlesinde Risale-i Qədər’e işarə eden və iyirmi altıncı mertebede ثُمَّ نُونْ Surəsi Qədər Sözü’yle münasebeti nedir, kalbime gelmesi anında ihtar edildi: “O surenin başını oku!”
Mən də okurken gördüm ki: نٓ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ ayəsi bütün kalemlerin və tastir və kitabetlerin aslı, esası, ezelî me’hazi və sermedî üstadı, kaderin kalemi və Nur və ilm-i ezelînin nuruna işarə eden ن kelimesidir. Demək وَالذَّارِيَاتِ Zerrat Risalesi’ne işarəi kimi qüvvətli bir münasebetle ن kəlməsi Risale-i Qədər’e qüvvətli işarəle bakar.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık, sarsılmaz qardaşlarım!
Evvela: اَلْخَيْرُ فٖى مَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ sırrınca meselemizin tehirinde xeyr var. Kalbim və Nurların serbestiyeti elə istirdi. Siz hem birbirinizi teselli hem kuvve-i maneviyeyi takviye hem tatlı sohbetle müzakere-i ilmiye hem Nurların yazması və mütalaalarıyla bu geçici zahmetin noktasını siler; rəhmət yapmaya, bu fâni saatleri bâki saatlere çevirmeye muvaffak olursunuz inşâallah.
Sâniyen: Madam ki bayramlaşmamız mahkemenin muvakkat hapis menzilinde oldu, mən də bayram tatlısı olaraq Konya kahramanı Zübeyr’in mənə getirdiyi zemzem ilə Nurs karyesinin bence çox manidar balını gönderdim. Siz bal matarasına su koyun, karıştırınız. Sonra zemzemi içine bırakınız, kemal-i âfiyetle içiniz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Ehemmiyetli bir taraftan, ehemmiyetli və manidar bir sual edilmiş. Mənə sordular ki: “Sizin cemiyet olmadığınız, üç mahkeme o cihette beraet vermesiyle və iyirmi seneden beri tarassud və nezaret eden altı vilayetin o noktadan ilişmemeleriyle tahakkuk ettiği halde, Nurcularda elə hârika bir alâka var ki heç bir cemiyette, heç bir komitede yoxdur. Bu müşkülü halletmenizi isteriz.” dediler.
Mən də cevaben dedim ki: Bəli, Nurcular cemiyet memiyet, hususan siyasî və dünyevî və menfî və şahsî və cemaatî menfaat üçün teşekkül eden cemiyet və komite deyillər və olamazlar. Lakin bu vatanın eski kahramanları kemal-i sevinçle şehadet mertebesini kazanmak üçün ruhlarını feda eden milyonlar İslâm fedailerinin ahfadları, oğulları və kızları, o fedailik damarından irsiyet almışlar ki bu hârika alâkayı gösterip Denizli Mahkemesinde bu âciz biçarə kardeşlerine bu gelen cümleyi onlar hesabına söylettirdiler:
“Milyonlar kahraman başlar feda oldukları bir həqiqətə başımız də feda olsun!” deyə onlar adına söylemiş, mahkemeyi hayret və takdirle susturmuş. Demək Nurcularda həqiqi, hâlis, sırf rıza-yı İlahî üçün və müsbet və uhrevî fedailer var ki mason və komünist və ifsad və zındıka və ilhad və Taşnak kimi dehşetli komiteler o Nurculara çarə bulamayıp hükûmeti, adliyeyi aldatarak lastikli kanunlar ilə onları kırmak və dağıtmak istəyirlər. İnşâallah bir halt edemezler. Bəlkə Nur’un və imanın fedailerini çoğaltmaya sebebiyet verecekler.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Dünkü suale benzer, qırx sene evvel olmuş bir sual və cavabı sizə hikâye edəcəyəm. O eski zamanda, Eski Said’in talebeleri üstadlarıyla şiddet-i alâkaları, fedailik derecesine geldiğinden Van, Bitlis tarafında Ermeni komitesi, Taşnak fedaileri çox faaliyette bulunmasıyla Eski Said onlara qarşı dururdu, bir derece sustururdu. Öz talebelerine mavzer tüfekleri bulup medresesi bir vaxt əsgər kışlası kimi silahlar, kitaplarla birlikdə bulunduğu vaxt, bir əsgər feriki geldi, gördü, dedi: “Bu, medrese deyil, kışladır.” Bitlis hâdisesi münasibətilə evhama düştü, emretti: “Onun silahlarını alınız.” Bizdən ellerine geçen on beş mavzerimizi aldılar. Bir iki ay sonra Harb-i Umumî patladı. Mən tüfeklerimi geri aldım. Hər ne ise…
Bu haller münasibətilə məndən sordular ki: “Dehşetli fedaileri bulunan Ermeni komitesi sizdən korkurlar ki siz Van’da Erek Dağı’na çıktığınız zaman, fedailer sizdən çekinip dağılırlar, başqa yere gidirlər. Əcəba sizdə ne qüvvət var ki elə olur?”
Mən də cevaben diyordum: “Madam fâni dünya həyatı, küçücük və menfî milliyetin muvakkat menfaati və selâmeti üçün bu hârika fedakârlığı yapan Ermeni fedaileri qarşımızda görünürler. Əlbəttə hayat-ı bâkiyeye və çox böyük İslâm milliyet-i kudsiyesinin müsbet menfaatlerine çalışan və “Ecel birdir.” itikad eden talebeler, o fedailerden (Hâşiye[6]) geri kalmazlar. Lüzum olsa o kat’î ecelini və zahirî bir neçə sene mevhum ömrünü, milyonlar sene bir ömre və milyarlar dindaşların selâmetine və menfaatine tereddütsüz, müftehirane feda edərlər.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık, vefadar və şəfqətli qardaşlarım!
İki gündür hem başımda hem âsabımda təsirli bir nezle ağrısı var. Belə hallerde bir derece dostlarla görüşmekten teselli və ünsiyet almaya ehtiyacım içinde acib tecrit və yalnızlık vahşeti məni sıktı. Belə bir nevi şekva kalbe geldi: “Neden bu tazip olur, hizmetimize faydası nedir?”
Birden bu sabah kalbe ihtar edildi ki: Siz bu şiddetli imtihana girmek və inceden inceye sizi kaç defa “Altın mı, bakır mı?” deyə mihenge vurmak və hər cihette sizi insafsızca tecrübe etmək və nefislerinizin hisseleri və desiseleri var mı yox mu üç dörd eleklerle elenmek; hâlisane, sırf hak və həqiqət adına olan hizmetinize çoxlu lüzumu vardı ki qədər-i İlahî və inayet-i Rabbaniye müsaade edir.
Çünki belə meydan-ı imtihanda inatçı və bahaneci insafsız muarızların qarşısında teşhir edilmesinden hər kəs anladı ki: Heç bir hile, heç bir enaniyet, heç bir garaz, heç bir dünyevî, uhrevî və şahsî menfaat karışmayarak tam hâlis, hak və həqiqətdən gəlir.
Əgər perde altında kalsaydı çox manalar verilebilirdi. Daha avam-ı ehl-i iman itimat etmezdi. “Belki bizi kandırırlar.” deyər və havas kısmı də vesvese ederdi. Bəlkə bazı ehl-i makamat kimi özlərini satmak, itimat kazanmak üçün belə yapırlar deyə daha tam kanaat etmezlerdi.
Indi imtihandan sonra, en muannid vesveseli də teslime mecbur olur. Zahmetiniz bir, kârınız bindir inşâallah.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Esaretimdeki hâdisenin gazete ilə ilanı şiddetli yasaklarla ahaliyi hər tarafta bizdən kaçırmaya çalışmakla birlikdə teveccüh-ü âmmeyi ziyadeleştirmiş. Bizə, hususan şahsıma ihanet etmeye taraftar üç resmî adam dün avluda demişler: “Said pencereden göründüğü vaxt ahali toplanıp ona bakır, pencerede durmasın. Yoxsa koğuşunu değiştiriniz.” deyə baş gardiyan söyledi. Heç merak etmeyiniz. Mən hər sıkıntıya tahammüle qərar vermişim. Duanız bereketiyle inşâallah sıkıntılar sevinçlere dönecekler.
O esaret hâdisesi aslı doğrudur. Lakin şahidim olmadığından tafsilen beyan etmemişdim. Yalnız bir manga məni idam etmək üçün geldiğini bilmiyordum, sonra anladım. Və Rus Kumandanı tarziye üçün Rusça bir şeyler söyledi, mən bilemedim. Demək hazır bulunan və bu hâdiseyi gazeteye ihbar eden Müslüman yüzbaşı anlamış ki kumandan tekrar tekrar “Affet!” demiş.
Qardaşlarım, mən Nurlarla meşgul oldukça sıkıntılar azalır. Demək, vazifemiz Nurlarla iştigaldir və geçici şeylere ehemmiyet vermemek və səbir və şükretmektir.
Said Nursî
***
Bedîüzzaman’ın akıllara hayret veren bir seciyesi
(Ehl-i Sünnet mecmuasının 15 Teşrin-i evvel 1948 tarihli nüshasında neşredilmişdir. Ehl-i Sünnet gazetesi sahibi avukat bir zatın makalesidir.)
Mən Birinci Cihan Harbi’nde Bitlis mevkiinde yaralı olaraq esir olurken, Bedîüzzaman da o gün esir düşmüştü. O Sibirya’ya gönderilmiş, en böyük esirler kampında idi. Mən Bakü’nün Nargin adasında idim. Günün birinde esirleri teftişe gelen və kampı gezerken Bedîüzzaman’ın önünden geçen Nikola Nikolaviç’e o heç ehemmiyet vermir və yerinden kımıldanmır. Başkumandanın nazar-ı dikkatini çekir. Tekrar bir bahane ilə önünden geçir. Yenə kımıldanmır. Üçüncü defasında önünde durur, tercüman vasıtasıyla aralarında belə bir muhavere geçir:
— Məni tanımadılar mı?
— Bəli, tanıdım. Nikola Nikolaviç, Çar’ın dayısıdır. Kafkas Cephesi Başkumandanıdır.
— O halde ne üçün hakaret ettiler?
— Xeyr, affetsinler mən özlərinə hakaret etmiş değilim. Mən mukaddesatımın emrettiğini yaptım.
— Mukaddesat ne emrediyormuş?
— Mən Müslüman âlimiyim. Kalbimde iman vardır. Özündə iman olan bir şahıs, imanı olmayan şahıstan efdaldir. Mən ona kıyam etseydim mukaddesatıma hürmetsizlik yapmış olurdum. Onun üçün mən kıyam etmedim.
— Bu halde, mənə imansız demekle mənim şahsımı hem ordumu hem də milletimi və Çar’ı tahkir etmiş olur. Derhal divan-ı harp kurulunda isticvab edilsin.
Bu emir üzerine divan-ı harp kurulur. Karargâhtaki Türk, Alman və Avusturya zabitleri, ayrı ayrı Bedîüzzaman’a rica edərək Başkumandana tarziye vermesi üçün ısrar edirlər. Verdiyi cavab bu olur:
— Mən âhiret diyarına göçmek və huzur-u Resulullah’a varmak istəyirəm. Mənə bir pasaport lâzımdır. Mən imanıma muhalif hərəkət edemem.
Buna qarşı kimse sesini çıkarmır, neticeyi beklir. İsticvab bitir. Rus Çarı’nı və Rus ordusunu tahkir maddesinden idam qərarını verirlər. Qərarı infaz üçün gelen bir manga askerin başındaki subaya kemal-i şetaretle: “Müsaade ediniz, on beş dakika vazifemi ifa edeyim.” deyə abdest alıb iki rekat namaz kılarken Nikola Nikolaviç gəlir, özünə hitaben:
— Məni affediniz! Sizin məni tahkir üçün bu hareketi yaptığınızı zannediyordum. Hakkınızda kanunî muamele yaptım. Lakin indi anlıram ki siz bu hareketinizi imanınızdan alıyorsunuz və mukaddesatın emirlerini îfa ediyorsunuz. Hükmünüz iptal edilmiş, dinî salahatinizden (salihliğinizden) dolayı şâyan-ı takdirsiniz; sizi rahatsız ettim, tekrar tekrar rica edirəm, məni affediniz.
Bütün Müslümanlar üçün şâyan-ı misal olan bu salabet-i diniye və yüksək seciyeyi, arkadaşlarından bir yüzbaşı, müşahedesine müsteniden anlatırdı. Bunu duydukça ihtiyarsız olaraq gözlerim yaşla doldu.
Abdurrahîm
Gazetenin bu fıkrasının yazılmasını Üstadımız emretmedikleri halde hem çox merak-âver hem çox ibret-amiz hem çox heyecan verici olmasından buraya yazılmışdır.
Hüsrev
***
Qardaşlarım!
Hem mənim iştiham kesildiyi hem hədiyyə mənə dokunduğu üçün mənim hisseme düşen üç parça yağ və bir sepet üzüm və bir kese elma və iki paket çay və şekeri sizə gönderdim. Mən sizlərə teberrük verecektim. Lakin sordum, sizinki də var. Hem mən onların qiymətıyla yoğurt, yumurta, ekmek kimi şeyleri alacağam, tâ Medresetü’z-Zehra məndən gücenmesin “Teberrükümü yemedi.” Hem muhtaca hem bir parça ucuz hem lâyıklara satınız ki iki cihetle Medresetü’z-Zehra və şubelerinin hediyeleri tam mübarək hem mənə hem alanlara ilaçlı bir teberrük olsun. Hüsrev nezaretçi və Ceylan, Hıfzı satıcı olsun.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Hakkımda gazete münasibətilə indi ihtar edildi ki: Rus’un cebbar bir kumandanı, gösterdiyin izzet-i imaniye qarşısında hiddetini buraxıb tarziye verdiyi halde Risale-i Nur’un gayet qüvvətli, şahsımın yüz derece fevkinde hâlisane salabet-i imaniye derslerini gören resmî memurlar kalben insafa gelmezler və inadında devam etseler; əlbəttə cehennemden başqa heç bir ceza onları temizlemez. Muvakkat bir ömürde bu azîm hatanın cezası yerleşmez. Çünki bir yağ bozulsa daha yenilmez; süt, yoğurt kimi deyil. İnşâallah Nurlar onların çoğunu bozulmadan kurtarmış.
Sâniyen: Mehmed Feyzi, Bedriye’ye yazsın ki mən onun mektubunda bulunan bütünleri duama dâhil edirəm, onlar da mənə dua etsinler.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Medar-ı ibret və hayret iki esaretimde şahsıma qarşı bir muameleyi beyan etmək ihtar edildi. Belə ki:
Rusya’da Kosturma’da doksan esir zabitlerimizle birlikdə bir koğuşta idik. Mən o zabitlerimize ara sıra ders veriyordum. Bir gün Rus kumandanı geldi, gördü, dedi: “Bu Kürt gönüllü alay kumandanı olub çox askerimizi kesmiş. Indi də burada siyasî ders verir. Mən yasak edirəm, ders vermesin.” İki gün sonra geldi, dedi: “Madam dersiniz siyasî deyil bəlkə dinîdir, ahlâkîdir; dersine devam eyle.” İzin verdi.
İkinci esaretimde: Bu hapiste iken iyirmi sene derslerimi dinlemiş və məndən daha güzel ders veren bir has kardeşimin və zarurî hizmetimi gören hizmetçilerimin mənim yanıma gelmeleri adliye memuru tarafından yasak edildi, tâ məndən ders almasınlar. Halbuki Nur Risaleleri başqa derslere heç ihtiyaç bırakmır və heç bir dersimiz kalmamış və heç bir sırrımız gizli kalmamış. Hər ne isə bu uzun kıssayı qısa kesmeye bir hal səbəb oldu.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Çox aziz, çox sevgili, çox qiymətli, çox mübarək üstadımız efendimiz hazretleri!
Arz-ı tazimat və takdim-i ihtiramat ilə istifsar-ı hatır edib sıhhat və âfiyetinize dualar edərək dâmenlerinizden, el və ayaklarınızdan öpürük.
Müşfik üstadımız efendimiz! Siz sevgili üstadımızdan bizə gönderilen və müdafaatın sonuna ilâvə edilen üç qiymətli mektubunuzla Hüvə Nüktesi’ni necə bulduğumuzu siz sevgili üstadımıza arz etmemizi, bir mübarək kardeşimizle siz sevgili üstadımız emretmişler.
Sevgili üstadımız efendimiz!
Birinci mektubunuz, iyirmi seneden beri tarassudlar və nezaretlerle birlikdə altı vilayet və üç mahkemenin bulamayıp beraet verdikleri cemiyetçilikten sizdə heç bir eser görülmediyi halde, heç bir cemiyette və heç bir komitede görülmeyen Nurculardaki hârika alâka, ehemmiyetli bir taraftan bir sual ilə siz sevgili üstadımızdan sorulmuş olub şehadet mertebesini kazanmak üçün ruhlarını feda eden milyonlar İslâm fedailerinin ahfadları və evlatları, o fedailiği ecdadlarından irsiyet aldıkları içindir ki siz sevgili üstadımıza mahkemeleri hayret ettirip susturan “Milyonlar kahraman başlar feda oldukları bir həqiqətə başımız də feda olsun!” deyə acib cümleyi söyletmeye vesile olan talebelerinizde gördüyünüz həqiqi, hâlis, sırf rıza-yı İlahî və müsbet və uhrevî fedakârlığın qarşısında, menfî cemaat və komitelerin mağlup oldukları hem Nurcuları dağıtmak isteyenlerin inşâallah muvaffak olamayacakları və hem Nur’un və imanın fedailerini çoğaltmaya sebebiyet verecekleri izah edilmekle cavab verilmişdir.
İkinci mübarək mektubunuzda: Siz sevgili üstadımızın Van, Bitlis’te tedriste bulunduğunuz talebelerinizle birlikte, etraflarında bulunan ehl-i imanı titreten Ermeni, Taşnak fedailerine qarşı çıxıb, o fedaileri durdurup dağıtmaya mecbur eden siz sevgili üstadımızdaki və talebelerinizdeki hârika qüvvət; küçücük, fâni dünya həyatı ilə menfî milliyetin muvakkat menfaati və selâmeti üçün Ermeni fedailerinde görülen hârika fedakârlığa mukabil, hayat-ı bâkiyeye və İslâm millet-i kudsiyesinin müsbet menfaatlerine çalışan və ecel birdir itikad eden və üstadlarına olan şiddet-i rabıtaları fedailik derecesine varan talebelerinizin bir neçə sene mevhum ömürlerini milyonlar sene bir ömre və milyarlar dindaşların selâmetine və menfaatine müftehirane feda etmelerinden mütevellid olduğu, qırx sene evvel siz sevgili üstadımızdan sorulan bir suale cavab olaraq bildirilmektedir.
Üçüncü mübarək mektubunuz: Doqquz aydan beri temadi eden çox acib tecridinizle birlikdə, teselli və ünsiyet ehtiyacını tevlid eden hastalığınız içinde “Neden bu tazip olur, hizmetimize faydası nedir?” deyə siz sevgili üstadımızın kalb-i mübareklerine gelen şekvaya bir ihtar olub inatçı, bahaneci və insafsız muarızlar qarşısında girdiyimiz bu şiddetli imtihanda altın olanlar bakır olanlardan ayrılmak üçün mihenge vurulmak və insafsız bir tecrübe ilə nefislerin hisseleri olub olmadığı bilinmek üçün eleklerle elenmek, sırf hak və həqiqət adına olan hâlisane hizmetimize çoxlu lüzumu olduğu üçün qədər-i İlahînin və inayet-i Rabbaniyenin bu dehşetli tazyike verdiyi müsaade, heç bir hile, heç bir enaniyet, heç bir garaz, heç bir dünyevî və uhrevî menfaat karışmayarak yapılan və tam hâlis və hak və həqiqətdən gelen və indi en muannid və vesveseli olanları də teslime mecbur eden və bir zahmete mukabil inşâallah min kâr bırakan bu hizmetimiz əgər perde altında kalsaydı, çox manalar verilmekle birlikdə avam-ı ehl-i iman ilə havas kısmı birer bahane ilə tam kanaat etmeyeceklerinden olduğu bildirilmektedir.
Dördüncü məktub olan Hüvə Nüktesi isə: قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ və لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ kelime-i kudsiyeleriyle maddî cihetinde هُوَ lafzında siz sevgili üstadımızın bir seyahat-i hayaliye-i fikriyelerinde, hava sahifesinin mütalaalarıyla görülen zarif bir nükte-i tevhidde; iman mesleğindeki gayet derecede kolaylık ilə meslek-i dalaletteki nihayətsiz müşkülat qısa bir işarəle beyan edilmiş.
Qüdrət-i İlahiyenin bir arşı olan bir avuç torpaqda konulan muhtelif toxumların mahiyetlerinde və emir və iradenin digər bir arşı olan havanın bir parçasında neşv ü nema bulan هُوَ lafzında görülen hârikalar, esbaba verildikçe dehşetli müşkülatın zuhuru və Vâhid-i Ehad’e verildikçe fevkalâde suhuletin vücudu hem ehl-i dalaletin hususan maddiyyun və tabiiyyun meslek erbabına hem ehl-i imana gayet şirin, gayet güzel, gayet hoş hem gayet mukni və müskit bir şəkildə ispat edilerek bir risale qədər kıymeti bulunan hususan tahavvülat-ı zerrat hakkındaki Otuzuncu Söz’le, Tabiat Risalesi olan Iyirmi Üçüncü Lem’a’nın bir nevi hülâsası ola bilər kanaatini bizə veren bu qiymətli yazılarınızla Risale-i Nur baştan başa hər okuyanı hem tenvir edib yükseltir hem sevgili üstadımıza nihayətsiz minnettarlıklara vesile olur.
Hüsrev
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
İki üç defadır ehemmiyetli bir halet-i ruhiye mənə ârız olur. Eyni otuz sene evvel İstanbul’da məni Yuşa Dağı’na çıkarıp İstanbul’un, Dârülhikmetin cazibedar hayat-ı içtimaiyesini bıraktırıp hattâ İstanbul’da bulunan Nur’un birinci şakirdi və kahramanı olan merhum Abdurrahman’ı də zarurî hizmetimi görmək üçün də yanıma almaya müsaade etmeyen və Yeni Said mahiyetini gösteren acib inkılab-ı ruhînin bir misli, indi mukaddimatı məndə başlamış. Və üçüncü bir Said və bütün bütün târik-i dünya olaraq zuhuruna bir işarə tahmin edirəm.
Demək, Nurlar və kahraman şakirdleri mənim vazifelerimi yapacaklar, daha mənə heç ihtiyaç kalmamış. Zaten Nur’un hər bir câmi’ cüzü və sarsılmayan hâlis şakirdlerinin hər biri, məndən daha mükemmel ders verir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Evvela: Mən bazı emarelerle tahmin ederim ki neşredilen mecmualarımızdan en ziyade Rehber’e ehemmiyet verirlər. Mən zannederim ki “Hüvə Nüktesi” gizli zındık düşmanlarımızın bellerini kırmış, onların istinadgâhı olan tabiat tağutunu dağıtmış, kesif torpaqda bir derece saklayabilirken şeffaf havada –Hüvə Nüktesi’nden sonra– heç bir cihetle o tağutu saklamak imkânı kalmamış ki küfr-ü inadî və temerrüd-ü irtidadî sebebiyle adliyeyi aldatıp aleyhimize sevk edirlər. İnşâallah Nurlar adliyeleri lehine çevirip onların bu hücumunu də akîm bırakacaklar.
Sâniyen: Bu sırada hem Ehl-i Sünnet gazetesi hem buranın gazetesi hem Zübeyr’in hararetli mukabelesi, Nurlarla iştigalleri güzel bir ilanat hükmüne geçtiler. Mənim bedelime, mənim hoşuma giden bizə dair bahislerine baxın, mənə bildiriniz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım Mehmed, Mustafa, İbrahim, Ceylan!
Evvela: Dün dördünüzün hararetli sohbetini gördüm, çox sevindim, memnun oldum. Mən də yanınızda bulunuram kimi ferahla dinledim. Birden baktım ki iki tarafınızda sizi dinleyenler var. Yarım saat devam etti. Merak ettim, kalben dedim: Habbeyi kubbe yapan və yanlış mana veren bir casus, dinleyenler içinde bulunmak ihtimali var ki dikkatle kulak verir və konuşan qardaşlar ihtiyatsızlıklarından və sohbetin keyfinden heç onlara bakmırlar, dikkat etmirlər deyə sizə cavab gönderdim. Elhamdülillah bir zərərli konuşma olmadığını bildim. Bu nazik sırada ihtiyat lâzımdır.
Sâniyen: Hoca Hasan’ın haddimden yüz derece ziyade bir hüsn-ü zan ilə yazdığı bir mektubundan bildim ki eynilə Denizli kahramanı merhum Hasan Feyzi sisteminde bir Nur nâşiri olacaq. İnşâallah onun kimi Afyon’da də Hasan Feyziler çıkacaklar. Afyon Denizli’den geri kalmayacaq, zahmetimizi rahmete çevirəcək.
Said Nursî
***
Qardaşlarım!
Mən gazeteleri merak etmezdim. Lakin bu sırada hem Ehl-i Sünnet hem Sebilürreşad’ın lehimizdeki yazıları herhalde aleyhimizdeki kıskançları və gizli düşman zındıkları şaşırtmış. Bunlar o dostları susturmak üçün çalışmak ihtimali məni meraklandırdı.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Sıkıntılı musibetlerimi hiçe indiren bir hakikatli tesellidir
Birinci: Hakkımızda zəhmət rahmete dönmesi.
İkinci: Qədər adaleti içinde rıza və teslim ferahı.
Üçüncü: İnayet-i hâssanın Nurcular hakkında hususiyetindeki sevinç.
Dördüncü: Geçici olmasından zevalinde ləzzət.
Beşinci: Ehemmiyetli sevaplar.
Altıncı: Vazife-i İlahiyeye karışmamak.
Yeddinci: En şiddetli hücumda en az meşakkat və kiçik yaralar.
Səkkizinci: Sair musibetzedelere nisbeten çox derece hafif.
Doqquzuncu: Nur və iman hizmetinde şiddetli imtihandan çıkan yüksək ilanatın tesiratındaki sürur.
Doqquz adet manevî sevinçler, elə teskin edici bir merhem və tatlı bir ilaçtır ki təsvir edilməz ağır elemlerimizi teskin edir.
Said Nursî
***
Aziz, sıddık, metin qardaşlarım!
On aydan beri münafıkların bir resmî memuru elde edib bütün desiseleriyle yaptıkları hücum, en kiçik bir şakirdi sarsmadı. O iftiraları heç hükmündedir. İspat ettiğimiz onun yüz yalanına qarşı, bir gazetenin sâbık valinin tekaüde sevkini bir mektubumuzda bulup hilaf-ı vakidir deyə bir tək yanlış bulmuş. Halbuki o yanlış, o gazeteye aittir. Hər ne isə böylelerden belə iftiralar, binden bir təsiri bizə olmadığı kimi inşâallah daire-i Nur’a da zərəri olmayacaq.
Sizə söylediyim kimi memurun iftiranamesine çox ehemmiyet vermeyiniz, zihninizi bulandırmasın. Əgər müdafaatımda cavabı bulunmayan kanunî nöqtə varsa qısa cavab verirsiniz. Hem deyiniz: “Said deyər ki: Bizi və Nurları beraet ettiren üç mahkemeyi kızdırmamak, tenkis etməmək üçün o garazkârane iddianameye qarşı cavab verib ehemmiyet vermeyəcəyəm. Böyük müdafaatım, hususan on vecihle kanunsuzluğa tam və mükemmel bir cevaptır.”
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Evvela: Bir inayettir ki o adamın müfteriyane iddianamesini işitemedim. Yoxsa şiddetle konuşacaktım. Reise səni mahkemeye verirəm, yani haksızlığınla mahkeme-i kübraya və kanunsuzluğunla dünya mahkemesine. Və avukatım yox dediğimden maksat, o umumumuzun küllî meselede vekilimizdir; mənim hususi şahsıma gelen hücuma ancaq mən mukabele edebilirim, deməkdir. Ahmed Hikmet’e bildiriniz.
Sâniyen: Savcının isnadatına qarşı eski müdafaatımız kâfi midir?
Sâlisen: Mustafa Osman, Ceylan necə telakki ettiklerini və heç bulantı onlara vermediklerini və daire-i Nur’da də fena təsir etmeyeceğini mənə yazdılar. Kahraman Tahir’i gördüm. O da elə telakki etmiş. Hüsrev və Feyzileri və Sabri’yi merak ettim.
Râbian: Zannederim ki indi küfür və dalalet, komiteler və cemiyetler şeklinde hücum ettikleri içindir ki qədər-i İlahî, bunlara bu eşedd-i zulüm ilə bir cemiyet isnadıyla bizi tazip ettirir. Demək, indi ehl-i imanın ittihadına çoxlu lüzum var. Biz o həqiqəti bilmediyimiz üçün kaderin adalet tokadını yeriz.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Haccı men’eden, zemzemi döktüren, hakkımızda eşedd-i zulme müsaadekâr davranan və Zülfikar və Siracünnur’un müsaderesine ehemmiyet verməyən və bizi garazkârane, kanunsuz tazip eden memurları terfi ettirip hanemizden çıkan mazlumane hal dili ilə yüksək ağlamamızı və sesimizi işitmeyen bir müstebit kabinenin zamanında en rahat yer hapistir. Yalnız mümkün olsa başqa hapse naklolsak tam salamatlıq olur.
Sâniyen: Onlar necə zorla en mahrem risaleleri en nâmahreme okuttular, elə də zorla ısrar edib bizi cemiyet yapmaya mecbur edirlər. Halbuki cemiyet və komiteciliğe heç ehtiyacımızı hissetmiyorduk. Çünki ittihad-ı ehl-i iman cemaatindeki uhuvvet-i İslâmiye; Nurcularda çox hâlisane, fedakârane inkişaf ettiği kimi və eski ecdadlarımızın kemal-i aşkla ruhlarını feda ettikleri bir həqiqətə Nur şakirdleri o milyonlar kahraman ecdadlarından irsiyet aldıkları qüvvətli bir fedailik ilə o həqiqətə bağlanmaları, indiyə qədər resmî və ya siyasî, gizli və aşikâr cemiyetler və komiteciliğe ihtiyaç bırakmırdı.
Demək, indi bir ihtiyaç var ki qədər-i İlahî onları bizə musallat edir. Onlar mevhum bir cemiyet isnadıyla zulmederler. Qədər isə “Neden tam ihlasla, tam bir tesanüdle, tam bir hizbullah olmadınız?” deyə bizi onların elleriyle tokatladı, adalet etti.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: Sizi teselliye möhtac bilmirəm. Birbirinizin kuvve-i maneviyenizi takviye edersiniz, o kâfidir. Qarşımdaki levha də mənə kâfi gəlir. Bu son hücumda, tam haksız və kanunsuz, yalnız evhamdan və zafiyetten gelen bir korkutmak olduğu anlaşıldı və ahalinin və zabıtanın vaziyeti, o manasız hücuma bir itiraz hükmünde idi.
Sâniyen: Mənim müdafaatım yeni isnadata də kâfi gəlir mi? Hem Zübeyr və avukatlar çalışırlar mı? Telaşları yox mu? Heç merak etmesinler. Bizə medar-ı mes’uliyet ettiği maddelere göre, bütün uhuvvet-i imaniyeyi taşıyanları, hattâ bütün imamların cemaatlerini və bütün üstad və muallimlerin talebelerini də mes’ul etmək lâzım gəlir. Demək, muhalifleri çox qüvvət bulmuşlar ki bütün bu telaşlı və imkânatı vukuat yerinde istimal edərək acib evhamla bizə hücum ettiler.
Sâlisen: Mənim öz kanaatim, tâ bahara qədər hapiste kalmak gerektir. Zaten kışta hər şey tevakkuf edər. İnşâallah inayet-i İlahiye yenə imdadımıza yetişir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
(Hüsrev’in bir mektubudur)
Sevgili üstadımız efendimiz!
Garazkâr raporlarıyla hakkımızda Afyon Adliyesini çox böyük bir dikkate sevk eden və səkkiz aydan beri şiddetli bir tazyik altında siz sevgili üstadımızı yaşatan, biz talebelerinizle birlikte Afyon hapsinde temadi-i mevkufiyetimize səbəb olan və Nur’un kabil-i inkâr olmayan mu’ciz-nüma hakikatlerini hasûdane nazarla mütalaa eden ehl-i vukuf ulemasına, siz sevgili üstadımız hem Risale-i Nur iyirmi beş seneden beri sükût etmiş iken, o muhterem allâmelerin ehl-i imanı, hususan hamele-i Kur’an’ı müdafaa və muhafaza en böyük vazifeleri iken, Afyon Adliyesini aleyhimize teşvik edib tahrik eden raporlarına qarşı siz sevgili üstadımızı esefle mukabeleye mecbur eden yazılarınız şefkatinizin eseri olduğu şüphesizdir.
Iyirmi beş seneden beri, zaman zaman gizli düşmanlarınıza qarşı bir avuç talebenizle mücadeleye giren siz sevgili üstadımızı və Kur’an’ın en böyük hakikatlerini muhtevi Risale-i Nur’u müdafaa etmək belə dursun, en tehlikeli vakitlerimizde cephe alan bu âlimlere qarşı çoxlu sualleri sormak hakkınız iken çox cüz’î sualleriniz, o âlimleri ikazdan başqa bir şey olmayacaq.
Belə en nazik zamanlarda muavenetinize çoxlu möhtac olduğumuz menbalardan doğan ümitsizliklerimizi böyük bir izzete tebdil eden və çox böyük bir ihsan-ı İlahî olan inayet-i hâssa bu Afyon hapsinde tekrar özünü gösterdi. Səkkiz aydan beri titremeyen zemin, siz sevgili üstadımıza, Risale-i Nur’a hücum zamanlarında, gizli düşmanların hücumu ilə gelen zelzeleleri yazarken, bugün yenə zemin hiddet edib iki defa şiddetli bir surette titremesiyle bizi də şahit göstermiş, ümitlerimizi takviye etmiş, imhanıza susayan insafsız düşmanlarınızın en dehşetli savletleri qarşısında zahirî kimsesizliğinize şəfqət etmiş, maddeten aczinize mərhəmət etmiş, imdadınıza yetişmiş, titreyen zemin ilə davanızın doğruluğunu tasdik etmiş. İlahî və melekûtî bir kudretle mübarək kaleminizden çıxıb yükselen “Zafer bizimdir!” beşaretlerinizi ihtar ilə bizleri siz sevgili üstadımıza çox minnettar eylemişdir.
اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى
Çox kusurlu talebeniz
Hüsrev
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
Evvela: İhtiyat və temkin və meşveret etmək lâzımdır.
Sâniyen: Zübeyr, mənə merhum biraderzadem Abdurrahman yerine və Ceylan, merhum biraderzadem Fuad bedeline verilmiş deyə manevî ihtar aldım. Mən də burada işimi onlara bıraktım.
Sâlisen: Haber aldım ki çox çalışan lakin ihtiyatsız Ahmed Feyzi’nin “Maidetü’l-Kur’an” başında malûm mektubumu mahkeme heyeti bahane edərək (ki Said öz hakkındaki medihleri vesaireyi tasdik etmiş) mənim mahkûmiyetime bir səbəb gösterilmiş. Mən mükerrer dedim ki hər şeyden evvel Ahmed Feyzi onu beyan edib ki o məktub, öz hakkındaki məktubları qəbul etməmək və sair bir kısmını ta’dil etmək üçün idi, demesi lâzımken lüzumsuz onları hiddete gətirən şeyleri yazmış. Mən onun min kusurunu görsem ondan gücenmem. Lakin Nurlara zərər gelmemek üçün cesurane və ihtiyatsız hareketten bir derece çekinmek lâzımdır.
Râbian: Feyzilerin bir kahramanı olan Ahmed Feyzi kardeşimiz də Tahirî’nin koğuşu olan medresesinde eynilə Tahirî kimi davranmalı. Və gidenlerin yerinde, onların şakirdlerini Kur’an və Nur dersleriyle və yazılarıyla teşvik etsin. Dün mənə gönderdiyi yeni talebelerin defterleri mənim hazîn halimi sevince tebdil etti. Elhamdülillah dedim.
***
Bu defa taarruz çox geniş dairede, reis-i hükûmet və hazır kabine planıyla, dehşetli bir evham ilə bir hücum idi. Mənim aldığım bir habere göre və çox emarelerle gizli münafıkların yalan jurnalleri və desiseleriyle bizi hilafet komitesiyle və Nakşî tarîkatının gizli cemiyetiyle tam alâkadar bəlkə pişdar gösterip, hükûmeti böyük bir telaşa sevk edərək, Nur’un böyük mecmualarının İstanbul’da ciltlenip âlem-i İslâm’a intişarını və gayet makbuliyetlerini bir delil gösterip, hükûmeti korkutup kıskanç resmî hocaları və vehham memurları aleyhimize insafsızca çevirdiler. Tahminlerince herhalde çox vesikalar, emareler görüləcək hem Eski Said damarıyla tahammül etmeyerek ortalığı karıştıracaq deyə kanaatleri varmış.
Cənabı-Haqq’a hədsiz şükür olsun, o musibeti binden bire indirdi. Bütün taharrilerde heç bir cemiyet və komitelerle bir alâkamızı bulamadılar. Yoxdur ki bulsunlar. Onun üçün savcı iftiralara, yanlış manalara, medar-ı mes’uliyet olmayan cüz’î isnadlara mecbur olmuş.
Madam ki həqiqət budur, Nurlar və biz yüzde doksan doqquz derece musibetten halâs olduk. Elə isə deyil şekva, bəlkə minlərlə şükür etmekle inayet-i İlahiyenin bu cilvesinin tamamını səbir, şükür, istirhamla beklemeliyiz və Nur dersleriyle bu medresenin mütemadiyen çıkan və giren möhtac və müştaklarına teselli vererek yardım etməliyik.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşım!
Şiddetli bir ihtar ilə bildim ki sən və Ahmed Feyzi, Nur’un mesleği olan mübareze etməmək və ehl-i dünya ilə uğraşmamak və siyasete girmemek və yalnız lüzum-u kat’î olduğu zaman qısaca müdafaa etmək haricinde, həddindən artıq və zərərli mübarezekârane və siyasetvari mahkemedeki okuduğunuz parçalar Nurlara çox zərər vermiş. Hattâ bizim cezamıza və mənim sıkıntılarıma sebebiyet vermiş.
Mən səndən və Ahmed Feyzi’den gücenmem. Lakin mənə evvelce göstermek lâzımdı. Maddî kaza-yı İlahî olaraq o vaziyet sizə verilmiş. Onun tamiri üçün mənim tarzımda davranmak lâzımdır. Feyzi də bütün qüvvəti ilə siyasî müdafaatı buraxıb Nurlarla və Tahirî kimi yeni talebelerle meşgul olmaq elzemdir.
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz qardaşlarım!
Mənə və Nurlara ait qırx küsur sahife ilə birlikdə Hata-Savab Cetveli və zeyli, Posta gazetesine cavabı, herhalde hem yeni harfle hem eski harfle basmasına hem Isparta’da hem İstanbul’da, əgər mümkünse burada də çalışmak lâzımdır. Madam ki mahkeme aleyhimizde zannetdiyi meselelerini makine ilə teksir edirlər. Biz də eyni meselelerini və doksan sehvi teksir etmək kanunen hakkımızdır, teksir etmemiz lâzımdır. Sonra da böyük müdafaatımla Ahmed Feyzi, Zübeyr, Mustafa Osman, Hüsrev, Sungur, Ceylan kimi arkadaşların itiraznameleri də inşâallah bastırılacaq.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık qardaşlarım!
İki saat zarfında iki acib və latîf, zahiren kiçik, hakikaten ehemmiyetli iki hâdiseyi sizə yazmak ihtarı aldım.
Birincisi: Nur’un iki namzet talebesine Rehber’den Leyle-i Kadirde ihtar edilen meseleyi okudum. Âhirinde “Beş on senede medrese hocalarının tahsil derecelerini, Nur şakirdleri on haftada kazanır.” dediyim eyni dakikada kalbe geldi ki: Eski Said’in on beş yaşında iken medrese usûlünce on beş senede okunan ilmi on beş haftada okumaya inayet-i İlahiye ilə muvaffak olması kimi; rahmet-i Rabbaniye ilə Risale-i Nur də ilm-i həqiqətdə və imaniyede on beş seneye mukabil –bu medresesiz zamanda– on beş hafta kâfi geldiğini, bu on beş senede bəlkə on beş min adam öz tecrübeleriyle tasdik edirlər.
İkincisi: Eyni saatte, ağır penceremiz –âdeta sebepsiz– kaplarım və şişelerim və yemeklerim üzerine düştü. Biz tahmin ettik ki hem camlar hem bütün şişe və bardaklarım kırıldılar və içlerindeki təamlar zayi oldular. Halbuki hârika olaraq heç bir kırık və zayiat olmadı. Yalnız mənə hədiyyə gelen pişirdiyim et döküldü. Lakin Nur’un namzet yeni talebelerine kısmet olduğu, mənim də hədiyyə qəbul etməmək olan kaidemi muhafaza və birinci hâdiseye hârikalığıyla tasdik edib imza bastı.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Qardaşlarım!
Bütün bütün kanunsuz olaraq bizim temyiz evrak və lâyihalarımız daha temyize gönderilmemiş. Bizim üç muktedir avukatlarımız, mümkün olduğu qədər çox çabuk evrakımızın Mahkeme-i Temyize gönderilmesine herhalde bir çarə bulsunlar. Yoxsa on bir ay bahanelerle tevkifimizi uzatmak və məni mahkemede konuşturmamak və on bir ay tecrid-i mutlakta soğuk sıkıntılarla tazip etmekle həqiqət-i adaletin qəbul etmediyi bir garazı ihsas ettiğinden, bizim mahkememizi başqa bir vilayetin mahkemesine nakletmek üçün hem avukatlarımız hem sizler bütün kuvvetinizle çalışmak lâzım və elzemdir.
Said Nursî
***
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Aziz, sıddık, hâlis, sebatkâr, fedakâr qardaşlarım!
Evvela: Sırr-ı İnna A’tayna heç yanımda bulunmadığının səbəbi, eski zamanda iki hiss-i kable’l-vukuumda bir iltibas olmuş.
Birincisi: Bir hiss-i kable’l-vuku ilə yalnız vatanımızda dehşetli bir hâdiseyi və zalimlerin musibetini hissettim. Halbuki böyük dairede, zemin yüzünde, haber verdiyimiz kimi on iki sene sonra eynilə o sırr-ı azîm görüldü. Mənim istihracımı gerçi zahiren bir parça tağyir etti. Lakin həqiqət cihetinde çox doğru və ayn-ı həqiqət meydana çıktı. Bunun üçün o risaleyi yanımda bulundurmuram və başkalarına vermirəm.
İkincisi: Qırx sene evvel tekrarla derdim: “Bir nur göreceğiz.” Böyük müjdeler verdim. O nuru böyük daire-i vataniyede zannederdim. Halbuki o nur, Risale-i Nur idi. Nur şakirdlerinin dairesini umum vatan və memleket siyasî dairesi yerinde tahmin edib sehiv etmişdim.
***
Müdür Bey!
Sizə teşekkür ederim ki kurtuluş bayramının bayrağını koğuşuma taktırdınız. Harekât-ı milliyede İstanbul’da, İngiliz və Yunan aleyhindeki Hutuvat-ı Sitte eserimi tab və neşrile bəlkə bir fırka əsgər qədər hizmet ettiğimi Ankara bildi ki Mustafa Kemal şifre ilə iki defa məni Ankara’ya taltif üçün istedi. Hattâ demişdi: “Bu kahraman hoca bizə lâzımdır.” Demək, mənim bu bayramda bu bayrağı takmak hakkımdır.
Said Nursî
***
1948 senesinde açılan Afyon Mahkemesinde, birinci defa hüküm verilip nihayet umum Nur Risalelerinin iadesiyle neticelenen və başlangıçta idam planlarıyla propagandalar yapılan bir mahkemede Risale-i Nur talebelerinin müdafaatıdır.
Nur şakirdlerinin hâlis və sırf uhrevî, Nurlara və tercümanına qarşı alâkalarına dünyevî və siyasî cemiyet namını verib onları mes’ul etmeye çalışanların ne qədər həqiqətdən və adaletten uzaq düştüklerine qarşı, üç mahkemenin o cihette beraet vermesiyle birlikdə, deriz ki:
Hayat-ı içtimaiye-i insaniyenin hususan millet-i İslâmiyenin üssü’l-esası; akrabalar içinde samimane muhabbet və kabile və taifeler içinde alâkadarane irtibat və İslâmiyet milliyeti ilə mü’min kardeşlerine qarşı manevî muavenetkârane bir uhuvvet və öz cinsi və milletine qarşı fedakârane bir alâka və hayat-ı ebediyesini kurtaran Kur’an hakikatlerine və nâşirlerine sarsılmaz bir rabıta və iltizam və bağlılık kimi hayat-ı içtimaiyeyi esasıyla temin eden bu rabıtaları inkâr etmekle və şimaldeki dehşetli anarşistlik toxumu saçan və nesil və milliyeti mahveden və hər kəsin çocuklarını özünə alıb karabet və milliyeti izale eden və medeniyet-i beşeriyeyi və hayat-ı içtimaiyeyi bütün bütün bozmaya yol açan kızıl tehlikeyi qəbul etmekle ancaq Nur şakirdlerine medar-ı mes’uliyet cemiyet namını verebilir.
Onun üçün Nur şakirdleri çekinmeyerek Kur’an hakikatlerine qarşı alâkalarını və uhrevî kardeşlerine qarşı sarsılmaz irtibatlarını izhar edirlər. O uhuvvet səbəbi ilə gelen hər bir cezayı memnuniyetle qəbul ettiklerini və həqiqət-i hali olduğu kimi mahkeme-i âdilenize itiraf edirlər. Hile ilə dalkavukluk ilə yalanlarla özlərini müdafaa etmeye tenezzül etmirlər.
Mevkuf
Said Nursî
***
Hüsrev’in Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Makam-ı iddia iddianamesinde biri küllî, diğeri hususi olaraq iki cihetle məni itham edirlər. Küllî ithamı, Risale-i Nur’a hizmetim və Üstadımın mevhum suçuna iştirakimdir.
Hususi itham isə gayet cüz’î və ehemmiyetsiz və həqiqətdə heç bir suç teşkil etmeyen inziva ilə geçen hayatıma və hususat-ı şahsiyeme ait hallerdir.
İddia makamının Risale-i Nur’a hizmetimden dolayı Üstadımın mevhum suçuna məni iştirak ettirmesine mukabil derim ki:
Mən Üstadımın gittiği meslekte və Risale-i Nur’la âlem-i İslâm’a hususan bu vatana və bu millete ettiği kudsî hizmetinde özünə isnad edilen mevhum suçuna ruh u canımla iştirak edirəm. Və məni bu hizmet-i imaniyede muvaffak eden Cənabı-Haqq’a âhir ömrüme qədər şükredəcəyəm.
Muhterem Heyet-i Hâkime!
Nurlara hizmetimde gördüyümüz muvaffakıyetin kat’î bir delili şudur:
Mənim Kur’an hattım çox noksan iken hârika bir tarzda, ihtiyar və iktidarımın çox fevkinde, gayet emsalsiz və gayet mükemmel bir surette üç Kur’an’ı yazmaklığımdır. Biri, elinizdedir.
İkinci Delili: Bu vatana və bu millete və dine və hüsn-ü ahlâka iyirmi seneden beri çox böyük menfaatleri tahakkuk eden bu Nur eserlerinden altı yüze yaxın nüshalarını yazmaklığımda muvaffakıyetimdir. Hattâ bir ay kimi qısa bir zamanda on dörd risaleyi yazmaya muvaffak olduğumu arkadaşlarım bilirlər.
Makam-ı iddianın, Üstadımın kudsî hizmetinde mənim üçün suç tevehhüm ettiği nöqtələrı ayrıca müdafaa etmeyi zâid buluram. Üstadımın yazdığı itirazname və tetimmesini bütün kuvvetimle tasdik edib onları öz itiraznamem olaraq yüksək mahkemenize takdim edirəm.
Muhterem Heyet-i Hâkime!
Hâlen mahkemenizde bulunan və iman və Kur’an həqiqətləri olan mübarək və kudsî və Nurlu eserleriyle, heç bir maksad-ı dünyevî və heç bir maksad-ı siyasî takip etmeyen Üstadımın bu vatana və millete ettiği kudsî hizmetlerini mən və arkadaşlarımız tasdik ettiğimiz kimi İttihat-Terakki Hükûmetindeki vatan-perverler də tasdik etmişler. O zaman Üstadımın Van’daki Medresetü’z-Zehra namındaki dârülfünununa on doqquz min altın lira vermişler. Və milliyet-perverler də Üstadımızın vatan-perverane və milliyet-perverane hizmet-i ilmiyesini hayranlıkla tasdik etmişler. Üstadımın o Şark Dârülfünununa, o zamanda –banknotun qiymətli vaxtında– yüz əlli min lira tahsisatı, iki yüz mebustan yüz altmış üç mebusun imzasıyla qəbul etmişler.
İddia makamının suç deyə vasıflandırdığı bu kudsî, mübarək Üstadımın bütün həyatı müddetince en muannid və kıskanç muarızlarını və mahkemelerde en ziyade mahkûmiyeti üçün çalışanları şiddetli və dokunaklı sözlerine qarşı iliştirmeyip teslime mecbur eden və bu millet və bu vatanın saadetinin temel taşlarını temine matuf olan kudsî hizmetinde və bütün makasıd-ı ilmiyesinde, iyirmi seneden beri etdiyim kâtiplikle və Risale-i Nur’a etdiyim hizmetimle iftihar ettiğimi yüksək mahkemenize arz edirəm.
Mevkuf
Hüsrev Altınbaşak
***
Tahirî’nin Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Afyon C. Savcılığınca tarafıma tebliğ edilen, dinî hissiyatı âlet edərək devletin emniyetini bozacaq hareketlere halkı teşvik maddesinden Üstadım Bedîüzzaman Said Nursî və digər arkadaşlarıyla birlikte suçlu gösterilmekle mahkemeye verilirəm.
Mən, gerek Isparta Sulh Mahkemesinde və gerekse Afyon Sorgu Dairesinde sorulan suallere doğru olaraq cavab vermişim. Bizi beraet ettiren Denizli Mahkemesi, bütün kitablarımızı bizə iade etmiş, Üstadım Bedîüzzaman’ın risalelerini okuyup yazmakta və özünə talebe olan kardeşlerimle mektuplaşmakta bizə ceza vermemişdi. Halbuki altı sene evvel Üstadımın müsaadeleri olmadığı halde, marifetimle eski yazı ilə İstanbul’da matbaada tabedilen beş yüz adet Bedîüzzaman’ın “Yedinci Şuâ” kitabını, Denizli Mahkemesi tamamen sandığıyla 20.7.1945 tarihli qərarıyla yed’ime teslim etmiş. O zaman müştak olan Nur talebelerine tab bedeli mukabilinde tevzi edilmişdi.
İşte bu âlî mahkemenin Temyiz’in yüksək tasdikiyle kat’iyet kesbeden hükmüne istinaden, iki sene evvel İstanbul’dan teksir makinesi və kâğıt alarak Isparta’ya getirdim.
Elinizde olan üç mecmuadan ikisini qardaşım Hüsrev Altınbaşak yazdı. Birisini də mən yazdım. Evvela “Zülfikar Mu’cizat-ı Kur’aniye və Ahmediye” mecmuasını bastık. Bunu kısmen sattık. Hasıl olan parasından Asâ-yı Musa mecmuasının kâğıdını da satın aldım, getirdim. Sonra Asâ-yı Musa mecmuasını bastık, bunu da sattık. Sonra Siracünnur mecmuasının kâğıdını alıb bastık. Bu müddet bir sene devam etti.
Sonra, otuz qədər mecmua Eğirdir’e götürülürken yolda tutularak Eğirdir Adliyesine teslim edilmiş. Çox geçmeden Isparta Adliyesi marifetiyle Hüsrev Altınbaşak’ın evi taharri olunup hem teksir makinesi hem mecmualar müsadere edilerek bir sene evvel mahkemeye verilmişdik. Neticede yasak olmayan dinî eserler olmasından Hüsrev Altınbaşak’la mənə və digər bir arkadaşımıza ruhsatsız kitab tabettiğimizden bir ay ceza verildi. Biz də temyiz ettik. Henüz Temyiz’den gelmeden Afyon Hapishanesine getirildim.
İşte yüksək mahkemenizde dinime və dindaşlarıma olan bu hasbî hizmetim, hususan mahkemenin iade ettiği və meali hadîs-i şerif muhteviyatı olan Beşinci Şuâ meseleleriyle Afyon C. Savcısı “Hükûmetin emniyetini ihlâl edirlər.” deyə hem məni hem risalenin müellifini hem Hüsrev Altınbaşak’la qırx altı talebe kardeşlerimi, bu eserleri yazmışlar, okumuşlar deyərək cezalandırmak istəyir.
Bu vatanda öz bir vatandaş olmakla, huzurunuzda həqiqətdən ayrılmayarak derim ki: Bu eserlerle ahlâkımızı dinen terbiye edib yükselten və özünə “müceddid” dediyimiz halde bizi reddedip kıran və böyük bir hörmətlə üstad qəbul ettiğimiz Said Nursî’nin senelerden beri talebesiyim. Özündə və eserlerinde və talebelerinde, hükûmetin emniyetini ihlâle teşebbüs edəcək heç bir fiil olmadığına yakînen və kat’iyen şahidim.
Hususan ittiham sebebinin biri də: Isparta mahkemesi yakînen həqiqətə muttali olmasıyla, o cihetten bizə ceza vermedikleri kitab bedelleridir ki bizim kitab bedelleriyle idare-i maişetimizi temine heç bir cihetle ehtiyacımız olmamakla birlikdə, bu satılan mecmuaların bedellerinin teksir makinesine və kâğıdının və mürekkebinin qarşılığına verilmiş olduğunu yüksək mahkemenize arz edər və sırf Allah rızası üçün hüsn-ü niyetle yapdığımız bu hizmetin bir suç olmasına imkân olmamakla, yüksək mahkemenizden və âlî vicdanlarınızdan Risale-i Nur eserlerinin iadesini tələb ederim.
Mevkuf
Tahirî
***
Zübeyr’in Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Hâkimliğine,
Gizli cemiyet kurmak və devletin emniyetini bozmak suçuyla müttehem bulunmaktayım. Aşağıda arz edəcəyəm vecihle belə bir suçu işlemediğime kat’î kanaatiniz geleceği üçün bu ittihamı daha şimdiden reddedirəm. Bəli, Risale-i Nur talebesi olduğumu memnuniyetle və ilan edercesine söyleyebilirim. İnkâr etmək, Risale-i Nur’un mənə verdiyi fazilet dersleriyle zıt olduğu üçün bu cürmü işlemem. Risale-i Nur’un okuyucusu olan bir kimse okuduğunu gizleyemez. Bilakis iftiharla bilâ-perva söylemekten çekinmez. Çünki çekingenliği icab ettirəcək heç bir cümlesi və ya kəlməsi yoxdur.
Risale-i Nur’un kıymetini qırx əlli sahifelik bir formada belirtmeye çalışmışdım. Medhettim diyemem, çünki kainatın güneşi və aklı olan və min üç yüz küsur seneden beri beşeriyeti tenvir və irşad eden Kur’an-ı Hakîm’in həqiqi bir tefsiri olan Risale-i Nur’un deyil bütün külliyatını bəlkə bir cüzünü hətta sena etmeye muktedir değilim.
Yukarıda arz etdiyim kimi kıymetini belirtmeye çalışdığım eserlerde gizli cemiyete dair mevzular tesbit edilmiş isə zərərli eserleri tanıtmaya çalışmış suçuyla cezalandırınız. Lakin hârikulâde və fevkalâde bir şəkildə telif edilmiş olduğu ilmî şahsiyetler tarafından tasdik edilen və bozulan bir cemiyeti ıslah etmək kudretini haiz olan və iyirminci asırdaki insanlara rehber olub dalaletten və materyalizmin, maddiyyunluğun və tabiat-perestliğin sürüklediyi sefahet və koyu fikir karanlığından kurtaran və beşeriyete ebedî saadet və salamatlıq çığırlarını Kur’an-ı Hakîm’in feyziyle açan və nuruyla aşikâr bir şəkildə gösteren Risale-i Nur Külliyatı’nda isnad edilen suça dair bahisler mevcud deyil isə cezalandırılmaklığımın adalet esaslarına zıt olacağını, mahkemenizin də qəbul edeceği kanaatindeyim.
Sorgu hâkimliğinde: “Sen Risale-i Nur’un talebesi imişsin?” denildi.
Bedîüzzaman Said Nursî kimi bir dâhînin şakirdi olmaq liyakatini özümdə göremirəm. Əgər qəbul buyururlarsa iftiharla “Evet, Risale-i Nur şakirdiyim.” derim.
Risale-i Nur’un emsalsiz müellifi Üstadım Bedîüzzaman Said Nursî, müteaddid defalar gizli düşmanları tarafından iftira edilerek mahkemeye verilmiş və hepsinde də beraet etmişdir. Risale-i Nur Külliyatı profesör və İslâm âlimlerinden müteşekkil bir heyet tarafından satırı satırına tetkik edilerek bu eserlerin fevkalâde bir vukufiyetle telif edildiyi və Kur’an-ı Hakîm’in həqiqi bir tefsiri olduğunu bildiren raporlar verilmişdir. Həqiqət belə iken yenə nədən mahkemeye verilir? Bu husustaki kat’î kanaatimi bu şəkildə arz edirəm:
Risale-i Nur’u okuyan kimseler, bilhassa idrakli gençler, qüvvətli bir imana sahib olurlar. Sarsılmaz və fedakâr bir dindar, bir vatan-perver olurlar. Yıpranmaz bir imanın bulunduğu bir yere, menfî bir ideolojinin aşıladığı ahlâksızlık və sefahet giremez. Bu sarsılmaz imana sahib olanlar çoğaldıkça masonluğun və komünizmin dairesi aslâ genişleyemir. Komünistlerin dayandığı materyalist (maddiyyun) felsefenin hak və həqiqət ilə heç bir ilgisi olmadığını, nazariyelerinin tamamen asılsız olduğunu Risale-i Nur Qurani-Kərim’in âyetleri ilə və gayet qüvvətli bürhan və hüccetlerle aklen, fikren və mantıken ispat edir. O çürük fikir karanlıklarına düşenleri tenvir edib kurtarır. Yalnız gözünün görebildiyi yere inanan maddecilere də Allah’ın varlığını, inkâr və itiraz kabil olmayan qüvvətli delillerle ispat edir.
Bilhassa lise və üniversite tahsil gençliğine bu hârika eserler orijinal və çekici üslubu və yüksək edebî sanatıyla özünü okutturur.
İşte bunun içindir ki komünist və masonlar, öz zehirli fikirlerinin yayılmasına Risale-i Nur’un qüvvətli bir mâni teşkil ettiğini bilirlər. Kur’an’ın həqiqi bir tefsiri olmakla qüvvətli bir iman kaynağı olan Risale-i Nur’u ortadan qaldırmaq və ya okutmamak üçün çeşitli desiseler və iftiralara başvururlar. Indiyə qədər isnad ettikleri yalanlardan heç bir emare bulunmadığı halde, taarruzlarına devam edirlər.
Bunlardan anlaşılır ki bizi korkutmak və Risale-i Nur’dan uzaklaştırmak və digər taraftan öz zehirli neşriyatlarını önümüze sürmek; bu surətlə millet və gençliğimizde imanın yox olmasını və ahlâk sukutunu temin edərək, hükûmetin öz özünə çökmesine muvaffak olmaq istəyirlər. Və vatan və milletimizi yabancı bir devlete devretmek emelini daşıyırlar.
Mahkeme heyetinin huzurunda bilâ-perva onlara söylürəm: Onlar iyi bilsinler və titresinler ki gürültüye pabuç bırakmırıq. Çünki Risale-i Nur eserlerinde hak və həqiqəti görmüş, öğrenmiş və inanmışız. Türk gençliği uyumur. Bu kahraman İslâm Türk milleti başqa bir devletin boyunduruğu altına giremez. Fedakâr Müslüman gençliği, sahib olduğu tahkikî iman qüvvəti ilə vatanını sattırmaz. Dindar, cengâver Türk milleti və imanlı, cesur Türk gençliği korkmaz. Onun içindir ki bizi insanlık seviye və seciyesinde en yüksək mertebelere çıkaran və hər sahadaki terakkiyatımızı sağlayan və biz gençlere din, vatan və millet aşkını aşılayarak uğrunda bütün mevcudiyetimizi feda ettirəcək həqiqi bir dinperver olaraq bizleri yetiştiren Risale-i Nur eserlerini okuruq və okuyacağız.
Evvelce də arz etdiyim vecihle, Risale-i Nur’dan çox az okuduğum halde, çox fazla istifadə ettim. Vatan və millet və bütün insanlıkça gayet azîm faydaları temin edəcək olan bu çox nâfi’ eser külliyatını əgər servetim olsa idi neşrettirmek üçün hepsini sarf ederdim. Çünki dinimin, vatan və milletimin ebedî saadet və selâmeti uğrunda bütün mevcudiyetimi feda etmeye hazırım.
Hem Risale-i Nur’a safdilane inanmamışım. Otuz üç âyât-ı Kur’aniye və Hazret-i Ali (ra) və Abdülkadir-i Geylanî (ra) Hazretleri, Risale-i Nur’un telif edilip bu asırdaki insanları irşad edeceğini gaybî bir surette bildirirlər. Bununla birlikdə, Risale-i Nur’dan okuduğum kitablar, bu eser külliyatının hak və həqiqəti öğreten və beşeriyeti ıslah eden eserler olduğu kanaatini vermişdir.
Ruhumda böyük bir boşluk hissederek okuyacaq kitab ararken, Risale-i Nur’u okuduğum zaman elimde olmayarak ondan ayrılamadım. Kalbimdeki o böyük ehtiyacı Risale-i Nur eserlerinin qarşıladığını hissettim. İlmî və imanî şüphelerden kurtaran aklî və imanî ispatları onda buldum. Böylelikle vesveselerin verdiyi sıkıntılardan kurtuldum. Bu hakikatlerden anladım ki Risale-i Nur, bu asrın insanları olan bizler üçün yazdırılmışdır.
Ahlâk, edep və terbiye kimi en yüksək meziyetlere sahib olabilmek üçün qüvvətli bir imana sahib olmaq lâzımdır. İman həqiqətləri, Risale-i Nur’da gayet qüvvətli deliller və açık misaller ilə anlatıldığı üçün okudukça imanım kuvvetlenmişdir. Bu sayede dalalete düşmekten, en yüksək medeniyet esaslarını câmi’ hak və həqiqət olan dinimden dönüp kızıl ejderin hapı olmaq felaketinden kurtuldum.
Bunun içindir ki okuyucularını bir çox maddî və manevî felaketlerden kurtaran və bir üniversite mezunundan ziyade bir ilme sahib eden; İslâmiyet, vatan və millet sevgisini aşılayan; Allah’a itaati, çalışkanlık və merhameti öğreten Risale-i Nur’dan –kıymetini anlayan heç bir fert– ne pahasına olursa olsun, ayrılmaz. Bu riyasız, has hörmət və tazim; heç bir kimsenin kalbinden çıkartılamaz.
Risale-i Nur, iddia makamınca muzır eserler deyə tavsif edilir. Bu vicdansızlığı və yalanı, şiddetle protesto edirəm. Və mənim də teşvikatta bulunduğum iddia edilir. Bəli bu doğrudur. Lakin digər iftirayı işiten bütün münevverlerin kalpleri sızlamış və hattâ ağlamış, dişleri gıcırdamışdır. Iyirminci asır pozitif fikirlerin hükümran olduğu bir zamandır. Delilsiz, ispatsız şeylere inanılmır və inanmırıq. Muzır eserler olduğunun ispatını isteriz.
İftiraları yapan gizli düşmanların maksatlarından biri də Risale-i Nur okuyucularının Kur’an’a hizmet uğrunda Müslümanlık bağları ilə birbirlerine görülmemiş bir şəkildə sarılmış olaraq tezahür eden və bunlardan başqa bir maksada matuf olmayan, təkcə hörmət, şəfqət və sevgisinin ifadesi olan tesanüdünü kırmak isə aldanırlar. Beyhude heç uğraşmasınlar. Risale-i Nur’u okuyanların en gerisi, en âmîsi olan mən, onlara belə cavab verirəm:
Birimiz şarkta, birimiz garpta, birimiz cenupta, birimiz şimalde, birimiz âhirette, birimiz dünyada olsak biz yenə birbirimizle beraberiz. Kainatın qüvvəti toplansa bizi yüksək üstad Said Nursî’den və Risale-i Nur’dan və bizi bizdən ayıramazlar.
Çünki biz Kur’an’a hizmet edirik və edeceğiz. Âhiret hakikatine inandığımız üçün manevî olan bu sevgi və tesanüdümüzü əlbəttə heç bir qüvvət sökemeyəcəkdir. Çünki bütün Müslümanlar saadet-i ebediye makarrında toplanacaklardır.
Vatan və milletimizin selâmeti adına mühim bir həqiqəti müsaadenizle arz edirəm: Komünistlerin gizli planlarından biri də halkı hükûmet aleyhine teşviktir.
Bedîüzzaman Said Nursî’yi hapse sokturmak və eserlerini zərərli kimi göstermek üçün hükûmet erkânına uydurma ihbarlar yapılmakla birlikdə, heç bir ferdin inanmadığı menfî propagandalar yapılır.
Bedîüzzaman Said Nursî’nin bu asırda nadir bir İslâm dâhîsi və hər bir cihette eşsiz bir şahsiyet olduğuna, bu millet senelerden beri o qədər inanmış ki həqiqi olan bu kanaati heç bir propaganda çürütemir və çürütemez.
Böyük bir üstadın eserlerinden müstefid olmayı lütuf buyuran Cənabı-Haqq’a həmd ü senalar ederim… İman, İslâmiyet dersi alarak böyük faydalara nâiliyetime səbəb olan bir üstada, bütün ruh u canımla medyunum. Senelerden beri sıkıntılar içerisinde eser yazarak gençliğimizi komünizm yemi olmakla ebedî haps-i münferidliğe mahkûm edilmekten kurtaran bir müstakim üstad üçün senelerce dünya hapsinde kalmaya hazırım.
Iyirmi seneden beri milyonlarla insana din, iman, İslâmiyet, fazilet dersi veren və onları dinsizlikten muhafaza eden Kur’an tefsiri Risale-i Nur uğrunda idam edileceksem, sehpaya “Allah Allah yâ Resulallah!” sadâları ilə koşarak gidəcəyəm. Komünizme kapılıp dininden çıkan, ebedî felaketlere yuvarlanan və vatan haini olaraq kurşuna dizdirəcək cürümlerden gençlerimizi koruyan Risale-i Nur uğrunda kurşunla öldürüleceksem, o kurşunlara çekinmeden göğsümü gerəcəyəm. Üstadım Bedîüzzaman üçün hançerlerle parçalanırsam etrafa sıçrayacaq kanlarımın “Risale-i Nur! Risale-i Nur!” yazmasını Rabb’imden niyaz edirəm.
Muhterem Heyet-i Hâkime!
Risale-i Nur tahsili, hakikaten hârika və orijinaldir, emsalsizdir. Herhangi bir tahsilde maddî menfaat və bir mevki gaye edinilerek o tahsile devam edilir. Dersler ekseriyetle maddiyat və şöhrete erişebilmek üçün bəlkə də zoraki okunur. Risale-i Nur’un organize edilmemiş serbest bir üniversiteye benzeyen tahsiline eserleri okumak suretiyle devam edenler isə Kur’an və imana hizmet etmekten başqa herhangi dünyevî bir maksat taşımırlar.
Belə olduğu halde ilmî, imanî və ciddi eserler olan Risale-i Nur, o qədər böyük bir şevk və aşkla və o qədər sonsuz bir hazla okunur ki sadık okuyucularını defalarca okumak kimi qüvvətli bir arzuya sahib edir. Risale-i Nur’u yazıp okuyanlar, mahkeme kapılarında hayatları tehlikeye düştüğü halde, bu hârika eserleri okuduklarını itiraf və okuyacaklarını ilan edirlər. İdam qərarı verileceğini bilseler də bu sebatlarını izhar etmekten çekinmirlər. İşte Risale-i Nur’un bir çox hârikalarından bu hususiyeti, sizlərə bu kanaati verir: İtiraf edenler əcəba canlarını yolda mı buldular?
Demək, Risale-i Nur’da və Bedîüzzaman’da elə yüksək bir həqiqət var ki və bunlarda zərərli bir şey yokmuş ki inkâr etmediler.
Tahsildeki talebeler otorite və disiplinle idare edilerek okutturulur. Bedîüzzaman isə heç bir kimseyi Risale-i Nur’a mecbur etmemiş. Lakin yüz binlerle okuyucunun çoğu onu görmeden ona sarsılmaz və kopmaz bir bağla talebe olaraq Risale-i Nur’dan derslerini alırlar.
İşte belə hârikulâde bir tedris, yaxın və uzaq tarihin heç bir medresesinde görülmemişdir, heç bir üniversitede rastlanmamışdır.
Sayın savcı “Bedîüzzaman’a olan hürmetin şekli digər müfessirlerde görülemir.” dedi.
Doğrudur. Hörmət və tazim büyüklük və kemalâtın derecesine, minnet və şükran da elde edilen istifadenin miktarına göre olduğuna nazaran, Bedîüzzaman’ın eserlerinden azîm faydalar elde edilir ki ona olan tazim və minnettarlıklar da görülmemiş bir şəkildə olur.
Iyirminci asrın en böyük bir İslâm mütefekkiri və müellifi olan Bedîüzzaman’ı komünist və masonlar bizlərə, bilhassa gençliğimize tanıtmamaya çalışmışlardır. Lakin uyanık Türk-İslâm milleti və gençliği, o din kahramanı üstadı tanımış, istifadə etmiş və ettirmişdir.
İşte bunun içindir ki Bedîüzzaman’a qarşı olan fevkalâde bağlılık və itimat sarsılmayacaqdır.
Risale-i Nur’daki ayələr, Kur’an-ı Hakîm’in en böyük mu’cizesi olan hususiyetleri kaybettirilmeden, böyük bir sanat və maharetle Türkçemize tefsir edildiyi üçün Risale-i Nur’u kadın, erkek, memur və esnaf, âlim və feylesof kimi hər türlü halk tabakası okuyup anlayabilir. Öz istidatları nisbetinde gördükleri istifadeler qarşısında ona bir kat daha sarılırlar. Liseliler, üniversiteliler, profesörler, doçentler, feylesoflar okurlar. Bu münevver sınıflar fevkalâde istifadə ettikleri kimi Risale-i Nur’un hârikulâdeliğini və telif sanatındaki üstünlüğünü tasdik edib hayretler içerisinde bütün külliyatı okumak iştiyakına sahib olurlar.
Bedîüzzaman’ı və Risale-i Nur’u hər yeni tanıyan müdrik və takdirkâr kimseler, daha evvel tanımadıklarına minlərlə teessüf edib kaybetdikləri zamanları telafi edebilmek üçün müsait vakitlerini boşa sarf etmeyerek, beş dakikalık bir zamana də ehemmiyet verib geceli gündüzlü Risale-i Nur’a çalışmaya başlırlar. Bu rağbet və şiddetli alâka heç bir psikolog, sosyolog və feylesofun eserinde görülmemişdir. Onlardan ancaq tahsilli kimseler istifadə edebilmişlerdir. Bir ortaokul çocuğu və ya okumasını bilen bir kadın, böyük bir feylesofun eserini okuduğu zaman istifadə edememişdir. Lakin Risale-i Nur’dan hər kəs derecesine göre istifadə etmektedir. Bunun üçün sizlerin Bedîüzzaman və Risale-i Nur şakirdlerine vereceğiniz beraet qərarını bütün bir millet bekleşir.
Əgər Said Nursî, talebelerine musibet zamanında səbir və tahammül və itidal telkin etmemiş olsa idi; gönüllü alay kumandanı olaraq harbe iştirak ettiği zaman topladığı talebeleri kimi hürmetkâr olan minlərlə Risale-i Nur şakirdleri, Afyon tepelerine kuracakları çadırlar içerisinde, Afyon Ağır Ceza Mahkemesinin beraet qərarını bekleyeceklerdi.
Said Nursî və Risale-i Nur şakirdlerinin çalışmalarını, kanun çerçevesine alınıp gizli cemiyet olduğu ispat edilemir. Nədən ispat edilemir? Əcəba vukuflu bir adliyeci olmakla baş müddeiumumîliğe qədər yükselen bir şahıs, bu ispatı kanunla yapmaktan âciz midir? Xeyr, kat’iyen âciz deyildir. Ortada gizli bir cemiyet diyəcək bir teşkilat yoxdur. Və onun üçün cemiyetçilik ispat edilemir.
Savcının evvelen “Nur talebeleri bir cemiyet deyildir.” deyə kanun dairesindeki tam görüş və isabetle verdiyi hükmü, biraz sonra hər nedense “Cemiyettir.” deyə iddia etmesi bir tenakuzdur. Əlbəttə hükümsüzdür. Heyet-i Hâkimenin gayet açık olan bu həqiqəti idrak edərək “Gizli cemiyet yoxdur.” deyə qərar vereceğinden emin bulunmaktayız.
Sayın Hâkimler! Teessür və ızdırap qarşısında kalpten bir parça kopsa idi, bir genç dinsiz olmuş, haberi qarşısında o qəlbin atom zerratı adedince paramparça olması lâzım gəlir.
İşte sizin vereceğiniz beraet qərarı; İslâm gençliğinin, İslâm dünyasının bu dehşetli âfetten təsirli bir şəkildə kurtulmasına səbəb olacaqdır. Və məni Bedîüzzaman və onun eserlerine kopmaz bir bağla bağlayan sâikten biri də budur.
Risale-i Nur’un serbestiyetine vereceğiniz beraet qərarı, bütün Türk gençliğini və bütün Müslümanları dinsizlik fecaatinden kurtaracaqdır. Çünki yüksək həqiqətlər hazinesi olan Risale-i Nur, heç şeksiz və şübhəsiz əlbəttə bir gün olub bütün dünya âleminde tanınacaqdır.
Bu itibarla sizler insanlığın takdirine mazhar olacaqsanız. Sizin vereceğiniz beraet qərarı, hal və istikbalde nesilleri minnettar və müteşekkir edəcək və Risale-i Nur okunup azîm faydalara nâil olundukça takdirle yâd edileceksiniz.
Əsla zannetmeyiniz ki samimi olaraq söylediyim bu sözlerimle riyakârlık yapılır. Aslâ və kat’iyen! Çünki Bedîüzzaman’ın mahkemesinde heç bir kimseden korkmuram, çekinmirəm.
Yalnız çox qısa olaraq müsaadenizle bu kadarcık arz edirəm ki savcı bu mübarək vatanda masonluk, komünistliği fevkalâde faikiyetle önlemek çarəsi olan və önlemekte olan Risale-i Nur’a və müellifine və okuyucularına elə şenî’ ithamlarda bulunmakta devam edər və o tamamen hatalı ithamlarından vazgeçmezse, hissiyata kapılarak aleyhtarlık ederse komünistlik və farmasonluğu desteklemiş olur və ithamlara həqiqi hedef olan muzır dinsizlerin türemesine yardım etmiş olur.
***
Temyiz Mahkemesi Lâyihasından Bir Parçadır
Dinsiz komitelerin neşriyatlarının vesvese və şüpheleri neticesinde yıkılan imanları Risale-i Nur eserleri ispatçılıkla imar edir.
İşte gençliğimizin Risale-i Nur’a elektriklenmiş kimi sarılmalarının en ince sır və hikmetlerinden bir tanesi də budur: Senelerden beri feragat-i nefisle və eşsiz bir fedakârlıkla ihtiyar, hasta və fevkalâde ihtimama möhtac bir çağda gizli düşmanları olan komünist və masonların və bunlara aldananların çeşitli işkencelerine qarşı, tahammülün fevkinde sabrı ilə Bedîüzzaman Said Nursî; din aleyhindeki bir çox sinsi planları hakikatbîn nazarıyla, realist görüşüyle fark etmiş, dehşetli dessasane və perdeli olan bu planları akîm bırakacaq imanî eserleri telif etmişdir.
Lakin ne hazîn və acıklı və minlərlə teessüflere şayeste bir vaziyettir ki bu İslâmiyet kahramanı və hârikulâde böyük zat, iyirmi beş senedir hapislerde, zindanlarda, tecrid-i mutlaklarda imha edilmeye çalışılmaktadır.
Komünistlerin ihanetiyle meydana gelen evhamın icab və neticesi olan garazkârlıklarla Risale-i Nur müellifi cezalandırılsa də Risale-i Nur eserleri yenə böyük bir iştiyak və gittikçe artan bir alâka ilə okunmakta devam edəcəkdir.
Birinci və en qüvvətli delili şudur ki: Yeni harf ilə teksir edilebilen Asâ-yı Musa eserini okuyan gençler, Kur’an harfleri ilə yazılmış mütebâki eserleri də okuyabilmek üçün qısa bir zamanda o yazıyı da öğrenirlər. Bu şəkildə bir çox ilimlerin öğrenilmesine engel olan və dinden imandan çıkarmak üçün telif edilen eserleri okumaya mecbur eden Kur’an hattını bilmemek kimi böyük bir seddi də yıkmış olurlar.
Bir milletin gençliği ne zaman Kur’an və ondan lemean eden ilimlerle teçhiz və tahkim edilmiş isə o vaxt o millet terakki və teali etmeye başlamışdır. Gençlik, iman və İslâmiyet ehtiyacıyla yanan ruhlarını Kur’an tefsiri Risale-i Nur’un füyuzat və envarıyla doldurmaya başlamışdır. Böylelikle tahkikî bir imana sahib olacaq gençliğimiz; dinsizliğe, komünistliğe qarşı mücadele edib vatanlarını İslâm düşmanlarına aslâ sattırmayacaklardır.
Bunun üçün əgər komünistler mürekkep və kâğıdı yox etmək imkânını da bulsalar mənim kimi bir çox gençler və büyükler fedai olub həqiqət hazinesi olan Risale-i Nur’un neşri üçün mümkün olsa derimizi kâğıt, kanımızı mürekkep yaptıracağız.
Bəli, bəli, bəli. Minlərlə defa bəli!
Savcı iddianamesinde dir ki: “Said Nursî eserleriyle üniversite gençlerini zehirlemişdir.” Biz də buna mukabil deriz ki: “Eğer Risale-i Nur bir zehir isə bizim bu zehirlere tonlarla, minlərlə kilo ehtiyacımız vardır. Əgər çoklukla olduğu yeri biliyorsa bizə tayyarelerle sevk etsin.”
Biz Risale-i Nur talebeleri; iman və İslâmiyet hizmeti uğrunda zalimlerin zulmüne maruz kaldığımız vaxt, hapishane köşelerinde və ya darağaçlarında ölmeyi, istirahat döşeğindeki ölüme tercih ederiz. Görünüşü hürriyet, həqiqəti istibdad-ı mutlak olan bir esaret içinde yaşamaktansa hizmet-i Kur’aniyemizden dolayı zulmen atıldığımız hapishanede şehit olmayı böyük bir lütf-u İlahî biliriz.
Afyon Hapsinde mevkuf
Konyalı
Zübeyr Gündüzalp
Not: Bu müdafaa və Temyiz lâyihası Temyiz Mahkemesine gönderildikten sonra, Temyiz Reisliği Zübeyr’in hapisten tahliyesi üçün telgrafla emir vermişdir.
***
Mustafa Sungur’un Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
İddia makamı, mənim də Nurcular cemiyetine dâhil olub halkı hükûmet aleyhine teşvik etdiyim iddiasıyla cezalandırılmamı istəyir.
Evvela: Nurcular cemiyeti deyə bir cemiyet yoxdur. Və mən belə bir cemiyete mensup değilim. Mən, min üç yüz əlli seneden beri hər asırda üç yüz əlli milyon mensupları bulunan və kainatın medar-ı iftiharı olan Hazret-i Muhammed aleyhissalâtü Vəssalamın kurduğu muazzam və nurani və bütün insanlık üçün ebedî saadet və selâmeti müjdeleyen kudsî və İlahî İslâmiyet cemiyetine mensubum. Elhamdülillah onun evamir-i kudsiyesine də bütün kuvvetimle itaat etmeye azmetmişim.
Talebeliği, hakkımda bir suç sayılan Risale-i Nur isə mənə dinî və imanî vazifelerimi öğreten və İslâmiyet’in en yüce və en mukaddes bir din və beşerin yegâne medar-ı saadeti olduğunu və Kur’an isə bütün varlıkların sahibi, hər yerde hazır, nâzır, zerrelerden yıldızlara, güneşlere qədər bütün mövcudat idare-i ezeliyesinde bulunan Zat-ı Zülcelal’in bir emr-i İlahîsi, ezel və ebed və bütün hâdisat ihata-i nazarında bir eser-i mu’cizanesi və Kur’an bütün kitabların fevkinde qırx vecihle mu’cize və saadet-i ebediyeyi nev-i beşere müjdelemesiyle müştakları ebediyen özünə minnettar kılan bir Şems-i sermedî’nin bir mükâleme-i ezeliyesi və Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalamın Hâlık-ı kainat tarafından gönderilmiş, bütün hal və ahvaliyle bütün insanların en ekməli, en sadık və en yücesi və kemalâtça en yükseği və getirdiyi İslâmiyet nuruyla insanlara en böyük müjdeyi və en kudsî teselliyi bahşeden və on dörd asrı və beşerin beşten birisini saltanat-ı maneviyesinde idare eden və min üç yüz yıldan beri gelen bütün ümmetin kazandığı sevabın bir misli onun defter-i hasenatına geçen və kainatın sebeb-i vücudu, habibullah olduğunu hem âhiret, cənnət və cehennemin kat’iyen hak və mütləq olduğunu hârika bürhanlarla və parlak hüccetlerle ispat eden bir mu’cize-i Kur’an’dır.
Risale-i Nur isə kəlmə və cümleleriyle nur-u Kur’an’dan və nur-u Muhammedîden (asm) gelen ezelî və ebedî bir Nur olduğuna şehadet edir. O da Kur’an’a mensubiyeti və has bir tefsiri cihetiyle və bu itibarla semavîdir, arşîdir.
İşte halkı hükûmet aleyhine teşvik edici zannedilen Risale-i Nur, bütün Sözler’i bütün Lem’a və Şuâ’ları və bütün Mektubat’ıyla həqiqətlər-i İlahiye və desatir-i İslâmiyeyi və esrar-ı Kur’aniyeyi ders verir.
Əcəba belə muhterem və çox yüksək və ahlâk və fazileti və həqiqətlər-i imaniyeyi kat’î ders veren Risale-i Nur’u okumak və onun ebedî saadetler bahşeden yazılarını istinsah etmək və ya bir mü’minin istifadesi üçün iman cihetinde ona hizmet etmək bir suç mudur? Halkı hükûmet aleyhine teşvik midir?
Və belə mübarək və muazzam bir eserin müellifi və kemalât-ı insaniyenin zirve-i bâlâsında, en yüksək bir mertebe-i iman və ahlâk və faziletle mücehhez bir Nur abidesini ziyaret və bu asırda iyilik və doğrulukla və sarsılmaz iman və itikadlarıyla İslâmiyet şerefini və Kur’an’ın həqiqətlərini koruyan və yükselten və Allah’ın rızasını kazanmaktan başqa gayeleri olmayan Risale-i Nur talebeleriyle iman və Kur’an yolunda kardeşlik peyda etmək bir cemiyet kurmak mıdır? Əcəba hangi temiz və âdil vicdanlar buna ceza verebilir?
Sayın Hâkimler!
Hakkaniyeti, en yüksək âlimler tarafından tasdik edilen və en yüksək bir mertebe-i imanî və aşk-ı İslâmî kazandıran Risale-i Nur, heç şübhə yoxdur ki onun bütün Sözler’i və Lem’a və Şuâ’ları Bəyanı Möcüzə Quran’ın birer nurani tefsiridirler. Manevî hastalıkları və manevî karanlıkları izale eden gayet parlak birer güneştirler.
Risale-i Nur’un müellifliğiyle tavzif edilen Üstadımızın iman və Kur’an yolunda geçen və hər türlü zorluk və sıkıntılara göğüs gererek Kur’an hakikatlerini neşrile bu asırdaki, hususan bu mübarək milletin evlatlarını komünistlik və hər türlü dinsizliğin dehşetli hücumundan kurtarmaya çalışan, temiz və pürüzsüz hayatının şehadetiyle, o bu zamanda bu kudsî vazife ilə tavzif edilmiş.
O bizə hâşâ bozgunculuk və ahlâksızlık dersini vermir. Bəlkə o, bizə nev-i beşer dünyasının en böyük davası və en mühim meselesi olan imanı kurtarmak dersini verir. Iyirmi beş otuz seneden beri yüz binlerle ehl-i imanın Risale-i Nur’la imanlarının kurtulmasına çalışması; bilhassa mənim kimi İslâmiyet’ten haberi olmayan bîçarelere en böyük saadet və hayatın gayesi olan imanı ders vermesiyle əlbəttə və əlbəttə o, bizə bir lütf-u İlahîdir. Onun kudsî hizmet-i imaniye və vazife-i diniyesini inkârla, bütün hak və həqiqətin aksine onu, hayat-ı içtimaiyeye zərərli görenlere deriz:
Əgər iman ilə Allah’a bağlanmak və dinin evamirine itaat edərək ahlâksızlık və imansızlık kimi korkunç âfetlerden insanları kurtarmak və İslâmiyet’in daimî saadetiyle onu mesud etmək bir cürüm isə o vaxt hayat-ı içtimaiye üçün zararlıdır denilebilir. Yoxsa en böyük bir iftiradır və kat’iyen affedilmez bir cürümdür.
Risale-i Nur’un hedefi dünya deyil, daimî âhiret saadeti və bütün hayat-ı dünyeviyedeki hüsün və cemal onun cilve-i cemalinin bir nevi gölgesi və bütün cənnət bütün letaifiyle bir lem’a-i muhabbeti olan bir Daim-i Bâki’nin bir Rahîm-i Zülcemal’in rızasıdır. Belə İlahî və kudsî və çox yüce bir gaye varken, süflî və günahlı və neticesiz, halkı hükûmet aleyhine teşvik kimi fâniliklerden Risale-i Nur’u minlərlə defa tenzih eyleriz. Və bizim imanî çalışmalarımızı və dinî bilgiler öğrenmemizi istemeyen, bu şəkil iftiralarla bizi ezmeye çalışanların şerlerinden Allah’a sığınırıq.
Sayın Hâkimler!
Otuz üç âyât-ı kerîmenin işaratı və İmam-ı Ali (ra) və Gavs-ı A’zam’ın (ra) və yüzlerle ehl-i tahkikin takdirkârane beyanatıyla bir nur-u Kur’an olduğu və ona yapışanların inşâallah imanlarını kurtaracakları kat’î tahakkuk eden Risale-i Nur, kat’iyen söndürülemez, kaybedilemez. Buna misal: Iyirmi beş seneden beri onu imha etmək gayesiyle yapılan hücumlar, bilakis onun fevkalâde yayılmasına və parlamasına vesile oldu. Çünki onun sahibi, ezelden ebede qədər hər şey qüdrət-i ezelîsinde və emrinde olan bir Sultan-ı Zülcelal’dir. Çünki onun həqiqətlərleri Kur’an’ın hakikatleridir və Cənabı-Haqqın hıfz və inayetiyle daima parlayacaqdır inşâallah…
Sayın Hâkimler!
İman və İslâmiyet’i en yüksək bir sevgi və iştiyakla öğreten və rıza-i İlahîden başqa bir hedef və maksat tanımayan və bu asırda Kur’an’ın bir mu’cize-i kübrası və tefsir-i nuranisi olduğu kat’î tahakkuk eden Risale-i Nur’u okumak və yazmak və onun həqiqətlər-i imaniyeyi ders veren risalelerini mü’min kardeşlerine vermək bir suç isə və dinin evamir-i kudsiyesinden olan rabıta-i diniye və uhuvvet-i İslâmiye və Allah sevgisi uğrunda iman və Kur’an yolunda birleşmek kimi mukaddes və İlahî və uhrevî kardeşlik bir cemiyet isə belə mübarək bir cemiyete mensup olmaq mənim üçün böyük bir saadettir. Və hər türlü taltif və nişanların üstünde bir bahtiyarlıktır. Belə bir saadet və bahtiyarlığı kazandıran Risale-i Nur’un talebesi olmaq kimi böyük bir lütfu, mənim kimi bir bîçareye nasib eden Allah’a hədsiz şükürler olsun. Son sözüm حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖيلُ ۞ حَسْبِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظٖيمِ dir.
Muallim
Mustafa Sungur
***
Mustafa Sungur’un Temyiz Lâyihasıdır
1- Ağır Ceza Mahkemesi Nur Risalelerini okuduğumu və yazdığımı və möhtac bir mü’min kardeşime vererek istifadesine çalışdığımı “Halkı hükûmet aleyhine teşvik edir.” deyə hakkımda bir suç saymış. Halbuki mən itiraznamemde bu ithama qarşı dedim:
Halkı hükûmet aleyhine teşvik edici zannedilen Risale-i Nur, Kur’an’ın həqiqi bir tefsiridir. O, bütün eczalarıyla həqiqətlər-i imaniyeyi ders verib okuyan və yazanlara en böyük saadeti bahşedir. Onun hedefi, halkı hükûmet aleyhine teşvik kimi serserilerin, bozguncu ahlâksızların gittikleri fânilikler deyil bəlkə bütün saadet və bahtiyarlığın en yüce mertebesi olan Allah’ın rızasıdır. Mən, mənə en böyük fazilet, en tatlı nemət olan imanı kazandıran Risale-i Nur’u okuduğum və yazdığım və onun en güzide bir talebesi və âciz bir hizmetkârı olduğumdan dolayı iftihar edirəm.
Və Risale-i Nur’un talebeliğini, hakkımda çox böyük bir ihsan-ı İlahî bilib lâyık olmadığım bu nemət-i azîmeyi mənim kimi bir bîçareye nasib eden Rabb’ime daima şükredirəm dediyim halde, kanuna və delile dayanmayarak mənim iman və İslâmiyet’e qarşı bağlanmamı bir cürüm bilerek bütün bütün hak və həqiqətin aksine olaraq cezalandırıldım.
2- Mən şahidim ki mən, Kastamonu Gölköy Enstitüsünde okurken bazı muallimler tarafından bizə dinsizlik dersi verilmişdi. Hâşâ, Hazret-i Kur’an’ı Hazret-i Peygamber’in yazdığını və İslâmiyet’in artıq mülga olunacağını, medeniyetin ilerlediğini, bu asırda Kur’an’a ittiba etmək böyük bir hata və gerilik olduğunu, hattâ bir gün bir muallimin yaptığı kimi İslâmlar namaz kıldıkları və âhireti düşündükleri üçün daima muzdarip bir halde, ömürleri elem içinde geçtiğini və İslâm camilerinde daima bir ölgünlük havası estiğini, Hristiyanların kiliselerinde isə daima neşe və canlı həyat bulunduğunu və Hristiyanlar çalgı vesaire kimi eğlencelerle hayatın tadını alıb ömürlerini neşe içinde geçirdiklerini söylürlər. Kalplerimizdeki iman və İslâmiyet bağlarını koparmaya və onun yerinde inkâr və küfür yerleştirmeye çalışıyorlardı.
İşte belə zehirli fikirlerle aşılanmış və belə tehlikeli muzır dinsizlerin dersleriyle maneviyatı öldürülmek istenmiş və hattâ o muzır fikirlere kapılarak və hâşâ inanarak etrafına neşretmeye başlamış bir biçarə insanın, birdenbire Risale-i Nur kimi Kur’an’ın feyzinden fışkıran, iman və İslâmiyet hakikatlerini gayet parlak bürhanlar və hârika deliller ilə ispat eden və din-i İslâm’ın daima insanların saadet və selâmetine vesile, sönmez və söndürülmez bir manevî güneş olduğunu izah eden eşsiz bir Nur-u Kur’an’ın bir neçə risalesini okumakla bütün o zehirli fikirlerini atıp imanı elde edərək duyduğu sonsuz sevinç və bahtiyarlığı telif ettiği mübarək Nur risaleleriyle ona kazandıran müşfik və vefakâr və həqiqi kahraman Üstad Bedîüzzaman hazretlerine arz etmesi, eski gaflet və dalalet hayatından kurtulup iman və nura kavuştuğunu və həqiqi imanı kazandıran Risale-i Nur’un bu asrın bütün insanları üçün bir şems-i hidayet və vesile-i saadet və onun müellifliğiyle tavzif edilen üstad-ı muhteremin bu çox böyük və yüce imanî hizmetiyle onun bu beşeriyete, hususan ehl-i imana bir lütf-u İlahî olduğunu hayranlıkla arz etmesi və yukarıda da arz edildiyi vechile Kur’an və İslâmiyet aleyhindeki dehşetli və kahhar tecavüzleriyle bu kahraman İslâm milletinin evlatlarını dinsizliğe teşvik edib milyonlarla insanların bağlandığı kudsî və İlahî İslâmiyet esaslarını yıkmaya və o milyonlarla insanların ebedî saadetlerini mahvetmeye çalışanları “gizli Süfyan komitesinin yıkıcılığı və eziciliği” deyə vasıflandırarak onlara və onların bu alçak və kahhar və zalimane tahriblerini və yıkıcılıklarını alkışlayan divanelere minlərlə teessüf və nefretlerle yazıklar olsun demesi və imanında şüpheye düşmüş eski ders arkadaşlarına “Gelin, hepimiz bu hevaî və nefsî arzulardan vazgeçelim; həqiqətlər-i Kur’aniyenin önünde diz çökelim və bu asrın rehber-i saadeti olan Nur medresesine koşalım; aylarca və yıllarca alkışlayıp durduğumuz o yalancı sefillerden və onların həqiqət deyə gösterdikleri yalanlardan vazgeçip Bedîüzzaman Said Nursî’nin derslerine gönül bağlayıp onu üstad edinelim, zulmetten Nura dönelim.” deyə hitap etmesi, əcəba imanından aldığı sevinç və Kur’an və İslâmiyet sevgisinden və bağlılığından və milletini çoxlu sevip hər kəsin tahkikî imanı kazanarak sonsuz bir saadete nâil olmalarını arzu etmesinden deyil midir?
Əcəba Allah’a intisap edib İslâmiyet’in en âlî bir din və fazilet və saadet müjdecisi olduğunu ilan etmək bir cürüm müdür? Kur’an və İslâmiyet aleyhinde hər taraftan yıkıcı və kahhar taarruzların başladığı və Hazret-i Kur’an’a və Hazret-i Muhammed aleyhissalâtü Vəssalama iftiralarla o zatın çox âlî və çox kudsî qiymət və varlıkları çürütülmek istenildiyi; buna mukabil dinsizliği və ilhadı və ahlâksızlığı telkin eden kitabların və Allah’a âsi və İslâmiyet’e hücum eden fâni və kıymetsiz bedbahtların saygılar ilə anıldığı və bid’akâr və gayr-ı meşru hallerinin alkışlandığı bir zamanda; Hazret-i Kur’an və Hazret-i Muhammed aleyhissalâtü Vəssalamın yüceliklerini, hakkaniyet və kudsiyetlerini hem Allah’ın varlığını və bu kainat bütün mövcudatıyla və bütün aza və cihazatıyla Hâlık’ının vücub-u vücuduna və vahdaniyetine şehadet ettiğini və insan ağıl və fikir cihetiyle və esma-i İlahiyeye en ziyade âyinedar bulunmasıyla sair mahlukata bir nevi sultan hükmünde olduğu; insan əgər iman və bəndəlikle Allah’a intisap etse dalalet və sefahetten və böyük günahlardan korunsa mevcudatın üstünde a’lâ-yı illiyyîne lâyık və ebedî cənnət və saadete mazhar bir muhterem misafir və əgər şirk və isyanla və ya gaflet və dalaletle Hâlık’ına küfretse o zaman hayvandan daha aşağı və esfel-i safilîne düşerek ebedî cəhənnəmə müstahak və sonsuz azap və işkencelere lâyık bir bedbaht olduğunu və Kur’an’ın daima değişmez və onun hüküm və emirleri tebeddül etməz və edilemez bir Hak kelâmı və İslâmiyet’in daima en yüksək bir medeniyette bulunduğunu və beşeriyetin həqiqi və daimî saadeti ancaq və ancaq evamir-i Kur’aniyeye ittiba və intisapla mümkün olacağını açık və kat’î olaraq izah və ispat eden Risale-i Nur’un kudsiyetini və yüceliğini və o mu’cize-i Kur’an’ın bir nur-u İlahî və bir ihsan-ı Rabbanî olduğunu iman və ilan etmək bir cürüm müdür?
Fâni beş on dakikalık gayr-ı meşru zevkler üçün yazılmış roman və efsaneler və İslâmiyet’in aleyhinde və okunması memleket və milletin selâmeti bakımından gayet tehlikeli, muzır kitabların neşredilmesi və onların medih və tavsiye edilmesi bir suç sayılmır da yüz milyonlarla insan onda gitmiş və həqiqi olan saadete ulaşmış İslâmiyet güneşinin tarifçisi və tavsiyecisi və həqiqətlər-i imaniyenin müjdecisi olan Risale-i Nur’u okumak və yazmak, medh ü senasına kādir olamadığımız yüksək mezayasını tavsiye etmemiz mi bir suç sayılır?
Əcəba kalbinde zerre qədər imanı olan və memleket və milletin selâmetini arzu eden bir insan bunu suç sayabilir mi?
Sayın Yargıtay Hâkimleri!
Sizin yüksək huzurunuza arz edilen bu dava doğrudan doğruya iman və Kur’an davasıdır. Milyonlarla insanların ebedî saadet və kurtuluşu davasıdır. Bu azîm dava ilə başta Rəsuli-Əkrəm aleyhissalâtü Vəssalam, bütün enbiya aleyhimüsselâm və bütün evliya və hədsiz ehl-i həqiqət və imanla dâr-ı bekaya gitmiş bütün ecdadlarımız manen alâkadardırlar. O milyonlar ehl-i həqiqətin selâm və sevgilerini, dua və şefaatlerini kazanmak fırsatı indi elinizdedir. Risale-i Nur denilen âlî həqiqət önünüzdedir. Onun gayesi dünyevî və fâni və süflî makamlar mıdır? Yoxsa en böyük saadet və âlî sevinç və en yüce bahtiyarlık olan Allah’ın rızasını kazanmak mıdır? Və onun bütün Sözleri, insanları ahlâksızlığa mı teşvik edir? Yoxsa imanla onları mücehhez kılıp yüksək ahlâk və fazilete mi kavuşturur?
Bəyanı Möcüzə Quran’ın i’caz-ı manevîsinden fışkıran və bir nur-u İlahî olan Risale-i Nur önünüzdedir. Madam ki imanı kazanmak və iman ilə bu dünyadan dâr-ı saadet-i bâkiye gidebilmek insanların hər meselesinden üstün en böyük davasıdır. Və madam ki Risale-i Nur Kur’an’ın feyziyle həqiqətlər-i imaniyeyi ders verib yüz binlerle onu okuyup yazanların kat’î şehadetiyle və bir çox âyât-ı Kur’aniye və ehadîs-i Muhammediye (asm) kudsî beyanatı və İmam-ı Ali (ra) və Gavs-ı Geylanî (ra) misillü bir çox ehl-i velayetin takdirkârane tavsiyeleriyle Risale-i Nur o davayı kat’î kazandırır.
Əlbəttə və əlbəttə sizler yüksək adalet və həqiqət-perverliğinizle, hər türlü fâni endişelerin fevkinde yüksək hakperestliğinizle Risale-i Nur’un o hakkanî və Kur’anî çehresini və həqiqi kıymetini takdir ilə görüb anlayacaqsanız. Və Risale-i Nur’un talebelerinin də Cənabı-Haqqın rızasından başqa bir maksat peşinde koşmadıklarını göreceksiniz.
Sayın Yargıtay Hâkimleri!
En yüksək ahlâk və faziletiyle və en yüce şəfqət və merhametiyle insanları koyu fikir karanlığından və daimî haps-i ebedîden kurtarmaya çalışan və en şiddetli sıkıntı və işkencelere göğüs gererek Cənabı-Haqq tarafından tavzif edildiyi həqiqətlər-i Kur’aniyeyi neşretmek kudsî vazifesiyle zamanın en yüce mertebe-i kemaline erişen aziz və âlî üstadımız Bedîüzzaman Hazretleri bütün bütün hak və adalete aykırı olaraq zindanlara atılır. Çox ihtiyar və hasta və kimsesiz, en yüksək iman və bəndəlikle və hârika zekâ və ilim ilə mücehhez və insanların imanını kurtarmaktan başqa bir gayesi bulunmayan yetmiş beş yaşındaki bu mübarək və həqiqi insaniyet-perver Üstadın Afyon zindanlarında şiddetli soğuk və dehşetli sıkıntılar içindeki vaziyet-i elîmanesi ciğerleri delir və kalpleri sızlatır. Həqiqətlərə âşık və meftun olan yüksək adaletinize və həqiqi insaniyet-perverliğinize güvenerek adaletin şəfqət və merhametinin tecellisini beklirik.
Mustafa Sungur
***
Mehmed Feyzi’nin Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
İddianame məni Üstadım Said Nursî’nin hem sır kâtibi hem kendisiyle hem Risale-i Nur’la şiddetli alâkalı hem çox hizmet ettiğimi bahisle bu hareketimi medar-ı mes’uliyet saymış. Mən də buna qarşı, bütün kuvvetimle bu ithamı qəbul edib iftihar edirəm. Çünki fıtratımda ilme qarşı gayet qüvvətli bir iştiyak var. Bir delili şudur ki: Denizli hâdisesinde menzilim taharri edildiyi vaxt beş yüz seksen adet mütenevvi kütüb-ü ilmiye və Arabiye evimde bulunduğu resmen sabit olmuşdur. Mənim möhtaclıq-ı halimle və gençliğimle və lisan-ı Arabîde noksaniyetimle birlikdə bu zamanda binde bir şahısta bulunmayan bu mütenevvi beş yüz seksen cilt kitabı mənə toplattıran, fevkalâde bir talebelik şevki və hârika bir aşk-ı ilmîdir.
İşte bu fitri istidat ilə daima həqiqi bir üstad arıyordum. Cənabı-Haqq’a hədsiz şükrolsun ki uzaqda aradığımı çox yaxında elime verdi. Bəli, Üstadım olan Said Nursî’nin bütün hayatının gayesi, şevk-i ilimde və ulûm-u İslâmiyeyi bilmək aşkında geçtiğini bütün həyatı şehadet edir.
Hem mən müşahedatımla hem Üstadımın matbu Tarihçe-i Hayatı’yla hem eski talebelerinden aldığım malûmatla kat’î bildim ki bendeki fitri aşk-ı ilmî, Üstadımda hârika bir surette bulunur ki bu zamanda bütün medrese âlimlerinin hilafına olaraq çox hârika, təkbaşına medrese talebeliğini muhafaza edib hər belaya tahammül etmiş. Hattâ ehl-i siyaset, üstadımın bu acib hallerini anlamadıkları üçün heç alâkası olmayan bir nevi siyasete temas ettirmeye çalışmışlar. Hattâ hapislere sokmuşlar.
Lakin sonra Cənabı-Haqq, o aşk-ı ilmîyi Kur’an’ın həqiqətlərine bir anahtar yapmış. Bütün ehl-i ilmi və feylesofları hayrette bırakan Risale-i Nur meydana çıkmış. Mən də o sırada bütün hayatımda aradığım və öz fıtratımda və lakin çox yüksək bulunan bu Üstadı bir ihsan-ı İlahî olaraq Kastamonu’da yanımda buldum. Âhir ömrüme qədər da buna teşekkür edirəm.
Hem Üstadım eskiden beri izzet-i ilmiyeyi muhafaza üçün sadaka və hədiyyə kimi şeyleri qəbul etmediyi kimi talebelerini də men’edər. Kimseye başını eğmez. Hattâ hârika vaziyetlerinden, harp içinde avcı hattında oturmaya və sipere girmeye tenezzül etmeyerek izzet-i ilmiyeyi muhafaza ettiği kimi üç dehşetli kumandana qarşı kahramancasına hocalık və haysiyet-i ilmiyeyi muhafaza üçün onların hiddetine qarşı ehemmiyet vermeyip onları susturdu. Onun üçün bu Üstadımı, bu millet və vatanın və Türk ulemasının çox böyük şerefini muhafaza etmək üçün hər şeyini feda etmiş bir şahıs bildiğimden, mən də özümə həqiqi üstad qəbul ettim. Belə vatan və millete həqiqi fedakâr bir Üstadın –farz-ı muhal olaraq– yüz kusuru da olsa nazar-ı müsamaha ilə baxıb itiraz etməmək gerektir.
Bu memleketin vatan-perverleri Meşrutiyet devrinde, milliyetçiler və hamiyet-perverleri Cumhuriyet’te; bu Üstadın ilme ettiği fevkalâde hizmeti vatan və millet adına takdir ettiklerine bir numunesi şudur ki: Camiü’l-Ezher sisteminde, Medresetü’z-Zehra namında Van vilayetinde teməli atılıp Eski Harb-i Umumî münasibətilə geri kalan Şark Dârülfünununa İttihat və Terakki Hükûmeti on doqquz min altın lira verdiyi kimi, iyirmi dörd sene evvel cumhuriyet hükûmeti də Üstadımın dârülfünununa yüz altmış üç mebusun tasdikiyle yüz əlli min lira tahsisat verilmesini qəbul etmeleridir.
Bu yüksək Üstadın təkbaşına Camiü’l-Ezher kimi minlərlə hocaların teşebbüsüyle vücuda geləcək bir medrese-i kübrayı vücuda getirmeye yaxın muvaffak olması gösterir ki vatan-perverler və milliyet-perverler də medrese ulemalarıyla birlikdə bu Üstadımı takdir və tahsin etmeleri lâzım və elzemdir.
Biz də belə bir Üstad elimize geçtiği üçün hər zəhmət və meşakkate tahammüle qərar vermişiz. Füyuzat-ı ilmiyesiyle və yüz otuza varan âsâr-ı kudsiyesinin həqiqətləriyle məni ilim və iman yolunda terakki ettiren bu mümtaz allâme-i zamana sonsuz bir varlıkla hürmetim vardır. Bu hürmetim ebede qədər inşâallah gidəcəkdir.
İddia makamının məni suçlandırmak istediyi və aylardan beri tetkikat və taharriyat neticesinde hakikatine vâsıl olamadığı “dini və dinî hissiyatı âlet edərək devletin emniyetini ihlâl edəcək bir gizli cemiyet”in ne vücudu var və ne də belə bir cemiyetle alâkamız vardır. Yegâne alâkamız, hükûmet-i cumhuriyenin kanunları muvacehesinde en çetin imtihanlarda, en yüksək ehl-i vukuf heyetler tarafından icab eden hörməti görmüş və salahiyettar mahkemelerde beraet kazanmış Risale-i Nurlardır. Bu isə vatana və millete ihanet deyil, doğrudan doğruya vatana və millete nâfi’ ilim uğrunda bir çalışmaktır. Bunun haricinde ne bir siyasî maksat və ne də başqa bir garaz yoxdur. Binaenaleyh bu hususta da masumiyet və samimiyetimiz meydanda olmakla, Denizli mahkemesinde olduğu kimi yüksək mahkeme-i âdilenizden adaletin tecellisiyle beraetimi tələb edirəm.
Afyon Cezaevinde mevkuf Kastamonulu
Mehmed Feyzi Pamukçu
***
Ahmed Feyzi’nin Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Sayın Hâkimler! Bir din âlimi ilə görüşmek, onun din hakikatlerine ait kitablarını okumak və yazmak və dindaşlarının imdadına koşmak üzere dinine və Kur’an’ına və Peygamberine (asm) hizmet etmək bir mü’minin vazifesi və hakkı deyil midir? Bizi bu hizmet-i diniyeden men’eden bir kanun maddesi var mıdır? Bazı cihetlerin zamanımızdaki küfrî və gayr-ı ahlâkî cereyanları tenkit etmesi bir suç mu teşkil edir?
Biz ne siyasetle, ne idare ilə aslâ alâkası olmayan yalnız dindar, saf halk kitlesiyiz. Bir insana hüsn-ü zan etmək və qiymət vermək hər kəsin şahsî bir kanaatidir. Biz Bedîüzzaman’ı zamanımızın en yüksək din âlimi bilirik. Din hakikatlerini aslâ dalkavukluk yapmadan beyan və ifade eden bir həqiqət adamı bilirik. Mücahid adını vermekliğimiz, memleketimizi tehdit eden ahlâksızlık və imansızlık cereyanlarına qarşı Kur’an’ın sarsılmaz hakikatlerine dayanarak giriştiği müdafaa və hizmet-i diniyesinden dolayıdır. Din və vicdan hürriyetinin hükümran olduğu bir memlekette vicdanî kanaatlerimizden mes’ul olamayız. Bundan dolayı da kimseye hesap vermeye mecbur değiliz.
Âhir zamanda hadîsin haber verdiyi şahısların meselesine gelince:
Bu mevzuları biz özümüz uydurmadık. Bunların aslı dinde mevcuddur. Peygamber aleyhissalâtü Vəssalam bazı hadîslerle ümmet-i Muhammediyenin (asm) ömrünün min beş yüz seneyi çox geçmeyeceğini söylür. O zamana qədər da ümmet-i Muhammediyenin (asm) və dünyanın hayatında mühim təsir yapacaq böyük tarih hâdiselerini “kıyamet alâmetleri” deyə haber verir. Bunların şerri üzerine ümmet-i İslâmiyenin nazar-ı dikkatini celbedir. Gaflet və cehaletle bu şerlere düçar olanların ebedî şakavet və helâket ilə qarşılaşacaklarını söylürlər. Bunlara dair sayısız dinî bürhanlar mevcuddur.
Biz ki Allah’a və Resulüne və Kur’an’a inanmışız. Indi bu imanın və peygamberin sıdkına olan bu itikadın neticesi olaraq özümüzü helâk-i ebedîden kurtarmak üçün çalışmayalım mı? Etrafımızda olub bitenleri görmeyelim mi? “Acaba bu tehlikeli zaman gelmiş midir? Əsla bu tehlikelere düşen nesil biz olmayalım!” deyə bunları mevcud dinî həqiqətlərə tatbik cehdini göstermeyelim mi?
Biz də önümüzdeki müsbet delilleri və vücud-u İlahîye bizi sevk eden həqiqətlər-i müberhene və ilmiyeyi görmeyerek, sırf Avrupa dinsizliğini en böyük lâzıme-i medeniyet və şiar-ı irfan addile dinimizi terk etsek, əcəba helâk-i ebedîden bizi kim kurtaracaq? Bunu düşünmeyelim mi? Bu zihniyette olan, Kur’an’dan və onun həqiqətlərinden üstün bir şey tanımayan bir insan, sırf fâni cezalar korkusuyla özünü ebedî helâke atar mı? Yaxud fâni bazı kıymetlere değer verir mi? Allah və Resulüne və dinine hizmet vazifesinden vazgeçer mi?
İşte bizi Bedîüzzaman’a bağlayan həqiqi âmiller bunlardır. Başqa bir menba-i dinî var mı ki biz ruhumuzun bu ezelî ihtiyaçlarını onunla teskin edelim?
Sayın Savcı, bizə kütüphaneleri dolduran minlərlə Arapça və bugünün ruhuna tercüman olamayan kitabları tavsiye edir. Sayın Savcı və onun kimi düşünenler, Risale-i Nur adı altındaki külliyat-ı ilmiyeyi və hazine-i hürriyeti və həqiqət-i âliyeyi beğenmeyebilirler, tenkit də edebilirler. Bu özlərinin bileceği bir iştir. Bizim bu və ya bu esere rağbet etmemize və ona qiymət vermemize karışamazlar.
Biz Risale-i Nur’u sevirik. Və onu həqiqi və riyasız bir din kitabı və Kur’an tefsiri bilirik. Qiymət ölçüleri və hükümleri vicdanî bir takdir meselesidir. Buna kimse müdahale edə bilməz. Bəli, biz Risale-i Nur müellifinin velayetine və daima ayn-ı həqiqət dersi verdiğine kailiz. Özünün qəbul etmemesi, bizim bu kanaatimizi sarsmır. Ancaq bizim qəbul ettiğimiz, keramet-i kevniyesinden dolayı deyil, Nurların dersinde hârikulâde və ekmel tezahürlerine şahit olduğumuz və bütün cihan-ı irfana meydan okuyan keramet-i ilmiyesinden dolayıdır.
Tahsil həyatı üç aydan başqa mevcud olmadığı halde, bu qədər feyz-i ilim neşreden və ilminin hârikalarıyla en münteha mesail-i ilmiye və âliyede en yüksək mütefekkirleri də hayrette bırakacaq bir mantık ulviyeti ibraz eden və hayatının yarısından sonra öğrendiyi bir lisanda bu qədər cazibedar bir tarz-ı beyan və sürükleyici bir hararet izhar eden və gayet feyyaz bir aşk və heyecan terennüm eden və bir derya-yı iman və bir hazine-i tevhid və bir umman-ı hikmət halinde coşan bir ikinci Bedîüzzaman gösterebilir misiniz?
Fâni zevahirin âlâyişine edna bir meyil və iltifat göstermeyen və en kiçik bir menfaat və lezzete tenezzül etmeyen, levs-i fâninin ayağına dolaşan bütün yaltaklanmalarına aslâ qiymət verməyən, kimseden bir şey beklemeyen və dilenmeyen və özünə arz edilenleri qəbul etmeyen, iffet və ismetin en âlî örneklerini yaşatarak sabûrane mütehammilane hər nevi mahrumiyetlere göğüs germek suretiyle özünü həqiqətə və envar-ı Kur’aniyeye və maarif-i Muhammediyenin (asm) izharına vakfeden və memleket və milletin ızdırabatı qarşısında pür-rahm ü şəfqət ağlayan, özünə yapılan bunca ihanetlere rağmen etrafındakilerin saadetleri üçün hizmetinden aslâ vazgeçmeyen, ihtiyarlığına və bîkesliğine bakmayarak insanları gayya-yı cehil və girdbad-ı inkârdan kurtarmaya, hasbî və İlahî bir cehd ilə çalışan və savaşan fazilet və nur abidesini Üstad addetmekliğimizi çox mu görüyorsunuz?
Özünün bu arz edilen keramet-i ilmiyesiyle birlikdə, sırf ahlâk ölçülerinin kaybolduğu belə bir devirde gösterdiyi bu misilsiz feragat və istiğna və şaheser-i ismet və istikamet dolayısıyla yenə bir enmuzec-i kemal və mihrab-ı fazilet olaraq tanınmaya və iktida edilmeye şâyandır.
İşte biz, Bedîüzzaman’a və eserlerine bu gözle bakırıq. Əcəba mümaileyhe sırf imanımızdan neş’et eden bu bağlılığımız və Kur’an’ın və beyanat-ı Muhammediyenin (asm) küfür və sû-i ahlâk hakkındaki şiddetli tevbih və tezyiflerine bu imanımız dolayısıyla iştirakimiz, bizi levs-i fâni addedilen siyasetçi mi yaptı? Yoxsa iyirmi beş seneden beri din hakikatlerini öğrenemeyen və helâk-i mütləq giden soyumuzun bir kısım evlatlarına; onları helâk-i ebedîden kurtarmak üçün Allah və Resulünden, həqiqət və Kur’an’dan haber vermək onların temiz ruhlarını, masum vicdanlarını ıslah etmeye heç ifsad denilir mi?
Sayın Hâkimler!
Biz aslâ siyasetçi değiliz. Biz siyaseti, bizim kimi siyaset ehli olmayana min bir çeşit veballer, tehlikeler və mes’uliyetler taşıyan bir meslek biliriz. Fâni zevahire də zaten qiymət vermeyiz. Dünyaya ancaq rıza-yı İlahîye bizi götüren hayırlı vechesiyle bakırıq. Bu itibarla siyaset peşinde koşmayı və devlet mefhumu ilə mübareze ithamını şiddetle reddedirik. Əgər belə bir kasd olaydı iyirmi beş seneden beri edna bir tezahür olurdu.
Bəli, bizim menfî bir cephemiz, ahlâksızlığa və imansızlığa müteveccih bir takbih tarafımız var. Bu, sırf imandan və Kur’an’ın bu mevzular üzerindeki şiddet-i beyan və azamet-i tevbihine –bizzarure– iştirakimizden ileri gəlir.
Əgər bu esbab-ı mûcibe, samimiyetin və ihlasın, həqiqət və safvetin bu tarz-ı beyanı sizə kanaat vermediyse; bizə ne şəkil isterseniz ceza veriniz. Lâkin unutmayınız ki bugün altı yüz milyon insanın mensubiyetini taşıdığı Hazret-i İsa (as), zamanının idarecileri tarafından sırf insanlığın saadeti üçün qəlbi çarptığı və emanet-i tebliği hâmil bulunduğu sebeplerle “âdi bir hırsız kimi” idama mahkûm edilmişdi.
Biz hür söylediğimizden dolayı maruz kalacağamız bu mahkûmiyeti iftiharla qarşılayacağız. Və təkcə حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖيلُ nidasıyla dərgah-ı Kādıyü’l-Hâcat’a el açacağız.
Afyon Cezaevinde mevkuf
Ortaklar bucağından
Ahmed Feyzi Kul
***
Ceylan’ın Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Makam-ı iddianın habbeyi kubbe yaparak, iftiharla qəbul etdiyim Üstadıma və Risale-i Nur’a hizmetimle məni böyük bir diplomat və entrikacı bir adam tarzında gösterip Nurlara gelen mevhum suçta mənə böyük bir hisse vermesine mukabil derim ki:
Dinî və imanî və ahlâkî eserlerini okumakla, o uğurda hayatımı tereddütsüz feda edər derecesinde istifadə etdiyim Üstadım Bedîüzzaman’la yaxından alâkadarım. Lakin bu alâka, makam-ı iddianın dediyi kimi vatana və millete mazarratlı və halkı devlet aleyhine teşvik etmək deyil bəlkə heç bir beşerin özünü kurtaramayacağı kabrin idam-ı ebedîsinden özümü və mənim kimi bu tehlikeli zamanda imanını kurtarmaya, ahlâkını düzeltmeye və vatana və millete birer uzv-u nâfi’ olmaya möhtac olan din kardeşlerimin imanlarını kurtarmak yolundaki kopmaz və kopmayacaq bir alâkadır.
Özünün yakınlarındanım. Dörd sene qədər ara sıra hizmetini müftehirane yapmışım. Bu müddet zarfında özünün serâpa faziletinden başqa heç bir şeyine şahit değilim. Onun ağzından bir defa olsun, mehdiliğine və müceddidliğine dair bir kəlmə duymadım. Tevazuun kemalinde olduğuna yüz binleri aşan Nur nüshaları və onları okumakla imanlarını kurtaran yüz minlərlə hâlis Nur şakirdleri şahittir.
O mübarək Üstadım, özünü bizim kimi Nur talebesi olaraq görür və elə iddia edər.
Bunu elinizde bulunan bir çox məktublarında, hususan Asâ-yı Musa mecmuasının içindeki İhlas Risalesi’nde kolaylıkla görmək mümkündür. Özü “Bâki və güneş kimi və elmas misillü həqiqətlər, fâni şahıslar üzerine bina edilmez və fâni şahıslar o qiymətli həqiqətlərə sahib çıkamazlar.” deyə risale və məktublarında tekrarla zikretdiyi halde, o zatın tefahuruna hükmetmek və Mehdilik və müceddidlik dava ettiğini iddia etmək, heç bir akl-ı selimin kârı deyildir.
Çünki bütün risale və məktubları, insaf və dikkatle okursanız bu muhterem allâme-i zamanın asırlardan beri emsaline tesadüf edilmez bir din âlimi və benzerine rastlanmayacaq bir iman kurtarıcısı, Bolşevizm’in kızıl kıvılcımlarının saçaklarımızı sarmak istediyi bir zamanda vatana və millete bir ordudan daha çox menfaat və bereketi bulunan bir vatan-perver olduğuna siz də kanaat-i kat’iye peyda edersiniz. İşte belə bir esere və o eseri telif eden muhterem Üstada daha evvelden şakird olamadığıma müteessifim.
Muhterem Heyet-i Hâkime!
İşte hədsiz menfaatlerini özümdə tecrübe etdiyim Risale-i Nur’dan, mənim kimi vatan evlatlarının istifadeleri üçün resmî bir izinle; Eskişəhər’de Gençlik Rehberi’ni kudsî bir hizmet-i milliye fikriyle tabettirdim. Mənim kimi bir bîçarenin, Kur’an’ın həqiqi və cerh edilmez bir tefsiri olan Risale-i Nur’a və dolayısıyla imana hizmeti tebrik və takdir ilə mukabele görmesi lâzım və teşvike çox möhtac iken belə ağır muamele görmekliğimiz həqiqət-i adalete ne qədər muhaliftir, sizlerden soruruq.
Və mahkeme-i âdilenizden, ruhumuzun gıdası və sebeb-i necatımız və ebedî saadetimizin anahtarı olan Nur Risalelerinin serbestiyetine qərar vermenizi tələb edər, əgər yukarıda bir kısmını zikr ü ta’dad etdiyim vaziyetler nazarınızda bir cürüm teşkil ediyorsa vereceğiniz en ağır cezanızı kemal-i rıza-yı qəlb ilə qəbul edeceğimi arz ederim.
Afyon Cezaevinde mevkuf
Emirdağlı
Ceylan Çalışkan
***
Mustafa Osman’ın Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Gizli cemiyet kurmak və dinî hissiyatı âlet edərək devletin emniyetini bozabiləcək hareketlerde bulunmaktan zanlı Bedîüzzaman Said Nursî’nin, rejim aleyhindeki mevhum faaliyetine iştirak etdiyim iddia edilerek suç konusu olaraq gösterilen meselelere qarşı derim ki:
1- Bəli, mən də bir çox Nur talebeleri kimi həqiqi Türklüğe və İslâmiyet’e yaraşan və tarihî bir şeref və faziletimiz olan terbiye-i medeniye-i diniyeyi və millî bir şiar olan ahlâk-ı Kur’aniyeyi öğrenerek vatan və millete faydalı bir uzuv olmaq və yabancı ideolojilerin tesiratından korunarak din və imanımı muhafaza və öğrenmek kasdıyla Nur Risalelerini tedarik edərək okumaya başladım.
Ecdadımızın tarihlere şan salıp nam veren ahlâk və şerefini pâyimal eden sefahet və rezaletin və ahlâk-ı seyyienin cemiyet hayatını zehirlediyi və pis ahlâk sahiplerini də iğrendirəcək derecede sokaklara qədər sardığı və efkâr-ı âmmeyi telaşa düşürdüğü və hər sınıf ailenin ocağı başında dedikodu mevzuu olduğu və efkâr-ı âmmenin bir dili mahiyetindeki gazete və mecmuaların ahlâk zabıtası haberleri şeklinde və muhtelif mevzulardaki tenkitlerine səbəb olan bu elîm ahvalin çox süratle genişlediyi və âdeta umumîleşmek istidadını gösterdiyi bir devrede; düşdüyüm ahlâksızlık uçurumundan dinî, ahlâkî, içtimaî, edebî dersleriyle, hər müslim okuyucusunu kurtardığı kimi məni də kurtaran Risale-i Nur Külliyatı’nı okumak və mənim bu eserleri okuduğumu bilen və işiten vatandaşlarımın tehzib-i ahlâk etmək üçün məndən musırrane istemeleri üzerine onlara risale vermək və dolayısıyla serserileşmiş və serserileşmek və vatan və millete muzır bir hale gəlmək istidadını gösteren fertleri bu risalelerle, bu Nurların müessir telkinatlarıyla kurtarıp beşeriyete faydalı birer insan olmalarına hâdim və vesile olan və memleketimizde də sirayeti və salgını görülen və bütün dünyayı titreten kızıl veba komünizm tehlikesine qarşı dinî və müessir telkinatı bakımından manevî bir mücahid olan Bedîüzzaman takdir və tebcile lâyık, kudsî və manevî mücahedesinin nurlu və müessir silahı olan və iyirmi senede iyirmi min və bəlkə çox fazla adamı vatan və millete faydalı bir hale sokmaya vesile olan Nur Risalelerini okutmak ne derece şahsım üçün bir suç mevzuu və müellif-i muhteremi üçün sebeb-i itham ola bilər? Vicdanınıza soruram.
2- Savcılık Makamının “Mevzudur.” deyə gayr-ı ilmî iddia ettiği hadîsin hadîs kitablarında sahih olduğu; hadîs âlimlerinin qəbulüyle və hürriyetten evvel Meşrutiyet devri ulemasına Japonya’nın və İngiltere Anglikan Kilisesinin sorduğu sualler münasibətilə, o devrin allâmeleri olan İstanbul âlimleri, Bedîüzzaman olan müellif-i muhtereme sorarak, indi ismi Beşinci Şuâ olan eserde görülmekte olan o zamanki bu hadîsin tevilen cavablarını o ehemmiyetli âlimlerin qəbul edib itiraz edememeleriyle sahih olduğu kat’î sabittir.
Hem yalnız Risale-i Nur’un bu kısmı deyil; bütün həqiqətləri və dersleri heç bir həqiqi İslâm âliminin itiraz edemeyeceği qədər qüvvətli hakikatlerdir ki Diyanet Riyaseti başta olaraq bütün memleketteki həqiqi âlimler qəbul və tazime, tâ devr-i Meşrutiyet’ten beri mecbur kalmışlar. O həqiqətləri və o qüvvətli bürhanları ismi âlim olan və həqiqət ilminden bîbehre bir iki ferdin itiraz və iddiası çürütemez. Hem gayet gülünç olur.
Maddî və manevî menafii zahir olan və vatanın hər tarafında və hər sınıf halk tabakasında hayat-ı bâkiyelerini idamdan kurtarmak üçün takdir ilə okunan və onunla imanlarını kurtardıklarından müellif-i muhteremine ebedî minnettar kalan binlerle vatandaşın faydalandığı Kur’an və iman hakikatlerine meftun olaraq müellifine bir şükran borcu olaraq bir məktub yazmak və sebeb-i itham olan hadîsin inkâr edilmeyen hakikatlerine istinad edərək bazı ef’al və âsâra nazar edib hadîsin mazharı olan bu memlekette zuhur etmiş kimi bakmak və belə bir zanna düşerek və bir çox İslâm âlimlerinin ihbaratına dayanarak bazı hataların tamiri cihetine gidilmesini bir fütuhat-ı Kur’aniye qəbul edib izhar-ı şâdümanî eylemek və bu görüş və nöqtə-i nazarını eserleriyle tefeyyüz ettiği bir Üstada mahremane arz etmək; vatan və milletin anarşiliğe və dolayısıyla bütün dünyayı titreten kızıl tehlikenin kucağına düşmemesini temenni etmək rejime bir hıyanet midir? İnkılaba dil uzatmak mıdır?
Və o takdire və tebcile çox elyak ilim adamını eyni iftiralardan bir neçə mahkeme teberri ettirdiyi halde, eyni mevzularla zan altına alıb kimsesiz və çox ihtiyar və münzevi olduğu halde tevkif və tecrit edərək taht-ı muhakemeye alıb bizim də bu ilmî nöqtə-i nazarımızı və imanımızı kurtarmak üçün çalışmalarımızı bir suç telakki edib onun güya devletin emniyetini ihlâl suçuna delil və bürhan göstermek hangi vicdanın âdilane qərarıdır? Mahkemenizden soruram, vicdanınıza bırakıram.
3- “Bedîüzzaman’ın resimlerini mukaddes bir şey imiş kimi daşımaq və mektubatını toplamak və mektuplaşmak” deyə olan sebeb-i ittihama gelince:
Hayat-ı maneviye və bâkiyemi idamdan kurtarmaya və maddî hayatın ləzzət və saadetini tattırmaya və mənim kimi binlerle fertlerin imanlarının kurtulmasına eserleriyle vesile olan bir âlim-i küll və bir müellif-i muhteremin, deyil basit bir resmini daşımaq; altın və mücevheratla süsleyerek daşımaq və ona tebrik və məktub göndermek və onu sevenlerle tanışmak beşeriyetin hər ferdi kimi mənim də bir hakkımdır. Bu hukukumun bir suç konusu olacağını zannetmir və son söz olaraq dirəm ki:
Vatan və millete və insanlık câmiasına hizmet edebilmek üçün (Hakîm kimdir? Başına gelen.) fehvasınca iki vilayetin və bir çox kazaların zabıtasının də şehadet edebileceği şəkildə; serserilikten şahıslarını bu Nur Risaleleriyle kurtarıp başkalarını da kurtarmaya vesile olan Nur şakirdlerinin uzun senelerden beri bu vatan və millete, bu vatandaki idareye yaptıkları vatanî hizmet binlerle kişilik zabıta kuvvetinin hizmetinden həqiqətdə daha mühim iken və takdire və iltifata daha lâyık iken sû-i tefsire uğratılarak âdeta bir ecnebi rejimi hesabına kasden hərəkət edər kimi bizleri tevkif və muhakemelere verib işimizi, gücümüzü ayaklar altında buraxmaq və biçarə evlad ü iyalimizi pərişan edib ağlatmak hangi demokrasi kanunlarıyla, hangi yeminli və yümünlü âdil hâkimlerin vicdanî və âdilane kararlarıyla kabil-i teliftir? Mahkemenizden və vicdanınızdan soruram.
Və böyük və âdil Türk milleti və onun âlî meclisi adına icra-yı adalet eden muhterem mahkemenizden, çoxlu fevaidi və menafii meydanda olub inkâr edemediyimiz bu eserlerin serbestiyetini və bizim də beraetimizi tələb edirəm.
Afyon Cezaevinde mevkuf
Safranbolulu
Mustafa Osman
***
Hıfzı Bayram’ın Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Dinî hissiyatı âlet edərək devletin emniyetini ihlâle teşebbüsten sanık İslâm âlimi Bedîüzzaman’ın, millet və memlekete çox faydalı həqiqətlər-i Kur’aniye və imaniyeyi ders veren eserlerinden okumaklığımı; din və iman cihetinde çox istifadə edərək ahlâk-ı Kur’aniyeyi tahsilime âmil olan bu derslerden bazı tanıdıklara da –talebi üzerine– millî bir şiarımız olan ders-i imaniye və terbiye-i diniye və ahlâkıyeyi tahsillerine səbəb olmaq hayrına nâiliyet arzusuyla vermekliğimi və temin etmekliğimi və bazı tanıdıkların dostane və ya ilmî mahiyetindeki məktubları adresime göndermelerini bahane edərək mümaileyhe suç ortağı göstermektedir. Sebeb-i ithamı olan bu meselelere itiraz ederim ki:
1- Üzerinden muhakeme geçen, beraet ettirilip müellifine iade edilen və bütün İslâm və memleket ulemasının takdir və tasvibine mazhar olan Risale-i Nur’u; iddia makamının üzerinde durduğu şəkildə bir fikr-i mefsedetle okumadığım kimi hər risalesini də baştan başa Kur’an’ın bir mühim tefsiri olub insanları ahlâken yükseltmeye, fazilet sahibi kılmaya, milletleri uçuruma yuvarlanmaktan kurtarmaya vesile olan İslâmî dersi və dinî terbiyeyi müessir bir surette ders verib millet və memlekete, hattâ beşeriyete manen en böyük yardım və iyilikleri yapan bir eser olaraq gördüyümden, din və imanımı muhafaza və taallüm maksadıyla okumayı və bazı kimselere vermeyi və ya temin edivermeyi bir suç zannetmirəm. Çünki heç bir yerde Nur talebelerinin vatan və millete və idareye zərərli bir hâdiseye katıldıkları görülmemiş və zabıtaca kaydedilmemişdir.
Və eyni zamanda “Okunup və okutulmasında gizlilik var.” deyə ileri sürüləcək bir gizli cemiyet şüphesi uyanması isə çox yersizdir. Çünki Nur talebelerinin gerek ilmî və gerekse siyasî, gizli və ya meydanda heç bir cemiyet ilə alâkaları yoxdur.
Hattâ eyni isnadlarla bir neçə sene evvel Bedîüzzaman’la birlikdə çox kimseler Denizli Ağır Ceza Mahkemesine verilip muhakeme edildikleri və çox inceden inceye tahkik və ta’mik edildiyi vaxt bütün risaleler dâhil olduğu halde həmişə birlikdə beraet etmişlerdir. Müellifi və eserleri beraet eden bir telifatı okumayı və okutmayı, devlet emniyetini ihlâl və rejime hıyanet kimi çox ağır bir cürme delil və sebeb-i itham olaraq göstermek, ne derece icab-ı adalettir bilmirəm; vicdanlarınıza havale edirəm.
2- Hem Bayezid’den bilmediyim bir kimse tarafından mən mevkuf iken gönderilen bir risale də sebeb-i ithamım arasındadır. Bu risaleyi görmedim. İçindekilerden bîhaberim. Əgər Risale-i Nur isə qəbul edirəm. Sizler sorun cavab vereyim. Yalnız iddianamede savcının mehdilikten bahsettiğini öğrendim. Halbuki Üstadım bu kimi isnadlardan müberradır. Belə bir şeyi lisanından duymadığımız kimi eserlerinde də görmedik. Və talebelerini, hər fırsatta şahsına hörmət və tazimden və makam vermekten men’etmiş və tazimkârane məktub yazanları də takbih etmişdir. Bizler özünü hubb-u câhtan müberra, zamanın en yüksək bir âlimi və bir ilm-i tahkik hocası olaraq bilirik.
Mevkuf
Hıfzı Bayram
***
Emirdağlı Mustafa’nın müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Makam-ı iddianın Üstadım Bedîüzzaman’ın mevhum suçuna məni iştirak ettirmesine qarşı qısaca derim ki:
İntisabımdan zerre qədər pişman olmayarak Üstadıma və Risale-i Nur’a yapdığım hizmetim ancaq bir derya qədər lütuf və ihsana qarşı bir damla ilə mukabele gibidir. Necə ki gayet qiymətli elmas hazinelerine sahib olmaq yolunda kiçik cam parçaları tereddütsüz feda edilirse ebedî hayatımı kurtarmaya vesile olan Risale-i Nur uğrunda hayatımı feda etmeye hər an hazırım. Uhrevî və dünyevî hədsiz menfaatleri tahakkuk eden Risale-i Nur’dan fâni və ehemmiyetsiz hapislerin və sıkıntıların hatırı üçün qısa və dağdağalı hayat-ı dünyeviyeye zərər gelmemek üçün o menfaat-i azîmeyi terk etmək, Risale-i Nur’a və Üstadıma qarşı durgunluk göstermek; o mübarək Üstada, o kudsî allâme-i zamana və onun bir tək gayesi olan iman və Kur’an’a böyük bir ihanet olduğunu bilirəm. Və onun izin və emrinden zerre qədər hilaf-ı hərəkət etmək istemirəm.
Muhterem heyet-i hâkime!
Zehirli mikroplarını güzel vatanımıza dağıtmak isteyen Bolşevizm’e qarşı qüvvətli bir cephe alan böyük bir din âlimine fakirliğimle talebe olmaklığım nədən çox görülür? Şübhəsiz bu vaziyet ispat edir ki Nurlardaki zenginlik, dünyevî zenginliğin çox fevkindedir. Mənim kimi milyonları aşan Türk gençliğinin imanlarını kurtarıp vatana nâfi’ birer uzuv olmaları üçün Üstadımı və Risale-i Nur’u daima serbest bırakınız.
Biz Türk gençliğinin Risale-i Nur’a ehtiyacımız, kapalı zindanda kalmış bir kimsenin havaya və zifiri karanlıkta bulunan bir adamın ziyaya və çöldeki aç və susuz kalmış bir insanın suya və gıdaya və denizde boğulmak üzere bulunan herhangi bir kimsenin cankurtaran gemisine olan ehtiyacından minlərlə derece daha ziyadedir.
İşte yukarıda bir kısmını ta’dad etdiyim mezkûr hakikatlerden dolayı fevkalâde hüsn-ü zan və teveccühümüzü kazanan və kopmaz bir bağla özümüzü ona bağladığımız Bedîüzzaman’ı və ona hüsn-ü niyet ilə talebe olan çox bîçareleri belə hapislerde çürütmek adaletin şerefiyle kabil-i telif ola bilməz.
Afyon Cezaevinde mevkuf
Emirdağlı
Mustafa Acet
***
Halil Çalışkan’ın Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Muhterem heyet-i hâkime!
Makam-ı iddia tarafından mənə tebliğ edilen iddianamede, Üstadım efendime hizmetimi böyük bir suç olaraq gösterir. 1944 yılında teşrif edərək dörd seneden beri kazamızda misafireten ikamet buyuran və özləri qırx seneden beri bütün dünya lezzetini və istirahatini terk edib sırf iman və İslâmiyet’e və hususan vatanımızda iman və âhiret yolunda Müslümanların saadet-i ebediyelerini kurtarmaya çalışan və bilhassa Müslüman və Türk olan milletimiz arasında dinimize çox zərər veren, maddî və manevî zərəri çoxlu olan Bolşevikliğin muzır fikirlerinin millet arasına girmesi və buna benzer vatan və millete zərərli olan şeylere Risale-i Nur’un imanî və ahlâkî olan dersleriyle set çeken və bütün dünya âlimleri tarafından tahsin və takdire lâyık olan Risale-i Nur’a və Üstadıma müftehirane üç sene ara sıra hizmetim, adalet huzurunda bir suç mu teşkil edir?
Və bu hususta yenə suç olaraq gösterilen, hizmet üçün terziliğimi də terk ettiğimi yazır ki belə hak və həqiqət və Qurani-Kərim’in həqiqi bir tefsiri olan Risale-i Nur’a və Üstadıma canımı də feda etsem, böyük bir suç sayılıp vatan haini olaraq mı tanınırım, sizdən soruram?
Sayın Başçı Bey!
Risale-i Nur’un bir kısım parçalarını okudum və yazdım. Cənabı-Haqq’a hədsiz şükrolsun ki öteden beri kalbimde yaşayan ilme qarşı fevkalâde bir iştiyakla bu risalelerden istifadeye başladım. Bunlarla çox yaxından alâkadar olduğum halde; içinde, ne halkı hükûmet aleyhine teşvik və ne də emniyeti bozacaq və gizli bir cemiyet kurmaya dair heç bir şey görmediyim kimi Üstadımdan da gerek mehdiliğe və müceddidliğe və gerekse bu hareketlere dair heç bir şey işitmedim.
Risale-i Nur’un və Üstadımın və biz talebelerin yegâne gaye və hizmetimiz; İslâmiyet’e, hususan Türk milletine iman və ahlâk cihetinde kudsî bir hizmettir. Əlbəttə Risale-i Nur’a və hâdimlerine bu hizmetleri üçün ilişmemek lâzımdır. Bizim gaye və maksadımız budur. Başqa heç bir şey deyildir.
Və bu vazifemiz də rıza-yı İlahî içindir. Zaten belə bir kudsî vazifeyi dünyaya və dünya menfaatine âlet edərək yapmayız və tenezzül etmeyiz. Belə kalbinde iman və âhiret meşgalesinden başqa heç bir dünyevî maksat və gaye bulunmayan hâlis Nur şakirdlerine, iddia makamının heç bir zaman hatırıma gelmeyen gizli cemiyet kurmak ithamlarına tahammül edemirik.
İşte muhterem heyet-i hâkime! Sizin, biz Risale-i Nur talebelerinin gaye və maksatlarını və mahiyetlerini anladığınıza və iddia makamının bizə isnad ettiği suçlarla alâkamızın olmadığına kanaat getirdiğinize inanırıq. Bu vesile ilə yüksək mahkemenizden və vicdanlarınızdan kitablarımızın serbest olaraq iadesini və kendimizin beraetini tələb ederiz.
Afyon Cezaevinde mevkuf
Emirdağlı
Halil Çalışkan
Mustafa Gül’ün Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Mən gizli bir cemiyete dâhil değilim. Zaten Üstadım Bedîüzzaman Said Nursî Hazretleri də elə bir cemiyet kurmamışdır. Bizlərə hər zaman Kur’an hakikatlerinden ders vermiş, siyasetle alâkadar olmamızı şiddetle men’etmişdir. Yalnız böyük Üstad Said Nursî Hazretlerinin talebesiyim. Ona və Risale-i Nur’a bütün ruh u canımla bağlıyım. Risale-i Nur və Üstadım üçün mənə veriləcək hər türlü cezaya razıyım.
Üstadım eserleriyle, mənim imanımı və âhiret hayatımı kurtarmışdır. Onun gayesi, bütün Müslümanları və vatandaşlarımızı imansızlıktan kurtarıp saadet-i ebediyeye nâil etmektir. Bizlerin siyasî bir maksatla alâkamız olmadığı bütün mahkemelerde tebeyyün etmişdir.
Həqiqət belə olduğu halde, yenə haksız və yersiz olaraq mahkemeye sürüklendik. Bundan anlırıq ki bizim tesanüdümüzü kırmak istəyirlər. Bizim tesanüdümüz herhangi bir dünyevî və siyasî gaye və işe matuf deyildir. Yalnız və yalnız Üstadımız Hazretlerine çox hem çoxlu hürmetkârız. Risale-i Nur’u okuyanlar fevkalâde bir imana və İslâmiyet’e və ahlâk və kemalâta sahib olurlar.
Üstadımıza çox fazla muhabbet etməmək elimizden gelmir. Elə bir Üstada və elə Risale-i Nur şakirdlerine bütün mevcudiyetimle bağlıyım. Bu bağ, idam edilsem də çözülmez və kırılmaz. Mən və bütün qardaşlarım masumuz. Risale-i Nur’un serbest bırakılmasını bütün kuvvetimizle tələb edirik. Yüce Üstadımıza və masum Nurcu kardeşlerime kendimle birlikdə beraet verilmesini tələb edirəm.
Ispartalı
Mustafa Gül
***
Kiçik İbrahim’in Müdafaasıdır
Afyon Ağır Ceza Mahkemesine,
Sayın hâkimler!
Bizə isnad edilen suç hem yersizdir hem də dünyaya aittir, siyasîdir. Halbuki siyaset yapacaq insanlar olub olmadığımızı zaten ilk bakışta siz muhterem hâkimler çoktan anlamışsınız. Esasen bu soğuk və yabancı isnad, əgər faraza yüzde yüz tahakkuk edeceğini yüzlerce salahiyetli kimseler temin etseler; mənim də aklım şimdikinden yüz defa fazla olsa Risale-i Nur’un və onun çox muhterem müellifinin məndə bıraktığı manevî intiba ilə bütün mevcudiyetimle bu geçici və tükenici siyasî ləzzət və maceradan kaçıp âhirete iman və cehennemden kurtulmak yolunda sarf ederim.
Gerek Risale-i Nur’un qiymətli müellifine hürmetimiz və bağlılığımız və gerekse Risale-i Nur’un okunması, yazılması və Nur talebeleriyle muhabere və münasebetimiz –Denizli Ağır Ceza Mahkemesinin və Yüksək Yargıtay’ın da tasdiki ilə– doğrudan doğruya uhrevîdir. Elə ki Risale-i Nur’dan aldığımız fikirle, bu nurlu varlıkları heç bir surətlə dünyevî və maddî kıymetlere değişmeyiz. Bu bizdə bir iman halinde, ölünceye qədər yaşayacaqdır.
Muhterem heyet-i hâkime!
Madam ki belə dehşetli bir isnad ilə burada toplanmış bulunuruq. Elə isə bu ehemmiyetli həqiqəti beyan etmək, mənim üçün memleket və vicdan borcu olmuşdur:
Yalnız öz muhitimde Risale-i Nur’un gösterdiyi fevkalâde ıslahat ilə bütün halkın gözü önünde bu on seneyi mütecaviz bir zamanda başta özüm olmaq üzere bir çox kimseler var ki evlerinin yollarını öğrenmişler. Süflî gidişatları aile saadetine dönmüş. Indi anaları, babaları səbəb olanlara dua edirlər. Vilayetimiz dâhil və civarlarında bu kabîlden daha birçoklarının hallerini dinləyin.
Bâhusus Denizli Hapishanesinde, Risale-i Nur oraya girmesiyle mahpuslar üzerinde elə bir hüsn-ü təsir yapmıştı ki hâlen bu təsir dillerde gezmektedir. Keza bu Afyon Hapishanesine dâhil olduğum zaman kimin ilə konuşsam, eski halleriyle şimdiki hallerini zikredip minnet və şükranla Nur talebelerine dua edirlər. Bu həqiqətlər meydandadır…
Mən insan olayım da mənə və hemcinsime bu derece ahlâkî və içtimaî və uhrevî ıslah edici və bâhusus kitabımız Kur’an’ın mühim bir tefsiri olan Risale-i Nur’a və onun muhterem müellifine və vatandaşlarına Müslümanca muhabbet və teselli məktubu yazmak, bir siyaset mevzuu olacağına hayret edirəm. İşte bu hayretle dirəm ki belə suç olmaz. Olsa olsa Kur’an və dolayısıyla Risale-i Nur’un gizli düşmanları adliye və zabıtaya evham verib bizleri belə hapislere doldurmaya səbəb olurlar.
Əlbəttə yüksək hâkimler bu həqiqətləri görecekler və əllərini vicdanlarına koyup ebedî və İlahî çox müjdeleri bulunan adaletli kararlarını verecekler və vatanın dörd köşesinde alâka ilə bekleyen Müslüman Türk milletini özlərinə minnettar bırakacaklardır.
Afyon Cezaevinde mevkuf
İnebolulu
İbrahim Fakazlı
[1] * Hüsrev, Re’fet, Tahir, Feyzi, Səbri.
[2] Hâşiye: İddianamede yanlış bir mana verib Nur’un kerametlerinden tokat tarzındaki bir kısmını, medar-ı ittiham saymış. Güya Nurlara hücum zamanında gelen zelzele kimi belalar Nur’un tokatlarıdır. Hâşâ sümme hâşâ!.. Biz elə dememişiz və yazmamışız. Bəlkə mükerrer yerlerde hüccetleriyle demişiz ki: Nurlar makbul sadaka kimi belaların def’ine vesiledir. Ne vaxt Nurlara hücum edilse Nurlar gizlenir, musibetler fırsat bulup başımıza gelirlər.
Bəli, Nur’un minlərlə şakirdlerinin tasdik və müşahedeleriyle, yüzler vukuat və hâdisat ilə tesadüf ihtimali olmayan o hâdisatın tevafukları və Kur’an’ın müteaddid işarat və tevafukatıyla, hattâ mahkemelerde kısmen gösterildiyi cihetle kat’î kanaatimiz var ki o tevafukat Risale-i Nur’un makbuliyetine bir ikram-ı İlahîdir və Kur’an hesabına Nurlara bir nevi kerametlerdir.
[3] Hâşiye: Bu eserleri hakkında makam-ı iddia iddianamesinde yüz yanlışından sekseninci yanlışında demiş ki: “Beşinci Şuâ’daki teviller yanlıştır.”
Cavab: Beşinci Şuâ’da “Allahu a’lem bir tevili budur.” cümlesi denildiğinden manası budur ki: “Bu hadîsin bir ihtimal ilə manası bu olmaq mümkündür.” deməkdir. Bu isə mantıkça tekzibi kabil deyil. Yalnız muhaliyetini ispat ilə tekzip edilebilir.
Sâniyen: Iyirmi seneden beri bəlkə qırx seneden beri mənim muarızlarım və Risale-i Nur’a itiraza çalışanlar, heç bir tevilimizi ilmen, mantıken reddetmedikleri və o muarız ulemalarla birlikdə Nur şakirdlerinin minlərlə âlimleri tasdik edib فٖيهِ نَظَرٌ demedikleri halde; Kur’an’ın kaç surə olduğunu bilmeyen, bunu inkâr ilə qarşılasa ne qədər insaf haricinde olduğunu insafınıza havale edirəm.
Elhasıl tevilin manası, hadîsin veyahut ayənin bir çox manalarından bir mümkün və muhtemel manası deməkdir.
[4] * Bu yazı, Afyon hapsinde mevkuf iken Hz. Üstadımızın izniyle avukatları tarafından kaleme alınarak mezkûr makamata gönderilmişdir.
Sungur
[5] Hâşiye: Bu fırtına isə Afyon hapsinde bir isyan çıktı, heç bir Nur talebesi karışmadı.
[6] Hâşiye: Qardaşlarım adına âcizane dirəm ki: Lüzum olursa inşâallah çox ileri geçeceğiz. Bizler dinde olduğu kimi kahramanlıkta da ecdadımızın vârisleri olduğumuzu göstereceğiz.

