Tarihçe-i Hayat

Emirdağ Həyatı

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Denizli Ağır Ceza Mahkemesinin beraet qərarı neticesi olaraq Risale-i Nur, ekser vilayet, kasaba və köylerde yayılmış və Nur talebeleri qısa bir zamanda yüz binlerin fevkinde çoğalmışdır. Risaleler teksir ilə neşre başlanmış və qısa bir müddet içinde 1947 senesi sonlarında Üstad və talebeleri üçüncü defa olaraq tekrar hapse alınmışdır.

§2

Evvela üç sene qədər Emirdağı’nda ikamet edebilen Said Nursî, hapisten sonra tekrar Emirdağı’nda üç dörd sene qədər kalmış və sonra Isparta’ya yerleşmişdir. Və indi doksan yaşına yaklaşan və tebdil-i havaya çox möhtac olan Üstad, ara sıra Emirdağı’na gəlib ikametgâhı olan dershane-i Nuriyede kalmaktadır.

§3

Şimdilik Emirdağ hayatının ilk kısmı ki Afyon hapsine qədər olan safhası zikrediləcək, bilâhare Afyon hapsini müteakip tekrar Emirdağı’ndaki həyatı, hizmet-i nuriyesi beyan ediləcəkdir. Emirdağı’ndaki həyatı, evvelki hayatına nisbeten çox daha şaşaalıdır. Hem musibet və ithamlara daha ziyade hedef olmuş, daimî tarassuda, hattâ imhaya maruz kalmışdır. Bununla birlikdə Risale-i Nur, geniş dairede yayılmış; üniversite, memurlar və ehl-i siyaset muhitinde okunmaya başlanmışdır.

§4

Üstadın Emirdağı’na nefyinden sonra aleyhinde çox insafsızca iftiralar yapıldığı və çox geniş bir dairede yalanlarla isnadlara girişildiyi münasibətilə və Nurların hârika neşri dolayısıyla bir həqiqəti, bu mukaddimede beyan etmək lâzım geldi. Belə ki:

§5

Bizim, Said Nursî’nin ayn-ı həqiqət olan ahval və harekât və hizmetinde görünen hârikaları beyan etmemizden muradımız:

§6

Okuyucuların nazar-ı istiğrablarını celbedip –hâşâ!– Bediüzzaman’ın fâni şahsını insanlığın alkış tufanına tutmak deyil; bəlkə onun şahsını və hizmetini insafsızca iftira və yalanlarla lekedar etmək isteyen və dolayısıyla Risale-i Nur’un hizmet-i imaniyesine set çekmeye çalışanların mukabilinde Risale-i Nur’un nurlu, müessir və saadet-feşan hizmetini belirtmek üçün Kur’an’ın bir şakirdi və Hazret-i Peygamber’in bir ümmeti və Allah’ın bir abdi olaraq nâil olduğu ikramları zikredirik. Din düşmanlarının bahanelerle taarruzunu və insafsız hücumlarını red və bir masumun masumiyetini beyan edirik.

§7

Hattâ diyebiliriz ki: Tarihte Bediüzzaman kimi hilaf-ı həqiqət olaraq düşünce və mefkûre, hizmet və gayesinin tam zıddında şiddetli itham və isnadlara maruz kalmış bir kimse yox gibidir. Panzehire zehir isnad etmək kimi bu milleti və geləcək nesilleri anarşilikten, dinsizlikten, ahlâksızlıktan muhafaza niyet və harekâtına, sırf imansızlıktan neş’et eden bir dalalet divaneliğiyle vatana ihanet, gençliği irticaya sevk və zehirlemek ithamını etmək, ne qədər acı və ehl-i insafı ağlatacaq elîm bir vaziyet olduğu bedihîdir.

§8

İşte Bediüzzaman bir deyil, yüz deyil, minlərlə defa belə hilaf-ı həqiqət ithamlara düçar olmuş bir masumdur. Hizmetinde belə olduğu kimi hususi ahval və ahlâkı noktasında da ahlâk-ı hamîdenin en müstesna örneklerini yaşatmış, edep və iffetin en şaheser numunelerini nəfsində gösterebilmiş bir nezahet və hüsn-ü hulk abidesidir. Hizmetini îfa eden, dâhilî və haricî həyat və ef’aline aşina olan talebe və hizmetkârları olan bizler, en yüksək sesimizle ilan ederiz ki:

§9

Üstadın Kur’an’dan alıb ehl-i iman və insaniyetin istifadesine arz ettiği ulûm-u imaniyedeki üstadlığı kimi en ince muamelat və ahvalinde və hususi hayatında da Kur’an-ı Hakîm’in hüsn-ü hulk olaraq tarif ettiği və yüksək bir velayetin tereşşuhatı olan âsâr və daimî yüksək bir huzur görünür. Hər zaman üçün hər haline nazar-ı dikkat və ferasetle bakan ehl-i qəlb və erbab-ı fazilet, onun kalb-i münevverinin bir şems-i həqiqət və marifet halinde şule-feşan olduğunu və bir derya halinde daimî temevvücde bulunduğunu kemal-i hayretle görmekte və İslâmiyet ağacının bu son və kâmil meyvə-i münevveriyle zemin və zamanın iftihar etmekte olduğunu duyurmaktadırlar.

§10

Ey sû-i niyetleriyle və öz menfî ruhlarına kıyasla bu ahlâk, edep, iman, marifet və həqiqət abidesine dil uzatan və şeytanları də utandıracaq derecede iftiralarla bu fazilet timsalini yox etmeye, tezvire çalışmış bedbahtlar! Bu zata qarşı savurmak istediğiniz iftiralar, saçtığınız zehirler para etmedi. Hak nurunu yaktı və parlattı. O nur ilə âlemleri ziyadar eyledi. Siz isə zelil və manen insaniyetin menfurusunuz. Sizə yazıklar olsun! İnsan libasını taşımanız də sizin üçün elîm və fecidir.

§11

Buna rağmen sizin üçün bir necat kapısı var, o kapıyı çalsanız bəlkə kurtulursunuz. Said Nursî ahdetmiş və ilan etmiş ki: “Mənim idamıma çalışanlar də əgər Risale-i Nur’la imanlarını kurtarsalar, Risale-i Nur’a sarılsalar qardaşlarım siz şahit olunuz; mən, onlara hakkımı helâl edirəm.” Bəli, onu mahkûm etmək isteyenlerden çoğu və ekser aleyhinde bulunanlar bugün ona dost olduğu kimi tezvir və iftirada bulunan sizler də nedamet etseniz, Nur derslerine kulak verseniz ümit edilir ki o şəfqət kahramanı, sizin üçün affınız üçün dua edər, niyaz edər.

§12

Bəli Said Nursî, elə eşsiz bir kahramandır ki bu kahramanlığını harp meydanında, mahkeme sandalyesinde müstebitlere qarşı gösterdiyi halde, gelin siz düşmanları və onu yox etmək üçün çalışanlardan Nur’a müteveccih olanların salamatlıq və kurtuluşu üçün el açıp gözyaşlarıyla necə niyaz ettiğini görün və onun yüksək bir tevazu ilə milletin hər tabakasıyla necə kemal-i şefkatle muamelede bulunduğunu anlayın; insanlığın ulvi mertebesini bu zatta seyreyleyin.

§13

Onun hakkında senakâr sözler, takdirler, ehl-i dünyanın alkışlanması nevinden deyildir; həqiqət-i kainatın, bu ekmel insana və insanın yüksək kıymetini, Müslümanlığın həqiqi tezahürünü təmsil eden manevî şahsiyetine qarşı olan takdir və tebriğine bir iştiraktir. Bəli Said Nursî’yi, təmsil və terennüm ettiği envar-ı həqiqət itibarıyla, yalnız insanlık deyil bəlkə âlem bütün enva və ecnasıyla alkışlır, tebrik edir. Bəli, hizmet-i imaniyesini mazi, müstakbel takdir edir.

§14

Bəli Said Nursî, Cənabı-Haqqın mahiyet-i insaniyede dercetdiyi hədsiz enva-ı kemalâtın hepsinde en ileri və en mükemmeldir. Bazen yüksək dağ başlarında, böyük kayalıklar arasında gəzər, yalnız başına sessiz dolaşır; bazen bağ və bahçeleri, nebatat və hayvanatı temaşa və təfəkkür edib sonra dönüp şehre inip en böyük siyasî içtimalarda, gayet beliğ və makulane hitabeler, ahlâkî, edebî nutuklar îrad edebilen cevval bir ruh haletini taşırdı.

§15

Hürriyet’ten evvel və sonra şarktaki həyatı və İstanbul’daki feveranlı həyatı, buna bir şahittir. Bir yanda Şarkî Anadolu’da aşiretler arasında seyahatle onlara ahlâkî və imanî dersler, öğütler verirken digər yanda Şam’da allâmelere, siyaset-i İslâmiye noktasında en keskin və isabetli görüş və teşhislerle Müslümanların terakki və kemalâtının esaslarını tesbit edib üç yüz əlli milyon Müslüman’ın saadetinin fecr-i sadıkını haber verirdi. Hem meşrutiyet zamanında Meclis-i Mebusana hitabesi və gazetelerdeki makaleleriyle, Kur’an’ın kudsî kanun-u esasîsinin vaz’ və tatbikinin millet-i İslâmiyeye iki cihanın saadetini kazandırıp həqiqi kemalât və terakkiye medar olacağını haykırır və bu efkârının Divan-ı Harb-i Örfîde də kahramanca müdafaasını yapırdı.

§16

İşte bir nebze beyan edilen ahvali və hizmetleri delâletiyle bu hârika zat, âdeta muhtelif istidat və ayrı ayrı zekâ və kabiliyetlerden müteşekkil bir cemaat mahiyetinde idi. İslâmiyet’in zuhurundan itibaren min üç yüz yıl içinde gəlib geçen və İslâmiyet şecere-i nuraniyesinin çeşitli çiçək və meyvələri olaraq asırları tezyin eden umum ehl-i hak və zekâvetin kemalât və güzelliklerine sahib olmuş, nişan və formalarını takmış kimi idi. Sanki ulûm və maarif-i İslâmiye, bu zat vasıtasıyla yeni baştan ihya edilirdi.

§17

Böyük Peygamber’in ders və irşadıyla həqiqətə ulaşan və kemalâtta terakki eden və hər biri cemaat-i İslâmiyeden bir taifeyi daire-i tenvir və irşadında yürüten kudsî üstadlar, âlim və müçtehidler, ayrı ayrı meslek və ilimlerine bu zatı vâris tayin etmişler kimi; mazinin bütün mehasin və meziyetlerini giyinerek asrımızda ortaya çıkan bu hârika-i zaman Said Nursî Hazretleri, beləliklə Kur’an adına Risale-i Nur’la giriştiği dinî hizmet və cihad-ı manevîsiyle bir cemaatin, yüksək bir heyetin bəlkə muazzam bir ordunun yapabileceği vazifeleri, küllî hizmetleri, izn-i İlahî ilə yapmışdır. İslâmiyet nurundan və iman kardeşliğinden gelen bir qüvvət və rabıta ilə teşkil ettiği Nur şakirdleri şahs-ı manevîsi, ehl-i dalaletin cemaatle hücumuna mukabil çıkmış, bu surətlə mü’minlerin nöqtə-i istinadı, kızıl tehlikenin bu vatanı istilasına qarşı Kur’anî bir set və âlem-i İslâm’ın kahraman Türk milletine eskisi kimi muhabbet, uhuvvet və ittifakının medarı olmuşdur.

§18

Bəli Said Nursî, gayet câmi’ bir istidada mâlik bir zattır. Bu istidatların hepsinde çox ileri gitmişdir. Cüz ilə küllü, âfakın en geniş dairesi ilə enfüsî dairesini, mesela zerre ilə samanyolunu beraberce dikkatle tetkik edər, onlardaki envar-ı tevhidi görür, gösterir və ispat edər. Bir yandan âlem-i İslâm və insaniyete uzanan küllî hizmet-i imaniye ilə meşgul, bir yandan inziva həyatı geçirerek qələm-i qüdrətin mektubatı olan fıtratın antika eserlerini, sanat-ı İlahiyenin mu’cizelerini temaşa və təfəkkür ilə kitab-ı kainatı mütalaa edər və beləliklə hər gün bu müteaddid ulvi vazifeleri yaparak marifet-i İlahiye və huzurun nihayətsiz ezvak və envarında terakki edər.

§19

İşte bu halet-i ruhiye və ahval-i kudsiye Üstadın hayatının hər safhasında müşahede edildiyi kimi Emirdağı’nda geçirdiyi həyatı da həmişə bu mezkûr mana ilə doludur. Lâhikalardaki mektuplarda bir derece beyan edilmişse də nâkıstır. Bu Tarihçe’de ancaq denizden bir katrecik ilə iktifa edilmişdir.

§20

* * *

§21

Denizli Ağır Ceza Mahkemesinin Haziran 1944 tarihli beraet qərarı ilə hapisten tahliye olunan Nur talebeleri memleketlerine gitmişler, Üstad isə Ankara’dan bir emir alıncaya qədər Denizli’de Şəhər Otelinde kalmışdır. Risale-i Nur talebelerinin hapsi və muhakemeleri münasibətilə, Denizli halkı Risale-i Nur’la alâkadar olmuşdur. Adliyede iki üç zat, mahkeme safahatı esnasında Nurlara yaxından alâkadarlık göstermişler və Denizli’de neşrine çalışmışlardır. Bilâhare Nur dairesinde “Hâkim-i âdil” unvanıyla anılan mahkeme reisi və azaları və hizmetleri dokunan hamiyet-perverler, âdilane qərar və gayretleri ilə bütün ehl-i imanın süruruna vesile olmaq kimi manevî və ebedî parlak bir makam kazanmışlardır.

§22

* * *

§23

Said Nursî Denizli’de iki ay kaldıktan sonra, Afyon vilayetinin Emirdağ kazasında ikamete memur edilir. Emirdağı’na 1944 senesi Ağustos ayında nefyedilir. İlk əvvəl on beş gün qədər bir otelde kalır, sonra kira ilə bir eve yerleşir; ev kirasını da özü verir.

§24

Emirdağı’ndaki həyatı belə hülâsa olunabilir:

§25

Daimî tarassud altındadır. Mahkemeden beraet kazanması və eserlerinin iade edilmesine rağmen, serbest bırakılmış deyildir. Eskisinden daha ziyade kontrol və mütemadiyen pencere və kapısından nezarete maruzdur. Məktublarında da beyan ettiği kimi; Denizli hapsinin bir aylık sıkıntısını, bazen bir günde Emirdağı’nda çekirdi. Üstada yapılan bed muameleler və takınılan tavır, Emirdağ ahalisince yaxından bilinmektedir. Denizli Mahkemesinin beraeti üzerine, mahkeme eliyle Nurların intişarına və Said Nursî’nin hizmet-i imaniyesine set çekemeyen gizli dinsizlik komiteleri, bu defa başqa yollardan, idarî makamları evhamlandırıp aleyhe geçirerek hattâ imhasına qədər çalışıyorlardı. Bu plan kat’î idi.

§26

Bir bekçi, kapısı önünden ayrılmazdı. Üstad ilə görüşebilmek çox müşküldü. Emirdağı’nda ilk defa Üstadla yaxından alâkadar olan Çalışkanlar Hanedanı, kasabalarına nefyedilen bu âlim və fâzıl ihtiyar zata yaxından dostluk göstermişler, hizmetine koşmuşlar, sırf lillah üçün olan bu irtibatlarını sû-i tefsir edenlerin yalan və tezviratına aldırmayarak alâkalarını gevşetmemişlerdi. Çalışkanlarla birlikdə Emirdağı’nda bir çox sadık mü’minler Nur’a talebe olmuşlar, Üstadın hizmet-i Nuriyesine iştirak etmişler, (Hâşiye ) Nur risalelerini okuyup yazmaya və etrafa neşre başlamışlardı. Üstadın Emirdağı’nda ikametinden sonra, Risale-i Nur’un dersleriyle halkın mühim bir kısmının ilim, iman, ahlâk və fazilet bakımından terakki ettiği herkesçe malûm olduğu kimi resmî zatların ikrarıyla da sabittir. (Hâşiye )

§27

* * *

§28

Emirdağ talebeleri, Üstadın Emirdağı’ndaki hayatına dair dirlər ki:

§29

Üstad Emirdağı’nda daimî tarassud altında bulunurdu. Açık havalarda gezmeye çıkardı. Üstadın, bahar və yaz mevsimlerinde mütləq kırlara çıxmaq âdeti idi. Yalnız başına gedər, bir neçə saat kalır, sonra evine dönerdi. Kırlara çıktığı zaman, çox defa arkasından takip ettirilirdi. Bazen bekçiler, bazen jandarmalar takip ederdi. Hattâ bir defa arkasından kurşun attırılmış lakin isabet etmemişdir. Bir gün bir resmî memur, arkasından koşarak “Dışarı çıxmaq yasak! Başına bere koyamazsın, sarık saramazsın!” deyə mütehakkimane və mütecavizane ifadeler kullanmış. Üstad da geriye dönmüşdür. Bu tarz muameleler çoktur.

§30

Üstadın Emirdağ’daki hizmeti və meşgalesi, başqa yerlerde olduğu kimi yalnız bir vazifeye münhasır değildi. Gerek Lâhikalardaki mektuplardan, gerek ziyaretine gelen dostların və eski ilim arkadaşları və talebelerinin ihbarından və gerekse də özünə yaxından alâkadar olan talebe, komşu və halkların müşahedatından anlaşılır ki: Hakka müteveccih, həqiqətdən nebean eden müteaddid hizmetleri, vazifeleri vardı və hər bir günde də bu vazifelerini îfaya çalışırdı.

§31

Həqiqətlər-i Kur’aniye nurları olan Sözler, Lem’alar kimi eserlerini telif, tashih və neşir ilə meşgul olmakla birlikdə kelimat-ı qüdrət olan masnuat və mevcudatı seyir və temaşaya, kitab-ı kainatı mütalaaya çox müştak idi. Zemin yüzünde yazılan, bahar sahifesinde teşhir edilen rəhmət və hikmetin mu’cizeli eserlerini, eşcar və nebatat və hayvanattaki sanat-ı İlahiyenin hârikalarını, simalarında parıldayan tevhid sikkelerini okumaya ziyadesiyle meftun idi. Beləliklə həqiqətlər-i imaniyenin, marifetullahın nihayətsiz ufuklarında hakkalyakîn mertebesinde kanat açıp gezirdi.

§32

Esasen Kur’an’dan aldığı mesleğinin bir esası, təfəkkürdür. Eserlerinde insanı daima təfəkküre sevk edər və təfəkkürü ders verir. İlim və təfəkkür ilə kazanılan marifet-i İlahiyenin, ruh üçün kainat vüs’atinde bir genişlik temin ettiğini və وَ فٖى كُلِّ شَى۟ءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ hər bir şeyde Sâni’-i Vâhid’e işarəler, delil və ayələr bulunduğunu ifade edər تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَي۟رٌ مِن۟ عِبَادَةِ سَنَةٍ sırrına göre hərəkət ederdi.

§33

* * *

§34

Bir siyasî memurun iğfali və “İmhası üçün yukarıdan emir aldık.” demesine aldanan bir bekçibaşı, Üstadın penceresine geceleyin merdivenle çıkarak yemeğine zehir atmış, ertesi gün Üstad zehirlenerek kıvranmaya başlamışdır. Zehrin təsiri çox azîm olduğu halde, özü “Cevşenü’l-Kebir kimi evrad-ı kudsiyelerin feyziyle ölümden muhafaza olunuram. Lakin hastalık, ızdırap çox şiddetlidir.” derdi. Bir hafta qədər aç susuz denəcək bir halde pərişan bir vaziyette inlemiş, sonra biiznillah şifa bulup tekrar tashihat kimi Risale-i Nur vazifeleriyle iştigale başlamıştı. Bu şiddetli hastalık zamanlarında aslâ namazlarını terk etmedi. Yalnız ikinci və üçüncü zehirlenmek zamanında, tahammülü gayr-ı kabil bir hastalıkta iki üç gün farzını yatağında ancaq kılabildi.

§35

Ölüm tehlikesi geçirdiyi günlerde, bir gece sabaha qədər yanında nöbet bekleyip gözyaşları içinde Üstada dikkat eden iki talebesi dir: “Sabaha yaxın, gözleri kapalı olduğu halde doğruldu, əllərini dərgah-ı İlahiyeye açıp yavaş bir sesle bir neçə kəlmə ilə Risale-i Nur hizmetinin inkişafına və talebelerinin selâmetine dua etti. Sonra bayılmış vaziyette yatağa düştü.”

§36

Hizmetini sıra ilə iki üç genç talebesi îfa ederdi. Bir müddet onlar da men’edilmişse də çalışkan talebeleri hizmetinden aslâ vazgeçmeyerek yüksək bir fedakârlık gösterdiler.

§37

Emirdağı’nın resmî böyük bir memuru, bilâhare Nur’un kahraman bir talebesi olan arkadaşına: “Gizlice Said Nursî’nin imhası üçün gizli bir plan və emir var.” demişdir. İşte Üstada yapılan bütün muameleler, belə bir planın neticesi olaraq cereyan etmişdir. Bir iki defaya münhasır deyil, uzun seneler müddetince daimî olduğu üçün yapılan zulüm, tarassud və manevî baskı çox elîm və acı idi.

§38

Üstad ilk iki sene Çarşı Camii’ne gedər, cemaate iştirak ederdi. Ekser günler ikindi namazını camide kılar və yatsıya qədər orada kalır, sonra evine gelirdi. İki sene belə devam etti; sonra kaymakam, insanlarla görüşür deyə camiden men’etti.

§39

Emirdağı’nda ikameti zamanında başta Isparta olaraq çox yerlerde Nur risaleleri el yazısıyla çoğaltılırdı. Risaleleri okuyup müstefid olanlardan, Üstadı görmeye gelenler çox çoktu. Lakin ziyarete gelenlerden az bir kısmı görüşebilmeye muvaffak olurdu. Daha ziyade Risale-i Nur’a kemal-i sadakatle və ihlasla hizmet etmeye kabiliyetli olanlar və sırf lillah üçün muhabbet və uhuvvet taşıyanlar görüşebilir; Üstadın dersini, sohbetini dinleyebilirdi.

§40

Üstad, muhtelif istidatta olan hər ziyaretçinin derece-i fehim və idrakine göre konuşur, nazarları Risale-i Nur’a və hizmet-i imaniyeye çevirir, Risale-i Nur hakikatleriyle imana hizmetin bu millete maddeten və manen en böyük menfaatleri temin edeceğini dava və izah ederdi. Gelen ziyaretçiler, muhtelif halk tabakalarından, gençlerden, ehl-i ilimden idi. Denizli beraetinden sonra memurlar arasında böyük intibah olmuş, Nur’a talebe olanlar çoğalmıştı.

§41

* * *

§42

Hemen umumiyetle, Risale-i Nur hizmetinin yegâne maksadı olan imanın kuvvetlenmesinin vatan və milleti tehdit eden dinsizlik və komünistlik tehlikesine mani olduğunu; indi en elzem vazifenin, fertlere və cemiyete düşen hizmetin imanı kurtarmak və kuvvetlendirmek bulunduğunu; zamanın en böyük davasının Kur’an’a sarılmak olduğunu, Risale-i Nur bütün qüvvəti ilə bu meseleye hasr-ı nazar ettiğinden vatan və millet düşmanları, gizli dinsizler, bahanelerle hücuma geçip aleyhte tahriklerde bulunduklarını “Fakat biz müsbet hərəkət etmeye mecburuz. Elimizde Nur var, siyaset topuzu yox. Yüz elimiz də olsa ancaq Nur’a kâfi gəlir.” deyərək Nur’un din düşmanlarını mağlup edeceğinden, müsbet hərəkət etmenin atom bombası kimi təsiri bulunduğundan Risale-i Nur’un siyasetle heç bir alâkası bulunmadığını, mesleğimizin en böyük esasının ihlas olduğunu, rıza-i İlahîden başqa heç bir maksat ittihaz edilemeyeceğini, Nur’un kuvvetinin bax bu olduğunu; ihlasla, müsbet hərəkət etmekle inayət və rahmet-i İlahiyenin Risale-i Nur’u himaye edeceğini ilh. beyan ederdi.

§43

Üstadın dersini və sohbetini dinleyenleri işhad edərək diyebiliriz ki:

§44

Üstadın bir dersi, bir sohbeti, çox gençler üçün vesile-i necat olduğu kimi Risale-i Nur’a fedakârane hizmet üçün də bir menba-ı istinad olurdu. Nur’a hizmet eden fedakâr talebelerin ekserisi belə bir və ya bir neçə defa Üstadın dersinde, ikazında hazır bulunmuşdur. Emirdağı’nda iken, Ankara’ya Nur hizmeti üçün gönderdiyi bir talebesi hal-i âleme bakarak “Bu insanlar ne zaman Nur hakikatlerini dinleyəcək, kalın zulmet perdeleri necə yırtılacaq, manevî karanlıklar necə izale olacaq?” deyə ümitsizliğe düşer. Sonra bir gün Emirdağı’na Üstadın yanına döndüğü zaman, o böyük Üstad deyər: “Vazifemiz hizmettir. Muvaffak olmaq, insanlara qəbul ettirmek, Cənabı-Haqqın vazifesidir. Biz vazifemizi yapmakla mükellefiz. Sən orada, bu insanlar ne zaman Risale-i Nur’u dinleyecekler deyə ümitsizliğe düşme, merak etme! Kat’iyen bil ki Mele-i A’lâ’nın hədsiz sakinleri, bugün Risale-i Nur’u alkışlırlar. Onun üçün heç ehemmiyeti yox. Qiymət, kemiyette deyil, keyfiyettedir. Bazen bir hâlis və fedakâr talebe, bine mukabildir.” deyərək yeisini giderir.

§45

Üstad, kırlara ilk əvvəl yaya olaraq çıkardı. Sonra faytonla gezmeye başlamışdır. Ücretsiz, bir gün də arabaya bindiyi görülmemişdir. Biz özünə ancaq masrafını idare edəcək derecede qiymətını söyler “Bunun burada qiymətı budur.” derdik. Mütləq bizim söylediğimizden fazlasını bizə verir və “Qiymətını vermezsem olmaz. Necə mukabilini vermediyim bir lokma hədiyyə məni hasta edir, bunun da ücretini vermeliyim və vermeye mecburum.” derdi.

§46

Daha ziyade bahar, yaz və güz mevsiminde gəzər, kışın da ara sıra kıra çıkardı. Emirdağı’nın dörd tarafı açıklıktır. Buralarda Nurların tashihine çalıştığı müteaddid dershaneleri vardır. Emirdağı’na yerleşmesinden itibaren daimî tarassud altında bulunduğundan və kırlara çıktığı zamanda çox defa jandarma və bekçilerle takip edilmesinden dolayı yalnız gəzər, yalnız oturur, yalnız çalışırdı. Tâ 1947 senesine qədər belə devam etti. Yalnız faytonunu idare eden bir talebesi, yolda refakat edər, oturduğu zaman yalnız başına kalırdı. Kırlarda ekseriyetle tashihatla meşgul olurdu. Bir müddet el yazılarını tashihle vaxt geçirirdi.

§47

Sonra Isparta və İnebolu’daki fedakâr talebeleri, birer teksir makinesi elde edərək Nur mecmualarını çoğaltmaya başladılar. Üstad, bundan sonra tashih üçün özünə gelen mecmuaları tashihe başladı. Üstad, Nurların yazılmasına, teksirine çox ehemmiyet verirdi. “Risale-i Nur, bu asrı və geləcək asırları tenvir edəcək olan bir mu’cize-i Kur’aniyedir.” deyip Nur’a ait hizmeti, zamanın en böyük meselesi olaraq qəbul edər, bu ehemmiyetle davranırdı.

§48

Üstad, süratli bir yazıya və hüsn-ü hətta mâlik olmadığı üçün Risale-i Nur’un makbul, bereketli və nurlu hər günkü hizmetine, o da tashihatla iştirak ederdi. Saatlerce çalışır, yorulmak nedir bilmezdi. Nur hizmetlerinin îfası, Üstad üçün manevî bir gıda hükmünde idi. Bilhassa şiddetli hastalıklı zamanında də çalışması görülürdü. Hayat-ı içtimaiyeden çekilmiş olub kimse ilə görüşmez, muhabereden də men’edildiğinden, insanların cemaatlerinden gelen ünsiyet və teselliden mahrum idi. Lakin o, bu yokluk içinde tükenmez bir varlığa kavuşmuştu. Rahmet-i İlahiye ona Nurları ihsan etmişdi. Evlad ü iyal, mal mülk, heç bir şey və yeryüzünde taht-ı temellükünde bir karış yeri yoktu. Yalnız bir Risale-i Nur’u vardı. Hər şeyi o idi. Sevinci, medar-ı tesellisi o idi. Bütün istidatları ilə Nurlara müteveccih idi. Fitri vazifesini, Nurların ders və taallümü ilə insanlara neşri bilirdi.

§49

Üstadın sözlerindeki halâvet və hitabındaki belâgat fevkalâdedir. Gezinti esnasında, rastladığı insanlar arasında hər sınıf halk bulunduğu kimi bilhassa dağlarda, kırlarda, ormanlarda ziraat və ticaretle uğraşan halktan çox çoklarıyla görüşmüş və sohbet etmişdir. Üstadın geniş, küllî hizmet-i Kur’aniyesinden sarf-ı nazar, faraza bütün meşgalesi və hizmeti əgər sohbetine və görüştüğü insanlara olan ders və irşadına münhasır olsa də yenə emsalsiz denəcək qədər böyük və müessir bir hizmettir. Özlərinin bu sahadaki hizmetleri, çox muazzamdır. Barla’da bulunduğu müddetçe talebeliğine, kardeşliğe və âhiret hemşireliğine qəbul ettiği erkek və kadınlar kimi Emirdağı və civar köylerde də çoxlu âhiret hemşireleri, talebeleri və kardeşleri vardı. Bilhassa masum çocuklarla alâkadarlığı çox ziyadedir.

§50

Üstadın iffet və istikametteki hudutsuzluğu, bilmüşahede sabittir və inkârı gayr-ı kabildir. Həyatı boyunca, hanımlarla konuşmaktan, nazarıyla də meşgul olmaktan şiddetle içtinab etmişdir. Bir mektubundan anlaşıldığı kimi; gençliğinde də iffet və istikametin zirve-i müntehasında olduğu, onu yaxından tanıyan və hayatına aşina olanların müşahedeleriyle sabittir.

§51

Bütün ahali, Üstadın numune-i imtisal iffet və istikametini görerek, özünə uhrevî və manevî alâkadarlık gösterirlerdi. Üstad, âhiret hemşireliğine qəbul ettiği hanımlara və manevî evlat və talebeleri addetdiyi masum çocuklara çox dua ederdi. Kadınların şəfqət kahramanı olduğunu; bu zamanda, İslâm terbiyesi dairesinde hərəkət etmenin elzem olduğunu; yetişen masum evlatlarının uhrevî hayatlarından mes’ul və əgər dindar yetiştirebilirlerse hissedar bulunduklarını, özünün çox hasta və pərişan olub dua etmelerini istediğini, ihtiyar hanımlara dua ettiğini, genç hanımlardan da namazını kılanlara dua edib âhiret hemşiresi qəbul edeceğini qısaca söylerdi. Və zaten fazla konuşmazdı. Mübarək taife-i nisa Said Nursî’nin yüksək bir ehl-i hak və həqiqət olduğunu, kalplerinin safvetiyle hissederlerdi.

§52

Üstadın masum çocuklarla sohbet və muhaveresi isə çox ibretli və saadetlidir. Emirdağı və civarı köylerinde, yanına gelen masumlara, büyükler kimi ehemmiyet verib kalben onlara müteveccih olurdu. “Evlatlarım! Siz masumsunuz, daha günahınız yoxdur. Mən çox hastayım, mənə dua ediniz, sizin duanız makbuldür. Mən sizi manevî evlatlarım və talebelerim olaraq duama dâhil ettim.” derdi. O çocuklar, gözlerinden akan muhabbet nurlarıyla Üstadı selâmlarlar; Üstad, gafil büyüklerden ziyade, onlara samimi və ciddi selâm ederdi. Və “Bunlar istikbalin Nur talebeleridir. Mənə olan bu alâka və teveccühlerinin səbəbi isə: Masum ruhları hissedir ki Risale-i Nur, onların imdadına gelmiş. Mən də o Nur’un bir tercümanı olmam hasebiyle, gayr-ı ihtiyarî bu fedakârane muhabbet və alâkayı gösterirlər.” derdi.

§53

Üstad, yanına gelen gençlere də daima Nur derslerini okumalarını, zamanın ahlâksızlık tehlikelerinden sakınmalarının böyük menfaat və saadetini onlara telkin edərək, namaz kılmalarının lüzumunu ihtar ederdi. Bu tarzdaki dersinden bəlkə minlərlə gençler intibaha gelmişlerdir.

§54

Yenə kırlarda və yollarda rastladığı memur və işçilere hər birisine münasib ders verir, namaz kılmalarının ehemmiyetini söyler və o zaman dünyevî meşgalelerinin âhiret hesabına geçeceğini telkin ederdi. Bilhassa bu nevi dersi “Din, terakkiye manidir.” diyenlerin fikirlerinin ancaq birer hezeyan olduğunu gösterir. Bilakis hem o insan üçün hem vatan və millet üçün iman nuruna mazhar olmaq, maddî manevî saadet və terakkiyi temin edər. Namazını kılıp istikametle hərəkət ettiği takdirde, dünyevî çalışma və gayretinin âhiret hesabına geçip ebedî saadet və nurları netice vermesi düşüncesi, ne qədər o vazifeyi iştiyakla severek yapmayı temin edeceği malûmdur.

§55

İşte bu həqiqəti, bütün memurlar, sanatkârlar və esnaf, rehber ittihaz etməli və bu ders, umuma telkin edilməlidir. Bu zikredilen bahis, deryadan bir katre nevinden Üstadın saymakla bitmeyen millete menfaattar hizmetinden bir cüzdür. İslâmiyet’e irtica, mü’minlere mürteci diyenlere yazıklar olsun!.. (Hâşiye )

§56

* * *

§57

Emirdağ’daki kardeşlerime!

§58

Mənim hakkımda evham edenlere deyiniz ki: Biz, hizmet ettiğimiz bu adamın iyirmi senelik hayatının bütün mahrem və gayr-ı mahrem məktublarını və kitablarını və esrarını hükûmet şiddetli taharriyatla elde etti. Doqquz ay hem Isparta hem Denizli hem Ankara adliyeleri tetkikten sonra, bir tək gün cezayı, bir tək talebesine vermeyi mûcib bir madde –beş sandık kitablarında və evraklarında– bulunmadı ki hem Ankara Ehl-i Vukufu hem Denizli Mahkemesi ittifakla beraetine qərar verdiler.

§59

Hem bu zarurî işlerini ihtiyarlığına hürmeten gördüyümüz adam, mahkemece dava etmiş və bütün hazır arkadaşlarını şahit gösterip tasdik ettirmiş ki:

§60

Iyirmi senedir heç bir gazeteyi və siyasî eserleri ne okumuş ne sormuş ne bahsetmiş və on senedir, hükûmetin iki reisinden və bir vali və bir mebusundan başqa heç bir erkânı və böyük memurlarını bilmir və tanımır və tanımaya merak etmemiş. Və üç senedir Harb-i Umumî’yi ne sormuş ne bilmiş ne merak etmiş ne radyo dinlemiş. Və intişar eden yüz otuz telifatından, iyirmi sene zarfında yüz min adamın dikkatle okudukları halde ne idareye ne asayişe ne vatana ne millete heç bir zərəri hükûmet görmemiş.

§61

Beş vilayetin dikkatli zabıtaları və taharri memurları və mahkeme işiyle iştigal eden üç vilayetin və merkez-i hükûmetin dörd adliyelerinin ağır ceza mahkemeleri en ufak bir suç bulmamış ki tahliyelerine mecbur oldular.

§62

Əgər bu adamın dünya iştihası və siyasete meyli olsaydı, heç imkânı var mı ki bir tereşşuhatı və emareleri bulunmasın? Halbuki mahkeme safahatında heç bir emare bulamadılar ki muannid bir müddeiumumî mecbur olub vukuat yerinde imkânatı istimal edərək mükerreren iddianamesinde “Yapabilir.” demiş və “Yapmış.” dememiş. Yapabilir harada? Yapmış harada? Hattâ mahkemede Said ona demiş: “Herkes bir katli yapabilir, bu iddianız ilə herkesi və sizi mahkemeye vermək lâzım gəlir!”

§63

Elhasıl: Ya bu adam tam divanedir ki bu derece dehşetli umûr-u dünyaya qarşı lâkayt kalır veyahut bu vatanın və bu milletin en böyük bir saadetine ihlasla çalışmak üçün heç bir şeye tenezzül etməz və ehemmiyet verməz. Elə isə bunu taciz və tazyik etmək, vatan və millete və asayişe bir nevi ihanettir. Və onun hakkında bu çeşit evham etmək, bir divaneliktir.

§64

* * *

§65

Öz Özümə Bir Hasbihaldir

§66

(Bu hasbihali Ankara makamatına işittirmeyi, ıslahtan sonra sizin tensibinize havale ederim.)

§67

Hâkim özü müddeî olsa əlbəttə “Kimden kime şekva edeyim, mən də şaştım.” mənim kimi bîçarelere dedirtir. Bəli, şimdiki vaziyetim hapisten çox ziyade sıkıntılıdır. Bir günü, bir ay haps-i münferid qədər məni sıkır. Bu gurbet və ihtiyarlık və hastalık və yoksulluk və zafiyetle, kışın şiddeti içinde hər şeyden men’edildim. Bir çocukla bir hastalıklı adamdan başqa kimse ilə görüşmem. Zaten mən, tam bir haps-i münferidde iyirmi seneden beri azap çekirəm. Bu halden fazla mənə tecrit və tarassudlarıyla sıkıntı vermək isə “gayretullah”a dokunup bir belaya vesile olmasından korkulur. Mahkemede dediyim kimi necə ki dörd defa dehşetli zelzeleler, bizə zulmen taarruzun eyni zamanında gelmesi kimi çoxlu vukuat var. Hattâ tahmin ederim ki mənim hukukumu muhafaza və məni himaye etmək üçün çox güvendiyim Afyon Adliyesi, Denizli Mahkemesindeki Risale-i Nur hakkında müracaatıma bilakis ehemmiyet vermedi, məni meyus etti, adliyenin yangınına bir vesile oldu ihtimali var.

§68

Mən derim ki: Mənim hakkımda vicdanlı və insaniyetli olan bu kazanın hükûmeti, zabıta və adliyesiyle birlikdə məni tam himaye etmək, en ehemmiyetli bir vazifesidir. Çünki iyirmi senelik bütün eserlerimi və məktublarımı, üç adliye və merkez-i hükûmet doqquz ay tetkikten sonra beraetimize və tahliyemize qərar verdi. Lakin ecnebi menfaati hesabına və bu millet və bu vatanın çox böyük zararına çalışan bir gizli komite, bizim beraetimizi bozmak üçün hər tarafta habbeyi kubbe yaparak bir kısım memurları aleyhime evhamlandırdılar. Bir maksatları; mənim sabrım tükensin, artıq yeter dedirtsinler. Zaten onların indi məndən kızdıklarının bir səbəbi; sükûtumdur, dünyaya karışmamaktır. Âdeta ne üçün karışmırsan tâ karışsın maksadımız yerine gelsin, dirlər.

§69

Aleyhime hükûmetin bir kısım memurlarını evhamlandırmakta istimal ettikleri bir iki desiselerini beyan edirəm.

§70

Deyərlər: “Said’in nüfuzu var. Eserleri hem təsirli hem kesretlidir. Ona temas eden, ona dost olur. Elə isə onu hər şeyden tecrit etmək və ihanet etmekle və ehemmiyet vermemekle, herkesi ondan kaçırmakla və dostlarını ürkütmekle nüfuzunu kırmak lâzımdır.” deyə hükûmeti şaşırtır, məni də dehşetli sıkıntılara sokarlar.

§71

Mən də derim: Ey bu millet və vatanı seven qardaşlar! Bəli, o münafıkların dedikleri kimi nüfuz var. Lakin mənim deyil bəlkə Risale-i Nur’undur. Və o kırılmaz, ona iliştikçe kuvvetleşir. Və millet və vatan aleyhinde heç bir vaxt istimal edilmemiş və edilmez və edilemez. İki adliye, on sene fâsıla ilə şiddetli və hiddetli iyirmi senelik evrakımı tetkikat neticesinde, bir həqiqi səbəb cezamıza bulmaması, bu davaya cerh edilmez bir şahittir.

§72

Bəli, eserler tesirlidir. Lakin millet və vatanın tam menfaatine və heç bir zərər dokundurmadan yüz min adama qüvvətli iman-ı tahkikî dersi vermekle, saadet və hayat-ı ebediyelerine tam hizmette tesirlidir. Denizli Hapishanesinde, kısmen ağır ceza ilə mahkûm yüzler adam, yalnız Meyvə Risalesi’yle gayet uslu və mütedeyyin suretine girmeleri; hattâ iki üç adamı öldürenler, onun dersiyle daha tahta bitini də öldürmekten çekinmeleri və o hapishane müdürünün ikrarıyla, hapishanenin bir terbiye medresesi hükmünü alması, bu müddeaya reddedilmez bir senettir, bir hüccettir.

§73

Bəli, məni hər şeyden tecrit etmək, işkenceli bir azap və katmerli bir zulümdür və bu millete gadirli bir hıyanettir. Çünki otuz qırx sene hayatımı bu millet içinde geçirdiyim halde, temasımdan heç zərər görmediğine və bu dindar millet çox möhtac olduğu kuvve-i maneviye və teselli və qüvvət-i imaniye menfaatini gördüyüne kat’î bir delili; bu qədər aleyhimde olan şiddetli propagandalara bakmayarak, hər tarafta Risale-i Nur’a fevkalâde teveccüh və rağbet göstermeleri –hattâ itiraf ederim– yüz derece haddimden ziyade lâyık olmadığım böyük iltifat etmesidir.

§74

Mən işittim ki mənim iaşeme və istirahatime buradaki hükûmet müracaat etmiş, qəbul cavabı gelmiş. Mən bunların insaniyetine teşekkürle birlikdə derim:

§75

En ziyade möhtac olduğum və hayatımda en esaslı düstur olan hürriyetimdir. Asılsız evham yüzünden, emsalsiz bir tarzda hürriyetimin kayıtlar və istibdatlar altına alınması, məni hayattan cidden usandırır. Deyil hapis və zindanı, bəlkə kabri bu hale tercih ederim. Lakin hizmet-i imaniyede ziyade meşakkat isə ziyade sevaba səbəb olması mənə səbir və tahammül verir.

§76

Madam ki bu insaniyetli zatlar mənim hakkımda zulmü istemirlər, en evvel mənim meşru dairedeki hürriyetime dokundurmasınlar. Mən ekmeksiz yaşarım, hürriyetsiz yaşayamam.

§77

Bəli, on doqquz sene bu gurbette yalnız iki yüz banknot ilə şiddetli bir iktisat və qüvvətli bir riyazet içinde özünü idare edərək hürriyetini və izzet-i ilmiyesini muhafaza üçün kimseye izhar-ı hâcet etmeyen və minnet altına girmeyen və sadaka və zekât və maaş və hediyeleri qəbul etmeyen bir adam, əlbəttə iaşeden ziyade adalet içinde hürriyete möhtacdır. Bəli, emsalsiz bir tazyik altındayım. Bir iki cüz’î numunesini beyan edirəm:

§78

Biri: Mahkemece, Risale-i Nur’un ilmî bir müdafaanamesi və Ankara’nın yeddi makamatına və Reisicumhura müdafaatımla birlikdə gönderilen və neticede Ankara Ehl-i Vukufunun takdiriyle beraetimize bir səbəb olan və hapis arkadaşlarımın mənə bir yadigâr və hatıra olmaq üzere güzel yazılarıyla bir neçə nüshası yazılan və elimde bulunan və Denizli Zabıtası görüb ilişmeyen və Afyon Polishanesinde bir gece və buranın zabıtasında da açık olaraq bir gece kalan Meyvə Risalesi ilə Müdafaaname’yi, hər gün endişeler içinde, bunları da elimden almasın deyə saklıyordum. Bəlkə məni taharri edecekler telaşı ilə bu gurbette tanımadığım adamlara, bunları sakla diyemediğimden çox üzülüyordum.

§79

İkincisi: Denizli Mahkemesi heç ilişmediyi və Eskişəhər Mahkemesi yalnız bir tək kelimesine ilişip bir tək harfle cavabını alan İhtiyarlar Risalesi’ni, İstanbullu bir adam, burada bir adamdan alıb İstanbul’a götürmüş. Hər nasılsa aleyhimdeki bir dinsizin eline geçmiş. Habbeyi on kubbe yaparak vilayet zabıtasını şaşırtıp “Kiminle görüşür, yanına kimler gidir?” deyə məni sıkmaya başladılar. Hər ne ise… Bunlar kimi çox acı numuneler var. Lakin en manasızı budur ki məni konuşturmamak üçün hizmetimde bir çocukla bir hastalıklı adamdan başqa herkesi ürkütüp məndən kaçırtmalarıdır.

§80

Mən də derim: On adamın məndən çekinmeleri yerine; on minlərlə bəlkə yüz minlərlə Müslüman, Risale-i Nur’un dersine heç bir maniye ehemmiyet vermeyerek devam edirlər. Hem bu memlekette hem hariç âlem-i İslâm’da çox qüvvətli həqiqətləri və çox qiymətli faydaları üçün tam bir revaç ilə intişar eden Risale-i Nur’un minlərlə nüshalarından hər biri, mənim yerimde məndən mükemmel konuşur. Mənim susmamla, onlar susmaz və susturulmazlar.

§81

Hem madam ki mahkemece ispat edilmiş ki iyirmi seneden beri siyasetle alâkamı kesdiyim və heç bir emare aksine zuhur etmediyi halde, əlbəttə mənimlə görüşenden tevehhüm etmək çox manasızdır.

§82

* * *

§83

Öz özümə hasbihal namındaki parçaya lâhika olaraq Adliye Vekiliyle və Risale-i Nur’la alâkadar mahkemelerin hâkimleriyle bir hasbihaldir

§84

Efendiler! Siz, ne üçün sebepsiz bizimlə və Risale-i Nur’la uğraşıyorsunuz! Kat’iyen sizə haber verirəm ki: Mən və Risale-i Nur, sizinlə deyil mübareze, bəlkə sizi düşünmək də vazifemizin haricindedir. Çünki Risale-i Nur və həqiqi şakirdleri, əlli sene sonra gelen nesl-i âtiye gayet böyük bir hizmet və onları böyük bir vartadan və millet və vatanı böyük bir tehlikeden kurtarmaya çalışırlar. Indi bizimlə uğraşanlar, o zaman kabirde əlbəttə torpaq olurlar. Farz-ı muhal olaraq o saadet və salamatlıq hizmeti bir mübareze olsa da kabirde torpaq olmaya yüz tutanları alâkadar etməmək gerektir.

§85

Bəli, hürriyetçilerin ahlâk-ı içtimaiyede və dinde və seciye-i milliyede bir derece lâübalilik göstermeleriyle, iyirmi otuz sene sonra dince, ahlâkça, namusça şimdiki vaziyeti gösterdiyi cihetinden; şimdiki vaziyette də əlli sene sonra bu dindar, namuskâr, kahraman seciyeli milletin nesl-i âtisi, seciye-i diniye və ahlâk-ı içtimaiye cihetinde, ne şekle girəcək əlbəttə anlıyorsunuz.

§86

Min seneden beri bu fedakâr millet, bütün ruh u canıyla Kur’an’ın hizmetinde emsalsiz kahramanlık gösterdikleri halde, əlli sene sonra o parlak mazisini dehşetli lekedar bəlkə mahvedəcək bir kısım nesl-i âtinin eline əlbəttə Risale-i Nur kimi bir həqiqəti verib o dehşetli sukuttan kurtarmak en böyük bir vazife-i milliye və vataniye bildiğimizden; bu zamanın insanlarını deyil, o zamanın insanlarını düşünürük.

§87

Bəli efendiler! Gerçi Risale-i Nur sırf âhirete bakar, gayesi rıza-yı İlahî və imanı kurtarmak və şakirdlerinin isə özlərini və vatandaşlarını idam-ı ebedîden və ebedî haps-i münferidden kurtarmaya çalışmaktır. Lakin dünyaya ait ikinci derecede gayet ehemmiyetli bir hizmettir və bu millet və vatanı anarşilik tehlikesinden və nesl-i âtinin bîçareler kısmını dalalet-i mutlakadan kurtarmaktır. Çünki bir Müslüman başkasına benzemez. Dini terk edib İslâmiyet seciyesinden çıkan bir müslim; dalalet-i mutlakaya düşer, anarşist olur, daha idare edilmez.

§88

Bəli, eski terbiye-i İslâmiyeyi alanların yüzde ellisi meydanda varken və an’anat-ı milliye və İslâmiyeye qarşı yüzde əlli lâkaytlık gösterildiyi halde; əlli sene sonra, yüzde doksanı nefs-i emmareye tabi olub millet və vatanı anarşiliğe sevk etmək ihtimalinin düşünülmesi və o belaya qarşı bir çarə taharrisi, iyirmi sene evvel məni siyasetten və bu asırdaki insanlarla uğraşmaktan kat’iyen men’ettiği kimi; Risale-i Nur’u hem şakirdlerini, bu zamana qarşı alâkalarını kesmiş; heç onlarla ne mübareze ne meşguliyet yox.

§89

Madam ki həqiqət budur, adliyelerin deyil məni və onları itham etmək bəlkə Risale-i Nur’u və şakirdlerini himaye etmək en birinci vazifeleridir. Çünki onlar bu millet və vatanın en böyük bir hukukunu muhafaza ettiklerinden onların qarşısında, bu millet və vatanın həqiqi düşmanları Risale-i Nur’a hücum edib, adliyeyi şaşırtıp dehşetli bir haksızlığa və adaletsizliğe sevk edirlər. Küçücük iki numunesini beyan edirəm:

§90

Ezcümle: Hapisteki arkadaşlarımdan, selâm kelâmdan ibaret və Arabî bir risalemin qiymətı olan on banknotu, buradaki bir adama gönderip tâ Isparta’da tab masrafını veren o nüshalar sahibine verilsin deyən məktubu yüzünden hem adliye hem hükûmet mənə sıkıntılar verib hem vasıta olan adamı taharri etti. Bu sinek kanadı qədər ehemmiyeti olmayan bir âdi məktubu hem altı ay zarfında bir tək âdi muhabereyi bu qədər böyük bir mesele suretine getirmek, əlbəttə adliyenin şerefine, haysiyetine yakışmaz.

§91

İkinci Numune: Mənim kimi garib, ihtiyar və zayıf və beraet etmiş bir misafire, herkesi hattâ hizmetçilerini resmen propaganda ilə ondan ürkütmek, özünü pərişan bir vaziyete sokmak bu vilayetteki hükûmetin hamiyet-i milliyesine yakışmadığından, sinek kanadı qədər mevhum bir zarara dağ kimi ehemmiyet verib aleyhimde resmen propaganda etmək “Kimin ilə görüşür və yanına kim gidir?” deyə hər kəsə bir telaş vermək; hükûmetin hikməti və hâkimiyeti, bu acib halete əlbəttə tenezzül etməmək gerektir. Hər ne ise… Bu iki madde kimi muttali olanlara hayret veren çox maddeler var.

§92

Efendiler! Dalalet və fenalıklar cehaletten gelse def’etmesi kolaydır. Lakin fenden, ilimden gelen dalaletin izalesi çox müşküldür. Bu zamanda dalalet fenden, ilimden geldiyi üçün ancaq onları izale etmeye və nesl-i âtiden o belaya düşen kısmını kurtarmaya, qarşılarında dayanmaya Risale-i Nur kimi hər cihetle mükemmel bir eser lâzımdır.

§93

Risale-i Nur’un bu kıymette olduğuna delil şudur ki: Iyirmi seneden beri, mənim şiddetli və kesretli bulunan muarızlarım və şiddetli tokatlarını yiyen feylesofların hiçbirisi, Risale-i Nur’a qarşı çıkmamış və cerh edememiş və çıxa bilməz. Və doqquz ay, üç adliye və merkez-i hükûmet ehl-i vukufu, yüz kitabdan ibaret eczalarında, bizi mes’ul edəcək bir tək madde bulamamalarıdır. Və minlərlə ehl-i dikkat olan Risale-i Nur şakirdlerine kanaat-i kat’iye veren “İşarat-ı Kur’aniye” və “İhbarat-ı Gaybiye-i Aleviye və Gavsiye”nin, bu asırda Risale-i Nur’un ehemmiyetine və makbuliyetine imza basmalarıdır.

§94

Bəli, adliyeler hukukları muhafaza etmək və haksızları tecavüzden durdurmak, vazifeleri olmaq cihetiyle; Risale-i Nur’un yüz risalesi, iyirmi senede yüz min adamın saadetlerine hizmet ettiği sabit olmakla birlikdə; on seneden beri, iki mahkeme və merkez-i hükûmet və bir neçə vilayetin zabıtaları və Denizli Mahkemesi münasibətilə doqquz ay bütün mahrem və gayr-ı mahrem evraklarımızda və risalelerde millete və vatana bir zərərli maddeyi və mûcib-i ceza bir yanlış görmediğinden, əlbəttə Risale-i Nur’un bu vatanda gayet küllî və böyük hukuku var. Bu küllî və çox ehemmiyetli hukuku nazara almayıp âdi evraklar kimi müsadere edərək, millete və takviye-i imana möhtac bîçarelere çox böyük bir haksızlığı nazara almamak və âdi bir adamın cüz’î və kiçik bir hakkını ehemmiyetle nazara almaq; adliyenin mahiyetine və adaletin hakikatine heç bir cihetle yakışmaz deyə sizə hatırlatırıq.

§95

Doktor Duzi’nin vesair zındıkların eserlerine ilişmemek, Risale-i Nur’a ilişmek, gazab-ı İlahînin celbine bir vesile ola bilər deyə korkuruq. Cənabı-Haqq sizə insaf və mərhəmət və bizə də səbir və tahammül ihsan eylesin, âmin!

§96

Gayr-ı resmî lakin tecrid-i mutlakta

§97

Said Nursî

§98

* * *

§99

(Bu istida, üç makamata gönderilmişdir. Oradaki kardeşlerime bir me’haz olmaq üçün gönderildi.)

§100

Iyirmi seneden beri sabredip sükût eden bir mazlumun şekvasını dinlemenizi istəyirəm!

§101

Hürriyetin en geniş suretini veren cumhuriyet hükûmetinde hər bir hürriyetten men’edilmekle birlikdə, düşmanlarım mənim aleyhime hər cihetle serbest olaraq məni ezirlər. Hürriyet-i vicdan və hürriyet-i fikr-i ilmiyeyi temin eden cumhuriyet hükûmeti, ya məni tam himaye edib garazkâr, evhamlı düşmanlarımı sustursun veyahut mənə, düşmanlarım kimi hürriyet-i qələm verib müdafaatıma yasak demesin.

§102

Çünki resmen, perde altında hər muhabereden men’im üçün postahanelere gizli emir verilmiş. Su və ekmeğimi gətirən bir tək çocuktan başqa kimse ilə məni görüştürmemek üçün tenbihat verildiyi bir zamanda, eskiden beri mənim muarızlarım fırsat bulup tam Mahkeme-i Temyizin beraetimizi tasdik edərək, mahkemedeki ehl-i vukufun tahsin ettikleri kitablarımı almayı beklerken o düşmanlarım, heç münasebetim olmayan bir iki mahrem risalelerimi verdirip sonra meslekçe mənim aleyhimde bir iki ehl-i vukufun eline geçirip aleyhimde fena bir rapor hazırladıklarını işittim. Daha səbir və tahammülüm kalmadı. Mən hükûmet-i cumhuriyenin bütün erkânlarına bəlkə dünyaya ilan edirəm ki:

§103

Kur’an-ı Hakîm’in sırr-ı hakikatiyle və i’cazının tılsımıyla, mənim və Risale-i Nur’un programımız və mesleğimiz və bilfiil semeresini gördüyümüz və çalışdığımız və gaye-i hareketimiz və hedefimiz, ölümün idam-ı ebedîsinden iman-ı tahkikî ilə bîçareleri kurtarmak və bu mübarək milleti də hər nevi anarşilikten muhafaza etmektir.

§104

İşte Risale-i Nur, üç ehl-i vukuf heyetinin və üç mahkemenin incelemesinden geçtiği halde, bu iki vazife-i kudsiyeden başqa, kasdî olaraq dünyaya, idareye, asayişe dokunacaq ciheti olmadığına, iyirmi senelik hayatım və yüz otuz Risale-i Nur meydanda cerh edilmez bir hüccettir.

§105

Bəli, mahkemece dava etdiyim və mənimlə münasebettar bütün dostlarımın tasdiki altında, iyirmi seneden beri heç müracaat etmeyen və on seneden beri hükûmetin erkânlarını –birkaçı müstesna olaraq– bilmeyen və dörd seneden beri dünya harbinden və hâdisatından heç haber almayan və merak etmeyen bu biçarə mazlum Said, heç imkânı var mı ki ehl-i siyasetle uğraşsın və idareye ilişsin və asayişin ihlâline meyli bulunsun? Əgər zerre miktar bulunsaydı “Qarşımda kimler var, dünyada neler olur, mənə kim yardım edəcək?” deyə soruşturacaktı, merak edecekti, karışacaktı, hilelerle büyüklere hulûl edecekti. En elîm, cüz’î bir hâdise şudur ki:

§106

“Bir tecrid-i mutlak içinde hər muhabereden kesilmiş vaziyetimden kurtulmak üçün hapse girmeye bir bahane bulunuz ki məni hapse alsınlar, bu azaptan kurtulayım.” deyə bazı dostlarıma bir gizli məktub elden göndermişdim. Tâ mənim hayatımın sermayesi və neticesi və gayet ziynetli bir surette tezyin edilmiş Risale-i Nur’dan, Denizli’de mahkemede bulunan kitablarıma yaxın olayım və teslim almaya çalışayım. Maatteessüf aleyhime olan oradaki ehl-i vukuftan bir tək adam məni müdafaa ederken, o də mektubumu görüb hapse girmem üçün aleyhime hüküm vermeye mecbur olmuş.

§107

Məni hapislere sokan muarızlarımın bir bahaneleri də –o mahkemede ondan beraet kazandığım– “tarîkatçılık”tır. Halbuki Risale-i Nur’da daima dava edib demişim: “Zaman tarîkat zamanı deyil bəlkə imanı kurtarmak zamanıdır. Tarîkatsız cənnətə gidenler çoktur, imansız cənnətə giden yoxdur.” deyə bütün kuvvetimizle imana çalışmışız. Mən hocayım, şeyh değilim. Dünyada bir hanem yox ki harada tekkem olacaq? Bu iyirmi sene zarfında, bir tək adam yox ki çıksın desin: “Mənə tarîkat dersi vermiş.” Və mahkemeler və zabıtalar bulmamışlar. Yalnız eskiden yazdığım tarîkatların hakikatlerini ilmen beyan eden Telvihat Risalesi var ki bir ders-i hakikattir və yüksək bir ders-i ilmîdir, tarîkat dersi deyildir.

§108

Hürriyet-i vicdanı esas tutan hükûmet-i cumhuriyenin, əlbəttə bu milletin milyarlar ecdadının ruhları bağlandığı bir həqiqətə və onun yolunda dünyaya meydan okudukları və iman-ı tahkikîyi galibane felsefeye qarşı ispat eden bir eseri və hâdimlerini himaye etmək, ehemmiyetli bir vazifesidir. Yoxsa o zayıf hâdimin əllərini bağlayıp minlərlə düşmanlarını ona saldırtmaya, heç bir vecihle o cumhuriyetin düsturları müsaade etməz. Cumhuriyet məni dinleyəcək deyə şekvamı yazdım. Bəli حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَ نِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ derim.

§109

* * *

§110

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§111

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§112

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§113

Hem manevî hem maddî bir neçə cihette sorulan bir suale mecburiyet tahtında bir cevaptır.

§114

Sual: Nədən ne dâhilde ne hariçte bulunan cereyanlara və bilhassa siyasetli cemaatlere heç bir alâka peyda etmirsən və Risale-i Nur və şakirdlerini mümkün olduğu qədər o cereyanlara temastan men’edirsən? Halbuki əgər temas etsen və alâkadar olsan birden minlərlə adam Risale-i Nur dairesine girip parlak hakikatlerini neşredeceklerdi hem bu qədər sebepsiz sıkıntılara hedef olmayacaktın.

§115

Cavab: Bu alâkasızlık və içtinabın en ehemmiyetli səbəbi: Mesleğimizin esası olan ihlas bizi men’edir. Çünki bu gaflet zamanında hususan tarafgirane mefkûreler sahibi, hər şeyi öz mesleğine âlet edərək hattâ dinini və uhrevî harekâtını da o dünyevî mesleğe bir nevi âlet hükmüne getirir. Halbuki həqiqətlər-i imaniye və hizmet-i nuriye-i kudsiye, kainatta heç bir şeye âlet ola bilməz. Rıza-yı İlahîden başqa bir gayesi ola bilməz. Halbuki şimdiki cereyanların tarafgirane çarpışmaları hengâmında bu sırr-ı ihlası muhafaza etmək, dinini dünyaya âlet etməmək müşkülleşmiş. En iyi çarə, cereyanların qüvvəti yerine, inayət və tevfik-i İlahiyeye dayanmaktır.

§116

İçtinabımızın çox sebeplerinden bir səbəbi də Risale-i Nur’un dörd esasından biri olan şəfqət etmək, zulüm və zərər etmemektir. Çünki وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِز۟رَ اُخ۟رٰى Yani “Birisinin hatasıyla, başqası və ya akrabası hatakâr olmaz; cezaya müstahak olmaz.” olan düstur-u irade-i İlahiyeye qarşı, bu zamanda اِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا sırrıyla şedit bir zulüm ilə mukabele edər. Tarafgirlik hissiyle, bir caninin hatasıyla, deyil yalnız akrabasına bəlkə taraftarlarına də adâvet edər. Elinden gelse zulmeder. Elinde hüküm varsa bir adamın hatasıyla bir köye bomba atar. Halbuki bir masumun hakkı, yüz cani üçün feda edilmez; onların yüzünden ona zulmedilmez. Şimdiki vaziyet, yüz masumu bir neçə cani üçün zararlara sokar. Mesela, hatalı bir adama müteallik, biçarə ihtiyar valide və pederi və masum çoluk çocukları ezmek, pərişan etmək, tarafgirane adâvet etmək, şefkatin esasına zıttır. Müslümanlar içinde tarafgirane cereyanlar yüzünden belə masumlar zulümden kurtulamırlar. Hususan ihtilale sebebiyet veren vaziyetler, bütün bütün zulmü dağıtır, genişletir.

§117

Cihad-ı dinî də olsa kâfirlerin çoluk çocuklarının vaziyetleri aynıdır. Ganimet ola bilər; Müslümanlar, onları öz mülküne dâhil edə bilər. Lakin İslâm dairesinde biri dinsiz olsa çoluk çocuğuna heç bir cihetle temellük edilmez, hukukuna müdahale edilmez. Çünki o masumlar, İslâmiyet rabıtasıyla dinsiz pederine deyil bəlkə İslâmiyet’le və cemaat-i İslâmiye ilə bağlıdır. Lakin kâfirin çocukları, gerçi ehl-i necattırlar lakin hukukta, hayatta pederlerine tabi və alâkadar olmasından, cihad darbesinde o masumlar memlûk və esir olabilirler.

§118

Umum kardeşlerime birer birer selâm və kârı minlərlə olan Leyle-i Mi’racınızı tebrik ederim. Merhum Hacı İbrahim’in, Re’fet Bey kimi müteallikatlarına mənim tarafımdan taziye edib deyiniz ki: “O merhum, Risale-i Nur talebeleri dairesi içindedir; daima onlara olan dualara mazhardır. Biz də hususi ona dua ederiz.”

§119

Said Nursî

§120

* * *

§121

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§122

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§123

Bir suale mecburi cavabın tetimmesidir.

§124

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§125

Bu yaz mevsimi, gaflet zamanı və derd-i maişet meşgalesi hengâmı və şuhur-u selâsenin çox sevaplı ibadət vaxtı və zemin yüzündeki fırtınaların silahla deyil, diplomatlıkla çarpışmaları zamanı olduğu cihetle; gayet qüvvətli bir metanet və vazife-i nuriye-i kudsiyede bir sebat olmazsa Risale-i Nur’un hizmeti zararına bir atalet, bir fütur və tevakkuf başlar.

§126

Aziz qardaşlarım, siz kat’î bilin ki: Risale-i Nur və şakirdlerinin meşgul oldukları vazife, rûy-i zemindeki bütün muazzam mesailden daha büyüktür. Onun üçün dünyevî merak-âver meselelere baxıb vazife-i bâkiyenizde fütur getirmeyiniz. Meyvə’nin Dördüncü Mesele’sini çox defa okuyunuz, kuvve-i maneviyeniz kırılmasın.

§127

Bəli, ehl-i dünyanın bütün muazzam meseleleri, fâni hayatta zalimane olan düstur-u cidal dairesinde gaddarane, merhametsiz və mukaddesat-ı diniyeyi dünyaya feda etmək cihetiyle; qədər-i İlahî onların o cinayetleri içinde, onlara bir manevî cəhənnəm verir. Risale-i Nur və şakirdlerinin çalıştıkları və vazifedar oldukları fâni hayata bedel, bâki hayata perde olan ölümü və hayat-ı dünyeviyenin perestişkârlarına gayet dehşetli ecel celladının, hayat-ı ebediyeye birer perde və ehl-i imanın saadet-i ebediyelerine birer vesile olduğunu, iki kere iki dörd edər derecesinde kat’î ispat etmektedir. Indiyə qədər o həqiqəti göstermişiz.

§128

Elhasıl: Ehl-i dalalet, muvakkat hayata qarşı mücadele edirlər. Bizler, ölüme qarşı nur-u Kur’an ilə cidaldeyiz. Onların en böyük meselesi –muvakkat olduğu üçün– bizim meselemizin en küçüğüne –bekaya baktığı üçün– mukabil gelmir. Madam ki onlar divanelikleriyle bizim muazzam meselelerimize tenezzül edib karışmırlar; biz, nədən kudsî vazifemizin zararına onların kiçik meselelerini merakla takip edirik.

§129

Bu ayə لَا يَضُرُّكُم۟ مَن۟ ضَلَّ اِذَا اه۟تَدَي۟تُم۟ və usûl-ü İslâmiyet’in ehemmiyetli bir düsturu olan اَلرَّاضٖى بِالضَّرَرِ لَا يُن۟ظَرُ لَهُ yani “Başkasının dalaleti sizin hidayetinize zərər etməz, sizler lüzumsuz onların dalaletleriyle meşgul olmazsanız.” Düsturun manası: “Zarara öz razı olanın lehinde bakılmaz. Ona şəfqət edib acınmaz.”

§130

Madam ki bu ayə, bu düstur bizi, zarara bilerek razı olanlara acımaktan men’edir; biz də bütün kuvvetimiz və merakımızla vaktimizi kudsî vazifeye hasretmeliyiz. Onun haricindekileri malayani bilib vaktimizi zayi etməməliyik. Çünki elimizde nur var, topuz yoxdur. Biz tecavüz edemeyiz. Bizə tecavüz edilse nur gösteririz. Vaziyetimiz bir nevi nurani müdafaadır.

§131

Bu tetimmenin yazılmasının sebeplerinden biri:

§132

Risale-i Nur’un bir talebesini tecrübe ettim. Əcəba bu heyecan, şimdiki siyasete qarşı ne fikirdedir deyə boğazlar hakkında bir boşboğazlığı münasibətilə bir iki şey sordum. Baktım, alâkadarane və bilerek cavab verdi. Kalben “Yazık!” dedim. Bu vazife-i Nuriyede zərəri olacaq. Sonra şiddetle ikaz ettim. اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّي۟طَانِ وَ السِّيَاسَةِ bir düsturumuz vardır. Əgər insanlara acıyorsan, geçmiş düstur onlara merhamete liyakatini selbedir. Cənnət adamlar istediyi kimi cəhənnəm də adam istəyər.

§133

(Beşinci Şuâ’nın yenə kısmen verdiyi haberler tezahür edir.)

§134

Said Nursî

§135

* * *

§136

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§137

…

§138

Hem bunu kat’iyen ilan edirəm ki: Risale-i Nur, Kur’an’ın malıdır. Mənim ne haddim var ki sahib olayım tâ ki kusurlarım ona sirayet etsin. Bəlkə o Nur’un kusurlu bir hâdimi və o elmas mücevherat dükkânının bir dellâlıyım. Mənim karmakarışık vaziyetim ona sirayet edə bilməz, ona dokunamaz.

§139

Zaten Risale-i Nur’un bizə verdiyi ders də həqiqət-i ihlas və terk-i enaniyet və daima özünü kusurlu bilmək və hodfüruşluk etmemektir. Özümüzü deyil, Risale-i Nur’un şahs-ı manevîsini ehl-i imana gösteririk.

§140

Bizler, kusurumuzu görene və bizə bildirene –lakin həqiqət olmaq şartıyla– minnettar oluruq, Allah razı olsun deriz. Boynumuzda bir akrep bulunsa ısırmadan atılsa necə memnun oluruz, kusurumuzu –lakin garaz və inat olmamaq şartıyla və bid’alara və dalalete yardım etməmək kaydıyla– qəbul edib minnettar oluruq.

§141

Aziz qardaşlarım!

§142

Müdafaatımda onlara cevaben demişdim ki: Onlar mənə ait deyil və o kerametlere sahib olmaq mənim haddim deyil. Bəlkə Kur’an’ın mu’cize-i maneviyesinin tereşşuhatı və lem’alarıdır ki həqiqi bir tefsiri olan Risale-i Nur’da kerametler şeklini alarak (şakirdlerinin kuvve-i maneviyelerini takviye etmək üçün) ikramat-ı İlahiye nevindendir. İkramın izharı bir şükürdür, caizdir hem makbuldür.

§143

Indi ehemmiyetli bir sebebe binaen bu cavabı bir parça izah edəcəyəm. Və “Ne üçün izhar edirəm və ne üçün bu noktada bu qədər tahşidat yapıram?” deyə sual edildi.

§144

Cavab: Risale-i Nur’un hizmet-i imaniyede bu zamanda minlərlə tahribatçılara mukabil yüz minlərlə tamiratçısı bulunmak lâzım gelirken hem mənimlə lâekall yüzer kâtip və yardımcı bulunmasına ihtiyaç varken, deyil çekinmek və temas etməmək bəlkə millet və ehl-i idarenin takdir ilə və teşvik ilə yardım və temas etmesi zarurî iken və o hizmet-i imaniye hayat-ı bâkiyeye baktığı üçün hayat-ı fâniyenin meşgalelerine və faydalarına tercih etmək, ehl-i imana vâcib iken özümü misal alarak derim ki:

§145

Məni hər şeyden və temastan və yardımcılardan men’etmekle birlikdə aleyhimizde olanlar bütün kuvvetleriyle arkadaşlarımın kuvve-i maneviyelerini kırmak və məndən və Risale-i Nur’dan soğutmak və mənim kimi ihtiyar, hasta, zayıf, garib, kimsesiz bir bîçareye, minlərlə adamın göreceği vazifeyi (başına) yüklemek və bu tecrit və tazyiklerden maddî bir hastalık nevinden insanlar ilə temas və ihtilattan çekilmeye mecbur olmaq hem o derece təsirli bir tarzda halkları ürkütmek ki en ziyade merbut görülen bazı dostları mənə selâm vermemek, hattâ bazı namazı da terk etmək derecesinde ürkütmekle kuvve-i maneviyeyi kırmak cihetleriyle və sebepleriyle, ihtiyarım haricinde bütün o manilere qarşı Risale-i Nur şakirdlerinin kuvve-i maneviyelerinin takviyesine medar ikramat-ı İlahiyeyi beyan edərək Risale-i Nur etrafında manevî bir tahşidat yaptırmak və Risale-i Nur öz özünə, təkbaşına (başkalarına möhtac olmayarak) bir ordu qədər qüvvətli olduğunu göstermek hikmetiyle bu çeşit şeyler mənə yazdırılmış.

§146

Yoxsa hâşâ özümüzü satmak və beğendirmek və temeddüh etmək, hodfüruşluk etmək isə Risale-i Nur’un ehemmiyetli bir esası olan ihlas sırrını bozmaktır. İnşâallah Risale-i Nur öz özünü hem müdafaa ettiği hem kıymetini tam gösterdiyi kimi bizi də manen müdafaa edib kusurlarımızı affettirmeye vesile olacaqdır.

§147

Aziz qardaşlarım!

§148

Risale-i Nur’un zuhurundan qırx sene evvel, geniş bir hiss-i kable’l-vuku, acib bir tarzda hem məndə hem bizim köyde hem nahiyemizde tezahür ettiğine indi bir ihtar-ı manevî ilə kat’î kanaatim gelmiş. Şefik və qardaşım Abdülmecid kimi eski talebelerime bu sırrı fâş etmək isterdim. Indi Cənabı-Haqq sizlerde çox Abdülmecidleri və çox Abdurrahmanları verdiyi üçün sizə beyan edirəm:

§149

Mən on yaşında iken böyük bir iftihar, hattâ bazen temeddüh surətində bir haletim vardı; istemediyim halde çox böyük bir iş və böyük bir kahramanlık tavrını takınıyordum. Öz özümə derdim: “Senin beş para kıymetin yox. Bu temeddühkârane hususan cesarette çox fazla gösterişin ne içindir?” Bilmiyordum, hayret içinde idim.

§150

Bir iki aydır o hayrete cavab verildi ki Risale-i Nur, kable’l-vuku özünü ihsas edirdi. Sən âdi odun parçası kimi bir çərdək iken o firdevs salkımlarını bilfiil öz malın kimi hiss-i kable’l-vuku ilə hissedip hodfüruşluk ederdin.

§151

Bizim Nurs köyümüz isə hem eski talebelerim hem hemşehrilerim bilirlər ki bizim köyümüz, fevkalâde gösteriş və cesarette ileri göstermek üçün temeddühü çox severdiler, güya böyük bir memleketi fetheder kimi kahramanane bir tavır almaq istiyordular. Mən hem özümə hem onlara çox hayret ederdim.

§152

Indi həqiqi bir ihtar ilə bildim ki: O masum Nurslu insanlar, Nurs karyesi Risale-i Nur’un nuruyla böyük bir iftihar kazanacaq; o vilayetin, nahiyenin adını işitmeyen, Nurs köyünü ehemmiyetli tanıyacaq deyə bir hiss-i kable’l-vuku ilə o nemət-i İlahiyeye qarşı teşekkürlerini temeddüh surətində göstermişler.

§153

…

§154

Sizi eski talebelerim və eski arkadaşlarım və qardaşım və biraderzadem Abdülmecid və Abdurrahmanlar bildiğimden bu mahrem sırrı sizə açtım.

§155

Bəli, mən iyirmi dörd saat evvel hassasiyetimle və âsabımın rutubetten tesiriyle rəhmət və yağmurun gelmesini hissetdiyim kimi eynilə elə də mən və köyüm və nahiyem, qırx dörd sene evvel Risale-i Nur’daki rəhmət yağmurunu bir hiss-i kable’l-vuku ilə hissetmişiz deməkdir.

§156

Umum kardeşlerimize və hemşirelerimize selâm və dua ederiz. Dualarınızı rica ederiz.

§157

Said Nursî

§158

* * *

§159

Böyük bir makamda bir kumandan və ehemmiyetli bir zatın ehemmiyetli mektubuna mecburi bir cevaptır

§160

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§161

Aziz, sıddık qardaşım!

§162

Bi’l-mukabele biz də ramazanınızı təbrik edirik. Rüyalarınız çoxlu mübarektirler. İnşâallah Cənabı-Haqq, sizi böyük ihsanlara mazhar eyleyəcək deyə bir işarətir.

§163

Bence bu zamanda en böyük bir ihsan, bir vazife, imanı kurtarmaktır, başkaların imanına qüvvət verəcək bir surette çalışmaktır. Əsla, benlik və gurura medar şeylerden çekin. Tevazu, mahviyet və terk-i enaniyet, bu zamanda ehl-i həqiqətə lâzım və elzemdir. Çünki bu asırda en böyük tehlike, benlikten və hodfüruşluktan ileri geldiğinden ehl-i hak və həqiqət, mahviyetkârane daima kusurunu görmək və nəfsini itham etmək gerektir. Sizin kimi ağır şerait içinde kahramancasına imanını və bəndəlikini muhafaza etmesi, böyük bir makamdır. Sənin rüyalarının bir tabiri də bu noktadan səni tebşir etmektir. Risale-i Nur eczalarında tarîkat hakikatine dair Telvihat-ı Tis’a namındaki risaleyi elde edib baxın.

§164

Hem zatınız kimi metin və imanlı və hakikatli zatlar, Risale-i Nur dairesine giriniz. Çünki bu asırda Risale-i Nur, bütün tehacümata qarşı mağlup olmadı. En muannid düşmanlarına da serbestiyetini resmen teslim ettirdi. Hattâ iki seneden beri böyük makamatlar və adliyeler, tetkikat neticesinde Risale-i Nur’un serbestiyetini tasdik və mahrem və gayr-ı mahrem bütün eczalarını sahiplerine teslime qərar verdiler.

§165

Risale-i Nur’un mesleği; sair tarîkatlar, meslekler kimi mağlup olmayarak bəlkə galebe edərək çoxlu muannidleri imana getirmesi; çoxlu hâdisatın şehadetiyle, bu asırda bir mu’cize-i maneviye-i Kur’aniye olduğunu ispat edər. O dairenin haricinde, ekseriyetle bu memlekette və hususi və cüz’î və yalnız şahsî hizmet və ya mağlubane perde altında və ya bid’alara müsamaha surətində və ya tevilat ilə bir nevi tahrifat içinde hizmet-i diniye tam ola bilməz deyə hadisat bizə kanaat vermiş.

§166

Madam ki sizdə böyük bir himmet və qüvvətli bir iman var; tam bir ihlas və tam bir mahviyetle, sebatkârane Risale-i Nur’a şakird ol. Tâ minlərlə bəlkə yüz minlərlə şakirdlerin şirket-i maneviye-i uhreviyelerine hissedar ol. Tâ sənin hayırların, iyiliklerin cüz’iyetten çıxıb küllîleşsin, âhirette tam kârlı bir ticaret olsun.

§167

Said Nursî

§168

* * *

§169

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§170

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§171

Çox mübarək, çox qiymətli, çox sevgili Üstadımız Hazretleri!

§172

Elhamdülillah bu sene, Isparta’daki talebelerinizi dünyevî meşâgil daha çox gaflete sokmadı. Hizmet-i Nuriyedeki gayretlerimiz ciddi bir surette devam edir. Hər birimizin kalplerimizdeki Nur’a qarşı incizab, simalarımızda okunur. Sanki bu talebelerinizin kalpleri sevinçle doludur.

§173

Bəli sevgili Üstadımız, bütün talebeleriniz həmişə birden dirlər: Liyakatsizliğimiz, hiçliğimiz ilə birlikdə safiyane istihdam edildiyimiz bu hizmet-i Nuriyede bedî’ bir Üstada hem talebe hem kâtip hem muhatap hem nâşir hem mücahid hem halka nâsih hem Hakk’a âbid olmaq kimi cihan-değer güzelliklerin hepsini birden bizə veren Hazret-i Allah’a ne qədər şükretsek azdır. Və bu etmək istediyimiz şükürler də Hâlık’ımızın fazlı ilə kalbimize gelen bir ihsan olduğunu tahattur eden biz talebelerinizin kalplerini, sürur və sevinç doldurur. Masum Nursluların Üstadımızın küçüklüğünde geçirdikleri hayatın müteşekkirane bir tarzı, hal və etvarımızda okunur. Hudutsuz şükürler, nihayətsiz senalar olsun o Zat-ı Zülcelal’e ki bizleri cehl-i mutlak derelerinden, isyan və küfran bataklıklarından lütf u keremiyle çıkarıp gözleri kamaştıran en parlak bir nura talebe etmişdir.

§174

Əgər sevgili Üstadımız “iktiran” tabir edilen iki nimetin birlikdə geldiğini daha evvelden bizə izah etmeseydi çox minnettarlıklarımızı kalplerimize tercüman olan kalemlerimizden okuyacaklardı.

§175

Bəli sevgili Üstadımız! Biz özümüzə bakırıq, Risale-i Nur’a muhatap olamırıq. Buna rağmen ihtiyaç şiddetlendikçe Hâlık-ı Rahîm’in mərhəmətli tecellilerini müşahede edirik.

§176

Kalb-i Üstad parlak bir âyenə bir mazhar bir ma’kes, lisan-ı Üstad âlî bir mübelliğ bir muallim bir mürşid, hal-i Üstad tecessüm etmiş en güzel bir örnek bir numune bir misal olur. Tavaif-i beşerin ihtiyaçları yazılır, gösterilir.

§177

İşte yeddi seneden beri ateş püsküren zalim beşerin hali, bugün daha çox ızdıraplı bir hale girmiş bulunur. Hər bir zîidrak, əcəba yarın ne olacaq düşüncesiyle kulaklarını radyoların ağızlarına koymuşlar, mütehayyir dururlar. Şarkta Japonların mağlup olmasıyla, dünyanın salah u selâmete və emn ü emana kavuşması beklenirken, deccalane bir hərəkət şimalde özünü gösterdiyi görülür. Bu vaziyet herkesi heyecana, endişeye sevk edir. İstikbalin zulmetlerine gittiği zannıyla, merakla radyoları takibe koşturur.

§178

Lillahi’l-hamd Risale-i Nur, âlî beyanatı ilə ruhlarımızı teskin edir, həqiqi dersleriyle kalplerimizi tatmin edir.

§179

İşte bu günde meydana çıkan bu dehşetli cereyanı ancaq və ancaq Hristiyanlık âleminin Müslümanlıkla ittihadı yani İncil, Kur’an ilə ittihat edərək və Kur’an’a tabi olması neticesi elde ediləcək semavî bir kuvvetle mağlup edileceği iş’ar buyrulur ki Hazret-i İsa aleyhisselâmın da vürûduna intizar etmək zamanının geldiğini mana-yı işarî ilə ihtar edir. Mesmuata göre bugünkü Amerika, aktar-ı âleme tetkikat üçün gönderdiyi dörd heyetten birisini, bugünkü beşeriyetin saadetini temin edəcək salim bir din taharrisine memur etmişdir. Bu isə müceddidliğini mahkeme dili ilə hər tarafa ilan eden Risale-i Nur, bu muzdarip, pərişan beşeriyetin en böyük bir saadeti olacağına imanımız çox kuvvetlidir.

§180

Sevgili Üstadımız başımızda və en âlî həqiqətləri taşıyan və Kur’an’ın en yüksək və mübarək tefsiri bulunan Risale-i Nur elimizde oldukça sevinçlerimiz had və hududa alınmaz.

§181

İşte bu həqiqətlərin hər bir cüzü, saha-i faaliyete çıksa hər tarafta merakla, zevkle özünü okutturur. Buna bâriz deliller çoxlu var. Hususuyla, inkâr-ı haşir mefkûresini mağlup eden Onuncu Söz matbu nüshaları və bilhassa gizli tabedildiyi halde özünü serbest okutan və takviye-i imanda çox yüksək hârikaları taşıyan Âyetü’l-Kübra risaleleri və inkâr-ı uluhiyet mefkûresini zîr ü zeber eden Külliyat-ı Nur Hüccetü’l-Bâliğa və Meyvə kimi eczaları meydanda. İnşâallah Kur’an’ın etrafına çevrilmek istenilen imansızlığın emansız sûr’unu, Risale-i Nur temelinden kaldıracaq, imansızlığın emansız ateşini söndürüp âb-ı həyat bahşeden şarab-ı kevserini, bütün dünyaya emanlı iman vermekle içirəcəkdir.

§182

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§183

Talebeniz

§184

Hüsrev

§185

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§186

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا

§187

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§188

Sizin bayramlarınızı tekrar be-tekrar təbrik edirik. Gayet ehemmiyetli iki meseleyi, sizlərə –zekâvetinize itimaden– Risale-i Nur’da müteferrikan parçaları bulunmalarına binaen, gayet muhtasar konuşacağam.

§189

Birincisi: Risale-i Nur’un həqiqi və hakikatli bir şakirdi bulunan və Bəyanı Möcüzə Quran’ın kâtibi, bu defa yazdığı məktubda, haddimden min derece ziyade hüsn-ü zannına istinaden, bir həqiqət sorur. Risale-i Nur’un şahs-ı manevîsinin gayet ehemmiyetli və kudsî vazifesini və hilafet-i nübüvvetin də gayet ulvi vazifelerinden bir vazifesini mənim âdi şahsımda, üstadı noktasından bir cilvesini gördüyünden, mənə o hilafet-i maneviyenin bir mazharı nazarıyla bakmak istəyir.

§190

Evvela: Bâki bir həqiqət, fâni şahsiyetler üstüne bina edilmez; edilse həqiqətə zulümdür. Hər cihetle kemalde və devamda bulunan bir vazife, çürümeye və çürütülmeye maruz və müptela şahsiyetlerle bağlanmaz; bağlansa vazifeye ehemmiyetli zarardır.

§191

Sâniyen: Risale-i Nur’un tezahürü, yalnız tercümanının fikriyle veyahut onun ehtiyac-ı manevî dili ilə Kur’an’dan gelmiş, yalnız o tercümanın istidadına bakan feyizler deyil bəlkə o tercümanın muhatapları və ders-i Kur’an’da arkadaşları olan hâlis və metin və sadık zatların o feyizleri ruhen istemeleri və qəbul və tasdik və tatbik etmeleri kimi çox cihetlerle o tercümanın istidadından çox ziyade o Nurların zuhuruna medar oldukları kimi Risale-i Nur’un və şakirdlerinin şahs-ı manevîsinin hakikatini onlar teşkil edirlər. Tercümanının da içinde bir hissesi var. Əgər ihlassızlıkla bozmazsa bir takaddüm şerefi bulunabilir.

§192

Sâlisen: Bu zaman, cemaat zamanıdır. Ferdî şahısların dehası, ne qədər hârika da olsalar cemaatin şahs-ı manevîsinden gelen dehasına qarşı mağlup düşebilir. Onun üçün o mübarək kardeşimin yazdığı kimi âlem-i İslâm’ı bir cihette tenvir edəcək və kudsî bir dehanın nurları olan bir vazife-i imaniye; biçarə, zayıf, mağlup, hədsiz düşmənları və onu ihanetle, hakaretle çürütmeye çalışan muannid hasımları bulunan bir şahsa yüklenmez. Yüklense o kusurlu şahıs ihanet darbeleriyle düşmanları tarafından sarsılsa; o yük düşer, dağılır.

§193

Râbian: Eski zamandan beri çox zatlar, üstadını və ya mürşidini və ya muallimini və ya reisini qiymət-i şahsiyelerinden çox ziyade hüsn-ü zan etmeleri, dersinden və irşadından istifadeye vesile olması noktasında o çox fazla hüsn-ü zanlar bir derece qəbul edilmiş, hilaf-ı vakıadır deyə tenkit edilmezdi. Lakin indi, Risale-i Nur şakirdlerine lâyık bir üstada muvafık ulvi mertebe və fazileti; biçarə, kusurlu bu şahsımda qəbul ettikleri sebebiyle gayret və şevkleriyle çalışmaları, bu noktada haddimden ziyade hüsn-ü zanları qəbul edə bilər. Lakin Risale-i Nur’un şahs-ı manevîsinin malı olaraq elimde bulunur deyə bilmək gerektir.

§194

Lakin başta zındıklar və ehl-i dalalet və ehl-i siyaset və ehl-i gaflet, hattâ safi-qəlb ehl-i diyanet şahsa fazla ehemmiyet verdikleri cihetinde, haksızlar o şahsı çürütmekle həqiqətlərə darbe vurmak və o Nurlara, mənim kimi bir bîçareyi maden zannederek bütün kuvvetleriyle məni çürütüp o nurları söndürmeye və safi-kalpleri də inandırmaya çalışırlar. Ezcümle, İkinci Mesele’de bir hâdise bu həqiqəti gösterir.

§195

İkinci Mesele: Bayramın ikinci gününde, teneffüs üçün kırlara çıkdığım zaman, ehemmiyetli bir memur tarafından beş vecihle kanunsuz bir taarruza maruz kaldım. Cənabı-Haqq rəhmət və keremiyle belime, başıma yüklenen Risale-i Nur eczalarını və ruhuma və kalbime yüklenen şakirdlerinin haysiyet və izzət və rahatlarını muhafaza üçün fevkalâde bir tahammül və səbir ihsan eyledi. Yoxsa bir plan neticesinde məni hiddete getirip Risale-i Nur’un bâhusus “Âyetü’l-Kübra”nın fütuhatına qarşı bir perde çekmek olduğu tahakkuk etti. Əsla əsla heç kederlenmeyiniz, merak etmeyiniz hem telaş etmeyiniz hem mənə acımayınız. Şeksiz şübhəsiz inayet-i İlahiye perde altında bizi muhafaza etmekle عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ âyetine mazhar etsin.

§196

Onların o planları da yenə akîm kaldı. Lakin bu vilayette, doğrudan doğruya böyük bir makamdan qüvvət alıb şahsımla uğraşanlar var. Əgər mümkün olsa buranın havasıyla heç imtizaç edemediyim cihetini vesile edib münasib bir yere naklime, Denizli Mahkemesini və Ankara Temyiz Mahkemelerini vasıta yapıp çalışmak lâzım gəlir. Mən özüm yapamadığım üçün məndən mənə daha ziyade alâkadar Denizli dostları teşebbüs etseler iyi olur. Heç olmazsa oranın hapsine, bir daha bahane ilə məni alsınlar.

§197

Said Nursî

§198

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§199

Aziz, sıddık, sebatkâr, muhlis qardaşlarım!

§200

Hem maddî hem manevî hem nəfsim hem mənimlə temas edenler gayet ehemmiyetli məndən sual edirlər ki: “Neden hər kəsə muhalif olaraq –heç kimsenin yapmadığı kimi– sənə yardım edəcək çox ehemmiyetli kuvvetlere bakmırsan? İstiğna gösterirsən? Və hər kəs müştak və talip olduğu və Risale-i Nur’un intişarına, fütuhatına çox hizmet edeceğine o Risale-i Nur şakirdlerinin hasları müttefik oldukları və səndən qəbul ettikleri böyük makamları qəbul etmirsən? Şiddetle çekinirsən?

§201

Cavab: Bu zamanda ehl-i iman elə bir həqiqətə möhtactırlar ki kainatta heç bir şeye âlet və tabi və basamak ola bilməz və heç bir garaz və maksat onu kirletemez və heç bir şübhə və felsefe onu mağlup edə bilməz bir tarzda iman hakikatlerini ders versin. Umum ehl-i imanın min seneden beri teraküm etmiş dalaletlerin hücumuna qarşı imanları muhafaza edilsin.

§202

İşte bu nöqtə içindir ki dâhilî və haricî yardımcılara və ehemmiyetli kuvvetlerine, Risale-i Nur ehemmiyet vermir, onları arayıp tabi olmur tâ avam-ı ehl-i imanın nazarında, hayat-ı dünyeviyenin bazı gayelerine basamak olmasın və doğrudan doğruya hayat-ı bâkiyeden başqa heç bir şeye âlet olmadığından fevkalâde qüvvəti və həqiqəti, hücum eden şüpheleri və tereddütleri izale eylesin.

§203

“Amma manevî və makbul və zərərsiz və bütün ehl-i həqiqətin istedikleri nurani makamlar və uhrevî rütbelerden, hâlis kardeşlerimizden hüsn-ü zanla verilen və ihlasınıza zərər gelmediyi halde, əgər qəbul etsen reddedilmeyəcək derecede senetler, hüccetler bulunduğu halde; sən deyil tevazu və mahviyetle, bəlkə şiddet və hiddetle və o makamı sənə veren kardeşlerinin hatırını kırmakla o rütbelerden və makamlardan kaçırsan?”

§204

Cavab: Necə ki ehl-i hamiyet bir insan, dostların hayatını kurtarmak üçün özünü feda edər; elə də ehl-i imanın hayat-ı ebediyelerini tehlikeli düşmanlardan muhafaza etmək üçün lüzum olsa –hem lüzum var– özüm deyil yalnız lâyık olmadığım o makamları, bəlkə həqiqi hayat-ı ebediyenin makamlarını də feda etmeye, Risale-i Nur’dan aldığım ders-i şəfqət cihetiyle terk ederim.

§205

Bəli hər vaxt, hususan bu zamanda və bilhassa dalaletten gelen gaflet-i umumiyede və siyaset və felsefenin galebesinde və enaniyet və hodfüruşluğun heyecanlı asrında, böyük makamlar hər şeyi özünə tabi və basamak yapar. Hattâ dünyevî makamlar üçün də mukaddesatını âlet yapar. Manevî makamlar olsa daha ziyade âlet edər. Umumun nazarında özünü muhafaza etmək və o makamlara özünü yakıştırmak üçün bazı kudsî hizmetlerini və həqiqətləri basamak və vesile yapır deyə itham altında kalıp neşretdiyi həqiqətlər də tereddütler ilə revacı zedelenir. Şahsa, makama faydası bir isə revaçsızlıkla umuma zərəri bindir.

§206

Elhasıl: Həqiqət-i ihlas, mənim üçün şan və şerefe və maddî və manevî rütbelere vesile olabilen şeylerden məni men’edir. Hizmet-i Nuriyeye gerçi böyük zərər olur lakin kemiyet keyfiyete nisbeten ehemmiyetsiz olduğundan, hâlis bir hâdim olaraq, həqiqət-i ihlas ilə hər şeyin fevkinde həqiqətlər-i imaniyeyi on adama ders vermək, böyük bir kutbiyetle minlərlə adamı irşad etmekten daha ehemmiyetli görürəm. Çünki o on adam, tam o həqiqəti hər şeyin fevkinde gördüklerinden sebat edib o çərdəklər hükmünde olan kalpleri, birer ağac olabilirler. Lakin o minlərlə adam, dünyadan və felsefeden gelen şübhələr və vesveseler ilə o kutbun derslerini hususi makamından və hususi hissiyatından gəlir nazarıyla baxıb mağlup olaraq dağıtılabilirler deyə hizmetkârlığı, makamatlara tercih edirəm.

§207

Hattâ bu defa mənə beş vecihle kanunsuz, bayramda, düşmanlarımın planıyla mənə ihanet eden o malûm adama şimdilik bir bela gelmesin deyə telaş ettim. Çünki mesele şaşaalandığı üçün doğrudan doğruya avam-ı nâs, mənə makam verib hârika bir keramet sayabilirler deyə dedim: “Yâ Rabbî, bunu ıslah et və ya cezasını ver. Lakin belə kerametvari bir surette olmasın.”

§208

Bu münasebetle bir şeyi beyan edəcəyəm. Belə ki:

§209

Bu defa mahkemeden mənə teslim olunan talebelerin məktubları içinde, çox imzalar üstünde bulunan bir məktub gördüm; bəlkə Lâhika’ya girmiş. Risale-i Nur’un şakirdlerinin maişet cihetindeki bereketine və bazıların tokatlarına dairdi. Burada, eynilə Kastamonu’daki tokat yiyenler kimi şübhə kalmamış; beş adam, eynilə burada da tokat yediler.

§210

Said Nursî

§211

İstanbul’da, komünistler aleyhindeki hâdiseyi gören Risale-i Nur talebelerinin mektubundan bir parça

§212

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§213

Aziz qardaşlarım!

§214

لَهُ ال۟حَم۟دُ وَ ال۟مِنَّةُ dün, Nur’un manevî bir fütuhatı, bütün azamet və dehşetiyle İstanbul’da görüldü. Küfr-ü mutlakı dünyaya, hususan âlem-i İslâm’a yerleştirmek isteyen bir cemiyet və onların nâşir-i efkârı və mürevvic-i âmâli olan bir iki gazete matbaası və kütüphanesi darmadağın edilerek dinsiz yaptık, komünist yaptık zannedilen gençlik və mekteplilerin ağzıyla və harekâtıyla və fiilleriyle protesto edildi. “Kahrolsun komünistlik!” deyə beddua edildi. Bu cemiyetin minlərlə lira maddî, milyonlar lira da manevî zərəri oldu.

§215

Ey Nurcular! Indi maddî imkân hasıl olmur deyə üzülmeyiniz. Nur’un fütuhatı geniş bir sahada devam edir. Küllî bir muvaffakiyet hasıl olur.

§216

هٰذَا مِن۟ فَض۟لِ رَبّٖى

§217

* * *

§218

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§219

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§220

Bir neçə aydan beri aleyhime çevrilen desiseleri meydana çıktı. Hıfz-ı İlahî ilə o musibet, yirmiden bire indi.

§221

Hâlî zamanda camiye gidiyordum. Haberim olmadan, talebeler məni üşütmemek üçün mahfelde bir kulübecik yapmışdılar. Mən də dörd beş gündür öz özümə qərar verdim, daha gitmeyəcəyəm. O malûm zabit adam vasıta olub kulübeciği kaldırdılar. Mənə da resmen tebliğ ettiler ki: “Daha camiye gitmeyəcəksən.” Lakin habbeyi kubbe yapıp bir heyecan verdiler. Heç bir ehemmiyeti yox, heç də merak etmeyiniz.

§222

Tahminimce, hər tarafta haddimden çox fazla teveccüh-ü âmmeyi kırmak üçün mənə belə bazı bahanelerle ihanet edirlər. Eski zamanımı düşünüb güya tahammül etmeyəcəyəm. Halbuki –Risale-i Nur’un salamatlıq və intişarına halel gelmemek şartıyla– hər gün min ihanet və tazipler də gelse Allah’a şükrederim. Mən ehemmiyet vermediyim kimi buradaki talebeler də heç sarsılmırlar. Çoktan beri beklediyimiz bu hâdise də inayet-i İlahiye ilə hafif geçti.

§223

Umum kardeşlerime birer birer selâm və dua edirik.

§224

Said Nursî

§225

* * *

§226

Nur talebelerini Risale-i Nur’dan çekmek isteyenlerin desiselerini beyan edib, öylelere ne şəkildə cavab verilmesi hakkında Üstadın hülâsalı bir məktubu

§227

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§228

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§229

Gayet ehemmiyetli bir meseleyi –bundan evvel sizə icmalen beyan etdiyim meseleyi– tekrar sizə söylememe qüvvətli, manevî bir ihtar aldım. Belə ki:

§230

Perde altındaki düşmanımız münafıklar, indiyə qədər yaptıkları kimi adliyeyi və siyaset və idareyi zâhirî dinsizliğe âlet edib bizə hücumları akîm kaldığı və Risale-i Nur’un fütuhatına menfaati olan eski planlarını buraxıb daha münafıkane və şeytanı da hayrette bırakacaq bir plan çevirdiklerine dair buralarda emareleri göründü. O planların en mühim bir esası; has, sebatkâr kardeşlerimizi soğutmak, fütur vermək, mümkün isə Risale-i Nur’dan vazgeçirmektir.

§231

Bu noktada o qədər acib yalanları və desiseleri istimal edirlər ki Isparta və havalisi, Gül və Nur Fabrikasının kahraman şakirdleri kimi çelik və demir kimi bir sebat və sadakat və metanet lâzım ki dayanabilsin.

§232

Bazı da dost surətində hulûl edib korkutmak mümkünse habbeyi kubbe edib evham verirlər. “Aman aman Said’e yanaşmayınız! Hükûmet takip edir.” deyə zayıfları vazgeçirmeye çalışırlar. Hattâ bazı genç talebelere, hevesatlarını tahrik üçün bazı genç kızları musallat edirlər. Hattâ Risale-i Nur erkânlarına qarşı da mənim şahsımın kusuratını, çürüklüğünü gösterip zâhiren dindar ehl-i bid’adan bazı şöhretli zatları gösterip “Biz də Müslüman’ız, din yalnız Said’in mesleğine mahsus deyil.” deyip bizə qarşı perde altında cephe alan zındıklara və anarşilik hesabına o safdil ehl-i diyanet və hocaları âlet edib istimal edirlər. İnşâallah bunların bu planları da akîm kalacaq. Belə heriflere dersiniz:

§233

“Biz, Risale-i Nur’un şakirdleriyiz. Said də bizim kimi bir şakirddir. Risale-i Nur’un menbaı, madeni, esası da Kur’an’dır. Iyirmi senedir emsalsiz tetkikat və takibatla birlikdə, kıymetini və galebesini en muannid düşmana da ispat etmişdir. Onun tercümanı və bir hizmetkârı olan Said ne halde olursa olsun, hattâ Said də –el-iyazü billah– Risale-i Nur’un aleyhine dönse bizim sadakatimiz və alâkamızı inşâallah sarsmayacaq.” deyip o kapıyı kaparsınız.

§234

Lakin mümkün olduğu qədər Risale-i Nur’la meşgul olmaq, elinden gelirse yazmak və mübalağalı propagandalara heç ehemmiyet vermemek və eskisi kimi tam ihtiyat etmək gerektir.

§235

Umum kardeşlerimize birer birer selâm və dua edirik.

§236

Said Nursî

§237

* * *

§238

Bu vatandaki milletin en böyük qüvvəti olan âlem-i İslâm’ın teveccühünü və hamiyetini və uhuvvetini kırmak və nefret verdirmek üçün siyaseti dinsizliğe âlet edərək, perde altında küfr-ü mutlakı yerleştirmek isteyenler, hükûmeti iğfal və adliyeyi iki defadır şaşırtıp deyər: “Risale-i Nur şakirdleri, dini siyasete âlet edər; emniyete zərər vermək ihtimali var.”

§239

Halbuki bu memlekete maddî və manevî bereketi və fevkalâde hizmeti və umum âlem-i İslâm’a taalluk edəcək həqiqətləri câmi’ olduğu, otuz üç âyât-ı Kur’aniyenin işarəiyle və İmam-ı Ali’nin (ra) üç keramet-i gaybiyesiyle və Gavs-ı A’zam’ın kat’î ihbarıyla tahakkuk etmiş olan Risale-i Nur’un siyasetle alâkası yoxdur. Lakin küfr-ü mutlakı kırdığı üçün küfr-ü mutlakın altı olan anarşilik və üstü olan istibdad-ı mutlakı esasıyla bozar, reddeder. Emniyeti və asayişi və hürriyeti və adaleti temin edər.

§240

Risale-i Nur’a daha vatana, idareye zərəri dokunmak bahanesiyle tecavüz edilmez. Daha kimseyi o bahane ilə inandıramazlar. Lakin cepheyi değiştirip din perdesi altında bazı safdil hocaları və ya bid’a taraftarları və ya enaniyetli sofi-meşreplileri, bazı kurnazlıklar ilə Risale-i Nur’a qarşı iki sene evvel İstanbul’da və Denizli civarında olduğu kimi istimal etmeye münafıklar bəlkə çabalayacaklar. İnşâallah muvaffak olamazlar.

§241

* * *

§242

Risale-i Nur, bu mübarək vatanın manevî bir halâskârı olmaq cihetiyle indi iki dehşetli manevî belayı def’etmək üçün matbuat ilə tezahüre başlamak, ders vermək zamanı geldi və ya geləcək gibidir zannederim.

§243

O dehşetli beladan biri: Hristiyan dinini mağlup eden və anarşiliği yetiştiren şimalde çıkan dehşetli dinsizlik cereyanının, bu vatanı manevî istilasına mukabil Risale-i Nur, sedd-i Zülkarneyn kimi bir sedd-i Kur’anî vazifesini görebilir.

§244

İkincisi: Âlem-i İslâm’ın bu mübarək vatanın ahalisine qarşı olduqca şiddətli itiraz və ittihamlarını izale etmək üçün matbuat dili ilə konuşmak lâzım gelmiş deyə kalbime ihtar edildi. (Hâşiye )

§245

Mən dünyanın halini bilmirəm lakin Avrupa’da istilakârane hükmeden və edyan-ı semaviyeye dayanmayan bu dehşetli cereyanın istilasına qarşı Risale-i Nur həqiqətləri bir kale olduğu kimi; âlem-i İslâm’ın və Asya kıtasının hal-i hazırdaki itiraz və ithamını izale və eskideki muhabbet və uhuvvetini iade etmeye vesile olan bir mu’cize-i Kur’aniyedir. Bu vatanın, bu milletin vatan-perver siyasîleri süratle Risale-i Nur’u tabettirerek resmî neşretmeleri lâzımdır ki bu iki belaya qarşı siper olsunlar. (Hâşiye )

§246

Said Nursî

§247

* * *

§248

(Birden ihtar edildi, kaleme almaya mecbur oldum.)

§249

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§250

Qardaşlarım!

§251

Indi tam tahakkuk etti ki resmen mənə ihanet və hakaret etmək, onunla teveccüh-ü âmmeyi hakkımda kırmak üçün gizli bir tedbir kurulmuş. Mənim bütün dostlarımı –perde altında– soğutmak və ürkütmeye çalışırlar. Halbuki Sikke-i Tasdik-i Gaybî onların bütün propagandalarını zîr ü zeber edir. Gerçi belə dinsizlik hesabına mənə olan hakaret, bir derece məni sıkır; Eski Said’den kalma bazı damarlarıma dokunur. Lakin Risale-i Nur’un hârika fütuhatı və şakirdlerinin ehl-i həqiqət nazarında və ruhanî və melâikeler yanında hörmət və merhametle qarşılanmaları, mənim şahsıma gelen ihanet və hakaretlerin sivrisinek kanadı qədər ehemmiyeti kalmaz. O bedbaht ehl-i ihanet, dindarlık cihetiyle ehl-i din və ehl-i ulûm-u diniyenin hürmetini kırmak dine bir ihanet olduğu cihetinde, ruhanî və melâikelerin və ehl-i iman və ehl-i həqiqətin nazarında mel’un olduğu kimi; binden ancaq bir iki serserinin və ya zındığın âferinini kazanırlar. O bedbahtlar mənə hakaret etmekle, güya Risale-i Nur’un nüfuzunu kırır; şahsımı menba zannedip məni çürütmekle, Risale-i Nur sukut edəcək kimi ahmakane bir zan ilə şahsıma tecavüz olur.

§252

Mən də derim: Ey mənə dinsizlik hesabına ihanet və hakaret eden bedbahtlar! Kat’iyen sizə haber verirəm yaxında –tövbe etməmək şartıyla– heç çarə-i halâs yox ki ecel celladıyla sən, idam-ı ebedî ilə ölüm darağacı ilə asılacaqsan! Şeraretli ruhun də ebedî bir haps-i münferidde mahkûm olmakla birlikdə, ehl-i iman və ruhanîlerin nefret və lanetini kazanacaqsan! –Tövbe etməmək şartıyla– mənim intikamım, səndən çox muzaaf bir surette alınır bildiğimden hiddet deyil hattâ sənə acıram!

§253

Amma Risale-i Nur’un, sənin kimi sinekler qədər ehemmiyeti olmayanların perde çekmesi, zerre qədər nüfuzunu kıramaz. Yüz minlərlə adam onunla imanlarını kurtardıkları üçün ruh u canla hörmət və perestiş edərlər.

§254

Amma şahsımın teessürü isə kat’iyen sizə haber verirəm ki bir iki dakika asabiyetli bir teessüratıma mukabil, birden elə bir teselli buluram ki min derece sizlerin hakaret və ihaneti ziyadeleşse o teselliyi kıramaz. Çünki Risale-i Nur’un keşf-i kat’îsiyle, dinsizlik hesabına bizə hücum edenler, ebedî azaplar və haps-i münferidde idam-ı ebedî ilə ihanetini gördükleri kimi; Risale-i Nur’la imanını kurtaran şakirdleri, ölümle terhis tezkeresi və saadet-i ebediye vesikasını alıb ebedî bir hörmət və mərhəmət və ikrama mazhar olacaklarını, feylesofları susturan minlərlə hüccetlerle beyan etmişiz.

§255

Hem bu Yeni Said, Eski Said kimi özünə hörmət və teveccüh kazanmak və şan və şeref bulmak; kat’iyen aleyhindedir, qəbul etməz. Onun üçün iyirmi senedir inzivayı tercih etmiş.

§256

Əgər asayiş və idare hesabına nüfuzunu kırmak və umumun nazarında çürütmek üçün yapıyorsanız çox böyük bir hata ediyorsunuz. İki sene üç mahkeme, iyirmi senelik hayatımın yüz iyirmi eserinde, yüz iyirmi min Risale-i Nur şakirdlerinden mûcib-i ihtilal və medar-ı mes’uliyet və vatan və millet aleyhinde heç bir şey bulmadıklarına beraetimizle və Risale-i Nur eczalarının bütününü iade etmeleriyle gösterdiyi cihetle, kat’iyen sizə beyan edirəm ki dinsizlik hesabına bizi ezen sizler; vatan və millet və asayiş və idare aleyhinde və anarşilik lehinde və müthiş bir ecnebi hesabına məni sıkıştırıp, bir sarsıntı çıkarıp o cereyanın müdahalesini istiyorsunuz. Onun üçün bütün ihanet və hakaretlerinize beş para qiymət vermem; asayişi idame lehinde, səbir və tahammüle qərar verdim.

§257

Əlbəttə dünya daimî olmadığı kimi hâdisatı da fırtınalı, daima değişir. Bir neçə saat cinayetlerle, dünyevî və uhrevî minlərlə zakkum və azap neticeleri var. O zaman, faydasız “Yüz minlərlə teessüf!” deyəcəksiniz.

§258

Mən, resmî makamata və bizimlə tam alâkadar vazifedarlara yazdığım kimi sizin kimi bedbahtlara də derim: Biz, Risale-i Nur’la bu memleketin və istikbalinin en böyük iki tehlikesini def’etmeye çalışırıq və bilfiil çox emarelerle, hattâ mahkemede də kısmen ispat etmişiz.

§259

Birinci tehlike: Bu memlekette, hariçten qüvvətli bir surette girmeye çalışan anarşiliğe qarşı set çekmek.

§260

İkincisi: Üç yüz əlli milyon Müslümanların nefretlerini kardeşliğe çevirmekle, bu memleketin en böyük nöqtə-i istinadını temin etmektir.

§261

Afyon Emniyet Müdürüne derim ki: Müdür Bey! Dünyada, eski zamandan beri görülmemiş bu derece kanunsuz və manasız və maslahatsız tecavüzler mənə geldiyi halde nədən aldırmıyorsunuz? Bir misali:

§262

Camiye, hâlî zamanda, cemaat hayrına sahib olmaq üçün bazı bir iki adamdan başqa kimseyi yanıma qəbul etmediyim halde, resmen “Kat’iyen camiye gitmeyeceksiniz!” deyip bu gurbette, hastalık və ihtiyarlık və yoksulluk içinde bu ihanet hangi kanunladır? Hangi maslahat var? Haberim olmadan, caminin hâlî bir yerinde iki üç tahta, bir kilimle məni üşütmemek fikriyle bir zatın yaptığı iki kişilik bir settare yüzünden, ehemmiyetli bir mesele şeklinde hem mənə hem umum halka manasız telaş vermək hangi kanunladır? Hangi maslahat var? Soruram.

§263

Mənə bu ihanetleri yapanların heç bir bahaneleri yoxdur. Yalnız teveccüh-ü âmmeyi bahane edib: “Bu menfî adama nədən hörmət ediyorsunuz?” Mən də derim:

§264

Bütün dostlarım bilirlər ki mən, şahsıma qarşı hörməti və teveccüh-ü âmmeyi istemirəm, reddedirəm. Mənim hakkımda başkalarının hüsn-ü zannını qəbul etmediyim halde, hangi kanun məni mes’ul edər ki ihtiyarım və rızam haricinde, başkasının hüsn-ü zannıyla mənə ihanet edilir. Farz-ı muhal olaraq bu teveccüh-ü âmme həqiqət də olsa vatana, millete faydası var, zərəri olmaz. Hem əgər bir parçasını mən də qəbul etsem bu ihtiyarlık, hastalık, yoksulluk və soğuk bir oda içerisinde, dehşetli bir haps-i münferidde, zarurî hizmetlerimi görmək üçün bir iki insanın dostluğunu qəbul etmekliğimde hangi fenalık var? Hangi kanun bunu men’edər? Bir iki işçi çocuktan başkasını mənimlə temas ettirmemek hangi kanunladır? O işçi çocuklar hər vaxt bulunmadığı üçün özüm işimi göremirəm. Bu dehşetli vaziyeti, əlbəttə bu memlekette inzibat və hükûmet və idare adamları nazar-ı ehemmiyete almaq borçlarıdır. Cidden alâkadar edər deyə sizə beyan edirəm.

§265

Emirdağı’nda bir tecrid-i mutlakta

§266

Said Nursî

§267

* * *

§268

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§269

Çox aziz, sıddık, bahtiyar qardaşlarım!

§270

Kızıl Rusya’dan çıkarak, kızıl ateşler, kızıl kıvılcımlar saçan və birer birer dünya şehrinin mahallelerini saran və oraları yakıp kavuran, bazı yerlerde də nifak və şikak ateşleri saçarak, kardeşine “Kardeşini öldür!” deyə bağıran və en nihayette âlem-i Hristiyaniyeti yakıp kavurup harman kimi savurduktan sonra âlem-i İslâm mahallesini saran və evimizin saçaklarına kıvılcımları sıçrayan və çox böyük və çox dehşetli bir bela olan komünizm kimi azîm bir yangına qarşı itfaiye vazifesini üzerine alan Risale-i Nur, Müslümanların və beşerin en böyük və yegâne tahassungâhı və en böyük melceidir.

§271

Ey Fahr-i Âlem’in gösterdiyi doğru yoldan şaşanlar! Dünyanın fâni metalarına gururlanıp taşanlar və ey dünyamıza zərəri olur korkusu ilə Nur-u Kur’an’dan kaçanlar! Küfr-ü mutlak ateşinin bizleri sardığı bir zamanda ancaq və ancaq en müstahkem, en kavî və yıkılmaz və sarsılmaz bir tahkimat olan Risale-i Nur’un nurani siperlerine iltica etmekle və onun daire-i kudsiyesine girmekle kurtulacaqsanız… Və idam-ı ebedî zannettiğiniz ölümü, bir hayat-ı bâkiyeye tebdil edeceksiniz.

§272

Və bax o Nur’un mübarək tercümanının və mübarək şahs-ı manevîsinin اَجِر۟نَا وَ اَجِر۟ وَالِدَي۟نَا وَ اَجِر۟ طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ وَوَالِدَي۟هِم۟ مِنَ النَّارِ və emsali dualarının qəbulüyle və şefaatiyle və Risale-i Nur’u devamlı okumakla mən, dehşetli manevî hastalıklardan necə kurtulmuşsam, sizler də o mübarək daire-i kudsiyeye dehalet ettiğinizde; dünyevî və uhrevî dertlerden, ateşlerden kurtulacaq və evlad ü iyalinizin bir nevi çobanı olmaq hasebiyle, o sevgililerinizi də kurtaracaqsanız. Və Nurlara çalışmakla hər birerleriniz maddî və manevî felâh və saadete nâil olacaqsanız. Belə olan milyonlarla Nur talebeleri bu həqiqətə şahittirler.

§273

Ey Nurcular! Allah’ın sizlərə ihsan ettiği ezelî lütfuna qarşı secde-i şükrandan başınızı kaldırmayınız. Gecenin soğuğuna aldırmayınız. Sizlərə lütfu heç bir hususta esirgemeyen Rabb-i Rahîm’e, gecenin bu mübarək saatlerinde kalkarak vazife-i şükrü eda ediniz. Və bazıların düştüğü, istikbali düşünmək derdiyle maişeti sarsan hâdiseler qarşısında titremeyiniz, korkmayınız; Nur’un kudsî keramat və imdadını müşahede ediniz.

§274

Dünya fânidir, minlərlə sene yaşamak olsa bâki olan hayat-ı uhreviyenin yanında, hiç-ender heç mesabesindedir. Lakin fâni olmakla birlikdə, bâki hayatın bâki meyvelerini verəcək bir mezraasıdır. Fırtınaların şiddeti, havanın dehşeti sizleri sarsmasın, korkutmasın. Bu mübarək mezraaya en mübarək və nurani və verimli və bereketli olan Nur toxumlarını ekiniz. Çünki “Eken biçer.” atalarımızdan kalma mübarək bir sözdür.

§275

Ey Nurcular! Din düşmanlarının hücumlarından kat’iyen sarsılmayınız, fütur getirmeyiniz. Çalışınız, çalışınız, çalışınız və kat’iyen inanınız ki Nur’un şefaati, Nur’un duası, Nur’un himmeti sizleri kurtaracaqdır!..

§276

Kardeşiniz

§277

Mustafa Osman

§278

* * *

§279

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§280

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§281

Geçen kışta mənə qarşı suikastların, inayet-i İlahiye ilə və duanız yardımıyla gelen səbir və tahammülüm neticesinde akîm kalan planı çox geniş bir tarzda olduğuna delil isə bu yaxında Reisicumhur, Afyon’da demiş: “Bu vilayette din cihetinde bir karışıklık çıkacağını zannederdik.”

§282

Demək, gizli komite məni sıkıştırmakla bir hâdise çıkarmak istiyordular. Bir ecnebi müdahalesi hesabına və Müslümanlar və vatandaşlar arasında, bütün bütün kanunsuz və keyfî bir tarzda, damarıma şiddetle dokunan ihanetler və sıkıntılarla tazipleri, onlara dünyada tam zarardır, âhirette cəhənnəm və sakar və bizə, dünyada mükemmel sevap və zafer və âhirette inşâallah cənnət və âb-ı kevseri kazandırır.

§283

Demək, bu gizli planı Heyet-i Vekile və Başçı hissetmiştiler ki buralarda umum memurlar, hattâ Vali və Kaymakam və Zabıta mənimlə görüşmekten kaçır, ürküyordular. Mən də hayret ederdim. Lakin elimizde yalnız Nur bulunduğunu və siyaset topuzu bulunmadığını, zerre qədər aklı bulunanlar anladılar. Garibdir ki en ziyade lehime çalışması lâzım olan bazı vazifedarlar, aleyhimde istimal və istihdam edildi.

§284

Nurcular, çox ihtiyat və dikkat və temkinde bulunmaları lâzımdır. Çünki manevî fırtınalar var, bazı dessas münafıklar hər tarafa sokulur. İstibdad-ı mütləq dinsizcesine taraftarken, hürriyet fırkasına girer tâ onları bozsun və esrarlarını bilsin, ifna etsin.

§285

Hem Salahaddin’in, Asâ-yı Musa’yı Amerikalıya vermesi münasibətilə deriz:

§286

“Misyonerler və Hristiyan ruhanîleri hem Nurcular, çox dikkat etmeleri elzemdir. Çünki herhalde şimal cereyanı; İslâm və İsevî dininin hücumuna qarşı özünü müdafaa etmək fikriyle, İslâm və misyonerlerin ittifaklarını bozmaya çalışacaq. Tabaka-i avama müsaadekâr və vücub-u zekât və hurmet-i riba ilə burjuvaları avamın yardımına davet etmesi və zulümden çekmesi cihetinde Müslümanları aldatıp onlara bir imtiyaz verib bir kısmını öz tarafına çekebilir.” Hər ne ise… Bu defa sizin hatırınız üçün kaidemi bozdum, dünyaya baktım.

§287

Said Nursî

§288

* * *

§289

Bu sıkıntılı zamanda nəfsim sabırsızlıkla məni taciz ederken bu fıkra, onu tam susturdu; şükrettirdi. Sizə də faydası olur deyə leffen takdim edilen bu fıkra, başımın yanında asılı durur:

§290

1- Ey nəfsim! Yetmiş üç sene, yüzde doksan adamdan ziyade zevklerden hisseni almışsın. Daha hakkın kalmadı.

§291

2- Sən, âni və fâni zevklerin bekasını arırsan; onun üçün onun zevaliyle ağlamaya başlırsan. Kör hissiyatınla bu yanlışının tam tokadını yersin. Bir dakika gülmeye bedel, on saat ağlırsan.

§292

3- Sənin başına gelen zulümler və musibetlerin altında kaderin adaleti var. İnsanlar, sənin yapmadığın bir işle sənə zulmedirlər. Lakin qədər sənin gizli hatalarına binaen, o musibet eliyle səni hem terbiye hem hatana keffaret edir.

§293

4- Hem yüzer tecrübenle, ey sabırsız nəfsim! Kat’î kanaatin gelmiş ki zâhirî musibetler altında və neticesinde, inayet-i İlahiye’nin çox tatlı neticeleri var. عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ çox kat’î bir həqiqəti ders verir. O dersi daima hatıra getir. Hem feleğin çarkını çeviren kanun-u İlahî, sənin hatırın üçün –o çox geniş kanun-u qədərî– değiştirilmez.

§294

5- مَن۟ اٰمَنَ بِال۟قَدَرِ اَمِنَ مِنَ ال۟كَدَرِ kudsî düsturunu özünə rehber et! Hevesli, akılsız çocuklar kimi muvakkat, ehemmiyetsiz lezzetlerin peşinde koşma! Düşün ki fâni zevkler, sənə manevî elemler, teessüfler bırakır. Sıkıntılar, elemler isə bilakis manevî lezzetler və uhrevî sevaplar verir. Sən divane olmazsan muvakkat ləzzəti yalnız şükür üçün arayabilirsin. Zaten lezzetler şükür üçün verilmiş.

§295

Said Nursî

§296

* * *

§297

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§298

Aziz, muhterem qardaşım!

§299

Evvela, zatınızın bir risale qədər câmi’ və uzun və müdakkikane, hararetli mektubunuzu kemal-i merakla okudum. Peşin olaraq sizə bunu beyan edirəm ki: Risale-i Nur’un üstadı və Risale-i Nur’a Celcelutiye Kasidesi’nde rumuzlu işaratıyla çoxlu alâkadarlık gösteren və mənim həqiqətlər-i imaniyede hususi üstadım İmam-ı Ali’dir (ra). Və قُل۟ لَٓا اَس۟ئَلُكُم۟ عَلَي۟هِ اَج۟رًا اِلَّا ال۟مَوَدَّةَ فِى ال۟قُر۟بٰى âyetinin nassıyla Âl-i Beyt’in muhabbeti, Risale-i Nur’da və mesleğimizde bir esastır. Və Vehhabîlik damarı, heç bir cihetle Nur’un həqiqi şakirdlerinde olmamaq lâzım gəlir. Lakin madam ki bu zamanda zındıka və ehl-i dalalet ihtilaftan istifadə edib ehl-i imanı şaşırtıp və şeairi bozarak, Kur’an və iman aleyhinde qüvvətli cereyanları var. Əlbəttə bu müthiş düşmana qarşı cüz’î teferruata dair medar-ı ihtilaf münakaşaların kapısını açmamak gerektir.

§300

Hem ölmüş insanları zemmetmeye heç lüzum yox. Onlar dâr-ı âhirete, mahall-i cezaya gitmişler. Lüzumsuz, zərərli, onların kusurlarını beyan etmək, emrolunan muhabbet-i Âl-i Beyt’in muktezası deyildir və lâzım da deyildir deyə Ehl-i Sünnet və’l-Cemaat, sahabeler zamanındaki fitnelerden bahis açmayı men’etmişler. Çünki Vak’a-i Cemel’de Aşere-i Mübeşşere’den Zübeyr (ra) və Talha (ra) və Âişe-i Sıddıka (r.anha) bulunmasıyla Ehl-i Sünnet və’l-Cemaat o harbi içtihad neticesi deyip Hazret-i Ali (ra) haklı, o biri taraf haksız lakin içtihad neticesi olduğu cihetle affedilir, deyərlər.

§301

Hem Vehhabîlik damarı hem müfrit Râfızîlerin mezhepleri, İslâmiyet’e zərər vermesin deyə Sıffîn Harbi’ndeki bâğîlerden də bahis açmayı zərərli görürlər. Haccac-ı Zalim, Yezid və Velid kimi heriflere ilm-i kelâmın en böyük allâmesi olan Sa’deddin-i Taftazanî “Yezid’e lanet caizdir.” demiş lakin “Lanet vâcibdir.” dememiş. “Hayırdır və sevabı vardır.” dememiş. Çünki hem Kur’an’ı hem Peygamberi hem bütün sahabelerin kudsî sohbetlerini inkâr eden hədsizdir. Indi onlardan meydanda gezenler çoktur. Şer’an bir adam, heç mel’unları hatıra getirmeyip lanet etmese heç bir zərəri yox. Çünki zem və lanet isə medih və muhabbet kimi deyil, onlar amel-i salihte dâhil ola bilməz. Əgər zərəri varsa daha fena.

§302

İşte indi gizli münafıklar, Vehhabîlik damarıyla, en ziyade İslâmiyet’i və həqiqət-i Kur’aniyeyi muhafazaya memur və mükellef olan bir kısım hocaları elde edib ehl-i həqiqəti Alevîlikle itham etmekle birbiri aleyhinde istimal edərək dehşetli bir darbeyi, İslâmiyet’e vurmaya çalışanlar meydanda gezirlər. Sən də bir parçasını mektubunda yazırsan. Hattâ sən də bilirsən; mənim və Risale-i Nur’un aleyhinde istimal edilen en təsirli vasıtayı, hocalardan bulmuşlar.

§303

Indi Haremeyn-i Şerifeyn’e hükmeden Vehhabîler və meşhur, dehşetli dâhîlerden İbn-i Teymiye və İbnü’l-Kayyimi’l-Cevzî’nin çox acib və cazibedar eserleri İstanbul’da çoktan beri hocaların eline geçmesiyle, hususan evliyalar aleyhinde və bir derece bid’alara müsaadekâr meşreplerini özlərinə perde etmək isteyen, bid’alara bulaşmış bir kısım hocalar, sizin muhabbet-i Âl-i Beyt’ten gelen və indi izharı lâzım olmayan içtihadınızı vesile edərək hem sənə hem Nur şakirdlerine darbe vurabilirler.

§304

Madam ki zemmetmemek və tekfir etmemekte bir emr-i şer’î yox lakin zemde və tekfirde hükm-ü şer’î var. Zem və tekfir, əgər haksız olsa böyük zərəri var; əgər haklı isə heç xeyr və sevap yox. Çünki tekfire və zemme müstahak hadsizdirler. Lakin zemmetmemek, tekfir etmemekte heç bir hükm-ü şer’î yox, heç zərəri da yox.

§305

İşte bu həqiqət içindir ki ehl-i həqiqət, başta Eimme-i Erbaa və Ehl-i Beyt’in Eimme-i İsna Aşer olaraq Ehl-i Sünnet’in, mezkûr həqiqətə müstenid olan kanun-u kudsiyeyi özlərinə rehber edib İslâmlar içinde o eski zaman fitnelerinden medar-ı bahis və münakaşa etmeyi caiz görmemişler; menfaatsiz, zərəri var demişler.

§306

Hem o harplerde, çox ehemmiyetli sahabeler, nasılsa iki tarafta da bulunmuşlar. O fitneleri bahsetmekte o həqiqi sahabelere, Talha (ra), Zübeyr (ra) kimi Aşere-i Mübeşşere’ye də tarafgirane bir inkâr, bir itiraz kalbe gəlir. Hata varsa da tövbe ihtimali kuvvetlidir. O eski zamana gedib lüzumsuz, zərərli, şeriat emretmeden o ahvalleri tetkik etmekten isə indi bu zamanda bilfiil İslâmiyet’e dehşetli darbeleri vuran və minlərlə lanete, nefrete müstahak olanlara ehemmiyet vermemek kimi bir halet, mü’min və müdakkik bir zatın vazife-i kudsiyesine muvafık gelemez.

§307

Hattâ Səbri ilə küçücük münakaşanız hem Risale-i Nur’a, həqiqətlər-i imaniyenin intişarına ehemmiyetli bir zərər verdiğini səndən saklamam. Eyni vakitte burada hissettim, müteessir və müteellim oldum. Sonra sənin kimi ehl-i tahkik bir âlimin Risale-i Nur’a oraca ehemmiyetli bir hizmete vesile olacaq Sabri’nin oraya gelmesi, ikinizden böyük bir hizmet-i Nuriye beklerken, bilakis üç cihetle Nur’a zərər geldiğini hissettim və gördüm. Əcəba nədən bu zərər olmuş, deyə düşünürken, iki üç gün sonra haber aldım ki Səbri manasız və lüzumsuz səninlə münakaşa etmiş; sən də hiddete gelmişsin. Eyvah dedim “Yâ Rab! Erzurum’dan imdadıma yetişen bu iki zatın münakaşasını musalahaya tebdil et.” deyə dua ettim.

§308

Risale-i Nur’un İhlas Lem’alarında denildiyi kimi; indi ehl-i iman, deyil Müslüman kardeşleriyle bəlkə Hristiyanın dindar ruhanîleriyle ittifak etmək və medar-ı ihtilaf meseleleri nazara almamak, nizâ etməmək gerektir. Çünki küfr-ü mutlak hücum edir. Sənin hamiyet-i diniyen və tecrübe-i ilmiyen və Nurlara qarşı alâkan sebebiyle səndən rica edirəm ki Səbri ilə geçen macerayı unutmaya çalış və onu da affet və helâl et. Çünki o, öz kafasıyla konuşmamış; eskiden beri hocalardan işittiği şeyleri, lüzumsuz münakaşa ilə söylemiş. Bilirsən ki böyük bir hasene və iyilik, çox günahlara keffaret olur. Bəli o hemşehrimiz Səbri, hakikaten Nur’a və Nur vasıtasıyla imana elə bir hizmet eylemiş ki min hatasını affettirir. Sizin âlîcenablığınızdan, o Nur hizmetleri hatırı üçün dost bir hemşəhəri və Nur hizmetinde bir arkadaş nazarıyla bakmalısınız.

§309

Sahabelerin bir kısmı, o harplerde adalet-i izafiye və nisbiye və ruhsat-ı şer’iyeyi düşünüb tabi olaraq, Hazret-i Ali’nin (ra) takip ettiği adalet-i həqiqiye və azîmet-i şer’iye ilə birlikdə zâhidane, ehtiyacsızyane, muktesidane mesleğini terk edib muhalif tarafa bu içtihad neticesinde girdiklerini, hattâ İmam-ı Ali’nin (ra) kardeşi Ukayl və “Habrü’l-Ümme” unvanını alan Abdullah İbn-i Abbas də bir vaxt muhalif tarafında bulunduklarından həqiqi Ehl-i Sünnet və’l-Cemaat مِن۟ مَحَاسِنِ الشَّرٖيعَةِ سَدُّ اَب۟وَابِ ال۟فِتَنِ bir düstur-u esasiye-i şer’iyeye binaen طَهَّرَ اللّٰهُ اَي۟دِيَنَا فَل۟نُطَهِّرُ اَل۟سِنَتَنَا deyərək o fitnelerin kapısını açmayı və bahsetmeyi caiz görmürlər. Çünki itiraza müstahak bir neçə tane varsa tarafgirlik damarıyla böyük sahabelere hattâ muhalif tarafında bulunan Âl-i Beyt’in bir kısmına və Talha (ra) və Zübeyr (ra) kimi Aşere-i Mübeşşere’den böyük zatlara itiraza başlar, zem və adâvet meyli uyanır deyə Ehl-i Sünnet o kapıyı kapamak taraftarıdır.

§310

Hattâ Ehl-i Sünnet’in və ilm-i kelâmın azîm imamlarından meşhur Sa’deddin-i Taftazanî, Yezid və Velid hakkında tel’in ü tadliline cevaz vermesine mukabil, Seyyid-i Şerif-i Cürcanî kimi Ehl-i Sünnet və’l-Cemaatin allâmeleri demişler: “Gerçi Yezid və Velid, zalim və gaddar və fâcirdirler lakin sekeratta imansız gittikleri gaybîdir. Və kat’î bir derecede bilinmediyi üçün şahısların hakkında nass-ı kat’î və delil-i kat’î bulunmadığı vaxt, imanla gitmesi ihtimali və tövbe etmək ihtimaliyle, elə hususi şahsa lanet edilmez. Bəlkə لَع۟نَةُ اللّٰهِ عَلَى الظَّالِمٖينَ وَ ال۟مُنَافِقٖينَ kimi umumî bir unvan ilə lanet caiz ola bilər. Yoxsa zərərli, lüzumsuzdur.” deyə Sa’deddin-i Taftazanî’ye mukabele etmişler. Sənin müdakkikane və âlimane mektubuna qarşı uzun cavab yazmadığımın səbəbi hem ehemmiyetli hastalığım və ehemmiyetli meşgalelerim içinde acele bu qədər yazabildim.

§311

Kardeşiniz

§312

Said Nursî

§313

* * *

§314

Dâhiliye Vekiliyle Hasbihalden Bir Parçadır

§315

…

§316

Heç bir tarihte və zemin yüzünde emsali vuku bulmayan bir zulme və on vecihle kanunsuz bir gadre və tazyike hedef olmuşum. Belə ki:

§317

Hem şiddetli suikast eseri olaraq zehirlenmeden hasta hem gayet zayıf, yetmiş bir yaşında ihtiyar hem kimsesiz, acınacaq bir gurbette hem palto və fanila və pabucunu satmakla maişetini temin eden fakirü’l-hal hem iyirmi beş sene münzevi olmasından, binden ancaq tam sadık bir adam ilə görüşebilen bir merdüm-giriz, mütevahhiş hem iyirmi sene hayatını və eserlerini üç mahkeme və Ankara ehl-i vukufu inceden inceye tetkikten sonra bi’l-ittifak beraetine və eserleri vatana, millete zərərsiz olaraq menfaatli olmasına qərar verilmiş bir masum hem Eski Harb-i Umumî’de ehemmiyetli hizmet etmiş bir evlad-ı vatan hem indi bu milleti, bu vatanı, anarşilikten və ecnebi ifsadlarından kurtarmak üçün meydandaki təsirli âsârıyla bütün qüvvəti ilə çalışan bir hamiyet-perver və mahkemede yetmiş şahitle ispat edildiyi kimi iyirmi beş senede bir gazeteyi okumayan, merak etmeyen və yeddi sene Harb-i Umumî’ye bakmayan, sormayan, bilmeyen və eserlerinde qüvvətli delillerle siyasetten bütün bütün alâkasını kestiğini ispat eden və dünyanıza karışmadığını adliyeleriniz resmen itiraf ettiği bir zərərsiz adam hem âhiretine və ihlasına zərər gelmemek üçün şiddetle teveccüh-ü âmmeden kaçan və kardeşlerinin onun hakkındaki hüsn-ü zanlarından və medihlerinden çekinen, beğenmeyen bu biçarə Said’e; başta Dâhiliye Vekili olan sən, Afyon Valisini və Emirdağ Zabıtasını musallat edib hər gün bir ay haps-i münferid azabını çektirmek və tecrid-i mutlak içinde təkbaşına bir haps-i münferidde durmaya mecbur etmeye, hangi maslahatınız iktiza edər? Hangi kanun bu dehşetli gadre müsaade edər deyə hukuk-u umumiyeyi muhafaza eden adliyenin yüksək dairesi vasıtasıyla dâhiliye vekiline beyan edirəm.

§318

Zulmen bütün hukuk-u medeniyeden və insaniyeden və yaşamak hakkından mahrum edilen

§319

Said Nursî

§320

* * *

§321

Eski Dâhiliye Vekili, Indi Parti Kâtib-i Umumîsi Hilmi Bey!

§322

Evvela: Iyirmi sene zarfında bir tək istida, dâhiliye vekili iken sənə yazdım. Lakin iyirmi senelik kaidemi bozmadım. Hem eski dâhiliye vekili hem indi kâtib-i umumî sıfatlarıyla səninlə konuşacağam. Iyirmi sene hükûmetle konuşmayan, tək bir defa hükûmet hesabına hükûmetin böyük bir rüknü ilə konuşan adam, on saat qədər söylese azdır. Onun üçün siz mənimlə konuşmayı bir iki saat müsaade ediniz.

§323

Sâniyen: Indi partinin kâtib-i umumîsi itibarıyla sizə bir həqiqəti beyan etmeye özümü mecbur bilirəm. Həqiqət də şudur:

§324

Sənin kâtib-i umumî olduğun Halk Fırkasının, millet qarşısında gayet ehemmiyetli bir vazifesi var. O da şudur:

§325

Min seneden beri âlem-i İslâmiyet’i kahramanlığı ilə memnun eden və vahdet-i İslâmiyeyi muhafaza eden və âlem-i beşeriyetin küfr-ü mutlaktan və dalaletten şanlı bir surette kurtulmasına böyük bir vesile olan Türk milleti və Türkleşmiş onların din kardeşleri; əgər indi, eski zaman kimi kahramancasına Kur’an’a və həqiqətlər-i imana sahib çıkmazsanız və doğrudan doğruya həqiqətlər-i Kur’aniye və imaniyeyi tervice çalışmazsanız, sizə kat’iyen haber verirəm və kat’î hüccetlerle ispat ederim ki âlem-i İslâm’ın muhabbet və uhuvveti yerine, dehşetli bir nefret və kahraman kardeşi və kumandanı olan Türk milletine bir adâvet və indi âlem-i İslâm’ı mahva çalışan küfr-ü mutlak altındaki anarşiliğe mağlup olub âlem-i İslâm’ın kalesi və şanlı ordusu olan bu Türk milletinin parça parça olmasına və şark-ı şimalîden çıkan dehşetli ejderhanın istila etmesine sebebiyet vereceksiniz.

§326

Bəli, hariçte iki dehşetli cereyana qarşı bu kahraman millet, Kur’an qüvvəti ilə dayanabilir. Yoxsa küfr-ü mutlakı, istibdad-ı mutlakı, sefahet-i mutlakı və ehl-i namusun servetini serserilere ibahe etmesini âlet edərək dehşetli bir kuvvetle gelen bir cereyanı durduracaq ancaq İslâmiyet hakikatiyle mezcolmuş, ittihat etmiş və bütün mazideki şerefini İslâmiyet’te bulmuş olan bu milletteki din qüvvəti və iman bütünlüğüdür. Bəli, bu milletin hamiyet-perverleri, milliyet-perverleri, hər şeyden evvel bu mümtezic, müttehid milliyetin can damarı hükmünde olan həqiqətlər-i Kur’aniyeyi terbiye-i medeniye yerine ikame etmək və düstur-u hərəkət yapmakla o cereyanı durdurur inşâallah.

§327

İkinci cereyan: Əgər siz hamiyet-perver, milliyet-perver adamlar kimi indiyə qədər cereyan eden və medeniyet hesabına mukaddesatı çiğneyen usûlleri muhafazaya çalışıp üç dörd şahsın inkılab namındaki yaptıkları icraatı esas tutarak mevcud haseneleri və inkılab iyiliklerini onlara verib və mevcud dehşetli kusurlar millete verilse o vaxt üç dörd adamın üç dörd seyyiesi üç dörd milyon seyyie olub bu kahraman və dindar milleti və İslâm ordusu olan Türk milletinin geçmiş asırlardaki milyarlar şerefli merhum ordularına və milyonlarla şehitlerine və milletine böyük bir muhalefet və ervahına bir manevî azap və şerefsizlik olmakla birlikdə; o üç dörd inkılabcı adamın çox az hisseleri bulunan və millet və ordunun qüvvət və himmetiyle vücud bulan haseneleri o üç dörd adama verilse o üç dörd milyon iyilikler, üç dörd haseneye inhisar edib küçülür, hiçe iner; daha dehşetli kusurlara keffaret ola bilməz.

§328

Sâlisen: Sizə qarşı əlbəttə çox cihetlerde dâhilî və haricî muarızlar var. Əgər bu muarızlarınız həqiqətlər-i imaniye adına çıksaydı birden sizi mağlup ederdi. Çünki bu milletin yüzde doksanı, min seneden beri an’ane-i İslâmiye ilə ruh və qəlb ilə bağlanmış. Zâhiren muhalif-i fıtratındaki emre, itaat cihetiyle serfürû etse də kalben bağlanmaz.

§329

Hem bir Müslüman, başqa milletler kimi deyil. Əgər dinini bıraksa anarşist olur, heç bir kayıt altında kalamaz; istibdad-ı mutlaktan, rüşvet-i mutlakadan başqa heç bir terbiye və tedbirle idare edilmez. Bu həqiqətin çox hüccetleri, çox misalleri var. Qısa kesip sizin zekâvetinize havale edirəm.

§330

Bu asrın Kur’an’a şiddet-i ehtiyacını hissetmekte İsveç, Norveç, Finlandiya’dan geri kalmamak sizə elzemdir. Bəlkə onlara və onlar gibilere rehber olmaq vazifenizdir. Siz, indiyə qədər gelen inkılab kusurlarını üç dörd adamlara verib indiyə qədər umumî harp və sair inkılabların icbarıyla yapılan tahribatları –hususan an’ane-i diniye hakkında– tamire çalışsanız hem sizə istikbalde çox böyük bir şeref və âhirette böyük kusuratlarınıza keffaret olub hem vatan və millet hakkında menfaatli hizmet edərək milliyet-perver, hamiyet-perver adına müstahak olursunuz.

§331

Râbian: Madam ki ölüm öldürülmür və kabir kapısı kapanmır. Və madam ki siz də hər kəs kimi kabre koşuyorsunuz. Və madam ki o kat’î ölüm, ehl-i dalalet üçün idam-ı ebedîdir, yüz min cemiyetçilik və dünya-perestlik və siyasetçilik onu tebdil edə bilməz. Və madam ki Kur’an, o idam-ı ebedîyi ehl-i iman üçün terhis tezkeresine çevirdiğini güneş kimi ispat eden Risale-i Nur elinize geçmiş. Və iyirmi seneden beri heç bir feylesof, heç bir dinsiz ona qarşı çıkamır, bilakis dikkat eden feylesofları imana getirir. Və bu on iki sene zarfında dörd böyük mahkemeniz və feylesof və ulemadan mürekkeb ehl-i vukufunuz, Risale-i Nur’u tahsin və tasdik və takdir edib iman hakkındaki hüccetlerine itiraz edememişler. Və bu millet və vatana heç bir zərəri olmamakla birlikdə, hücum eden dehşetli cereyanlara qarşı sedd-i Zülkarneyn kimi bir sedd-i Kur’anî olduğuna, Türk milletinden hususan mektep görmüş gençlerden yüz min şahit gösterebilirim.

§332

Əlbəttə mənim sizə qarşı bu fikrimi tam nazara almaq, ehemmiyetli bir vazifenizdir. Siz dünyevî çox diplomatları hər zaman dinliyorsunuz; bir parça da âhiret hesabına konuşan, mənim kimi kabir kapısında, vatandaşların haline ağlayan bir bîçareyi dinlemek lâzımdır.

§333

Bu istida, iyirmi seneden beri heç müracaat etmediyim halde, bir hiddet zamanında bir defa olaraq məni tazip eden Dâhiliye Vekili Hilmi’ye hitaben yazılmış, beray-ı malûmat Afyon Emniyet Müdürüne gönderilmiş. Manasız, lüzumsuz dörd beş defa mənə sıkıntı verdiler. “Senin yazın belə deyil, kim sənə belə yazmış?” deyə resmen məni karakola çağırdılar. Mən də dedim: Böylelere müracaat edilmez, iyirmi sene sükûtum haklı imiş.

§334

Ey Emirdağ hükûmeti və zabıtası! Bu hasbihali bir sene evvel yazmışdım. Lakin vermedim, sakladım. Indi beş cihetle kanunsuz, məni hususi ikametgâhımda bir hizmetçiden men’ və müdahale etmeleri kimi dünyada emsalsiz bir tarzda məni istibdad-ı mutlak altına alırlar. Kanun adına kanunsuzluk edenleri, insafa gəlmək fikriyle izhar edirəm.

§335

* * *

§336

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§337

Aziz, sıddık qardaşım, bu fâni dünyada hamiyetli və ciddi bir arkadaşım!

§338

Evvela: Bütün dostlarım və hemşehrilerimden en ziyade zatınız və bazı Erzurumlu zatların, mənim bu işkenceli mazlumiyet haletimde şefkatkârane ciddi alâkadarlığınıza və imdadıma fikren koşmanıza cidden çox minnettarım və âhir ömrüme qədər unutmayacağam. Sizə min mâşâallah və bârekellah derim.

§339

Sâniyen: Mesleğime və Risale-i Nur’dan aldığım dersime bütün bütün muhalif olaraq və on seneden beri fâni dünyanın geçici, ehemmiyetsiz hâdiselerine bakmamak olan bir düstur-u hayatıma da münafî olaraq, sırf sənin hatırın və merak ettiğin və bu defaki uzun məktubun üçün vaziyetime və zalimlerin işkencelerine ait bir neçə maddeyi beyan edəcəyəm.

§340

Birincisi: Otuz sene evvel Dârülhikmette aza iken bir gün arkadaşımızdan və Dârülhikmet azasından Seyyid Sa’deddin Paşa dedi ki:

§341

Kat’î bir vasıta ilə haber aldım; kökü ecnebide və özü burada bulunan bir zındıka komitesi, sənin bir eserini okumuş. Demişler ki: “Bu eser sahibi dünyada kalsa biz mesleğimizi yani zındıkayı (dinsizliği) bu millete qəbul ettiremeyeceğiz. Bunun vücudunu kaldırmalıyız.” deyə sənin idamına hükmetmişler. Özünü muhafaza et.

§342

Mən də “Tevekkeltü alallah, ecel birdir, tagayyür etməz.” dedim.

§343

İşte bu komite, otuz sene bəlkə qırx seneden beri hem tevessü etti hem mənimlə mücadelede hər bir desiseyi istimal etti. İki defa imha üçün hapse və on bir defa da məni zehirlemeye çalışmışlar. En son dehşetli planları, sâbık dâhiliye vekilini və Afyon’un sâbık valisini və Emirdağı’nın sâbık kaymakam vekilini aleyhime sevk etmeleriyle, resmî hükûmetin nüfuzunu bütün şiddetiyle aleyhimde istimal etmeleridir.

§344

Mənim kimi zayıf, ihtiyar, merdüm-giriz, fakir, garib, hizmete çox möhtac bir bîçareye o üç resmî memurlar, aleyhimde elə bir propaganda yapmış və herkesteki korku o dereceye varmış ki bir memur mənə selâm etse haber aldıkları vaxt değiştirdikleri üçün casusluktan başqa heç bir memur mənə uğramadığını və komşularımın da bazıları korkularından heç selâm etmediklerini gördüyüm halde; inayət və hıfz-ı İlahî mənə bir səbir və tahammül verdi. Emsalsiz bu işkence və bu tazyik, məni onlara dehalete mecbur etmedi.

§345

…

§346

Üçüncüsü: İki sene, iki mahkeme, ellerinde tetkik edilen bütün Risale-i Nur eczalarında kanunca bir vesile bulamayıp (Hâşiye ) bizi və Risale-i Nur’u beraet ettirdikten sonra zındıka komitesi, münafık bazı memurları vesile edərək, merkez-i hükûmette resmî bir plan çevirip bütün bütün hilaf-ı kanun olaraq bütün dostlarımdan və talebelerimden tecrit və sıhhat və hayatım noktasında en fena bir yerde, məni nefyetmek adı altında, haps-i münferid və tecrid-i mutlak manasında məni Emirdağı’na gönderdiler. Indi tahakkuk etmiş ki iki maksatla bu muameleyi yapırlar:

§347

Biri: Eskiden beri ihaneti qəbul etmediğimden məni, o surette hiddete getirip bir mesele çıkararak mahvıma yol açmaktı. Bundan bir şey çıkaramadıkları üçün zehirlendirmek vasıtasıyla mahvıma çalıştılar. Lakin inayet-i İlahiye ilə Nur şakirdlerinin duaları tiryak kimi panzehir kimi və səbir və tahammülüm tam bir ilaç kimi o planı akîm bıraktı, o maddî və manevî zehirin tehlikesini geçirdi. Gerçi heç bir tarihte, heç bir hükûmette bu tarzda işkenceli zulümler, kanun adına, hükûmet adına yapılmadığı halde; damarlarıma dokunduracaq tarzda mütemadiyen tarassudlarla herkesi ürkütmekle məni hiddete getirirdi.

§348

Lakin birden kalbime ihtar edildi ki: Bu zalimlere hiddet deyil, acımalısın. Onların hər biri, çox az bir zaman sonra, sənə muvakkaten verdikleri azap yerinde min derece fazla bâki azaplara və maddî və manevî cehennemlere maruz kalacaklar. Sənin intikamın, min defa ziyade onlardan alınır. Və bir kısmı; aklı varsa dünyada da kaldıkça, geberinceye qədər vicdan azabı və idam-ı ebedî korkusuyla işkence çekecekler. Mən də onlara qarşı hiddeti terk ettim, onlara acıdım. Allah ıslah etsin dedim.

§349

Hem bu azap və işkenceler çox böyük sevap kazandırmakla birlikdə, Risale-i Nur şakirdleri yerine və onların bedeline mənimlə meşgul olub yalnız məni tazip etmeleri, Nurculara böyük bir fayda və selâmetlerine hizmet olması cihetinde də Cənabı-Haqq’a şükredirəm və müthiş sıkıntılarım içinde bir sevinç hissedirəm.

§350

Dördüncüsü: Sənin mektubunda mənim istirahatimi və əgər iktidarım olsa mənim Şam və Hicaz tarafına gitmeme dair sizin hükûmet-i hazıraya müracaat maddesi isə:

§351

Evvela: Biz, imanı kurtarmak və Kur’an’a hizmet üçün Mekke’de olsam da buraya gəlmək lâzımdı. Çünki en ziyade burada ihtiyaç var. Minlərlə ruhum olsa minlərlə hastalıklara müptela olsam və zahmetler çeksem, yenə bu milletin imanına və saadetine hizmet üçün burada kalmaya Kur’an’dan aldığım dersle qərar verdim və vermişiz.

§352

Sâniyen: Mənə qarşı hörmət yerine hakaret görmək noktasını mektubunuzda beyan ediyorsunuz. “Mısır’da, Amerika’da olsa idiniz tarihlerde hörmətlə yâd edilecektiniz.” deyə yazıyorsunuz.

§353

Aziz, dikkatli qardaşım!

§354

Biz, insanların hörmət və ihtiramından və şahsımıza ait hüsn-ü zan və ikram və tahsinlerinden mesleğimiz itibarıyla cidden kaçırıq. Hususan acib bir riyakârlık olan şöhret-perestlik və cazibedar bir hodfüruşluk olan tarihlere şaşaalı geçmek və insanlara iyi görünmek isə Nur’un bir esası və mesleği olan ihlasa zıttır və münafîdir. Onu arzulamak deyil, bilakis şahsımız itibarıyla ondan ürkürük.

§355

Yalnız Kur’an’ın feyzinden gelen və i’caz-ı manevîsinin lemaatı olan və hakikatlerinin tefsiri bulunan və tılsımlarını açan Risale-i Nur’un revacını və hər kəsin ona ehtiyacını hissetmesini və çox yüksək kıymetini hər kəs takdir etmesini və onun çox zâhir manevî keramatını və iman noktasında zındıkanın bütün dinsizliklerini mağlup ettiklerini və edeceklerini bildirmek, göstermek istirik və onu rahmet-i İlahiyeden beklirik.

§356

Şahsıma ait ehemmiyetsiz və cüz’î bir maddeyi hâşiye olaraq beyan edirəm:

§357

Madam ki Receb Bey və Kara Kâzım səninlə dost və zannımca Eski Said’le də münasebetleri var; onlardan iyilik istəmək deyil bəlkə mənə qarşı selefleri kimi manasız, lüzumsuz tazyik və zulme meydan vermesinler. Hakikaten buranın maddî və manevî havasıyla imtizaç edemirəm. Sıkıntılarım çox fazla. İkametgâhımı hem dışarıdan hem içeriden kilitlirəm. Hər cihetle yalnızım. Və bir cihette də komşusuz, sıkıntılı bir odada, hasta bir halde hayatımı geçirirəm. Bazen bir günü, Denizli’de bir ay hapisten fazla məni sıkmış. Bu iyirmi sene dehşetli zulüm ilə hürriyetime və serbestiyetime ilişmek artıq yeter. Zaten iki sene mahkemelerin tetkikatıyla və aleyhimdeki münafıkların planları akîm kalmasıyla kat’iyen tebeyyün etmiş ki şahsımda və Nurlarda bu vatan və millete zərər tevehhüm etmekle daha kimseyi kandıramazlar. Mən də hər kəs kimi hürriyetime sahib olsam, bəlkə tebdil-i hava üçün mutedil havası bulunan bu kazanın bazı köylerine gitmeme müsaadekâr bir iş’ar olsa münasib olur. Sizə və oradaki Nur dostlarıma çox selâm və dua edirik.

§358

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§359

Said Nursî

§360

* * *

§361

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§362

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§363

Maddî və manevî bir sual münasibətilə hatıra gelen bir cevaptır.

§364

Denilir ki: Nədən Nur şakirdlerinin qüvvətli hüsn-ü zanları və kat’î kanaatleri, sənin şahsın hakkında Nurlara daha ziyade şevklerine medar olan bir makamı və kemalâtı şahsına qəbul etmirsən? Yalnız Risale-i Nur’a verib özünü çox kusurlu bir hâdim gösterirsən?

§365

Cavab: Hədsiz həmd və şükür olsun ki Risale-i Nur’un elə qüvvətli və sarsılmaz istinad nöqtələrı və elə parlak və keskin hüccetleri var ki mənim şahsımda zannedilen meziyete, istidada ehtiyacı yoxdur. Başqa eserler kimi müellifin kabiliyetine baxıb makbuliyeti və qüvvəti ondan almır. İşte meydanda, iyirmi senedir kat’î hüccetlerine dayanıp şahsımın maddî və manevî düşmanlarını teslime mecbur edir.

§366

Əgər şahsiyetim ona ehemmiyetli bir nöqtə-i istinad olsaydı dinsiz düşmanlarım və insafsız muarızlarım kusurlu şahsımı çürütmekle, Nurlara böyük darbe vurabilirdiler. Halbuki o düşmanlar divaneliklerinden, yenə hər nevi desiselerle məni çürütmeye və hakkımda teveccüh-ü âmmeyi kırmaya çalıştıkları halde, Nurların fütuhatına və kıymetine zərər veremirlər. Yalnız bazı zayıf və yeni müştakları bulandırsa da vazgeçiremirlər.

§367

Bu həqiqət üçün hem bu zamanda enaniyet ziyade hükmetdiyi üçün haddimden çox ziyade olan hüsn-ü zanları özümə almıram. Və mən, qardaşlarım kimi öz nəfsimə hüsn-ü zan etmirəm. Hem kardeşlerimin bu biçarə kardeşlerine verdiyi makam-ı uhrevî; həqiqi, dinî makam isə Mektubat’ta İkinci Məktub’un âhirindeki kaideye göre “Şahsıma verdikleri manevî hədiyyə olan kemalâtı, əgər hâşâ mən özümü elə bilsem olmamasına delildir; özümü elə bilmesem onların o hədiyyəsini qəbul etməmək lâzım gəlir.” Hem özünü makam sahibi bilmək cihetinde enaniyet müdahale edə bilər.

§368

Bir şey daha kaldı ki dünya cihetinde həqiqətlər-i imaniyenin neşrindeki vazifedar, makam sahibi olsa daha iyi təsir edər denilebilir. Bunda da iki mani var:

§369

Biri: Faraza velayet olsa da bilerek, isteyerek makam etmək tarzında, velayetin mahiyetindeki ihlas və mahviyete münafîdir. Nübüvvetin vereseleri olan sahabeler kimi izhar və dava edemezler, onlara kıyas edilmez.

§370

İkinci mani: çoxlu cihetlerle çürütülebilir və fâni və cüz’î və muvakkat və kusurlu bir şahıs sahib olsa Nurlara və həqiqətlər-i imaniyenin fütuhatına zərər gəlir.

§371

Lakin bir nöqtə var ki mûcib-i şükrandır: Ehl-i siyasetteki düşmanlarım, mezkûr həqiqətləri bilmedikleri üçün şerefli, izzetli Eski Said’i düşünüb mütemadiyen Nurlar bedeline mənim şahsıma ihanet və tenkis etmekle meşgul olurlar. Bazı mutaassıp, enaniyetli hocaları da şahsımın aleyhine çevirirlər güya Nurları söndürmeye çalışırlar. Halbuki Nurları daha ziyade parlattırmaya vesile olurlar. Nurlar, âdi şahsımdan deyil, Kur’an güneşinin menbaından nurları alır.

§372

Said Nursî

§373

* * *

§374

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§375

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§376

Bu şaşaalı baharın çiçeklerini temaşa etmək üçün araba ilə bir iki saat gezirəm. Heç hayatımda görmediyim bir tarzda bütün çiçekli otlar, âdetin fevkinde bir tarzda büyümüş, çiçəklər açmış, tebessümkârane tesbihat edib hal dili ilə Sâni’-i Zülcelallerinin sanatını takdir və alkışlırlar kimi hakkalyakîn hissettiğimden; hayat-ı dünyeviyeye müştak hissiyatım və gafil və tahammülsüz nəfsim bu halden istifadə edərək, dünyadan nefret və hastalıklı və sıkıntılı hayattan usanmak və berzaha gitmeye və oradaki yüzde doksan dostlarını görmeye iştiyak cihetinde qərar veren kalbime və fânide bâki zevk arayan nəfsimə itiraz geldi.

§377

Birden hissiyata da damarlara da sirayet eden iman nuru o itiraza qarşı gösterdi ki: Madam ki torpaq bu qədər cemal və rəhmət və həyat və ziynetlere maddî cihetinde mazhar olmasından hədsiz bir rahmetin perdesidir və içine giren heç bir şey başıboş kalmır. Əlbəttə bütün bu zâhirî və maddî ziynetlerin və güzelliklerin və hüsün və cemal və rəhmət və hayatın manevî merkezlerinin və bir kısım tezgâhlarının faal bir nev’i, torpaq perdesinin altında və arkasındadır. Əlbəttə bu himayetli annemiz olan torpaq altına girmek və kucağına sığınmak və o həqiqi və daimî və manevî çiçəkləri seyretmek, daha ziyade sevilir və iştiyaka lâyıktır deyə o kör hissiyatın və dünya-perest nəfsin itirazını tamamıyla izale və def’etti. اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ عَلٰى نُورِ ال۟اٖيمَانِ مِن۟ كُلِّ وَج۟هٍ dünya-perest nəfsimə də dedirtti.

§378

Said Nursî

§379

* * *

§380

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§381

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§382

Evvela: Seksen sene ibadətli bir ömrü bahtiyarlara kazandıran ramazan-ı mübarekte inşâallah Nur’un şirket-i manevîsi o kazanca mazhar olacaq. Bayrama qədər elden geldiyi qədər Nurcular ihlas ilə birbirinin dualarına manevî âmin deməli ki biri o sekseni kazansa hər biri derecesine göre hissedar olur. En zayıf və en ağır yükü bulunan bu hasta kardeşinize əlbəttə manevî yardım edersiniz.

§383

Sâniyen: Nurların erkânlarından bir iki doktor, mənim hastalığımın şiddetiyle birlikdə o hâlis, sadık zatlara hastalık noktasında müracaat etmeyip və ilaçlarını da yemeyip çox ağır hastalıklar içinde onlarla meşveret etmeyerek və şiddet-i ehtiyacım və elemlerin içinde yanıma geldikleri vaxt, hastalığa dair bahis açmadığımdan endişeli bir merak onlara geldiğinden, sırlı bir həqiqəti izhara mecbur oldum. Bəlkə sizə də faydası var deyə yazıram. Onlara dedim ki:

§384

Hem gizli düşmanlarım hem nəfsim; şeytanın telkiniyle zayıf bir damarımı arırlar ki məni, onunla yakalayıp Nurlara tam ihlas ilə hizmetime zərər gelsin. En zayıf damar və dehşetli mani, hastalık damarıdır. Hastalığa ehemmiyet verildikçe hiss-i nefs-i cisim galebe edər; zarurettir, mecburiyet var deyər, ruh və qəlbi susturur; doktoru müstebit bir hâkim kimi yapar və tavsiyelerine və gösterdiyi ilaçlara itaate mecbur edir. Bu isə fedakârane, ihlasla hizmete zərər verir.

§385

Hem gizli düşmanlarım da bu zayıf damarımdan istifadeye çalışmışlar və çalışırlar. Necə ki korku və tama’ və şan və şeref cihetinde çalışırlar. (Çünki insanın en zayıf damarı olan korku cihetinde bir halt edemediler, idamlarına beş para vermediğimizi anladılar.)

§386

Sonra insanın bir zayıf damarı, derd-i maişet və tama’ cihetinde çox soruşturdular. Nihayetinde, o zayıf damardan bir şey çıkaramadılar. Sonra onlarca tahakkuk etti ki: Onların mukaddesatını feda ettikleri dünya malı, nazarımızda heç ehemmiyeti yox və çox vukuatlarla onlarca da tahakkuk etmiş. Hattâ bu on sene zarfında yüz defadan ziyade resmen “Ne ilə yaşır?” deyə mahallî hükûmetlerden sormuşlar.

§387

Sonra en zayıf bir damar-ı insaniye olan şan və şeref və rütbe noktasında mənə çox elîm bir tarzda o zayıf damarımı tutmak üçün emredilmiş ihanetler, tahkirler, damara dokunduracaq işkenceler yaptılar. Heç bir şeye muvaffak olamadılar. Və kat’iyen anladılar ki onların perestiş ettiği dünyanın şan və şerefini bir riyakârlık və zərərli bir hodfüruşluk bilirik, onların fevkalâde ehemmiyet verdikleri hubb-u câh və şan və şeref-i dünyeviyeye beş para ehemmiyet vermirik, bəlkə onları bu cihetle divane bilirik.

§388

Sonra bizim hizmetimiz itibarıyla bizdə zayıf damar sayılan lakin həqiqət noktasında hər kəsin makbulü və hər şahıs onu kazanmaya müştak olan manevî makam sahibi olmaq və velayet mertebelerinde terakki etmək və o nemət-i İlahiyeyi özündə bilmektir ki insanlara menfaatten başqa heç bir zərəri yox. Lakin belə benlik və enaniyet və menfaat-perestlik və nəfsini kurtarmak hissi galebe çaldığı bir zamanda, əlbəttə sırr-ı ihlasa və heç bir şeye âlet olmamaya bina edilen hizmet-i imaniye, şahsî makam-ı maneviyeyi aramamak iktiza edir; harekâtında onları istememek və düşünmemek lâzımdır ki həqiqi ihlasın sırrı bozulmasın.

§389

İşte bunun içindir ki hər kəsin aradığı keşif və keramatı və kemalât-ı ruhiyeyi Nur hizmetinin haricinde aramadığımı, zayıf damarlarımı tutmaya çalışanlar anladılar. Bu noktada də mağlup oldular.

§390

Umum kardeşlerimize birer birer selâm və geləcək Leyle-i Kadir hər bir Nurcu hakkında seksen üç sene ibadətle geçmiş bir ömür hükmüne geçmesini həqiqət-i Leyle-i Kadri şefaatçi edərək rahmet-i İlahiyeden niyaz edirik.

§391

Kardeşiniz

§392

Said Nursî

§393

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§394

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§395

Evvela: Leyle-i Kadirde kalbe gelen olduqca uzun və geniş bir həqiqətə çox qısaca bir işarə edeceğiz. Belə ki:

§396

Nev-i beşer bu son Harb-i Umumî’nin eşedd-i zulüm və istibdadı ilə və merhametsiz tahribatı ilə və bir düşmanın yüzünden yüzer masumu pərişan etmesiyle və mağlupların dehşetli meyusiyetleriyle və galiblerin dehşetli telaş və hâkimiyetlerini muhafaza və böyük tahribatlarını tamir edememelerinden gelen dehşetli vicdan azaplarıyla və dünya hayatının bütün bütün fâni və muvakkat olması və medeniyet fanteziyelerinin aldatıcı və uyutucu olması umuma görünmesiyle və fıtrat-ı beşeriyedeki yüksək istidadatın, mahiyet-i insaniyesinin umumî bir surette dehşetli yaralanmasıyla və ebed-perest hissiyat-ı bâkiye və fitri aşk-ı insaniyenin heyecan içinde uyanmasıyla və gaflet və dalaletin, en sərt, sağır olan tabiatın, Kur’an’ın elmas kılıncı altında parçalanmasıyla və gaflet və dalaletin en boğucu, aldatıcı en geniş perdesi olan siyasetin rûy-i zeminde olduqca çirkin, çox gaddarane həqiqi surəti görünmesiyle və əlbəttə heç bir şübhə yox ki:

§397

Şimal’de, Garp’ta, Amerika’da emareleri göründüyüne binaen nev-i beşerin maşuk-u mecazîsi olan hayat-ı dünyeviyesi, belə çirkin və geçici olmasından fıtrat-ı beşerin həqiqi sevdiyi və aradığı hayat-ı bâkiyeyi bütün qüvvəti ilə arayacaq. Və əlbəttə heç şübhə yox ki:

§398

Min üç yüz altmış senede, hər asırda üç yüz əlli milyon şakirdi bulunan və hər hükmüne və davasına milyonlar ehl-i həqiqət tasdik ilə imza basan və hər dakikada milyonlar hâfızların kalbinde kudsiyet ilə bulunup lisanlarıyla beşere ders veren və heç bir kitabda emsali bulunmayan bir tarzda, beşer üçün hayat-ı bâkiyeyi və saadet-i ebediyeyi müjde verib bütün beşerin yaralarını tedavi eden Bəyanı Möcüzə Quran’ın şiddetli, qüvvətli və tekrarlı minlərlə âyâtıyla, bəlkə sarîhan və işarəen on minlərlə defa dava edib, haber verib sarsılmaz kat’î deliller ilə şübhə getirmez hədsiz hüccetlerle hayat-ı bâkiyeyi kat’iyetle müjde və saadet-i ebediyeyi ders vermesi, əlbəttə nev-i beşer, bütün bütün aklını kaybetmezse və maddî və manevî bir kıyamet başlarında kopmazsa İsveç, Norveç, Finlandiya və İngiltere’nin Kur’an’ı kabule çalışan meşhur hatipleri və din-i hakkı arayan Amerika’nın çox ehemmiyetli dinî cemiyeti kimi rûy-i zeminin kıtaları və hükûmetleri Bəyanı Möcüzə Quran’ı arayacaklar və hakikatlerini anladıktan sonra bütün ruh u canlarıyla sarılacaklar. Çünki bu həqiqət noktasında kat’iyen Kur’an’ın misli yoxdur və ola bilməz və heç bir şey bu mu’cize-i ekberin yerini tutamaz.

§399

Sâniyen: Madam ki Risale-i Nur, o mu’cize-i kübranın elinde bir elmas kılınç hükmünde hizmetini göstermiş və en muannid düşmanları teslime mecbur etmiş. Hem qəlbi hem ruhu hattâ hissiyatı tam tenvir edəcək və ilaçlarını verəcək bir tarzda hazine-i Kur’aniyenin dellâllığını yapan və ondan başqa me’haz və mercii olmayan bir mu’cize-i maneviyesi bulunan Risale-i Nur o vazifeyi yapır. Və aleyhinde dehşetli propagandalar və gayet muannid zındıklara tam galebe çalmış. Və dalaletin en kalın və boğucu və geniş daire-i âfakında və fennin en geniş perdelerinde Asâ-yı Musa’daki Meyvə’nin Altıncı Mesele’si və Birinci və İkinci, Üçüncü və Səkkizinci Hüccetleriyle gayet parlak bir tarzda gafleti dağıtıp nur-u tevhidi göstermiş.

§400

Əlbəttə bizlərə lâzım və millete elzemdir ki indi resmen izin verilen din tedrisatı üçün hususi dershaneler açılmasına və izin verilmesine binaen, Nur şakirdleri mümkün olduğu qədər hər yerde küçücük bir dershane-i Nuriye açmak lâzımdır. Gerçi hər kəs öz özünə bir derece istifadə edər lakin hər kəs hər bir meselesini tam anlamaz. Hem iman hakikatlerinin izahı olduğu üçün hem ilim hem marifetullah hem ibadəttir.

§401

Eski medreselerde beş on seneye mukabil, inşâallah Nur medreseleri beş on haftada eyni neticeyi temin edəcək və iyirmi senedir edir.

§402

Və hem hükûmet və millet və vatan hem hayat-ı dünyeviyesine və siyasiyesine və uhreviyesine çoxlu faydası bulunan bu Kur’an lemaatlarına və dellâlı bulunan Risale-i Nur’a deyil ilişmek, tamamıyla terviç və neşrine çalışmaları elzemdir ki geçen dehşetli günahlara keffaret və geləcək müthiş belalara və anarşistliğe bir set olabilsin.

§403

Qardaşlarım! Merak etmeyiniz və Nur’un fevkalâde perde altındaki fütuhatına kanaat ediniz. Indiyə qədər heç bir eserin belə ağır şerait altında bu derece təsirli intişarını tarih göstermir. Hem tam serbestiyet verilmemesinin səbəbi və hikməti: Nurların fevkalâde kuvvetinden korkurlar. Bəlkə sarsıntı verəcək deyə tam takdir və qəbul etmək ilə birlikdə, şimdilik resmen intişarından telaş ettiklerini, Diyanet Reisi böyük reisle görüşmesinde haber alınmış. Eski kimi hücum yox, bəlkə musalaha istəyirlər. Lakin Nurlar lehinde qüvvətli cereyanlar, inşâallah o telaşı iştiyakla resmen neşrine çevirəcək. Hem çox enaniyetliler, eserlerini terviç etmək üçün Nurların meydana çıkmalarına kıskanmak damarıyla taraftar olmurlar.

§404

Sâlisen: Risale-i Nur, hacılarla hariç âlem-i İslâm’a yayılır, öz özünü lâyık əllərə yetiştirir. Və Şam’a el yazısıyla gönderdiyimiz Asâ-yı Musa və Zülfikar’ı, heyet-i ilmiye on beş gün tetkik etmiş, tam takdir etmelerine alâmet olaraq demişler: Biz bunu, mecmualar halinde kısım kısım tabedelim. Hem bunu birden tabetmeye çox para lâzım.

§405

Said Nursî

§406

* * *

§407

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§408

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§409

Evvela: Sizə hem acib hem elîm hem latîf bir macera-yı hayatımı və düşmanlarımın hem şenî hem min ihtimalden bir tək ihtimal ilə heç bir şeytan heç bir kimseyi kandıramadığı bir iftiralarını və Nur’a qarşı istimal ediləcək heç bir silahları kalmadığını beyan etmeye bir münasibət geldi. Belə ki:

§410

Tarih-i hayatımı bilenlere malûmdur: Əlli beş sene evvel mən iyirmi yaşlarında iken Bitlis’te merhum Vali Ömer Paşa hanesinde iki sene, onun ısrarıyla və ilme ziyade hürmetiyle kaldım. Onun altı adet kızları vardı. Üçü kiçik, üçü böyük. Mən, üç büyükleri, iki sene birlikdə bir hanede kaldığımız halde, birbirinden tefrik edib tanımıyordum. O derece dikkat etmiyordum ki bileyim. Hattâ bir âlim misafirim yanıma geldi, iki günde onları birbirinden fark etti, tanıdı. Hər kəs bendeki hale hayret edərək mənə sordular: “Neden bakmırsan?”

§411

Derdim: “İlmin izzetini muhafaza etmək, məni baktırmır.”

§412

Hem qırx sene evvel İstanbul’da Kâğıthane şenliğinin yevm-i mahsusunda, Köprü’den tâ Kâğıthane’ye qədər Haliç’in iki tarafında minlərlə açık saçık Rum və Ermeni və İstanbullu karı və kızlar dizildikleri sırada, mən və merhum Mebus Molla Seyyid Taha və Mebus Hacı İlyas ilə birlikdə bir kayığa bindik, o kadınların yanlarından geçiyorduk. Mənim heç haberim yoktu. Halbuki Molla Taha və Hacı İlyas məni tecrübeye qərar verdikleri və nöbetle məni tarassud ettiklerini bir saat seyahat sonunda itiraf edib dediler: “Senin bu haline hayret ettik, heç bakmadın.”

§413

Dedim: “Lüzumsuz, geçici, günahlı zevklerin âkıbeti elemler, teessüfler olmasından istemirəm.”

§414

Hem bütün tarih-i hayatımda hediyeleri qəbul etmək və minnet altına girip halkın sadaka və ihsanlarını almaktan çekindiğimi, mənim ilə arkadaşlık edenler bilirler. Nurların və hizmet-i imaniye və Kur’aniyenin şerefini və selâmetini himaye etmək üçün dünyanın maddî və içtimaî və siyasî bütün ezvakını və merakını terk etdiyim və idam kimi ehl-i garazın bütün tehditlerine beş para ehemmiyet vermediyim, iyirmi sene işkenceli esaretimdeki iki dehşetli hapislerimde və mahkemelerimde kat’î göründü.

§415

İşte yetmiş beş sene devam eden bu düstur-u hayatım varken, Risale-i Nur’un fevkalâde kıymetini kırmak fikriyle şeytanların hətta hatır və hayaline gelmeyen bir iftira, resmî makamı işgal eden bir adam yaptı. Və demiş: “Gecede tablalarla baklavalar, fahişe və namussuzlar yanına gidirlər.” Halbuki mənim kapım gecede, dışarıdan və içeriden kilitli, sabaha qədər bir bekçi o bedbahtın emriyle kapımı beklirdi. Hem buradaki komşular və bütün dostlar bilirler ki mən işâ namazından sonra tâ sabaha qədər heç kimseyi yanıma qəbul etmemişim.

§416

İşte belə bir iftiraya bir sefih, ahmak insan eşek olsa sonra şeytan olsa buna ihtimal verməz. O adam anladı, o kimi planlardan vazgeçti, buradan başqa yere cəhənnəm olub gitti. Onun resmiyet cihetiyle məni deyil bəlkə Nurcuları lekedar etmək üçün kurduğu planı ilə bu yeni hâdiseyi vesile edib şakirdlere leke sürmek istenildi. Lakin hıfz və himayet və inayet-i İlahiye, o planı da hârika bir tarzda akîm bıraktı.

§417

Bu beyanla mən nəfsimi tebrie etmirəm bəlkə “Kudsî hizmet-i imaniye, o nefsi bütün hevesatından vazgeçirmiş və o hizmetteki manevî zevk ona kâfi gəlir.” demək istəyirəm və Nurcuların ihtiyat və dikkate ihtiyaçlarını beyan edirəm.

§418

Sâniyen: Makine işinde tecrübeli və muktedir hususi kâtibi sizə gönderirəm. Özüm zahmetle yazdığımdan bundan sonra qısaca yazacağam, gücenmeyiniz.

§419

…

§420

Râbian: Bu dakikada Kastamonu Hüsrev’i Mehmed Feyzi’nin tebrik və Nur fütuhatının müjdelerini hâvi parlak, güzel mektubunu aldım və o qiymətli kardeşimiz başta olaraq Hilmi, Emin, Beşkardeşlere, Zehralar, Lütfiyeler, Ulviyeler kimi Nurcu hemşirelerimizin hem leyali-i aşerelerini hem bayramlarını ruh u canımızla təbrik edirik. Hem Hulusi’nin hem Feyzi’nin məktublarını leffen gönderirik.

§421

Said Nursî

§422

* * *

§423

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§424

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§425

Evvela: Umum Nurcuların mübarək bayramlarını və haccü’l-ekberde bulunan Nur şakirdleriyle və hacdaki Nur taraftarlarının bayramlarını tebrik içinde və çox zamandan beri esaret altında kalmış və istiklaliyetini kaybetmiş Hindistan, Arabistan kimi âlem-i İslâm’ın böyük memleketleri birer devlet-i İslâmiye şeklinde Hint’te yüz milyon bir devlet-i İslâmiye, Cava’da əlli milyondan ziyade bir devlet-i İslâmiye və Arabistan’da dörd beş hükûmet bir cemahir-i müttefika kimi Arap birliği ilə İslâm birliğini birleştirmesindeki âlem-i İslâm’ın bu böyük bayramının mukaddimesini tebrik ilə bu bayram bizə müjde verir.

§426

Sâniyen: İstanbul’da, Re’fet Bey’in və Mustafa Oruç’un yazdıklarına göre, çox zaman İslâm ordusunu idare eden və sonra dârülfünuna inkılab eden Harbiye Nezareti və Bab-ı Seraskerî, o muazzam binanın alnında اِنَّا فَتَح۟نَالَكَ فَت۟حًا مُبٖينًا ۝ وَ يَن۟صُرَكَ اللّٰهُ نَص۟رًا عَزٖيزًا hatt-ı Kur’an ilə o manidar Kur’an ayəsi yazılmışken, sonra da mermer taşlarla üzeri kapatılıp o nurları gizlemişlerdi. Indi yeniden hatt-ı Kur’aniyeye bir numune-i müsaade və Risale-i Nur’un takip ettiği maksadına bir vesile və Üniversite ileride bir Nur Medresesi olmasına bir işarə olduğu kimi Denizli Nurcularından Ahmedlerin meşhur âlim və akılca on doqquzuncu asrın en büyüğü və içtimaî feylesofların en ilerisi Bismark’ın eserinden aldıkları bir fıkrada, o yüksək Bismark eserinde dir ki:

§427

“Kur’an’ı hər cihetle tetkik ettim, hər kelimesinde böyük bir hikmət gördüm. Bunun misli və beşeriyeti idare edəcək heç bir eser yoxdur və gelemez.”

§428

Və Peygamber’e hitaben deyər:

§429

“Yâ Muhammed! Sənə muasır olamadığımdan çox müteessirim. Beşeriyet sənin kimi mümtaz bir qüdrəti bir defa görmüş, ba’dema göremeyəcəkdir. Binaenaleyh sənin huzurunda kemal-i hörmətlə eğilirim.”

§430

Bismark

§431

deyə imzasını atmış. Və o fıkrasında tahrif və nesholunan kütüb-ü münzeleyi ziyade tenkis ettiği üçün o cümleler yazılmamalı, mən də işarə ettim.

§432

O zat, on doqquzuncu asrın en akıllı və en böyük bir feylesofu və siyasetin və içtimaiyat-ı beşeriyenin en mühim bir şahsiyeti olması hem âlem-i İslâm istiklaliyetini bir derece elde etmesi və ecnebi hükûmetlerin həqiqətlər-i Kur’aniyeyi araması və Garp və Şimal-i Garbî’de Kur’an lehinde böyük cereyan bulunması hem Amerika’nın en yüksək və meşhur feylesofu olan Mister Karlayl də eynilə Bismark kimi demiş:

§433

“Başka kitablar, heç bir cihette Kur’an’a çata bilməz. Həqiqi söz odur, onu dinlemeliyiz.” deyə kat’î qərar vermesi və Nurların da hər tarafta fütuhatı və ileri gitmesi, böyük bir fâl-i hayırdır ki ecnebide çox Bismark və Mister Karlayllar çıkacaklar və emareleri də var deyə Nurculara bir bayram hədiyyəsi olaraq takdim edirik və Bismark’ın fıkrasını leffen gönderirik.

§434

* * *

§435

Sâniyen: Risale-i Nur’un bu qədər muarızlarına mukabil en böyük qüvvəti ihlas olduğundan və dünyanın heç bir şeyine âlet olmadığı kimi tarafgirlik hissiyatına bina edilen cereyanlara, hususan siyasete temas eden cereyanlarla alâkadar olmaz. Çünki tarafgirlik damarı ihlası kırar, həqiqəti değiştirir.

§436

Hattâ mənim otuz seneden beri siyaseti terk ettiğime səbəb, mübarək bir âlim takip ettiği cereyanın tarafgirlik damarı ilə salih və böyük bir âlimi onun fikrine muhalif olmasından tekfir derecesinde tahkir edib öz fikrine muvafık meşhur və mütecaviz bir münafığı gayet medh ü sena etti. Mən də bütün ruhumla ürktüm.

§437

Demək tarafgirlik hissine siyasetçilik karışsa belə acib hatalara sebebiyet verir deyə اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّي۟طَانِ وَ السِّيَاسَةِ dedim. O zamandan beri siyaseti terk ettim.

§438

O halimin neticesi olaraq, sizin kimi qardaşlarım bilirsiniz ki iyirmi beş seneden beri bir gazeteyi ne okudum ne dinledim və ne də merak ettim və on sene Harb-i Umumî’ye bakmadım, bilmedim və merak etmedim. Və iyirmi iki sene bu işkenceli esaretimde tarafgirliğe və siyasete temas etməmək üçün və Nur’daki ihlasa zərər gelmemek üçün müdafaatımdan başqa istirahatim üçün heç müracaat etmediğimi bilirsiniz.

§439

Hem bilirsiniz ki hapiste sizə yazdığım kimi mənim idamıma hükmeden adamlar, məni işkenceyle tazip edenler, Risale-i Nur ilə imanlarını kurtarsalar şahit olunuz ki mən onları helâl edirəm. Və tarafgirlik damarıyla ihlasa zərər gelmemek üçün bu iki üç senede dâhilden və hariçten gelen fırtınalı cereyanlara heç temas etmedik və kardeşlerimi də bir derece ikaz ettim.

§440

Bilirsiniz ki özüm sadaka və yardımları qəbul etmediyim kimi elə yardımlara da vesile olamadığımdan, öz elbisemi və lüzumlu eşyamı satıp o para ilə öz kitablarımı, yazan kardeşlerimden satın alıyordum. Tâ Risale-i Nur’un ihlasına dünya menfaatleri girmesin, bir zərər vermesin və başqa qardaşlar də ibret alıb heç bir şeye âlet edilmesin. Nur’un həqiqi şakirdlerine Nur kâfidir. Onlar da kanaat etsin, başqa şereflere və ya manevî, maddî menfaatlere gözünü dikmesin.

§441

Hem münakaşa, münazaa və mesail-i diniyede damarlara dokunacaq tarafgirane mübahase etməmək lâzımdır ki Nur aleyhinde garazkârlar çıkmasın. Hattâ bir hiss-i kable’l-vuku ilə Mustafa Oruç kardeşimizin Risale-i Nur’un mesleğine muhalif olaraq birisiyle mübahasesi eyni dakikada ona gayet hiddet və şiddetle bir gücenmek kalbe geldi. Hattâ o Nur’dan kazandığı çox ehemmiyetli makamından atmak arzusu oldu, kalben müteessir oldum. Bu mənim üçün bir Abdurrahman’dı, nədən belə şiddetli hiddet ettim. Sonra bu bayramda yanıma geldi, Cənabı-Haqq’a şükür ki çox ehemmiyetli bir ders dinledi və o böyük hatasını da anladı və mənim burada hiddetimin eyni dakikada hatasını itiraf etti. İnşâallah o, keffaret oldu, tam temiz olaraq kurtuldu.

§442

Dörd beş aydan beri bir zat, mənə buraya bir gazete gönderiyormuş; mən yeniden haber aldım ki mənə gönderiliyormuş. Buradaki dostlarım âdetimi bildikleri içindir ki deyil gazete, Nur’dan başqa heç bir kitabı, heç bir mecmuayı qəbul etmediyim kimi yeni yazıdan heç bir harf bilmediyim üçün korkmuşlar, mənə haber vermemişler və göstermemişler. Indi bir zat, bir məktub içinde bir sahifesi mənimlə konuşan bir gazetecinin lakin dost və hemşəhəri bir zatın mektubunu gösterdi. Dediler ki: “Çoktan beri sənin adına bir gazete gönderirdi, biz korktuk, sənə söylemedik.” Mən də dedim: “O zata mənim tarafımdan çox selâm ediniz. O dostun eski bildiyi Said değişmiş, dünya ilə alâkası kesilmiş. Hem hasta hem hususi məktubu kardeşime də yazamadığımdan o zat gücenmesin.”

§443

Oradaki umum dostlara, hususan Hâfız Emin və Hâfız Fahreddin kimi kardeşlerimize selâm və bayramlarını tekrar təbrik edirik.

§444

…

§445

Hədsiz şükür olsun ki Risale-i Nur’un Haremeyn-i Şerifeynce makbuliyetine bir alâmet şudur ki:

§446

Denizli kahramanı Hâfız Mustafa, İstanbul’dan aldığı Zülfikar və Asâ-yı Musa və Siracünnur’u –ki Hindistan ulemasına gönderilecekti– onları alıb yolda bazı hacılara okutup birlikdə Medine-i Münevvere’de Keşmirli gayet meşhur bir âlim və Türkçeyi də güzel bilen bir zata teslim etmiş. O zat da çox takdir edib kat’î teminat ilə Hindistan ulemasının merkezine göndereceğini və Medine-i Münevvere’ye mahsus olan mecmualar da yetiştiğini və sair yerlere də gönderilen mecmualar salamatlıqla yetiştiğini, Denizlili Hâfız Mustafa’ya arkadaş olub və yolda Nurları okuyarak giden hem genç hem Nurcu iki Afyonlu hacı və başqa hacılar, bu müjdeli haberi mənə getirdiler və hariçte Risale-i Nur’un ehemmiyetli revacını və makbuliyetini müjdelediler.

§447

Said Nursî

§448

* * *

§449

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§450

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§451

Siz heç merak etmeyiniz… Bu iyirmi sene, yüzer tecrübe ilə inayet-i İlahiye bizi himaye ettiği və dehşetli zulümlerden kurtardığı kimi bu yeni manasız və bütün bütün kanunsuz, dehşetli, gaddarane zulümden bizi kurtaracağına kat’î kanaat etməliyik. Əgər bir parça sıkıntı, zəhmət, zərər da görsek minlərlə derece o zahmetten ziyade rəhmət və ihsan-ı İlahiyeye və sevaba mazhar olmakla birlikdə çoxlu biçarə ehl-i imanın imanlarına başqa bir tarzda bir kudsî hizmet hükmüne geçtiğini rahmet-i İlahiyeden çox qüvvətli ümit edirik.

§452

Bu hâdisenin on vecihle kanunsuz olduğunu beyan edirəm:

§453

Birincisi: Üç mahkeme və üç ehl-i vukufun və Ankara’nın yeddi makamatının və adliyelerin elinde iki sene Risale-i Nur tetkikle nazardan geçtiği halde, ittifakla heç bir muhalif kalmadan hem umum risalelerin beraetine hem Said ilə birlikdə yetmiş beş arkadaşıyla birlikte beraet edildiyi və bir gün hətta ceza verilmediyi halde, yeniden evrak-ı muzırra kimi onlara el uzatmak, ne derece kanunsuzdur, zerre qədər insafı olan bilir.

§454

İkincisi: Dersiniz ki: Beraetten sonra üç buçuk sene Emirdağ’da münzevi, garib, kapısını hem dışarıdan kilit hem içeriden sürgü ilə kapayan və yüzde bir adamı zarurî bir iş olmazsa yanına qəbul etmeyen və iyirmi seneden beri devam eden telifini də buraxıb daha telif etmeyen bir adama dünya siyaseti üçün kapısının kilidini kırarak yanına gəlib Arabî evradından və başındaki bir iki levha-i imaniyeden başqa taharriciler bir şey bulamadıkları halde, bu eziyetin ne derece hilaf-ı kanun olduğunu, zerre qədər aklı bulunan anlar.

§455

Üçüncüsü: Mahkemece yetmiş şahidin tasdiki ilə yeddi sene İkinci Harb-i Umumî’yi bilmeyen və merak edib sormayan ki indi on senedir eyni o halde bulunan və iyirmi beş seneden beri heç bir gazeteyi okumayan və dinlemeyen və otuz seneden beri اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّي۟طَانِ وَ السِّيَاسَةِ deyip siyasetten bütün qüvvəti ilə kaçan və iyirmi iki sene işkenceli sıkıntılar çektiği halde ehl-i siyasetin nazar-ı dikkatini özünə celbetmemek və siyasete karışmamak üçün bir defa istirahati üçün hükûmete müracaat etmeyen bir adama, dehşetli bir siyasî kimi (siyasî entrikacısı kimi) onun menzilini və inzivagâhını basıp hasta halinde emsalsiz bir sıkıntı ruhuna vermək, heç bir kanuna muvafık gəlir mi? Zerre qədər vicdanı bulunan, bu hale acıyacaq.

§456

Dördüncüsü: Eskişəhər Mahkemesinde altı ay tetkikten sonra və səbəbi də cemiyetçilik və tarîkatçılık olduğu evham və bahanesiyle, böyük bir başçının ona şahsî garaz ilə onun aleyhinde bazı adliyecileri teşvik ettiği halde cemiyetçilik, tarîkatçılık və Risale-i Nur cihetinde beraet ettirip yalnız Risale-i Nur’un bir küçücük parçası olan Tesettür Risalesi’ni bahane edərək kanunla deyil də yalnız kanaat-i vicdaniye ilə yüz iyirmi şakird içinde beş on şakirde altı ay ceza verdiler ki tetkik zamanına qədər dörd ay mevkuf, bir buçuk ay da hapis kaldıkları və on sene sonra Denizli Mahkemesi yenə doqquz ay cemiyetçilik və tarîkatçılık kimi bir neçə bahane ilə bütün iyirmi senelik mektubat və telifatlarını inceden inceye tetkik ilə birlikdə; Ankara’nın Ağır Ceza Mahkemesine beş sandık kitabları gönderdikleri və iki sene o kitablar və məktublar, Ankara və Denizli Mahkemesindeki nazar-ı tetkikte kaldıkları halde, o mahkemeler ittifakla cemiyetçilik və tarîkatçılık vesair bahaneleri cihetinde beraet qərarı verib o kitab və məktubları eynilə sahiplerine iade və Said’i arkadaşlarıyla birlikdə beraet ettirdikleri halde “bir siyasî cemiyet” nazarıyla və “entrikacı bir siyasî adam” tarzında onu itham etmək və adliye memurlarını onun aleyhinde cemiyetçilik noktasında sevk etmək, ne qədər kanunsuz olduğunu insaniyeti sukut etmeyen bilir.

§457

Beşincisi: Bir adam ki həqiqi meslek və meşrep ittihaz ettiği iyirmi otuz senelik hayatında düstur qəbul ettiği bir halin zıddıyla onu itham etmək nevinden kanunsuz və keyfî bu taarruz hâdisesinin mahiyeti şudur ki:

§458

Mən, Risale-i Nur mesleğinin esası olan şəfqət itibarıyla, bir masuma zərər gelmemek üçün mənə zulmeden canilere deyil ilişmek hattâ beddua da edemirəm. Hattâ en şiddetli və garazla mənə zulmeden bazı fâsık bəlkə dinsiz zalimlere hiddet etdiyim halde; deyil maddî bəlkə beddua ilə də mukabeleden məni o şəfqət men’edir. Çünki o zalim gaddarın, ya peder və validesi kimi ihtiyar bîçarelere və ya evladı kimi masumlara maddî və manevî darbe gelmemek üçün o dörd beş masumun hatırına binaen o zalim gaddara ilişmirəm; bazen də helâl edirəm.

§459

İşte bu sırr-ı şəfqət içindir ki idare və asayişe kat’iyen ilişmediyim kimi bütün arkadaşlarıma da o derece tavsiye etmişim ki üç vilayetin insaflı zabıtalarının bir kısmı itiraf etmişler ki: “Bu Nur şakirdleri manevî bir zabıtadır, idare və asayişi muhafaza edirlər.” dedikleri və bu həqiqətə minlərlə şahit və iyirmi sene hayatıyla tasdik və minlərlə şakirdlerinde zabıtaca heç bir vukuat kaydetmemesi ilə tasdik və teyid ettikleri halde, o biçarə adamın ihtilalci və insafsız bir komiteci kimi menzilini basmak və insafsız adamlar ona ihanet etmək və menzilinde bir şey bulunmamakla birlikdə, yüz cinayeti bulunan bir adam kimi hattâ Kur’an’ı və başındaki levhalarını evrak-ı muzırra kimi toplamak, əcəba dünyada hangi kanun müsaade edər?

§460

Altıncısı: Bundan otuz sene evvel, Cənabı-Haqqın inayetiyle dünyanın muvakkat şan və şerefinin və enaniyetli hodfüruşluk və şöhret-perestliğin ne qədər zərərli və ne qədər faydasız və manasız olduğunu hədsiz şükür olsun ki Kur’an’ın feyziyle anlamış bir adam, o zamandan beri bütün qüvvəti ilə nefs-i emmaresiyle mücadele edib mahviyetle benliği buraxmaq və tasannu və riyakârlık yapmamak üçün elden geldiyi qədər çalıştığına ona hizmet və ya arkadaşlık edenler kat’î bildikleri və şehadet ettikleri halde və iyirmi seneden beri hər kəs öz hakkında hoşlandığı ziyade hüsn-ü zan və teveccüh-ü nâs və şahsını medh ü senadan və özünü manevî makam sahibi olduğunu bilmekten hər kəsə muhalif olaraq bütün qüvvəti ilə kaçması və hem has kardeşlerinin onun hakkındaki hüsn-ü zanlarını reddedip o hâlis kardeşlerinin hatırlarını kırması və yazdığı cevabî məktublarında onların onun hakkında medihlerini və ziyade hüsn-ü zanlarını kırması və özünü faziletten mahrum gösterip bütün fazileti Kur’an’ın tefsiri olan Risale-i Nur’a və dolayısıyla Nur şakirdlerinin şahs-ı manevîsine verib özünü âdi bir hizmetkâr bilmesi kat’î ispat edir ki:

§461

Şahsını beğendirmeye çalışmadığı və istemediyi və reddetdiyi halde, onun rızası olmadan bazı dostları uzaq bir yerden onun hakkında ziyade hüsn-ü zan edib medhederek bir makam vermesi və Kütahya havalisinde tanımadığı bir vaizin bazı sözleriyle əcəba hangi kanunla medar-ı mes’uliyet olur ki o biçarə və hasta və çox ihtiyar və garib və münzevinin odasına böyük bir cinayet işlemiş kimi kilidini kırıp taharri memurlarını sokmak hem evradından və levhalarından başqa bir bahane də bulmamak; əcəba dünyada heç bir kanun və heç bir siyaset bu taarruza müsaade edər mi?

§462

Yedincisi: Bu sırada dâhilde o qədər dâhilî və haricî heyecanlı parti cereyanları varken və bundan tam istifadə etmək, yani mahdud bir neçə arkadaşına bedel minlərlə diplomatları özünə taraftar kazanmak üçün zemin hazır iken, sırf siyasete karışmamak və ihlasa zərər vermemek və hükûmetin nazarını özünə celbetmemek və dünya ilə meşgul olmamaq üçün arkadaşlarına yazıp “Sakın cereyanlara kapılmayınız, siyasete girmeyiniz, asayişe dokunmayınız!” dediyi və iki cereyan bu çekinmesinden ona zərər verdikleri; eskisi evhamından, yenisi də “Bize yardım etmir.” deyə ona çox sıkıntı verdikleri halde və ehl-i dünyanın dünyalarına heç karışmayıp öz âhireti ilə meşgul olan bir bîçarenin âhiret meşguliyetine bu qədər ilişmeye, hangi kanun müsaade edir?

§463

Və vatana və millete və ahlâka çox zərərli olan dinsizlerin kitablarının intişarına və komünistlerin neşriyatlarına serbestiyet kanunu ilə ilişilmediyi halde, üç mahkeme medar-ı mes’uliyet olacaq içinde heç bir maddeyi bulmayan və millet və vatanın hayat-ı içtimaiyesini və ahlâkını və asayişini temine iyirmi seneden beri çalışan və bu milletin həqiqi nöqtə-i istinadı olan âlem-i İslâm’ın uhuvvetini və bu millete dostluğunu iade və takviyesine təsirli bir surette çabalayan və Diyanet Riyasetinin uleması tenkit niyetiyle Dâhiliye Vekilinin emriyle üç ay tetkikten sonra, tenkit etmeyerek tam kıymetini takdir edib “qiymətli eser” deyə Diyanet Kütüphanesine konulan Zülfikar və Asâ-yı Musa kimi Nur eczalarını evrak-ı muzırra kimi toplayıp mahkeme eline vermeye əcəba heç bir kanun, heç bir vicdan, heç bir insaf müsaade edər mi?

§464

Sekizincisi: Iyirmi sene sıkıntılı və sebepsiz bir nefiyden sonra serbestiyet verildiyi vaxt, minlərlə akraba və ahbabı bulunan doğduğu memleketine gitmeyerek gurbeti, kimsesizliği tercih edib tâ ki dünya və hayat-ı içtimaiyeye və siyasete temas etmesin. Və çox sevaplı olan camideki cemaatin hayrını buraxıb odasında yalnız oturmasını tercih eden, yani halkın hürmetinden çekinmek kimi bir halet-i ruhiyeyi taşıyan və iyirmi sene hayatının şehadetiyle və yüz minlərlə qiymətli Türk zatların tasdikiyle bir dindar, müttaki Türk’ü, lâkayt çox Kürtlere tercih eden, hattâ mahkemede Hâfız Ali kimi qüvvətli imanı bulunan Türk kardeşlerini, yüz Kürt’e değiştirmediğini ispat eden və hörmət və ihtiram görmemek üçün zaruret olmadan halklarla görüşmeyen və camiye gitmeyen və qırx seneden beri bütün qüvvəti ilə və âsârıyla İslâmiyet’in uhuvvetine və Müslümanların birbirine muhabbetine çalışan və şedit düşmanına qarşı menfî hərəkət etmeyen və hattâ onunla meşgul olmayarak, bedduayı də etmeyen bir adam hakkında, resmî lisanla ihanet üçün bir propaganda etmək, dostlarını ürkütmek üçün: “O Kürt’tür, siz Türk’sünüz; o Şafiî’dir, siz Hanefî’siniz.” deyip halkları ürkütüp ondan çekindirmeye hangi maslahat, hangi kanun müsaade edər?

§465

Dokuzuncusu: Çox mühimdir, kuvvetlidir. Lakin siyasete teması üçün sükût edirəm.

§466

Onuncusu: Bu da heç bir kanun müsaade etmediyi və heç bir maslahat bulunmadığı halde sırf manasız evhamdan və bir habbeyi kubbeler yapmaktan ibaret, heç bir kanuna girmeyen bir taarruzdur. Buna da mesleğimizce bakamadığımız siyasete temas etməmək üçün sükût edərək, beləliklə on vecihle kanunsuz muamelelere qarşı yalnız حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَ نِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ deriz.

§467

Said Nursî

§468

* * *

§469

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§470

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§471

Evvela: Nur’un ehemmiyetli mecmualarını Mekke-i Mükerreme’ye götürüp gayet böyük bir Hintli âlim Ahmed Ali Şimşirî’ye teslim edib hem Hintçeye tercüme etmeye və hem də Hint’e göndermeye teminat alan Nurun ehemmiyetli kahramanlarından kardeşimiz Hâfız Mustafa’ya minlərlə bârekellah və mâşâallah və es’adekâllah deriz. Medresetü’z-Zehra, Mekke-i Mükerreme’deki o böyük zatla muhabere etsin.

§472

Sâniyen: Bu defaki hâdisede bir habbeyi, evham yüzünden çox kubbeler yaptıklarını öğrendik. Bir emaresi də şudur:

§473

Dâhiliye Vekilinin emriyle gece içinde Afyon Valisi, Emniyet Müdürüyle buraya gəlib gecede menzilimi basmak istemişler. Müddeiumumî muvafakat etmediğinden sabaha qədər bekleyip en ziyade aleyhimizde bulunan iki adamı tayin edib kilidimi kırıp füc’eten baskın vermeleri hem eyni gün (Hâşiye ) faytonla çıkdığım vaxt burada emsali vuku bulmayan bir şəkildə beş tayyare çox aşağıda uçup mənim faytonumu bildikleri üçün etrafımda iki üç defa dönmeleri, ikinci gün başqa bir tarafa, çox görünmeyen gizli bir dere tarafına faytonla giderken aşağıda uçan beş tayyarenin bir şey arır kimi döndüklerini gördük; anladık ki bizi arırlar. Yenə eynilə evvelki gün kimi o beş tayyare etrafımızda, kasaba üstünde gezip odamıza girdiyimiz zaman onların da gitmeleri qüvvətli bir emaredir ki bir habbe yüz kubbe yapılmış.

§474

Burada belə manasız evham yüzünden mənə eziyet verilmesi və Medresetü’z-Zehranın kahramanlarına buraya nisbeten bu üç senede on dereceden yalnız bir derece eziyet verilmek cihetiyle, Isparta Hükûmetine və Adliyesine teşekkürümü və minnettarlığımı və onların verdiyi eziyetleri də helâl ettiğimi bildirirsiniz.

§475

Said Nursî

§476

* * *

§477

Heyet-i Vekileye və Milletvekilleri Riyasetine cüz’î lakin ehemmiyetli bir maruzatımdır

§478

Otuz seneden beri hayat-ı siyasiyeden çekildiyim halde, bu sırada bir defaya mahsus olaraq vatanî və millî və asayişî bir meseleyi beyan edirəm. Belə ki:

§479

Çox emarelerle kat’î kanaatimiz geldi ki anarşilik hesabına mənə və bu Emirdağ kasabasına və dolayısıyla bu vatana bir suikast var ki bir habbeyi kubbeler və bir sinek kanadı qədər ehemmiyeti olmayan bir hâdiseyi dağ kimi gösterip sükûnete möhtac olan bu vatanda məni bahane edib anarşilik hesabına və bir ecnebi planıyla bizə, yani biçarə vatandaşlarımızı idam-ı ebedîden və şübehat-ı uhreviyeden kurtarmaya çalışan Nur şakirdlerine, bütün bütün kanunsuz və keyfî hücum edildi. Çox zâhir bir garaz ilə evham yüzünden, baruta ateş atmak kimi bu vatana və asayişe məni bahane edib suikast edildi. Belə ki:

§480

Üç mahkeme, iyirmi senelik məktublarımı və kitablarımı və hallerimi inceden inceye tetkikten sonra, bizə və kitablarıma beraet verdiyi halde və üç seneden beri telifatı terk etdiyim və haftada ancaq bir məktub yazabildiyim və mecbur olmadan hər biri bir gün nöbetle zarurî hizmetimi yapan üç dörd terzi çırağından başqa kimseyi qəbul etmediyim halde və serbestiyet verildiyi və memleketime gitmediyim halde, heç ömrümde görmediyim bir tarzda və resmî bir surette məni hiddete getirip bir hâdise çıkarmak üçün tahkir və ihanet kasdıyla, kanunsuz və garazla, məni taharri ilə kapımın kilidini kırıp Kur’an’ımı və Arabî levhalarımı evrak-ı muzırra kimi alıb götürmekle birlikdə, adliyenin mühim bir memuru, resmen buradaki memurlara âmirane demiş ki: “Said’i iki jandarma ilə teşhir surətində çıkarıp, zorla başına şapka giydirip öylece ifadeye getirməli idiniz. Hem ona yanaşanları tutunuz.” deyə ehemmiyetli bir mecliste və ayn-ı həqiqət olan ifademi okudukları vaxt söylemiş. Bunda şek və şübhə kalmadı ki məni tahkir və ihanet edib, hiddete getirip asayişi bozmak garazı takip edilir.

§481

Cənabı-Haqq’a hədsiz şükür olsun ki: Minlərlə haysiyet və şerefimi bu vatandaki bîçarelerin istirahatine və onlardan belaların def’ine feda etmək üçün mənə bir halet-i ruhiyeyi ihsan eylemiş ki mən də onların yaptığı və niyetinde bulundukları tahkirat və ihanetlere qarşı tahammüle qərar vermişim. Bu milletin asayişine, hususan masum çocukların və muhterem ihtiyarların və biçarə hastaların və fakirlerin dünyevî istirahatlerine və uhrevî saadetlerine minlərlə hayatımı və minlərlə şerefimi feda etmeye hazırım.

§482

İşte sinek kanadını dağ kimi yaptıklarının bir emaresi bu ki: Mənim kimi gurbette, hasta, ihtiyar, zayıf, tək başına bulunan bir adam üçün on gün zarfında beş defa Afyon Valisi və Emniyet Müdürü və iki defa Afyon Müddeiumumîsi mənim üçün buraya gelmesi və iki günde, hər bir günde beş tayyare mənim gezdiyim yerlerde məni nezaret altına alması və beş polis hafiyesinin burada mənə tarassud edenlere ilâvə edilip ahvalimi tecessüs etmək üçün gönderilmesi və postahanelere, mənə ait məktubların müsaderesi üçün resmen emir verilmesi gösterir ki Şeyh Said və Menemen Hâdisesi’nin on misli bir hâdiseyi evhamla düşünmüşler. Habbeyi kubbe söylemişler ki belə bir vaziyet alırlar. Mənim eski hayatımı zannedip ihanetle hiddete geləcək tahmin etmişler. Bilakis aldandılar.

§483

Biz, bütün kuvvetimizle anarşiliğe bir sedd-i Zülkarneyn kimi bir sedd-i Kur’anî tesisine çalışırıq. Bizə ilişenler, anarşilik və bəlkə komünistliğe zemin ihzar edirlər.

§484

Bəli, əgər eski hayatım kimi izzet-i ilmiyeyi muhafaza etmək üçün heç bir hakareti qəbul etməmək olsaydı və vazife-i həqiqiyesi, sırf âhiret və ölümün idam-ı ebedîsinden Müslümanları kurtarmak vazifesi olmasaydı və mənə ilişenler kimi sırf dünyaya və menfî siyasete çalışmak olsaydı on Menemen, on Şeyh Said Hâdisesi kimi bir hâdiseye, o anarşilik hesabına çalışanlar sebebiyet vereceklerdi.

§485

Hem üç mahkeme və iyirmi senede kaç vilayetin zabıtaları, kıyafetime kanunca ilişmedikleri və mazuriyetim və inzivama binaen, tebdil-i kıyafetime heç bir ihtar olmadığı halde belə keyfî, kanunsuz, cebren, ahali içinde başıma şapkayı giydirmeye çalışmak, qırx seneden beri bu vatanda, hususan iman-ı tahkikî dersinde kardeşane alâkadar olan yüz minlərlə adam, çox böyük bir heyecan içinde zemini hiddete getirip emsalsiz ağlamaya vesile olacaktı.

§486

Zaten ecnebi barmağıyla, güya hakkımda teveccüh-ü âmmeyi kırmak fikriyle damarlarıma dokunacaq kanunsuz muamelelerin mezkûr maksat üçün yapıldığına, çox emarelerle kat’î kanaatimiz geldi. Lakin Cənabı-Haqq’a hədsiz şükür olsun ki mənim kimi kabir kapısında, alâkasız, dünyadan usanmış, hürmetten, teveccüh-ü âmmeden kaçmış və şan və şeref və hodfüruşluk kimi riyakârlıklara heç bir meyli kalmamış bir vaziyette iken bunların mənə qarşı kanunsuz ihanetlerinin heç bir ehemmiyeti kalmadı; Cənabı-Haqq’a havale edirəm. Mənə lüzumsuz evham yüzünden eziyet edenlerin yaxında ölümle idam-ı ebediyeye giriftar olacaklarını düşünüb hakikaten acıram.

§487

Yâ Rabbî, onların imanını Risale-i Nur’la kurtar! İdam-ı ebedîden, sırr-ı Kur’an’la terhis tezkeresine çevir! Mən də onlara hakkımı helâl edirəm!

§488

Said Nursî

§489

* * *

§490

Bediüzzaman Said Nursî’nin ders və irşadıyla həqiqətə ulaşan və Nur hizmetinde çox qiymətli və yüksək hizmetleri sebkat eden kahraman və hâlis bir talebenin, Üstadın mahiyetini tarif eden ayn-ı həqiqət bir ifadesidir.

§491

Bugünde Mele-i A’lâ’nın arzda medar-ı süruru

§492

Bugünde sekene-i arzın Mele-i A’lâ’da medar-ı iftiharı

§493

Bugünde Habibullah’ın medar-ı nazarı

§494

Bugünde Müslümanlığın sərtâcı

§495

Bugünde hak tarîklerin şahı

§496

Bugünde həqiqətlərin imamı

§497

Hem bugünde Mahbub-u Hudâ

§498

Hem bugünde allâme-i asır

§499

Hem bugünde zulmetin nuru

§500

Hem bütün günlerde serdar-ı hidayet

§501

Hem Molla Saidü’n-Nursî

§502

Hem Bediüzzaman el-Fahrü’d-devranî…

§503

Hüsrev

§504

* * *

§505

Merhum Hasan Feyzi’nin Risale-i Nur Hakkındaki Manzumesi

§506

بِس۟مِ اللّٰهِ الرَّح۟مٰنِ الرَّحٖيمِ

§507

وَمَٓا اَر۟سَل۟نَاكَ اِلَّا رَح۟مَةً لِل۟عَالَمٖينَ âyetinin veraset-i Ahmediye (asm) cihetinde, mana-yı işarî noktasında, bu asırda o Rahmeten li’l-âlemîn’in bir âyinesi və həqiqət-i Kur’aniyenin bir həqiqi tefsiri olan Risale-i Nur, o küllî rahmetin bir cilvesi, bir numunesi olmasından; həqiqət-i Muhammediyenin (asm) bir kısım evsafı, mana-yı mecazî ilə cüz’î bir vârisine verilebilir deyə bu parlak kasideye ilişmedim. Yalnız həqiqət-i Ahmediye (asm) âyinesinin farkına işarəen bazı kəlmələr ilâvə edildi.

§508

Said Nursî

§509

Huzur bulur bugün səninlə âlem

§510

Ey bu asırda rahmet-i âlem Risale-i Nur

§511

Sürur bulur bugün səninlə âdem

§512

Ey bir rahmet-i âlem Risale-i Nur

§513

Bu hasta gönüller çoktan pərişan

§514

Varsa səndə əgər Lokman’dan nişan

§515

Bir şifa sun, gel ey mahbub-u zîşan

§516

Ey cilve-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§517

Gəlməz mi sonu bu uzun hecenin

§518

Geçmez mi gamı bu yaslı gecenin

§519

Zâri arttı, sabrı bitti nicenin

§520

Ey cilve-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§521

Fahr-i Âlem, arştan bu yere indi

§522

Şah-ı Velayet gəlib Düldül’e bindi

§523

Zülfikar’a bugün artıq Nur dendi

§524

Ey bu zamanda rahmet-i âlem Risale-i Nur

§525

…

§526

Dertlere dermansın, mahbub-u cansın

§527

Hem câmiü’l-esma və’l-Kur’ansın

§528

Hem də Nur-u Hak’tan bizə ihsansın

§529

Ey bir rahmet-i âlem Risale-i Nur

§530

Bu âlemde madde deyil, bir özsün

§531

Hər zerreden bakan bütün bir gözsün

§532

Kainatı hayran eden bütün bir yüzsün

§533

Ey misal-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§534

…

§535

Çünki sensin bu asırda Rahmeten li’l-âlemîn’in cilvesi

§536

Çünki sensin indi Şefîü’l-müznibîn’in vârisi

§537

Ağisnâ yâ Gıyase’l-Müstagîsîn bir duası

§538

Ey şule-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§539

Şifa bulsun indi biraz yaramız

§540

Revaç bulsun geçmez olan paramız

§541

Saç nurunu, aka dönsün karamız

§542

Ey ziya-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§543

…

§544

Meylimiz yox yalancı bir dünyaya

§545

Son verdik biz bid’alara, riyaya

§546

Kapılmayız elə kuru hülyaya

§547

Ey bir həqiqət-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§548

Yox bizdə cemiyet kurma hülyası

§549

Yox başqa bir yola gitme sevdası

§550

Olduk ancaq Nur’un dertli şeydası

§551

Ey dertlilere rahmet-i âlem Risale-i Nur

§552

…

§553

Geçmişiz həmişə medihlerden senadan

§554

Yüz çevirdik servetlerden gınadan

§555

Nur isteriz, geçmeden bu fenadan

§556

Ey bu asırda rahmet-i âlem Risale-i Nur

§557

…

§558

Âşıkların arşa çıkan feryadı

§559

Ağlatır o pâk ruhlu ecdadı

§560

Allah üçün eyle bizə imdadı

§561

Ey möhtaclara rahmet-i âlem Risale-i Nur

§562

Gökler saldı bela, yer verdi bela

§563

Sarstı âfakı bir acı vaveylâ

§564

Rəhmət et âleme ey Nur-u Mevla

§565

Ey cilve-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§566

Bir yanda sel var, bir yanda kan akar

§567

Bu bela ateşi âlemi yakar

§568

Ağlayan bu beşer həmişə sənə bakar

§569

Ey numune-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§570

Çevrildi ateşle bu koca dünya

§571

Bir cəhənnəm kimi kaynadı derya

§572

Yetiş imdada ey Şah-ı Evliya

§573

Ey bu zamanda rahmet-i âlem Risale-i Nur

§574

…

§575

Zındıkaya, küfre qarşı saldırdın

§576

Gönüllerden kederleri kaldırdın

§577

Bizi nurun deryasına daldırdın

§578

Ey bîçarelere rahmet-i âlem Risale-i Nur

§579

Kaldıramaz sənə aslâ kimse el

§580

Bağlırıq bizler sənə candan bel

§581

Dünyalara sensin ümit və emel

§582

Ey ziya-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§583

Sən ordu kurmazsın erle, uşakla

§584

Savaşmazsın elə topla, bıçakla

§585

Nurunla bu asrı tutup kucakla

§586

Ey indi rahmet-i âlem Risale-i Nur

§587

Bitsin də bu korkunç tufan-ı şedid

§588

Açılsın yepyeni bir devr-i mesud

§589

On səkkiz min âlem eylesin həmişə iyd

§590

Ey ehl-i Kur’an’a rahmet-i âlem Risale-i Nur

§591

Gəlir bu qarşıdan gerçi bir zulmet

§592

Lakin sensin bugün atâ-yı rəhmət

§593

Boğacaqsan onu nurunla əlbəttə

§594

Ey bir rahmet-i âlem Risale-i Nur

§595

Kızıl ejder yuvamıza girmesin

§596

Zehirli eli yakamıza ermesin

§597

Qarşı durup nurun fırsat vermesin

§598

Ey seyf-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§599

Kara duman üstümüzden dağılsın

§600

Kızıl alev sönüp âlem ayılsın

§601

Bu zaferin haşre qədər anılsın

§602

Ey zülfikar-ı rahmet-i âlem Risale-i Nur

§603

O soydandır nice canlar yakanlar

§604

O soydandır evler barklar yıkanlar

§605

O soydandır sənə kinle bakanlar

§606

Ey hüccet-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§607

Masumların kanlarını içerler

§608

Ebu Cehl’i, Nemrutları geçerler

§609

Ölümlerden ölümleri seçerler

§610

Ey indi bir rahmet-i âlem Risale-i Nur

§611

Bir mikrop ki ciğerleri dişlir

§612

Kanımızla özünü beslir

§613

Temiz yurdu telvis edib pislir

§614

Ey bir eczahane-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§615

Gazilerin, fatihlerin konağı

§616

Seyyidlerin, serverlerin otağı

§617

Bu vatandır, şehitlerin yatağı

§618

Ey cilve-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§619

O şehitlerin ala dönmüş kefeni

§620

Miskler kokar, güle benzer bədəni

§621

Öper melekler də nurlu naaşını

§622

Ey cilve-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§623

Kur’an dir ölmemişdir, diridir

§624

Hər biri Hakk’ın arslan eridir

§625

Türbeleri yürekleri titretir

§626

Ey âyenə-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§627

Armağansın çünki asil millete

§628

Düşmeyelim bir gün hətta zillete

§629

Götür bizi şanlı böyük devlete

§630

Ey misal-i rahmet-i âlem Risale-i Nur

§631

Eyleyeler nurun ilə həmişə savlet

§632

Zaferlerle şanlar bulur bu millet

§633

Şarka, garba ziya salsın bu devlet

§634

Ey bizlərə rahmet-i âlem Risale-i Nur

§635

Nurdan kanadın hem sağlam kolun var

§636

Nurdan sənin Hakk’a giden yolun var

§637

Qəbul et bir kemter Feyzi kulun var

§638

Ey bu asırda rahmet-i âlem Risale-i Nur!

§639

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ

§640

Üstadım, Efendim Hazretleri!

§641

وَمَٓا اَر۟سَل۟نَاكَ اِلَّا رَح۟مَةً لِل۟عَالَمٖينَ âyetinin nurlarından, Nur’un sayesinde alabildiyim bir zerreyi bu şəkildə yazdım və huzur-u irfanınıza sundum. Qəbulünü rica edər, selâmlarımızı sunar və mübarək ellerinizden öperiz.

§642

Biçarə talebeniz

§643

Hasan Feyzi

§644

(Rahmetullahi aleyhi ebeden daima)

§645

* * *

§646

Merhum Hasan Feyzi, Nurlardan aldığı həqiqət dersini, Nurlara işarə edərək güzel tanzim etmiş. Lâhika’ya girsin.

§647

Said Nursî

§648

Güzel oku! Hər zerrede coşkun birer mana var

§649

Dert ehline bu manada canlar sunan eda var

§650

Vermək üçün parlaklığı, gamlı gönül evine

§651

Bir bak hele, hər cilâdan üstün olan cilâ var

§652

Derin, güzel düşünce ilə incelersen bunu sən

§653

Zayıflamış ruhlar üçün dağlar kimi gıda var

§654

Hem dilersen tükenmeyen sermaye-i serveti

§655

Aç gözünü, Nurlara bak, bax sənə tufan kimi gına var

§656

Məni tanı, yürü kulum yürü deyə bizlərə

§657

Hər nefeste şəfqət ilə Rabb’imizden nida var

§658

Duymuş isen bu nidayı hər zerrenin dilinden

§659

Müjde olsun, artıq sənə cənnət denen safa var

§660

Uzaklara bakma! Nurlara bak, yürü! Âlem onun âyinesi

§661

Görməz misin, hər yüzünde eyni renkte ziya var

§662

Bir güneştir hər zerrede cilve yapıp parlayan

§663

Bilməz misin, səndə də o edadan eda var

§664

Eller açıp yürü, bugün kana kana Risale-i Nur’dan ışık al

§665

Aşka uyan, nura kanan hər zerrede reha var

§666

Hüner deyil; dostu düşman, yârı ağyar eylemek

§667

Yâdı biliş yapasın ki ancaq dostta vefa var

§668

Hünerdir ki yarpaq atlas, torpaq elmas olmalı

§669

Çünki bir bak, ne yaprakta ne torpaqda beka var

§670

Qısa görüb denizleri damlalara çevirme

§671

Həqiqətdə, hər damlada gizli birer derya var

§672

Damla iken aslın sənin, dağı taşı aşarsın

§673

Hem gökleri keşfedersin, səndə ey nur, belə deha var

§674

Bir noktayı bir cihan yap, o cihana hâkim ol

§675

Çünki sənin bir noktanda, güneş qədər zekâ var

§676

Hər zerrenin Kâbe’sidir qəlbi, yenə özünə

§677

Dikkat eyle, hər birinde yenə ancaq Hudâ var

§678

Əsla Feyzi! Sən gözünü Hak yüzünden ayırma

§679

Hakkı gören gerçeklere, hakkı qədər atâ var.

§680

(Denizli Kahramanı Merhum)

§681

Hasan Feyzi

§682

* * *

§683

Mekteb-i fünunda və ulûm-u İslâmiyede gayet müdakkik və kıdemli muallimlerden Hasan Feyzi’nin bir şiiri

§684

Hazretinize Buradan Ayrılırken Söylemişdim

§685

Çekilip nur-u hidayet yenə zindan olacaq

§686

Yenə firkat, yenə hasret, yenə hüsran olacaq

§687

Yenə sən, yaş yerine kan akıtıp ağla gözüm

§688

Çünki hicran dolu kalbim yenə hicran olacaq

§689

Yenə göç var deyə mecnuna haber verme əsla

§690

Yenə matem, yenə zâri, yenə efgan olacaq

§691

Açılan ol gül-ü tevhid, sararıp solsa gerek

§692

Kapanıp Kâbe-i irfan, yenə viran olacaq

§693

Haber aldım ki yarın yâd olacakmış bizə yâr

§694

Ne böyük yâre ki kimler buna derman olacaq

§695

Bu böyük derd-i elemden kime şekva edeyim

§696

İşiten nâlemi, həmişə mən kimi nâlân olacaq

§697

O şifa-bahş olan envarını sən çeksen əgər

§698

Mənə kim nur verəcək, kim mənə Lokman olacaq

§699

O temiz pâk nefesin, âb-ı həyatı bu çölün

§700

Onu dûr etme ki hər fert ona reyyan olacaq

§701

Hele ol nur-u şerifin kime değmişse əgər

§702

Küçücük zerre də olsa meh-i tâbân olacaq

§703

O lütufkâr, o keremkâr eli öptükçe mənim

§704

Bu kiçik kalb-i hazînim yenə handan olacaq

§705

Bab-ı feyzinden ırak olmayı aslâ çekemem

§706

Də nezrim bu ki canım sənə kurban olacaq

§707

Nazarın erse garib başıma ey nur-u Hudâ

§708

Bugün artıq bu hakir bendede umman olacaq

§709

Bu anâsır, yüzüne hər ne qədər çekse hicab

§710

Yenə haksın, buna şahit yenə Kur’an olacaq

§711

Kab-ı Kavseyn’den alıb dersimi bildim ki ayân

§712

O güzel Nur-u Bedî’, manevî sultan olacaq

§713

Sakınıp Feyzi-i bîçareye bahis açma bugün

§714

Yeni baştan yenə şeyda, yenə giryan olacaq.

§715

…

§716

Biçarə Talebeniz

§717

Hasan Feyzi

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol