«منهاجُ السُنّه» شایسته این رساله تشخیص داده شده است. مسأله امامت مسألهیی فرعیست اما چون اهمیت زیادی به آن داده شده در ردیف مسایل ایمانیه قرار گرفته و در علم کلام و اصول دین مورد توجه واقع شده است. بدین سبب و به دلیل مناسبتش با خدمت اساسی ما به قرآن و ایمان به صورت جزیی دربارهاش بحث کردهایم. بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ لَقَد۟ جَٓاءَكُم۟ رَسُولٌ مِن۟ اَن۟فُسِكُم۟ عَزٖيزٌ عَلَي۟هِ مَا عَنِتُّم۟ حَرٖيصٌ عَلَي۟كُم۟ بِال۟مُؤ۟مِنٖينَ رَؤُفٌ رَحٖيمٌ (توبه:128) «قطعاً براى شما پيامبرى از خودتان آمد كه بر او دشوار است شما در رنج بيفتيد به [هدايت] شما حريص و نسبت به مؤمنان دلسوز مهربان است؛» فَاِن۟ تَوَلَّو۟ا فَقُل۟ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ (توبه:129) «پس اگر روى برتافتند بگو خدا مرا بس است هيچ معبودى جز او نيست بر او توكل كردم و او پروردگار عرش بزرگ است؛» قُل۟ لَٓا اَس۟ئَلُكُم۟ عَلَي۟هِ اَج۟رًا اِلَّا ال۟مَوَدَّةَ فِى ال۟قُر۟بٰى (شوری:23) «بگو به ازاى آن [رسالت] پاداشى از شما خواستار نيستم مگر دوستى در باره خويشاوندان؛» به یکی دو حقیقت از حقایق عظیم و فراوان آیه عظیمه فوق در «دو مقام» به شرح زیر اشاره میکنیم:
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Lem'alar
The Fourth Gleam
شامل چهار نکته به شرح زیر است:
بیانگر کمال شفقت و مرحمت رسول اکرم (ع) در برابر امتش میباشد. آری، بر اساس روایت صحیحه هنگامیکه همه، حتی انبیا از وحشت محشر «نفسی، نفسی» میگویند رسول اکرم (ع) با گفتن «امتی، امتی» رأفت و شفقت خود را نشان خواهد داد، و نيز اهل کشف تصدیق میکنند که وقتی پیامبر(ع) به دنیا آمد مادرش شنید که «امتی، امتی» میگوید. تاریخ زندگانی او و مکارم اخلاقی که مهربانانه گسترش داد کمال شفقت و رأفت وی را نشان میدهد؛ نیز احساس نیاز بیپایانش به صلواتهای بیانتهای امتش و علاقمندی کاملاً محبتآمیزش به سعادت امت نشان از شفقت بیمنتهای او دارد. به این بیندیش که مراعات نکردن سنت سَنیّه رهبری تا این درجه مهربان و بامحبت تا چه حد نمک نشناسی و بیانصافیست.
معنای آیه اِلَّا ال۟مَوَدَّةَ فِى ال۟قُر۟بٰى طبق قولی چنین است: رسول اکرم (ع) در مقابل اجرای مسؤولیت رسالت، دستمزدی نمیخواهد مگر مودت به آل بیتش. اگر گفته شود در این معنا فایدهیی مبتنی بر قرابت خویشاوندی دیده میشود؛ در حالی که مسؤولیت پیامبری بر اساس سرّ اِنَّ اَك۟رَمَكُم۟ عِن۟دَ اللّٰهِ اَت۟قٰيكُم۟ میبایست بر مدار قربيت الهی جریان یابد نه قرابت خویشاوندی؛ میگوییم: رسول اکرم(ع) با نگاه غیب آشنای خود دیده است که آل بیتش در عالم اسلام حکم شجرهیی نورانی را خواهند داشت. اکثریت مطلق کسانی که در میان تمام طبقات عالم اسلام وظیفه رهبری و ارشاد مردم بهسوی کمالات انسانی را برعهده میگیرند از میان آل بیت برخواهند خاست. او میدانست دعای امت در تشهد نماز در خصوص «آل» یعنی «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلَی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَی آلِ سَیِّدِنَا مُحَمّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلَی اِبرَاهِیمَ وَ عَلَی آلِ اِبراهِیمَ اِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ» پذیرفته میشود، یعنی همچنان که در ملت ابراهیمی، انبیا و رهبران نورانی با اکثریت مطلق از «آل» و نسل ابراهیم (ع) هستند در امت محمدی(ع) نیز پیامبر (ع) در انجام وظایف عظیم اسلامی و اکثر طرق و مسالک، اقطاب آل بیت محمدی(ع) را مانند آن چه در انبیای بنی اسرائیل بود، دیده است. به او فرمان داده شد بگوید: لَٓا اَس۟ئَلُكُم۟ عَلَي۟هِ اَج۟رًا اِلَّا ال۟مَوَدَّةَ فِى ال۟قُر۟بٰى و به اینترتیب خواهان مودت امت نسبت به آل بیت گردید. طبق روایتهای دیگری که تأییدکننده همین حقیقت میباشند پیامبر فرموده است: «دو چیز را در میان شما باقی میگذارم، اگر بدانها تمسک جوئید نجات خواهید یافت: یکی کتاب خدا و دیگری آل بیتم.» زیرا آل بیت است که منبع سنت سَنیّه میباشد و از آن محافظت میکند و مکلف به التزام به آن از تمامیجهات است. مبتنی بر همین سرّ است که حقیقت حدیث مذکور با عنوان «تبعیت از کتاب و سنت» بیان گردیده است. پس مراد از آل بیت در مسؤولیت پیامبری، سنت سَنیّه است. کسی که پیروی از سنت سَنیّه را کنار بگذارد نه تنها از آل بیت نیست، بلکه دوست حقیقی آل بیت نیز نمیتواند باشد. همچنین سرّ آنکه پیامبر علاقمند است امت خود را پیرامون آل بیت جمع کند این است که: او به اذن الهی میدانست به مرور زمان آل بیت بسیار متکثر خواهد شد و اسلام نیز دچار ضعف میشود. در آن صورت جماعت به هم پیوسته کثیر و بسیار قدرتمندی لازم است تا مرکز و مدار پیشرفت معنوی جهان اسلام شود. به اذن الهی به این مطلب اندیشیده و آرزو کرده است امتش را گرد آل بیت جمع کند. آری، افراد آل بیت نیز در ایمان و اعتقاد اگر از سایرین خیلی جلو نباشند در تسلیم و التزام و طرفداری (از اسلام) بسیار جلوتر هستند، زیرا آنها از نظر فطری و نسلی و ذاتی طرفدار اسلاماند. طرفداری جبلّی (ذاتی) حتی اگر ضعیف و بیرمق و ناحق هم باشد از بين رفتني نيست. کسی که بالبداهه حس میکند طرفداری از حقیقتی بسیار نیرومند، کاملاً مطابق حق و در غایت شکوه و عظمت که تمام اعضای سلسله اجدادش دلبستهاش بودهاند و موجب شرفشان میشده و جانهایشان را برای آن فدا میکردهاند، چهقدر فطری و اساسیست، مگر ممکن است دست از طرفداری خود بردارد؟ اهل بیت به سبب اسلام فطری و شدت التزامشان کوچکترین نشانه به نفع اسلام را چون برهانی قوی میپذیرند؛ چرا که فطرتاً طرفدار اسلاماند، اما دیگران بعد از برهانی قوی ملتزم میشوند. ....................................................................
شامل حقیقت دوم آیه ذیل میباشد: فَاِن۟ تَوَلَّو۟ا فَقُل۟ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ

