Kutoka katika mwendelezo wa neno la kumi na nyongeza yake muhimu. بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ فَسُب۟حَانَ اللّٰهِ حٖينَ تُم۟سُونَ وَحٖينَ تُص۟بِحُونَ وَلَهُ ال۟حَم۟دُ فِى السَّمٰوَاتِ وَال۟اَر۟ضِ وَعَشِيًّا وَحٖينَ تُظ۟هِرُونَ يُخ۟رِجُ ال۟حَىَّ مِنَ ال۟مَيِّتِ وَيُخ۟رِجُ ال۟مَيِّتَ مِنَ ال۟حَىِّ وَيُح۟يِى ال۟اَر۟ضَ بَع۟دَ مَو۟تِهَا وَكَذٰلِكَ تُخ۟رَجُونَ وَمِن۟ اٰيَاتِهٖٓ اَن۟ خَلَقَكُم۟ مِن۟ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَٓا اَن۟تُم۟ بَشَرٌ تَن۟تَشِرُونَ وَ مِن۟ اٰيَاتِهٖٓ اَن۟ خَلَقَ لَكُم۟ مِن۟ اَن۟فُسِكُم۟ اَز۟وَاجًا لِتَس۟كُنُٓوا اِلَي۟هَا وَ جَعَلَ بَي۟نَكُم۟ مَوَدَّةً وَ رَح۟مَةً اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَو۟مٍ يَتَفَكَّرُونَ وَمِن۟ اٰيَاتِهٖ خَل۟قُ السَّمٰوَاتِ وَال۟اَر۟ضِ وَاخ۟تِلَافُ اَل۟سِنَتِكُم۟ وَ اَل۟وَانِكُم۟ اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِل۟عَالِمٖينَ وَ مِن۟ اٰيَاتِهٖ مَنَامُكُم۟ بِالَّي۟لِ وَ النَّهَارِ وَاب۟تِغَٓاؤُكُم۟ مِن۟ فَض۟لِهٖ اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَو۟مٍ يَس۟مَعُونَ وَ مِن۟ اٰيَاتِهٖ يُرٖيكُمُ ال۟بَر۟قَ خَو۟فًا وَ طَمَعًا وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَيُح۟يٖى بِهِ ال۟اَر۟ضَ بَع۟دَ مَو۟تِهَا اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَو۟مٍ يَع۟قِلُونَ وَمِن۟ اٰيَاتِهٖٓ اَن۟ تَقُومَ السَّمَٓاءُ وَال۟اَر۟ضُ بِاَم۟رِهٖ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُم۟ دَع۟وَةً مِنَ ال۟اَر۟ضِ اِذَٓا اَن۟تُم۟ تَخ۟رُجُونَ وَ لَهُ مَن۟ فِى السَّمٰوَاتِ وَ ال۟اَر۟ضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ وَ هُوَ الَّذٖى يَب۟دَؤُا ال۟خَل۟قَ ثُمَّ يُعٖيدُهُ وَ هُوَ اَه۟وَنُ عَلَي۟هِ وَلَهُ ال۟مَثَلُ ال۟اَع۟لٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَال۟اَر۟ضِ وَهُوَ ال۟عَزٖيزُ ال۟حَكٖيمُ Katika mwale huu wa tisa tutabainisha hoja kubwa na yenye nguvu ya mhimili wa imani unaobainishwa na aya hizi tukufu nayo ni ufufuo, na baadhi ya hoja tukufu za hali ya juu takatifu zinazo julisha hilo. Ni msaada wa malezi ya kiungu ulio mwema ya kwamba, Said wa zamani ameandika kabla ya miaka thelathini, katika utunzi wake (Muhakamat) ambayo aliuandika ukiwa ni utangulizi wa tafsiri ya (Isharat al-iijaz fi madhan al-iijaz) maneno yafuatayo: Kusudi la pili: Litatafsiri aya mbili ambazo zitaashiria na kubainisha ufufuo. Lakini alianzia kwa: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ akasita, na haikupatikana fursa ya kuandika. Basi shukrani elfu moja na moja ziende kwa Muumba Mkarimu sana, na kwa idadi ya dalili za ufufuo na alama zake, ya kwamba ameniwafikisha kubainisha tafsiri hiyo baada ya miaka thelathini. Basi Allah (s.w) akanineemesha kutafsiri aya ya kwanza: فَانظُرْ إِلَىٰ آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَىٰ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. Na hiyo ni baada ya kupita kama miaka kumi hivi likawa ni (Neno la kumi) na (Neno la ishirini na tisa) na hizo ni hoja mbili zilizo wazi zenye nguvu ambazo ziliwanyamazisha kabisa wenye kukanusha na kupinga ufufuo. Baada ya muda kama miaka kumi hivi tangu kubainisha ngome ile imara ya ufufuo, akanijaza kheri Allah (s.w), na kunineemesha kwa kutafsiri aya zilizo tangulia mbele ya mwale huu, ukapatikana ujumbe huu. Huu (mwale wa tisa), unazingatiwa kuwa ni vituo tisa vya hali ya juu ambavyo aya tukufu zimeviashiria pamoja na utangulizi muhimu.
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Şualar
The Ninth Ray
Utangulizi huu umekusanya nukta mbili: Kwa ufupi tutaitaja nukta ya kwanza na tija moja yenye kujumuisha kati ya tija za kimaisha na faida za kiroho zilizomo ndani ya itikadi ya ufufuo, tutabainisha kadri ya haja iliyopo kwa ajili ya maisha ya mwanaadamu hasa maisha yake kijamii. Vile vile tunaeleza hoja moja kiujumla kati ya hoja nyingi za itikadi ya kuamini ufufuo, pia tutabainisha kiasi cha kawaida yake pamoja na uwazi wake, kwa namna ambayo hakuna shaka wala utata wowote, unaoweza kuchanganyika na suala hili.
Tutabainisha dalili nne kwa namna ya mfano na kama kielezo cha kupimia kati ya mamia ya dalili, kwamba itikadi ya akhera ndio msingi mkuu kwa maisha ya mwanaadamu ya kijamii na binafsi, na msingi wa sifa zake zote kamilifu, mifano na furaha yake. Dalili ya kwanza: Watoto ambao wanawakilisha nusu ya watu wote, hawana uwezo wa kustahimili hali zinazoonekana kuwa za kuumiza na kuogofya, na kuhuzunisha zinazotokea mbele yao, zikiwemo hali za kifo, isipokuwa kwa nguvu ya kimaanawi nafsini mwao, nguvu ambayo inatokana na kuamini (pepo), imani ambayo inafungua mlango wa matumaini angavu mbele ya tabia zao laini, ambazo haziwezi kuhimili upinzani na kusimama kidete na kulia kwa sababu ndogo tu. Kwa imani hiyo wanaweza kuishi kwa furaha, mtoto huweza kuongea na nafsi yake kwa itikadi ya pepo: Kwamba mdogo wangu au rafiki yangu mpendwa amefariki, sasa amekuwa ndege katika ndege wa peponi, anatembea peponi atakavyo na anaishi maisha bora na ya raha zaidi kuliko sisi. Kama si hivi bila ya imani hiyo ya kuwepo kwa pepo, umauti, ambao unawasibu watoto mfano wake hali kadhalika wakubwa, ungebomoa ile nguvu ya kimaanawi kwa wale ambao hawana hila wala nguvu, na ingevunjavunja raha za nafsi zao. na kuteketeza maisha yao na kuyaharibu, hapo viungo vyao vyote na vipole vyao vyote ikiwemo roho na moyo na akili vingelia pamoja na kilio cha macho yao, basi ima hisia zao zife, hisia zao zikakamae, au wawe kama wanyama wapotevu walioharibikiwa. Dalili ya pili: Wazee ambao ni nusu ya watu wote huweza kuhimili na kusubiri tu wakiwa ukingoni mwa kaburi, kwa (imani ya akhera) karibu na kuzimika mwale wa maisha yao matukufu, huwa hawapati subira wala maliwazo, wala kwa kufungwa kwa mlango wa dunia yao nzuri usoni mwao, ila katika imani hiyo. Wazee hawa ambao wamerudi kuwa kama watoto, na wamekuwa wenye kudhoofu rohoni mwao na kwenye tabia zao, hakika hukabiliana na kukata tamaa, huko kubaya sana kuumizako kunakotokana na umauti na kutoweka, husubiria kwa matumaini ya maisha ya akhera, na kama si hivyo bila ya imani hii ya akhera, kina baba hawa na kina mama wangehisi, ambao wanastahiki upole na kuhurumiwa zaidi, na ambao wanahitajia zaidi utulivu na maisha tulivu, wangehisi kuungua kiroho na kubabaika kwa nafsi na hofu ya moyo, dunia kwao ingekuwa dhiki na kuwa finyu kwao, hali ya kuwa na upana wa mawanda yake, ingegeuka kuwa ni jela ya giza ya kutisha na maisha yangebadilika kuwa ni adhabu iumizayo katili. Dalili ya tatu: Vijana na wale wanaoelekea kubaleghe ambao ni mhimili wa maisha ya kijamii hakuna cha kutuliza mlipuko wa hisia zao, na kuwazuia kuchupa mipaka na kutenda dhulma na uharibifu, na kuzuia nafsi zao kuyumba na vishawishi vyake, na kuhakikisha usalama wa katika uhusiano wao wa kijamii, ila kuhofia moto wa Jahanamu, bila ya hofu hii ya adhabu ya Jahanamu watu hawa wenye kuyumba, walevi wa matamanio yao ya kidunia, kuelekea katika moto uwakao kwa wanyonge na vikongwe, ambapo itakuwa (utawala wa mwenye kushinda nguvu) na wangegeuza maisha ya utu yenye hadhi kuwa ni maisha ya kinyama yaliyo duni. Dalili ya nne: Maisha ya kifamilia ndio kitovu cha maisha ya jamii ya kidunia na mhimili wake, na pepo ya furaha yake na ngome yake madhubuti na mafikio yake ya kuaminika , na kwamba nyumba ya kila mmoja ni ulimwengu wake na dunia yake maalum, kwa hiyo hakuna furaha ya roho ya maisha ya kifamilia ila kwa kuheshimiana kikweli kweli na uaminifu kwa wote, na upole wa kweli na huruma ambayo inafikia kiwango cha kujitoa muhanga, na kumtanguliza mwingine katika mazuri. Kuheshimiana huku kwa dhati kabisa na kuhurumiana kwa uaminifu kabisa hakupatikani isipokuwa kwa imani, kwa kuwepo mahusiano ya urafiki wa milele na kuwa pamoja daima, na upamoja wa milele katika muda usio na mwisho, na chini ya kivuli cha maisha yasiyokuwa na mipaka. Yakifungamanishwa na mahusiano ya ubaba wa kuheshimika, na hadhi ya juu na undugu wa dhati ulio safi, na urafiki wa kweli nadhifu, ambapo mume anongea na nafsi yake: (Hakika mke wangu huyu ni mwenza wa maisha yangu na mke wangu katika ulimwengu wa milele na maisha ya kudumu milele, haidhuru kama sasa amekuwa mbaya au amezeeka, kwani anao uzuri wa milele utakuja, kwa hiyo mimi niko tayari kujitolea upeo wa uaminifu kwake na upole na kujitolea kila kinachotakiwa na usuhuba huo wa kudumu), na kama hivi mume huyu anaweza kuweka mapenzi huruma kwa mke wake ajuza, kama anavyoweza kuyaweka kwa Hurul-ain. Na kama siyo hivyo basi mapenzi na usuhuba na urafiki wa kuonekana njenje tu unaochukua saa moja, au saa mbili na baada ya hapo hufuatiwa na utengano wa milele, na kuachana kwa daima huo kwa kweli ni usuhuba na urafiki wa njenje hauna msingi na tegemeo lolote, hauwezi kutoa huruma yoyote isipokuwa ya bandia na heshima ya kutengeneza tu, na mahaba ya kinyama ya hisia, ukiachilia mbali mwingiliano wa masilahi na matamanio ya kinafsi, na kutawala kwake juu ya huruma na heshima hiyo, basi wakati huo pepo ya dunia inageuka kuwa ni moto usiowezekana. Kama hivi moja ya matokeo ya kuamini akhera kati ya mamia ya matokeo ambayo yanaambatana na maisha ya kijamii kwa mwanaadamu, na ambayo ina namna mamia kwa mamia na faida nyingi mno, kama itapimwa na dalili hizo nne zilizotajwa hapo nyuma, itajulikana kwamba kutokea ukweli wa ufufuo na kuwepo kwake ni thabiti na ni hoja inayokata ukinzani wote, kama ulivyo uthabiti wa uwepo wa mwanaadamu wenye hadhi na mahitaji yake ya jumla, bali inafahamika kwa uwazi zaidi kuliko tumbo la chakula linavyohitaji milo, na ni ushahidi ulio wazi zaidi kuliko huo, na yawezekana kukadiria kutokea kwake kwa kina zaidi, kama utu utanyang’anywa hakika hii, ufufuo, ambapo kiini cha sifa zake ambazo ni hadhi ya juu na muhimu, na vyenye hali tele ya uhai vitakuwa sawa na mzoga uvundo, na nyumba ya vijidudu vya kudhuru. Na wasikilize basi wataalamu wa mambo ya jamii na siasa, na tabia katika wadau wa mambo ya ubinadamu, tabia zake, na kuchanganyikana kwake kijamii, waje wabainishe pengo watalizibaje? Watawezaje kutibu majeraha haya makubwa yenye kina?
Nukta hii inabainisha kwa ufupi sana hoja moja kati ya hoja zisizo na ukomo juu ya hakika ya ufufuo, na hutokana na muhtasari wa baki ya nguzo za kiimani na kwa namna ifuatayo: Miujiza yote inayojulisha Utume wa Sayyidina Muhammad (s.a.w), pamoja na dalili zote za utume wake, na hoja zote zinazojulisha ukweli wake, zote zinashuhudia kwa pamoja juu ya ukweli wa ufufuo, na kujulisha na kuithibitisha kwa sababu daawa yake Mtume Muhammad (s.a.w), muda wote wa uhai wake wenye baraka umeelekea katika ufufuo baada ya kusisitiza kumpwekesha Allah (s.w), na miujiza yake yote na hoja zake zinazojulisha juu ya ukweli wa Manabii (a.s) na kuwafanya wengine kuwasadikisha, zinashuhudia ukweli huo huo, nao ni ufufuo na vivyo hivyo ushahidi wa (vitabu vilivyoteremshwa) ambavyo Qur’an tukufu, yenye fasaha ya muujiza, imeandika ushahidi utokao kwa (Mitume watukufu) kwa kiwango cha kawaida kushuhudia ukweli huo huo, na kwa namna ifuatao: Qur’an tukufu yenye ufasaha wa muujiza, inashuhudia kwa miujiza yake yote na hoja zake zote, na hakika zake zote zinazothibitisha ukweli wake juu ya kutokea kwa ufufuo, na kuuthibitisha kiasi kwamba theluthi yote ya Qur’an na mwanzoni mwa sura nyingi fupifupi, ni aya zilizo wazi kuhusu ufufuo, yaani Qur’an tukufu inabainisha ukweli huo huo kwa maelfu ya aya tukufu kwa bayana au kwa ishara na kuthibitisha wazi wazi kabisa, kwa mfano: إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا إِذَا السَّمَاءُ انفَطَرَتْ إِذَا السَّمَاء انشَقَّتْ عَمَّ يَتَسَاءَلُوْنَ هَلْ أَتَاكَ حَدِيْثُ الْغَاشِيَةِ Kwa aya hizi na mfano wake Qur'an inathibitisha mwanzo mwa sura takribani arobaini, kwamba ufufuo hauna shaka ndani yake, na kwamba hilo ni tukio lenye umuhimu mkubwa ulimwenguni, na kutokea kwake ni jambo la dharura mno, halina budi kutokea na inabainisha kwa aya nyengine dalili nyinginezo za kukinaisha juu ya ukweli huo. Vipi ikiwa kitabu ishara moja tu ya aya kati ya aya zake inatoa hakika za kielimu na kilimwengu zijulikanazo kama ni elimu za Kiislamu, itakuwaje kwa ushahidi wa maelfu ya aya zake na dalili zake ambazo zinabainisha imani ya ufufuo zikiwa wazi kama jua? Je, haiwi kukanusha imani hii ni sawa na kukanusha uwepo wa jua bali kama kukanusha viumbe vyote kwa jumla, je, haiwi kufanya hivyo ni batili na muhali mara mia moja? Je, inawezekana kwa maelfu ya ahadi njema na makamio ya mfalme mtukufu mkarimu, kwamba zipewe sifa za urongo na kwamba hazina uhalisia, wakati ambao jeshi huingia vitani kwa sababu isikadhibishwe japo ishara moja tu itokayo kwa mfalme, itakuwaje kwa Mfalme wa kimaanawi mtukufu, ambaye utawala wake na mamlaka yake yamedumu kwa karne kumi na tatu mfululizo bila kukoma, akalea idadi kubwa mno ya akili, roho, nyoyo na nafsi amezitakasa na kuziongoza katika haki na ukweli je, kwani haitoshi japo ishara moja tu kutoka kwake kuthibitisha ukweli wa ufufuo? Huku ikijulikana kwamba kuna maelfu ya uwazi wa kuthibitisha! Je! Hawi mjinga ambaye hadiriki ukweli huu uliyo wazi? Hivi haiwi katika uadilifu kuwa moto ndio mafikio yake? Kisha misahafu ya mbinguni na vitabu vitakatifu vyote kila kimoja wapo kimehukumu kipindi fulani cha wakati, vimethibitisha madai ya Qur'an kuwa ni kweli kwa maelfu ya dalili katika Suala la ufufuo, japo kwa muhutasari, na hii kwa mujibu wa nyakati zake hasa ambazo zimebainishwa na Qur’an, ambayo utawala wake umetawala juu ya zama zote na kuhodhi mustakabali wote imebainisha ufufuo kwa ufasaha sana. Hapa inaorodheshwa kauli iliyokuja katika ujumbe wa (المنُاَجَاة) kuwiana na somo hili, hoja ile yenye nguvu iliyofupishwa ya ufufuo, na itokanayo na ushahidi wa nguzo nyingi za imani, na kujulisha juu ya imani ya siku ya mwisho, hasa imani ya kuamini Mitume na vitabu, na ambayo inaondosha dhana na shaka zote, kwani imekuja kwa njia ya ufupi na kwa sura yaالمنُاجَاة (maongezi ya mja na mola wake). Ewe mola wangu Mwingi wa rehema nimetambua kutokana na mafunzo ya Mtume (s.a.w), na Qur’an tukufu, vitabu vitakatifu vyote vikitanguliwa na Qur'an katika hili, na Mitume wote wakitanguliwa na Nabii Muhammad (s.a.w), wanaonesha na kushuhudia kwa pamoja na kwa kuafikiana kabisa kwamba kwa kudhihirika kwa majina mazuri ya Allah (s.w), ambayo yana sifa za kupendeza na utukufu, ambayo athari zake zinaonekana hapa duniani na katika limwengu zote, kwamba zitadumu zikiwa angavu na bayana zaidi milele na milele, na kwamba kudhihiri kwake kuliko na rehema na neema zake, zishuhudiwazo katika ulimwengu huu wa kutoweka kutazaa nuru kubwa zaidi na kubaki katika maisha ya furaha daima, na hao wenye shauku ambao wanaojaa katika maisha haya ya dunia,ambayo ni mafupi kwa shauku kubwa watakuwa pamoja nayo katika mapenzi na kusuhubiana nayo milele, na kwamba Mitume wote, nao ni watu wenye roho zenye nuru, nafasi ya kwanza ni kwa mtume Muhammad (s.a.w), na mawalii wote na ndio mihimili ya wenye nyoyo zenye nuru, na wasadiki haki wote nao ni chemchemi za akili kali zenye kufikiri vema, wote hao wana imani thabiti kuwa kufufuliwa kupo kweli, na wanaelezea habari zake na kushuhudia kwa wanadamu wote kwa kuwepo furaha ya milele, wanawaonya watu wanaoishi kwa upotevu kuwa mafikio yao ni moto, na wanawabashiria watu wa uongofu kuwa mwisho wao ni kuingia peponi, wakitegemea mamia ya miujiza dhahiri na ishara zilizo wazi, na ambayo umeyaeleza ewe Mola mlezi, mara kwa mara, katika vitabu vyako vitukufu vya mbinguni, katika maelfu ya ahadi njema na makamio, na kwa kutegemea ushindi wa utukufu wako na utawala wako na mambo yako yaliyo bayana, na sifa zako takatifu kama; Kudura, rehema, uangalizi, hekima, utukufu na uzuri, na kwa msingi wa maono yao mengi yanayobashiri mambo ya akhera na kwa misingi ya uthabiti wa imani yao ambayo imefikia ngazi ya ujuzi na kuona kwa yakini. Ewe Mweza wa kila kitu, Mwingi wa hekima, na ewe Mwingi wa rehema na ewe mwenye kurehemu viumbe wote, ewe msadikishaji wa ahadi, Mkarimu sana, ewe mwenye ushindi na utukufu, na ewe mteza nguvu, mwenye utukufu, wewe ni mtakatifu mno, na umeepukana na sifa ya uwongo, kwa mawalii wako wote na ahadi zako, sifa zako zilizo tukufu na matendo yako matakatifu, ya kwamba ukadhibishe vyote hivyo au kuzuia yatakikanayo kwa vyovyote katika ufalme wa ubwana wako, kwa kutokujibu dua hizo zitokazo kwa waja wako wema, ambao umewapenda, nao wamekupenda, na wakapendesha nafsi zao kwako kwa imani na kusadikisha na utiifu, hakika umetakasika kwa kila hali ya kwamba uwasadikishe makafiri na wapotevu katika kukanusha kwao ufufuo, ambao wanaruka mipaka katika ukuu wako na kibriyaa yako, kwa kutenda kwao ukafiri, na kukukanusha wewe na ahadi zako, na ambao wanadharau utukufu wako na ukubwa wa ubwana wako, na rehema ya sifa yako kuwa bwana mlezi. Sisi tunatukuza uadilifu na uzuri wako bila ukomo, na rehema zako kunjufu tunazitakasa kutokana na dhulma hii na ubaya usio na kikomo, kwa nguvu zote ulizotupa tunaamini barabara, kwamba maelfu ya mitume watukufu na kwa idadi kubwa mno ya wateule na mawalii, ambao ndio walinganiaji kwako, ambao ni mashahidi kwa haki ya yakini, kuona kwa yakini, na elimu ya yakini, hazina za rehema zako za akhera na hifadhi za hisani zako kwenye ulimwengu wa kudumu, na kudhihiri kwa majina yako mazuri, ambayo yanafunua kwa ujumla katika maisha ya furaha, na tunaamini kwamba ushahidi huu ni kweli kabisa, na ishara zao ni kweli na zitatokea, na bishara zao ni hakika na kwamba zitatokea, wote hawa wanaamini kwamba tukio hili kuu (yaani ufufuo), ni mwale mkubwa wa jina la (الْحَقُّ) ambalo ndio rejea, na jua litoalo mwanga la hakika zote, waja wako wakapata uongofu kwa idhini kutoka kwako, na kuwafundisha ukweli ulivyo. Ewe mola wangu! Kwa haki ya darasa za hawa, na kwa utukufu wa maelekezo yao tunakuomba utupe imani kamili, na uturuzuku hatima njema. Kwa ajili yetu na kwa wanafunzi wa Al-Nur, na utujaalie wenye kustahiki uombezi wao. Amin. Kama hivi, kwamba dalili na hoja zinazothibitisha ukweli wa Qur'an tukufu, bali vitabu vyote vya mbinguni na kwamba aghalabu ya miujiza, na hoja ambazo zinathibitisha unabii wa kipenzi cha Allah (s.w). Kwa nafasi yake vinathibitisha yale muhimu zaidi wanayolingania, inahakikisha na kuashiria kuwepo kwa akhera, na kama zilivyo hoja za kuthibitisha uwepo wa ambaye kuwepo kwake ni wajibu na upekee wake (s.w), nazo kwa nafasi yake pia zinashuhudia maisha ya furaha na ulimwengu wa kudumu milele na milele, ambayo ndio eneo zima la ubwana na umola, na ndio mandhari yake ya wazi mno, nazo zinashuhudia juu ya uwepo wa nyumba hiyo na kufunguka milango yake kama tutakavyobainisha huko mbele, kwa sababu kuwepo kwake (s.w), na sifa zake tukufu na aghalabu ya majina yake mazuri, na mambo yake ya hekima, na sifa zake takatifu, mfano ubwana mlezi, umola, rehema, uangalizi, hekima na uadilifu, vyote hivyo vinahitaji na kwenda pamoja na uwepo wa akhera, bali vinalazimu kuwepo ulimwengu wa kudumu milele, kwa kiwango cha wajibu. Na inahitajia ufufuo na kutawanywa mtawanyiko wa kiama kwa kiwango cha ulazima vile vile. Naam, maadamu Allah (s.w) yupo naye ni mmoja wa azali (wa milele), ni lazima mhimili wa utawala wa uungu wake, nao ni akhera upo vile vile, na maadamu uungu wa bila kikomo unaonekana wazi katika uwepo wa hivi viumbe, na hasa vilivyo hai, na akiwa na utukufu na hekima upole wa dhahiri shahiri, basi hapana budi kwamba maisha ya furaha ya milele yapo, ambayo yanakanusha kwa uungu wa bila mipaka kuhusu dhana yoyote, kwamba eti unaacha viumbe kwa kuwatelekeza bila thawabu, na kuitakasa hekima kutokana na sifa ya upuuzi, na upole unalindwa kutokana na kusaliti, yaani ni kuwa nyumba hiyo ya furaha ipo, hapana budi kuingia humo. Na maadamu aina hizi mbali mbali za kuneemeshwa, hisani, ukarimu, uangalizi, huruma, vinaonekana na kushuhudiwa wazi wazi mbele ya akili zisizovurugikiwa, na mbele ya nyoyo ambazo hazijafa, na kutujulisha wajibu wa kuwepo Mola mlezi, Mwingi wa rehema mwenye kurehemu nyuma ya pazia, hapana budi kuwepo uhai wa kudumu milele ili kuweza kuokoa uneemeshaji kutoka katika mzaha, yaani uneemeshaji uweze kuchukua upeo wake halisi, na kuilinda hisani kutokana na hadaa ili itimize uhakika wake, na uangalizi kuuokoa kutakatana na mchezo, ili kutokea kwake kukamilike, na huruma iokolewe kutokana na mateso ipate kutimia uwepo wake, na kuepusha upole na ukarimu kutokana na dharau ili kumiminia neema tele kwa waja. Naam, kinachofanya hisani kuwa ni hisani kweli, na neema kuwa ni neema kweli, ni kule kuwepo maisha ya kudumu na kubakia milele katika ulimwengu wa kubakia na umilele, ndio, hakuna budi hili litimie. Na maadamu kalamu ya Kudura ambayo inaandika kwenye majira ya machipuo, na katika ukurasa finyu mdogo sana, vitabu laki moja uandishi wenye kuingiliana bila kukosea wala kuhemewa wala kutaabika, kama ilivyo wazi mbele ya macho yetu, na kwamba mwenye kalamu hiyo ameahidi na kutilia mkazo ahadi yake mara laki moja, kwamba hakika nitaandika kitabu chepesi kuliko kitabu cha machipuo, kilichoandikwa mbele yenu, na kwa hakika nitakiandika kwa maandishi ya kudumu milele, katika mahali pakunjufu, penye nafasi na pazuri zaidi kuliko mahali hapa finyu palipochanganyika na kuingiliana. Ni kitabu ambacho hakitatoweka kamwe, na nitakujaalieni kuwa mnakisoma kwa mshangao na kuvutiwa mno, na kwamba Allah (s.w) anakitaja kitabu hicho katika amri zake zote, yaani misingi ya kitabu hicho ni tayari kimeshaandikwa pasina shaka yoyote, maelezo yake ya ziada na pambizo zake zitaandikwa ufufuo na kujumuishwa kwa viumbe, na humo kutaandikwa majalada ya matendo ya wote. Na kwa kuwa Ardhi hii ina umuhimu mkubwa kwa upande wa kukusanya viumbe wengi, na lukuki ya viumbe wenye roho na maisha mbali mbali wenye kubadilika, hadi ikawa ni moyo wa ulimwengu na muhtasari wake, na makao yake makuu na kilemba na matokeo yake na sababu ya kuumba kwake. Daima pametajwa shabihi ya mbingu kama katika (رَبُّ السَمَاوَاتِ وَالأَرْضِ) bwana mlezi wa mbingu na ardhi katika amri zote za mbinguni. Na kwa kuwa mwanaadamu anatawala katika pande bali mbali za ardhi hii, ambayo ina chembe na sifa hizi, na kutenda kwa viumbe wake walio wengi kwa kuwatiisha kwake wengi ya viumbe hai, kwa kujaalia vilivyoundwa vingi mno vikiogelea kumzunguka yeye kwa mujibu wa vigezo vyake na matashi yake, na kwa mujibu wa haja zake za kimaumbile anavipangilia, anavionesha, anavipamba na kuratibu rangi za ajabu kila mahali, kiasi haviwavutii kutazama wanadamu na majini pekee, bali huvutiwa pia na wakazi wa mbinguni na ulimwengu kwa maeneo yake yote, bali hata kutazamwa na mmiliki wa ulimwengu, akapata hadhi na kupendwa mno na kusifiwa vizuri, na kwa upande huu akawa na umuhimu mkubwa na hadhi ya juu, akuonesha kwa elimu aliyopewa na umahiri wake, kwamba yeye ndio makusudio katika hekima ya kuumbwa viumbe. na kwamba yeye ndio matokeo na tunda lake la thamani sana, hakuna kificho hata kidogo kuwa yeye ni khalifa wake katika ulimwengu, na kwakuwa anaonesha maajabu yao na kifani ya Muumba na anayanadhimu kwa namna nzuri sana ya kuvutika hapa duniani, Allah (s.w) anampa muda na kuichelewesha adhabu yake kwa kule kuasi na kukanusha kwake, na karuhusiwa kuishi duniani na kupewa muda apate kutekeleza jukumu hili kwa ufanisi. Kwa kuwa mwanaadamu mwenye sifa kama hii kwa umbo na tabia yake, na ana mahitaji yasiyo na mipaka pamoja na kuwa yeye ni dhaifu mno, na maumivu lukuki pamoja yeye ni mshindwa, ana bwana mlezi Mweza wa kila kitu, ana uweza, upole wa bila kikomo, kiasi cha kufanya ardhi hii kuwa ni ghala kuu la sampuli za madini aina kwa aina, anayoyahitajia mwanaadamu, na vyakula aina kwa aina vya lazima kwa mwanaadamu huyu, na nyumba ya bidhaa ya kuhifadhia mali mbali mbali anazozipenda, na kwamba Allah (s.w) anamtazama kwa jicho la uangalizi makini, upole na kumlea na kumpa atakavyo. Na kwa kuwa Allah (s.w) bwana mlezi, - kama katika hakika hii - anampenda mwanaadamu, na kupendekeza nafsi yake kwake, na hali ya kuwa ni mwenye kubakia, ana limwengu za kudumu, na anaendesha mambo kwa mujibu wa uadilifu wake, na anafanya kila jambo kwa mujibu wa hekima yake, na kwamba ukubwa wa ufalme wa huyu Muumba wa azali, na umilele wa utawala wake, haviwezi kufupishwa ndani ya dunia hii fupi mno, na havitosheki na umri mfupi sana wa mwanaadamu, na wala umri wa hii dunia wa muda mfupi na wa kutoweka, ambapo mwanaadamu abaki bila malipo hapa duniani, kwa matukio ya udhalimu anayoyatenda, na makosa afanyayo ya kukanusha na kukufuru na kuasi, mkabala wa mola wake ambaye amemneemesha akamlea kwa mapenzi na huruma kamili, ni katika mambo yanayokinzana na nidhamu ya maumbile iliyoratibiwa vyema kabisa, na inasigana na uadilifu na haki iliyomo, na kwenda tofauti na uzuri wake, kwani itakuwa dhalimu katili anaishi muda wake kwa starehe wakati masikini mdhulumiwa anaishi kwa dhiki, hapana shaka sifa ya uadilifu huo usio na mipaka, ambao athari zake zinaonekana kwa viumbe, haikubali kamwe, na hairidhii kabisa madhalimu wasifufuliwe pamoja na wadhulumiwa walionyongeka, ambao wote mbele ya umauti huwa wanakuwa sawa sawa. Maadamu mmiliki wa ufalme amechagua katika ulimwengu mahali hapa ardhini, na katika ardhi akamchagua mwanaadamu, na kumpa hadhi ya hali ya juu, na kumhusisha na umuhimu mkubwa na uangalizi makini, na kuwateua Manabii na mawalii na wateule kati ya watu, na hao ni ambao wanakwenda sawa sawa na makusudio ya kiungu, na kupendekeza nafsi zao kwake kwa imani na kusalimu amri na kuwafanya mawalii wake wapendwa wa kuwasemesha, amewakirimu kwa miujiza na kuwafikishwa matendo yao, na kuwatia adabu maadui zake vipigo vya kimbinguni, na kati ya hawa wapendwa akateua imamu wake, na alama ya fahari yao na kujivunia kwao, naye si mwingine bali ni Muhammad (s.a.w), kwa nuru yake akaangazia nusu ya mviringo wa dunia ambayo ni muhimu sana, na moja ya tano ya ubinaadamu yenye umuhimu, muda wa karne chungu tele, hadi viumbe kana kwamba viliumbwa kwa ajili yake, kwa kuwa malengo ya yote yanadhihirika bayana kwa kupitia yeye, na kuwa wazi kwa dini ambayo ametumwa kwayo, na kuwa wazi kwa Qur’an ambayo imeteremshwa kwake, wakati ambapo anastahiki kulipwa kwa kazi yake tukufu na huduma zake kubwa zisizo na ukomo, kwa kupewa umri mrefu usio na kikomo naye ni mstahiki wa malipo hayo, badala yake ameishi umri mfupi tu nao ni miaka sitini na tatu katika juhudi na tabu, je, inawezekana na kuingia akilini kabisa, na kuna matarajio yoyote huenda kwamba yeye na wengine mfano wake, kwamba hatafufuliwa na wapenzi wao pamoja? Na kwamba hivi sasa asiwe hai kiroho yake? Na amalizike moja kwa moja na kuwa katika hali kutokuwepo? Kamwe hapana, kisha kamwe hapana, na hasha mara elfu. Naam, ulimwengu na vyote vilivyomo vyote, unaomba afufuliwe na unataka arejee hai kutoka kwa Mola wa ulimwengu Mtume (s.a.w) awe hai. Ujumbe wa (Ishara kuu) ambao ni mwale wa saba na umethibitisha kwa ijmai kuu thelathini na tatu, zote ni imara kama jabali kubwa mno kwamba ulimwengu huu haukutokea bali ni kutoka kwa mkono wa mmoja aliye wa pekee, na si miliki ya yeyote ila ni ya mmoja wa pekee, ukabainisha tawhidi kwa uwazi kupitia hoja hizo, kwamba ni mhimili wa ukamilifu wa kiungu, na kubainisha kuwa kwa sifa ya upekee ulimwengu wote unageuka na kuwa sawa na wanajeshi wenye kukimbia kwa ajili ya huyo mmoja wa pekee, na watumishi waliotiishwa kwake na kwa kuja kwa akhera, na kuwepo kwake hutimia ukamilifu na kulindwa kutokana na kudondoka na kuenea kwa uadilifu wake kamili, na kunusurika na dhulma na kutakasa hekima yake ya jumla, na kuiepusha na mchezo na upumbavu, na rehema yake pana, inashika ukubwa na nafasi yake kamili, na kuokolewa kutoka katika utesaji mbaya, utukufu na uweza wake hujitokeza na kuepushwa na unyonge wa kushindwa, na kila sifa katika sifa zake (s.w), inatakasika na kuonekana wazi, kuwa ni takatifu na tukufu. Kwa hiyo ni lazima na bila shaka yoyote kiyama kitasimama, na kwamba kufufuliwa na kukusanywa kutatokea, na kwamba milango ya thawabu na adhabu itafunguliwa kwa mujibu wa maelezo ya mafungu haya ya maneno manane yaliyotajwa, yenye kuanza kwa (Maadamu) ambayo ni masuala muhimu mno, na viini vyenye maana nzuri sana, kati ya viini vingi vya maelezo muhimu vya kumuamini Allah, na hii ili iweze kuthibiti umuhimu wa ardhi na kuwa ni kituo kikuu, na umuhimu na hadhi ya mwanaadamu, na ili uthibiti uadilifu wa mola wa ardhi na mwanaadamu na hekima yake, rehema yake, na mamlaka yake, na ili mawalii na wapendwa wa kweli wenye shauku na Mola mwenye kubakia wapate kuokoka kutokana na kutoweka na kukosekana kwa milele, na yule mbora wao kabisa na kipenzi chao kabisa apate kuona malipo ya kazi yake, na matokeo ya huduma zake dhahiri, ambazo zimefanya viumbe kuwa katika kuneemeshwa na kuridhika kwa hali ya kudumu, na ili ukamilifu wa ufalme wa milele upate kutakasika kutokana na kasoro, na uweza wake utakasike na kushindwa, na hekima yake iepukane na upumbavu, na uadilifu wake uwe mbali na dhulma. Muhtasari: Maadamu Allah (s.w) yupo, basi akhera haina shaka kabisa. Na kama nguzo tatu za imani zinavyothibitisha, ambazo zimetajwa huko nyuma kuwepo kwa ufufuo kwa dalili zake zote na kuushuhudia, na vivyo hivyo nguzo mbili za imani zinalazimisha (Na malaika wake na kuamini Kadari kheri na shari yake vinatoka kwa Allah (s.w)) pia ufufuo, na zinashuhudia kwa nguvu juu ya ulimwengu uliobaki, na kujulisha kwa namna ifuatayo: Kwamba dalili zote na vinavyoonekana na kuzungumzwa vyenye kujulisha kuwepo kwa malaika na kazi za utumishi wao na kwa zamu yake pia ni dalili inayojulisha kuwepo kwa ulimwengu wa kiroho, na usioonekana na ulimwengu wa kusalia milele na akhera, na maisha ya raha, pepo, na moto yatakayokuwa makazi ya majini na watu, kwani malaika yawezekana wao kwa idhini ya kiungu kushuhudia limwengu hizi, na kuziingia, kwa ajili hiyo malaika waliokurubishwa wanaeleza kwa kuafikiana, kama Jibril (a.s), ambaye ameonana na wanadamu, kwa kuwepo kwa limwengu hizo zilizotajwa, na kutembea kwao ndani yake. Na kama tujuavyo waziwazi kuwepo kwa bara la Amerika ambalo hatujaliona, kutokana na maneno ya wanaotokea huko, basi vivyo hivyo itakuwa imani ni jambo la wazi, kwa vile walivyoelezea malaika, nayo ni kwa nguvu ya mapokezi ya tawaatur mia moja, kuhusu kuwepo kwa ulimwengu wa kubaki na maisha ya akhera, pepo na moto, na kama hivyo tunaamini na kusadiki. Na vile vile dalili zinazothibitisha (kuamini Kadari), kama zilivyokuja katika ujumbe wa Kadari (Neno la ishirini na sita), kwa nafasi yake ni dalili juu ya ufufuo, na kutawanywa kwa madaftari na kupimwa kwa matendo kwenye mizani kuu, na hii kwani tuyaonayo mbele ya macho yetu katika kuandikwa makadirio ya kila kitu, juu ya mbao za nidhamu na mizani, na kuandikwa matukio ya maisha ya mambo yake, kwa kila mwenye uhai ndani ya nguvu zake zenye kuhifadhi, na katika punje zake na kokwa zake, na katika mbao nyingine za mfano, na kuthibitisha madaftari ya matendo ya kila mwenye roho na hasa mwanaadamu, na kuzituliza makini katika mbao zenye kuhifadhiwa, kiasi chote hiki katika Kadari yenye kuzunguka, na makadirio yenye hekima na uhifadhi madhubuti, uandishi wa uaminifu, haiwezekani kuwa, ila kwa ajili ya mahakama kubwa na kwa ajili ya kupata thawabu na adhabu za kudumu, na kama siyo hivyo hakubakii maana na faida kamwe, wa huko kuhifadhi kuliko madhubuti, na uandishi ambao unasajili na kuhifadhi mambo nyeti kabisa, hivyo itatokea kilicho tofauti na hekima na hakika, yaani kama ufufuo hautotokea basi maana yote ya kitabu cha ulimwengu ya kweli, ambacho kimeandikwa kwa kalamu ya Kadari, yatavurugwa na kuharibiwa! Na hili haliwezekani kuwa hata kidogo, na halina uwezekano kabisa, bali hilo ni muhali katika muhali, kama kukanusha ulimwengu huu, bali ni kuweweseka na si jambo lingine. Hitimisho Dalili zote za nguzo tano za Imani kwa nafasi yake ni dalili za ufufuo, na kuwepo kwake na kutokea kwa kukusanywa, kuwepo kwa maisha ya akhera na kufunguka kwa milango yake, bali inalihitajia na kulishuhudia, kwa hiyo ni katika kuafikiana kikamilifu na kuratibika kuliko timia, kwamba theluthi ya Quran tukufu yenye ufasaha wa muujiza yote kujadili kuhusu ufufuo, kutokana na misingi yake na hoja ambazo zisizo yumba, na kulifanya hilo ni nguzo na msingi kwa hakika zake zote ambazo inaziinua juu ya jiwe hilo la msingi, (mwisho wa utangulizi).

