Barla Lâhikası

Barla Lahiyəsi 235. Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

(Ehl-i dünyanın Üstadımız hakkındaki asılsız üç vehimleri münasibətilə, bir kardeşimizin ettiği sualine qarşı cevaptır.)

§2

Üstadımız Barla’da kimsesiz kaldığı üçün mütalaa edəcək kitabları olmadığından dünyadan ümidini kesip âhiret noktasından iman cihetinde, öz nefsiyle olan mükâlemelerini, düşündüklerini çox defa “Ey nəfsim! Ey nəfsim!” deyə kaleme almış. Ne vaxt o vaziyetten, o beladan kurtuldu. Buraya geldi, altı ay zarfında oradaki altı gün qədər bir şey yazmadı. Zaten neşriyat yapmır. Ancaq öz nefsi üçün nota nevinden kaydetdiyi mesaili, iman cihetinde vesveseye düşmüş bazı has dostlarının istemelerine binaen, güçlükle onlar alıb mütalaa edirlər. Yazdığı en mühim bir eseri; bir müdür, vesveseli və onun hakkında muannid bir valiye şikâyet tarzında vermiş. O muannid vali tetkikatında, bu eserde və bunun neşriyatında siyasete taalluk edəcək bir cihet yoxdur, sırf mesail-i imaniyeye aittir deyə həqiqəti anlamakla, o müdürü tekdir etmişdir.

§3

Hem Hocamız tarîkat zamanı olmadığını, mütemadiyen dostlarına söylür. İmanı kurtarmak zamanıdır, dir. Buna delil, doqquz senedir heç bir kimseye tarîkat talim etmemesidir. Yalnız mezhebi Şafiî olduğu üçün namazdan sonraki tesbihatı biraz fazlacadır. O fazlalıkta otuz üçer tesbihattan sonra mezheb-i Şafiî’de sünnet olan bazen on, bazen otuz üç لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ və üç defa da salavat okumaktan ibarettir. Hususi ibadətinde yanına heç bir kimseyi bırakmaz, en has hizmetçisi də yanına giremez və deyir ki: “Mən şeyh değilim ancaq bir hocayım. Eskiden dünyaya karışdığım üçün günahlarım çoktur. Onlara istiğfar edirəm.” dir.

§4

Üstadımız hakkında ehl-i dünya və ehl-i hüküm tarafından çox defa “Ne ilə yaşır?” deyə endişekârane sorulur. Bu sual altında “Acaba başkaların hədiyyə və sadakalarıyla mı yaşır.” denilir.

§5

Cavab: Bizler daimî hizmetindeyiz. Heç bir kimsenin sadaka və hədiyyəsini ihtiyarıyla qəbul etməz. Mecbur kaldığı zaman, mukabilini vermək suretiyle alır. Barla’da köy halkı az olduğundan men’edib özünü kurtarırdı. Buraya geldikten sonra Barla kimi “Mən bir şey istemirəm.” deyə olan musırrane redde muvaffak olamadı. Hatırları kırılmayacaq bazı dostların getirdikleri yemekleri bir neçə defa yeddi. Sonra birdenbire, hasta olmadığı halde iştihası tam kesildi. Bizim kanaat-i kat’iyemiz geldi ki başkasının hədiyyə və sadakasını yedirmemek üçün manevî bir ihtar və bir itabdır.

§6

Bəli iki sene evvel, bütün ramazanda üç ekmek, bir okka pirinç ona və dörd kedisine kâfi geldiyi kimi; bir sene evvel üç francala, bir ramazan yenə kâfi gelmişdi. Bu ramazan-ı şerifte otuz günde, yarım okka yoğurtla, yarım okkadan daha az pirinç və dörd kuruşluk bir francala yediğini (yalnız bir iki kupa çay içmek və iftar zamanında bir çay kaşığı bal yemek müstesna) başqa bir şey yemediğini bizzat müşahede ettik (Hâşiye).

§7

Hem daimî hizmetinde olan bir arkadaşı Rüşdü Efendi, üç okkası beş kuruşa satılan ufak balıklardan güzelce kızartılmış üç tane getirmişdi. Bunları Üstadımıza yedirmek üçün ısrar etti. Hem Rüşdü Efendi’nin hatırını kırmamak hem də balıkları sevdiyi üçün yeddi. O balık yüzünden beş saat mütemadiyen sancı çekti. Bu sancı başladıktan üç saat sonra, Rüşdü Efendi’ye dedi ki: Hüsrev’deki paramdan balığın qiymətını al, sancı devam edir, dediyi halde balıkların qiymətını almadığı üçün iki saat daha devam edir. En nihayet dedi ki: “Aman parayı al, məni bu sancının verdiyi ızdıraptan kurtar.” Rüşdü Efendi balığın qiymətını aldığı dakikada, sancı birdenbire kesildi. Biz Üstadımızın halinden, vaziyetinden, bu acib hali eynilə gördük. İşte Üstadımız hakkında, ne ilə yaşır diyenler, hatalarını tashih etsinler.

§8

Bekir, Re’fet, Hüsrev, Rüşdü

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol