Mektubat

On Yeddinci Məktub

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Iyirmi Beşinci Lem’a’nın Zeyli

§2

Çocuk Taziyenamesi

§3

بِاسْمِهٖ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

§4

Aziz âhiret qardaşım Hâfız Hâlid Efendi!

§5

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

§6

وَبَشِّرِ الصَّابِرٖينَ الَّذٖينَ اِذَٓا اَصَابَتْهُمْ مُصٖيبَةٌ قَالُٓوا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ

§7

Qardaşım, çocuğun vefatı məni müteessir etti. Lakin اَلْحُكْمُ لِلّٰهِ kazaya rıza, kadere teslim İslâmiyet’in bir şiarıdır. Cənabı-Haqq sizlərə sabr-ı cemil versin. Merhumu da sizə zahîre-i âhiret və şefaatçi yapsın. Sizə və sizin kimi müttaki mü’minlere böyük bir müjde və həqiqi bir teselli gösterəcək beş noktayı beyan ederiz:

§8

Birinci Nöqtə: Kur’an-ı Hakîm’de وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ sırrı və meali şudur ki: Mü’minlerin kable’l-büluğ vefat eden evlatları; cennette ebedî, sevimli, cənnətə lâyık bir surette daimî çocuk kalacaklarını və cənnətə giden peder və validelerinin kucaklarında ebedî medar-ı sürurları olacaklarını və çocuk sevmek və evlat okşamak kimi en latîf bir zevki, ebeveynine temine medar olacaklarını və hər bir ləzzətli şeyin cennette bulunduğunu “Cennet, tenasül yeri olmadığından evlat muhabbeti və okşaması olmadığı”nı diyenlerin hükümleri həqiqət olmadığını hem dünyada on senelik qısa bir zamanda teellümatla karışık evlat sevmesine və okşamasına bedel safi, elemsiz, milyonlar sene ebedî evlat sevmesini və okşamasını kazanmak, ehl-i imanın en böyük bir medar-ı saadeti olduğunu bu âyet-i kerîme وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ cümlesiyle işarə edir və müjde verir.

§9

İkinci Nöqtə: Bir zaman bir zat, bir zindanda bulunur. Sevimli bir çocuğu yanına gönderilmiş. O biçarə mahpus hem öz elemini çekir hem veledinin istirahatini temin edemediyi üçün onun zahmetiyle müteellim olurdu. Sonra merhametkâr hâkim ona bir adam gönderir, deyər ki: “Şu çocuk çendan sənin evladındır lakin mənim raiyetim və milletimdir. Onu mən alacağam, güzel bir sarayda beslettirəcəyəm.” O adam ağlar, sızlar “Mənim medar-ı tesellim olan evladımı vermeyəcəyəm.” deyər. Ona arkadaşları deyər ki: “Senin teessüratın manasızdır. Əgər sən çocuğa acıyorsan çocuk bu mülevves, ufunetli, sıkıntılı zindana bedel; ferahlı, saadetli bir saraya gidəcək. Əgər sən nəfsin üçün müteessir oluyorsan, menfaatini arıyorsan; çocuk burada kalsa muvakkaten şüpheli bir menfaatinle birlikdə, çocuğun meşakkatlerinden çox sıkıntı və elem çekmek var. Əgər oraya gitse sənə min menfaati var. Çünki padşahın merhametini celbe səbəb olur, sənə şefaatçi hükmüne geçer. Padşah, onu səninlə görüştürmek arzu edəcək. Əlbəttə görüşmek üçün onu zindana göndermeyəcək, bəlkə səni zindandan çıkarıp o saraya celbedəcək, çocukla görüştürəcək. Bu şartla ki padşaha emniyetin və itaatin varsa…”

§10

İşte bu təmsil kimi aziz qardaşım, sənin kimi mü’minlerin evladı vefat ettikleri vaxt belə düşünməli: Bu veled masumdur, onun Hâlık’ı də Rahîm və Kerîm’dir. Mənim nâkıs terbiye və şefkatime bedel, gayet kâmil olan inayət və rahmetine aldı. Dünyanın elemli, musibetli, meşakkatli zindanından çıkarıp cennetü’l-firdevsine gönderdi. O çocuğa ne mutlu! Bu dünyada kalsaydı kim bilir ne şekle girerdi? Onun üçün mən ona acımıram, bahtiyar bilirəm. Kaldı öz nəfsimə ait menfaati üçün özümə də acımıram, elîm müteessir olmuram.

§11

Çünki dünyada kalsaydı on senelik, muvakkat, elemle karışık bir evlat muhabbeti temin edecekti. Əgər salih olsaydı, dünya işinde muktedir olsaydı bəlkə mənə yardım edecekti. Lakin vefatıyla, ebedî cennette on milyon sene mənə evlat muhabbetine medar və saadet-i ebediyeye vesile bir şefaatçi hükmüne geçer. Əlbəttə və əlbəttə meşkuk, muaccel bir menfaati kaybeden, mütləq və müeccel min menfaati kazanan; elîm teessürat göstermez, meyusane feryat etməz.

§12

Üçüncü Nöqtə: Vefat eden çocuk, bir Hâlık-ı Rahîm’in mahluku, memlûkü, abdi və bütün heyetiyle onun masnûu və ona ait olaraq ebeveyninin bir arkadaşı idi ki muvakkaten ebeveyninin nezaretine verilmiş. Peder və valideyi ona hizmetkâr etmiş. Ebeveyninin o hizmetlerine mukabil, muaccel bir ücret olaraq ləzzətli bir şəfqət vermiş. Indi binden doqquz yüz doksan doqquz hisse sahibi olan o Hâlık-ı Rahîm, mukteza-yı rəhmət və hikmət olaraq o çocuğu sənin elinden alsa, hizmetine hâtime verse surî bir hisse ilə həqiqi min hisse sahibine qarşı şekvayı andıracaq bir tarzda meyusane hüzün və feryat etmək ehl-i imana yakışmaz, bəlkə ehl-i gaflet və dalalete yakışır.

§13

Dördüncü Nöqtə: Əgər dünya ebedî olsaydı, insan içinde ebedî kalsaydı və firak ebedî olsaydı elîmane teessürat və meyusane teellümatın bir manası olurdu. Lakin madam ki dünya bir misafirhanedir, vefat eden çocuk haraya gitmişse siz də biz də oraya gideceğiz. Və hem bu vefat ona mahsus deyil, umumî bir caddedir. Hem madam ki müfarakat də ebedî deyil; ileride hem berzahta hem cennette görüşüləcəkdir. اَلْحُكْمُ لِلّٰهِ deməli. O verdi, o aldı. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ‌ səbir ilə şükretməli.

§14

Beşinci Nöqtə: Rahmet-i İlahiyenin en latîf, en güzel, en hoş, en şirin cilvelerinden olan şəfqət; bir iksir-i nuranidir. Aşktan çox keskindir. Çabuk Cənabı-Haqq’a vusule vesile olur. Necə aşk-ı mecazî və aşk-ı dünyevî çoxlu müşkülatla aşk-ı həqiqiye inkılab edər, Cənabı-Haqq’ı bulur. Elə də şəfqət –lakin müşkülatsız– daha qısa, daha safi bir tarzda qəlbi Cənabı-Haqq’a rabteder.

§15

Gerek peder və gerek valide, veledini bütün dünya kimi severler. Veledi elinden alındığı vaxt, əgər bahtiyar isə həqiqi ehl-i iman isə dünyadan yüzünü çevirir, Həqiqi Nemət Sahibini bulur. Deyər ki: “Dünya madam ki fânidir, değmir alâka-i kalbe.” Veledi haraya gitmişse oraya qarşı bir alâka peyda edər, böyük manevî bir hal kazanır.

§16

Ehl-i gaflet və dalalet, bu beş hakikatteki saadet və müjdeden mahrumdurlar. Onların hali ne qədər elîm olduğunu şununla kıyas ediniz ki bir ihtiyar hanım, gayet sevdiyi sevimli tək bir çocuğunu sekeratta görüb –dünyada tevehhüm-ü ebediyet hükmünce gaflet və ya dalalet neticesinde; mevti, adem və firak-ı ebedî tasavvur ettiğinden– yumşaq döşeğine bedel kabrin torpağını düşünüb gaflet və ya dalalet cihetiyle, Erhamü’r-Râhimîn’in cennet-i rahmetini, firdevs-i nemətini düşünmediğinden ne qədər meyusane bir hüzün və elem çektiğini kıyas edebilirsin.

§17

Lakin vesile-i saadet-i dâreyn olan iman və İslâmiyet, mü’mine deyər ki: Bu sekeratta olan çocuğun Hâlık-ı Rahîm’i, onu bu fâni dünyadan çıkarıp cennetine götürəcək. Hem sənə şefaatçi hem ebedî bir evlat yapacaq. Müfarakat muvakkattır, merak etme اَلْحُكْمُ لِلّٰهِ ۞ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ də, sabret.

§18

اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى

§19

Said Nursî

§20

***

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol