Tarihçe-i Hayat

Isparta Həyatı

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

1950’den sonra

§2

Üstad Said Nursî, Afyon Hapishanesinden 1949’da bir eylül sabahı tahliye edildi. İki komiser arasında faytonla bir eve geldi. Yanında hizmetine bakan talebeleri də vardı.

§3

Üstadın Afyon hapsinden sonraki hayatında və hizmet-i Nuriyesinde bu surette bir inkişaf görünür:

§4

Bu tarihe qədər Üstad, evinde geceleri heç kimseyi bulundurmazdı. Akşamdan tâ kuşluk vaktine qədər kapısı kilitli olaraq kalırdı.

§5

Afyon hapsinden sonra isə sadık talebelerinden bazıları hususi hizmetinde kaldı. Üstadın odası daima ayrı idi. Ancaq bir hizmet olduğu vaxt yanına gelinebilirdi.

§6

Afyon hapsinden sonra Üstad –öz tabirince– bir nevi Üçüncü Said olaraq görünürdü. Çünki bundan sonra hizmet-i Nuriye başqa safhalarda tezahür edecekti, küllî bir inkişaf olacaktı. Üstadın hizmetine koşan və Nur hizmeti üçün yanına gelenler, bilhassa mektepli gençlerdendi. Rahmet-i İlahiye Afyon hapis musibetini çox cihetlerle rahmete çevirmişdi.

§7

Bir vech-i rəhmət bu idi: Mahkeme günlerinde muhtelif vilayet və kazalardan gelen Nur talebeleri birbiriyle tanışarak hem Üstad hem Risale-i Nur hem hizmet-i Nuriye hususunda malûmat sahibi olurlar və uhrevî və imanî olan və rıza-yı İlahî uğrundaki Nur’dan kopup gelen samimi bir uhuvvet ilə bir kuvve-i maneviye elde ederlerdi. Mahkeme günleri Üstad və talebelerinin kahramanlar kafilesi olaraq saf halinde mahkemeye gelişleri, mü’minlerin kalplerinde Allah üçün sonsuz bir muhabbet və yakınlığa vesile olurdu.

§8

Bu mahkemeler, iman və İslâm davasına hizmet üçün medar-ı teşvik hükmüne geçirdi. Din düşmanlarının rağmına olaraq bu musibet, Risale-i Nur hizmet-i imaniyesini deruhte edəcək və onunla gaye-i həyat edəcək fedakârları, kahramanları netice verdi. Yeni və münevver Nur talebeleri meydana çıktılar.

§9

Hapisten tahliyeden sonra, Üstadın evinin kapısı önünde bir iki polis daimî nöbet bekler və yanına kimseyi sokmazlardı. Zaten hapis müddetince halka dehşet verəcək şəkildə yalan yanlış propagandalarla, Bediüzzaman’ın imha edileceği kimi haberler etrafa yaydırılmıştı.

§10

Üstad, Afyon’da iki ay qədər ikametten sonra Emirdağı’na geldi. Emirdağı’nda bir çox Risale-i Nur talebeleri vardı. Oradaki hizmet-i Nuriyeyi bu talebeler îfa ettiler.

§11

Afyon hapsinden sonra hizmet-i Nuriye necə cereyan etti?

§12

Isparta’da teksir makinesiyle Nur mecmualarının neşrine devam edilirdi. Üstad, yenə âdeti vechile tashihat ilə meşguldü. Yalnız hapisten sonra hizmet-i Nuriye bir neçə kısma inkısam etmişdi yalnız teksir ilə və el yazısı ilə neşre münhasır olmurdu. Bu zamanlardaki hizmet safhaları bu surətlə ifade olunabilir:

§13

1- Muhtelif vilayet, kasaba və köylerdeki Nur talebeleri, bulundukları muhitlerinde Nurları okumak, yazmak, okutmak və neşrine çalışmak.

§14

2- Isparta və İnebolu’da, teksir makinesiyle Nur risalelerinin mecmualar halinde teksiri və etrafa neşri.

§15

3- Ankara və İstanbul’da, muhtelif halk tabakaları arasında, hususan üniversite və digər mektep talebeleri, gençler, memurlar və hanımlar arasında Nurların yayılması, okunması, Risale-i Nur davasına çokların yaxın manevî alâkaları. Bunlardan hâlis fedakârlar və iman hâdimlerinin çıkması. Nur-u imanın, bu iki böyük merkezde hararetle inkişafı.

§16

4- Kitabların iadesi və yeniden bazı yerlerde Nurlara və talebelerine ilişmek dolayısıyla resmî makamlarla münasibət. Risale-i Nur’un, vatan və milletin nesl-i âtinin saadetine vesilesi cihetinin duyrulması, ispat edilmesi; yeni Türk Hükûmetinin, Kur’an’ın bu yeni və ekmel nuruna takdirle bakması; en modern neşir vasıtasıyla hem Anadolu’ya hem âlem-i İslâm’a və insaniyete duyrulmasının temini.

§17

5- Şark vilayetlerinde Risale-i Nur’un intişarı.

§18

İşte Said Nursî, Afyon hapsinden tahliye edilip Emirdağı’na geldiyi zaman, nazarındaki hizmet safhaları bu surette idi və merkez-i hükûmetle də hizmet itibarıyla alâkadardı. Bu zamana qədər Nur hizmeti ancaq risalelerin yazılıp çoğaltılmasına münhasırdı. Üstad, tâ Barla’dan beri daima has talebeleriyle, Nurların neşrine çalışanlarla görüşmüş, onları hizmetlerinden dolayı tebrik və teşci etmişdi. Bu tarihten sonra mektepliler və memurlar Nurlara müteveccih oldular. Nur hizmetini hayatlarının gayesi addeden və bu hizmetle vatan, millet və İslâmiyet’e en böyük faydayı temin eden talebeler meydana çıkarak hizmete başladılar.

§19

* * *

§20

Afyon Mahkemesinin Risale-i Nur’u müsadere qərarını, Mahkeme-i Temyiz esastan bozdu. Bozma qərarında ileri sürdüğü sebeplerden biri: Kararnamede suç unsuru gösterilen risalelerin, Denizli Ağır Ceza Mahkemesinde beraet eden eserlerden olub olmadığının zikredilmediyi; əgər beraet edib iade edilen eserlerden isə qərarın yanlış olacağı hem Temyiz’in tasdikinden geçip kaziye-i muhkeme haline gelen bir davanın yeniden taht-ı muhakemeye alınışının kanuna uygunsuz olduğudur.

§21

Temyiz’in bozma qərarından sonra Afyon’da tekrar duruşma başladı. Bu şəkildə mahkeme devam ederken iktidarı ele alan Demokrat Parti Hükûmeti, umumî af ilan etti. Afyon Mahkemesi də af kanununun daire-i şümulüne girdiyi üçün dosya ortadan kaldırıldı. (Hâşiye )

§22

* * *

§23

Afyon hâdisesi başlamadan evvel Diyanet İşleri Reisi Ahmed Hamdi, Said Nursî’den iki takım Risale-i Nur eserlerini; bir takımını Diyanet İşleri Kütüphanesine koymak, bir takımını da şahsına alıkoymak üçün istemişdi. Lakin hapis hâdisesi çıktı, gönderilemedi. Üstad, hapisten sonra Emirdağ’a geldiyi vaxt, evvelce hazırlanan iki takımı tashih edərək Ahmed Hamdi’ye gönderdi və aşağıdaki məktubu özünə yazdı:

§24

Muhterem Ahmed Hamdi Efendi!

§25

Bir hâdise-i ruhiyemi sizə beyan edirəm: Çox zaman evvel zatınız və sizin mesleğinizdeki hocaların zarurete binaen ruhsata tabi və azîmet-i şer’iyeyi bırakan fikirlerine, mənim fikirlerim muvafık gelmirdi. Mən hem onlara hem sənə hiddet ederdim. “Neden azîmeti terk edib ruhsata tabi olurlar?” deyə Risale-i Nur’u doğrudan doğruya sizlərə göndermezdim. Üç dörd sene evvel kalbime, sizə qarşı tenkitkârane bir teessüf geldi. Birden ihtar edildi ki:

§26

“Bu sənin eski medrese arkadaşların olan başta Ahmed Hamdi kimi zatlar, dehşetli və şiddetli bir tahribata qarşı ehvenü’ş-şer düsturuyla bir kısım vazife-i ilmiyeyi, mukaddesatın muhafazasına sarf edib tehlikeyi dörtten bire indirmeleri, onların mecburiyetle bazı ruhsatlarına və kusurlarına inşâallah keffaret olur.” deyə kalbime şiddetle ihtar edildi. Mən də sizleri və sizin gibilerini, o vaxtten beri yenə eski medrese qardaşlarım və ders arkadaşlarım deyə həqiqi uhuvvet nazarıyla bakmaya başladım.

§27

Onun üçün mənim bu şiddetli tesemmüm hastalığım, vefatımla neticelenmesi düşüncesiyle Nurlara, mənim bedelime həqiqi sahib və hâmi və muhafız olacağınızı düşünerek və üç sene evvel sizin ısrarla bir takım Risale-i Nur’u istemenize binaen vermək niyet etmişdim. Indi hem mükemmel deyil hem tamamı deyil, Nur şakirdlerinden üç zatın on beş sene evvel yazdıkları bir takımı sizin üçün şiddetli hastalığım içinde bir derece tashih ettim.

§28

Bu üç zatın kaleminin mənim yanımda on takım qədər kıymeti var. Səndən başqa bu takımı kimseye vermeyecektim. Buna mukabil onun manevî qiymətı üç şeydir:

§29

Birincisi: Siz –mümkün olduğu qədər– Diyanet Riyasetinin şubelerine, mümkünse eski harf, değilse yeni harf ilə və has arkadaşlarımdan tashihe yardım üçün biri başta bulunmak şartıyla, memleketteki Diyanet Riyasetinin şubelerine iyirmi otuz tane teksir edərək göndermektir. Çünki haricî dinsizlik cereyanına qarşı belə eserleri neşretmek, Diyanet Riyasetinin vazifesidir.

§30

İkincisi: Madam ki Nur risaleleri medrese malıdır. Siz də medreselerin hem esası hem başları hem şakirdlerisiniz, onlar sizin həqiqi malınızdır.

§31

Üçüncüsü: Tevafuklu Kur’an’ımız mümkünse fotoğraf matbaasıyla tabedilsin ki tevafuktaki lem’a-i i’caziye görünsün.

§32

Said Nursî

§33

* * *

§34

Demokratların Ezan-ı Muhammedîyi Arapça Olaraq Okunmasına Müsaade Etmeleri Dolayısıyla Yazılan Bir Hasbihal

§35

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§36

Evvela: Hem sizin hem bu memleketin hem âlem-i İslâm’ın mühim bayramlarının mukaddimesi və bu memlekette şeair-i İslâmiyenin parlamasının bir müjdecisi olan ezan-ı Muhammedînin kemal-i ferahla on minlərlə minarelerde okunmasını təbrik edirik. Və seksen küsur sene bir ibadət ömrünü kazandıran ramazan-ı şerifteki ibadət və dualarınızın makbuliyetine âmin deyərək rahmet-i İlahiyeden hər bir gece-i ramazan bir Leyle-i Kadir hükmünde sizlərə sevap kazandırmasını niyaz edirik. Bu ramazanda şiddetli zafiyet və hastalığımdan tam çalışamadığımdan sizlerden manevî yardım rica edirəm.

§37

Said Nursî

§38

* * *

§39

(Nur Kahramanı Hüsrev’in Bir Mektubudur.)

§40

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§41

Âlem-i İslâm merkezlerindeki mübarək Müslüman kardeşlere!

§42

Sizleri, bütün ruh u canımızla təbrik edirik. Eserleriyle fuhûl-ü ulemanın və fuhûl-ü müfessirînin en yükseği olan Bediüzzaman Hazretlerine, qiymətli və mübarək bir mücahid âlim tarafından yazılmış olan bir tebriği takdim etmişdik.

§43

Bediüzzaman Hazretlerinin bizlərə yazdığı cevabî məktublarında o qiymətli, bînazir Üstad Bediüzzaman Hazretleri, sizleri binlerle tebrik etmiş və Anadolu’da Kur’an və iman kahramanlarının halefleri olan Nurcularla, Arabistan’daki həqiqət-i Kur’aniyeye müteveccih İslâmları, iki qardaş olaraq hizbü’l-Kur’an’ın dairesi içinde çox saflardan iki mütevafık və müterafık saf teşkil ettiklerini müjdelemiş və o mü’min kardeşlerimizin Risale-i Nur’la ciddi alâkalarıyla birlikdə, bir kısmını Arapçaya tercüme edib neşretmek niyetlerinizden fevkalâde memnun olduklarını və mübarək İslâm cemaatlerinin Urfa’daki Nur şakirdleriyle və Nur eczalarıyla himayetkârane alâkadar olmasını yazmaklığımızı bizlərə emretmiş bulunurlar.

§44

Ey aziz və necip kavm-i Arab’ın nurani azaları! Tarihin a’makına gömülen və maziden istikbale atlayan ecdadlarımıza, bu millet-i İslâm’ı parçalamak üçün min dörd yüz seneden beri hücum eden küffar orduları, en nihayet Birinci Harb-i Umumî’de emellerine muvaffak oldular. Türk və Arap iki həqiqi Müslüman kardeşin min senelik sarsılmayan muhabbetlerini çoxlu desiselerle, yalanlarla söndürdüler. Ehl-i İslâm’ın və nev-i beşerin medar-ı fahri və bütün mövcudatın sebeb-i yaradılışi və bütün füyuzat-ı İlahiyenin mazharı o âlî Peygamber’in Ravza-i Mutahhara’sına yüzler sürmek üçün çox böyük bir iştiyakı kalplerinde yaşattıklarına tahammül edemediler. O âlî Peygamber-i Zîşanın küçücük bir iltifatına mazhar olmaq üçün ruhlarına varıncaya qədər hər şeylerini feda ettiklerini hazmedemediler. 1400 seneden beri zeminin yüzünde, zamanın sahifeleri üzerinde və şehitlerin və gazilerin beyaz kılınç kalemleriyle kırmızı mürekkebleriyle yazıp tarihe emanet bıraktıkları medar-ı iftiharları muhteşem yazılarını, Müslümanlara unutturmak istediler. Bu azimle yürüyen o amansız düşmanlar, çox acı işkenceler altında ezdikleri Türk və Arap bu iki kardeşi, bir daha ittihat etməmək üçün en müthiş muahedelerin zincirleriyle bağladılar. Çelik zincirler altında senelerle inlettirdiler. Hər türlü şenaati Müslümanlığa icra ettiler.

§45

Heyhat! İnayet-i İlahiyenin tekrar yâr olacağını, Risale-i Nur kimi çox böyük və çox hârika bir tefsir-i Kur’an’la və onun âlî müellifi Bediüzzaman’la, Müslümanlığın böyük zaferini bilemediler və göremediler. O eserler ki vahdaniyet-i İlahiye ilə risalet-i Muhammediyeyi (asm) və həqiqət-i haşriyeyi o qədər qüvvətli və hakikatli bürhanlarla o qədər parlak bir surette ispat edir ki indiyə qədər heç bir feylesof, heç bir âlim qarşısına çıxıb itiraz edememiş.

§46

Biz Türkler, seyyidleri kesretle içinde bulunan və necip kavm-i Arap olan sizlərə və sizin ecdadlarınız olan sahabe-i güzine, Allah adına, Peygamber-i Zîşan hesabına sonsuz bir sevgiyi və nihayətsiz bir hörməti daima kalbimizde, ruhumuzda beslirik və yaşatırıq. O âlî Peygamber-i Zîşan üçün və onun âlî dini üçün başta ruhumuz və hər şeyimizi fedaya hazırız.

§47

Cənabı-Haqqın lütf u kereminden böyük bir ümit ilə yalvarıp istirik ki sevgili Üstadımız Bediüzzaman Hazretlerinin verdikleri haber-i beşaretle, Türk və Arap iki həqiqi qardaş millet inşâallah yaxın bir âtide ittihat edəcək. Və o ittihat sayesinde, o müthiş düşmanların Müslümanlar içine saçtıkları fesat toxumları öz yüzlerine atılacaq. Və zincirler altında inleyen dörd yüz milyon Müslümanlık, yeniden hayat-ı kudsiye-i İslâmiye ilə nev-i beşerin başına geçip sulh və müsalemet-i umumiyeyi temin edəcək, inşâallah.

§48

Risale-i Nur’un âciz bir şakirdi

§49

Hüsrev

§50

* * *

§51

Risale-i Nur’un vatana, millete və İslâmiyet’e böyük hizmetini qəbul və takdir eden Başvekil Adnan Menderes’e Üstadın yazdığı bir məktub

§52

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§53

Mən çox hasta olduğum və siyasetle alâkasız bulunduğum halde, Adnan Menderes kimi bir İslâm kahramanı ilə bir sohbet etmək isterdim. Hal və vaziyetim görüşmeye müsaade etmediyi üçün o surî konuşmak yerine bu məktub mənim bedelime konuşsun deyə yazdım.

§54

Gayet qısa bir neçə esası, İslâmiyet’in bir kahramanı olan Adnan Menderes kimi dindarlara beyan edirəm:

§55

Birincisi: İslâmiyet’in çoxlu kanun-u esasîsinden biri وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِز۟رَ اُخ۟رٰى âyet-i kerîmesinin hakikatidir ki birisinin cinayetiyle başkaları, akraba və dostları mes’ul ola bilməz.

§56

Halbuki şimdiki siyaset-i hazırada particilik taraftarlığı ilə bir caninin yüzünden çoxlu masumların zararına rıza gösterilir. Bir caninin cinayeti yüzünden, taraftarları veyahut akrabaları də şenî gıybetler və tezyifler edilip bir tək cinayet yüz cinayete çevrildiğinden, gayet dehşetli bir kin və adâveti damarlara dokundurup kin və garaza və mukabele-i bi’l-misile mecbur edilir. Bu isə hayat-ı içtimaiyeyi tamamen zîr ü zeber eden bir zehirdir və hariçteki düşmanların barmaq karıştırmalarına tam bir zemin hazırlamaktır. İran və Mısır’daki hissedilen hâdise və buhranlar, bu esastan ileri geldiyi anlaşılır. Lakin onlar burası kimi deyil; bizə nisbeten çox hafif, yüzde bir nisbetindedir. Allah etmesin, bu hal bizdə olsa çox dehşetli olur.

§57

Bu tehlikeye qarşı çarə-i yegâne: Uhuvvet-i İslâmiyeyi və esas İslâmiyet milliyetini o qüvvətin temel taşı yapıp masumları himaye üçün canilerin cinayetlerini özlərinə münhasır buraxmaq lâzımdır.

§58

Hem emniyetin və asayişin temel taşı, yenə bu kanun-u esasîden gəlir:

§59

Mesela, bir hanede və ya bir gemide bir masum ilə on cani bulunsa həqiqi adaletle və emniyet və asayiş düstur-u esasîsi ilə o masumu kurtarıp tehlikeye atmamak üçün gemiye və haneye ilişmemek lâzım tâ ki masum çıkıncaya qədər.

§60

İşte bu kanun-u esasî-i Kur’anî hükmünce, asayiş və emniyet-i dâhiliyeye ilişmek, on cani yüzünden doksan masumu tehlikeye atmak, gazab-ı İlahiyyenin celbine vesile olur.

§61

Madam ki Cənabı-Haqq, bu tehlikeli zamanda bir kısım həqiqi dindarların başa geçmesine yol açmış. Kur’an-ı Hakîm’in bu kanun-u esasîsini özlərinə bir nöqtə-i istinad və onlara garazkârlık edenlere qarşı siper etmək lâzım geldiğini, zaman ihtar edir.

§62

İslâmiyet’in ikinci bir kanun-u esasîsi:

§63

Bu hadîs-i şeriftir:

§64

سَيِّدُ ال۟قَو۟مِ خَادِمُهُم۟ hakikatiyle, memuriyet bir hizmetkârlıktır; bir hâkimiyet və benlik üçün tahakküm âleti deyil. Bu zamanda terbiye-i İslâmiyenin noksaniyetiyle və bəndəlikin zafiyetiyle benlik, enaniyet qüvvət bulmuş. Memuriyeti hizmetkârlıktan çıkarıp bir hâkimiyet və müstebidane bir tahakküm və mütekebbirane bir mertebe tarzına getirdiğinden abdestsiz, kıblesiz namaz kılmak kimi adalet olmaz, esasıyla də bozulur və hukuk-u ibad da zîr ü zeber olur. Hukuk-u ibad, hukukullah hükmüne geçemir ki hak olabilsin bəlkə nefsanî haksızlıklara vesile olur.

§65

Indi Adnan Menderes kimi “İslâmiyet’in və dinin icablarını yerine getireceğiz.” deyə və mezkûr iki kanun-u esasiyeye qarşı muhalefet edib tam zıddına olaraq iki dehşetli cereyan, gayet böyük rüşvet ilə halkları aldatmak və ecnebilerin müdahalesine yol açmak vaziyetinde hücum etmək ihtimali kuvvetlidir.

§66

Biri: Birinci kanun-u esasîye muhalif olaraq bir cani yüzünden qırx masumu kesmiş, bir köyü də yakmış. Bu derecede bir istibdad-ı mutlak, hər nəfsin zevkine geçəcək memuriyete bir hâkimiyet surətində rüşvet vererek dindar hürriyet-perverlere hücum edilir.

§67

İkinci hücum da: İslâmiyet milliyet-i kudsiyesini buraxıb –evvelkisi kimi– bir cani yüzünden yüz masumun hakkını çiğneyebilen, zâhiren bir milliyetçilik və həqiqətdə ırkçılık damarıyla hem hürriyet-perver dindar Demokratlara hem bütün bu vatandaki yüzde yetmişi sair unsurlardan bulunanlara hem hükûmet aleyhine hem biçarə Türkler aleyhine hem Demokratın takip ettiği siyaset aleyhine çalışarak və serseri və enaniyetli nefislere gayet zevkli bir rüşvet olaraq bir ırkçılık kardeşliği verir. O zevkli kardeşliğin içinde, o zevkli faydadan min defa daha ziyade həqiqi kardeşleri düşmanlığa çevirmek kimi acib tehlikeyi, o sarhoşluğu ilə hissedemir.

§68

Mesela, İslâmiyet milliyeti ilə dörd yüz milyon həqiqi kardeşin hər gün اَللّٰهُمَّ اغ۟فِر۟ لِل۟مُؤ۟مِنٖينَ وَ ال۟مُؤ۟مِنَاتِ dua-yı umumîsiyle manevî yardım görmək yerine ırkçılık; dörd yüz milyon mübarək kardeşleri, dörd yüz serseriye və lâübalilere yalnız dünyevî və çox cüz’î bir menfaati üçün terk ettirir. Bu tehlike hem bu vatana hem hükûmete hem də dindar Demokratlara və Türklere böyük bir tehlikedir və elə yapanlar da həqiqi Türk değillerdir. Necip Türkler belə hatadan çekinirler.

§69

Bu iki taife hər şeyden istifadeye çalışıp dindar Demokratları devirmeye çalıştıkları və çalıştırıldıkları, meydandaki âsâr ilə tahakkuk edir. Bu acib tahribata və bu iki qüvvətli muarızlara qarşı; qırx sahabe ilə dünyanın qırx devletine qarşı meydan-ı muarazaya çıkan və galebe eden və min dörd yüz sene zarfında və hər asırda üç yüz dörd yüz milyon şakirdi bulunan həqiqət-i Kur’aniyenin sarsılmaz kuvvetine dayanmak və onun içindeki dünyevî və uhrevî saadet-i ebediyenin zevklerine o cazibedar hakikatle birlikdə nöqtə-i istinad etmək, o mezkûr muarızlarınıza və hem dâhil və hariçteki düşmanlarınıza qarşı en lâzım və elzem və zarurî bir çarə-i yegânedir. Yoxsa o insafsız dâhilî və haricî düşmanlarınız sizin bir cinayetinizi minlərlə yapıp və eskilerin də cinayetlerini ilâvə edərək başkaların başına yükledikleri kimi sizə də yükleyecekler. Hem sizə hem vatana hem millete telafi edilmeyəcək bir tehlike olur.

§70

Cənabı-Haqq, sizleri İslâmiyet lehindeki hizmetlerinizde muvaffak və mezkûr tehlikelerden muhafaza eylesin, deyə mən və Nurcu kardeşlerimiz, yapacağınız hizmete və mezkûr həqiqəti qəbul etmenize mukabil dua etmeye qərar vereceğiz.

§71

Üçüncüsü: İslâmiyet’in hayat-ı içtimaiyeye dair bir kanun-u esasîsi də bu hadîs-i şerifin اَل۟مُؤ۟مِنُ لِل۟مُؤ۟مِنِ كَال۟بُن۟يَانِ ال۟مَر۟صُوصِ يَشُدُّ بَع۟ضُهُ بَع۟ضًا hakikatidir. Yani hariçteki düşmanların tecavüzlerine qarşı dâhildeki adâveti unutmaq və tam tesanüd etmektir.

§72

Hattâ en bedevî taifeler də bu kanun-u esasînin menfaatini anlamışlar ki hariçte bir düşman çıktığı vaxt, o taife birbirinin babasını, kardeşini öldürdükleri halde o dâhildeki düşmanlığı unutup hariçteki düşman def’oluncaya qədər tesanüd ettikleri halde; minlərlə teessüflerle deriz ki benlikten, hodfüruşluktan, gururdan və gaddar siyasetten gelen dâhildeki tarafgirane fikriyle, öz tarafına şeytan yardım etse rəhmət okutacaq, muhalifine melek yardım etse lanet edəcək kimi hâdisatlar görünür.

§73

Hattâ bir salih âlim, fikr-i siyasîsine muhalif bir böyük salih âlimi tekfir derecesinde gıybet ettiği və İslâmiyet aleyhinde bir zındığı, onun fikrine uygun və taraftar olduğu üçün hararetle sena ettiğini gördüm. Və şeytandan kaçar kimi otuz beş seneden beri siyaseti terk ettim.

§74

Hem indi biri hem ramazan-ı şerife hem şeair-i İslâmiyeye hem bu dindar millete böyük bir cinayeti yaptığı vaxt, muhaliflerinin onun o vaziyeti hoşlarına gittiği görüldü. Halbuki küfre rıza küfür olduğu kimi dalalete, fıska, zulme rıza da fısktır, zulümdür, dalalettir. Bu acib halin sırrını gördüm ki özlərini millet nazarında ettikleri cinayetlerinden mazur göstermek damarıyla muhaliflerini özlərindən daha dinsiz, daha cani görmək və göstermek istəyirlər.

§75

İşte bu çeşit dehşetli haksızlıkların neticeleri çox tehlikeli olduğu kimi içtimaî ahlâkı da zîr ü zeber edib bu vatan və millete və hâkimiyet-i İslâmiyeye böyük bir suikast hükmündedir.

§76

Daha yazacaktım lakin bu üç nöqtə-i esasiyeyi şimdilik dindar hürriyet-perverlere beyan etmekle iktifa edirəm.

§77

Said Nursî

§78

* * *

§79

Adnan Menderes’e gönderilmek niyetiyle evvelce yazılan içtimaî hayatımıza ait bir həqiqətin hâşiyesini takdim edirik:

§80

Hâşiye: Eskilerin lüzumsuz keyfî kanunları və sû-i istimalleri neticesiyle, bəlkə də tahrikleriyle zuhur eden Ticanî Meselesi’ni, dindar Demokratlara yüklememek və âlem-i İslâm’ın nazarında Demokratları düşürmemenin çarə-i yegânesi kendimce belə düşünürəm:

§81

Ezan-ı Muhammedînin (asm) neşriyle Demokratlar on derece qüvvət bulduğu kimi Ayasofya’yı, beş yüz sene devam eden vaziyet-i kudsiyesine çevirmek və hâlen İslâm’da çox hüsn-ü təsir yapan və bu vatan ahalisine âlem-i İslâm’ın hüsn-ü teveccühünü kazandıran, iyirmi səkkiz sene mahkemelerin muzır cihetini bulamadıkları və beş mahkeme də beraetine qərar verdikleri Risale-i Nur’un resmen serbestîsini dindar Demokratlar ilan etməli və bu yaraya bir nevi merhem vurmalıdırlar. O vaxt âlem-i İslâm’ın teveccühünü kazandıkları kimi başkalarının zalimane kabahatleri onlara yüklenmez fikrindeyim. Dindar Demokratlar hususan Adnan Menderes kimi zatların hatırları üçün otuz beş seneden beri terk etdiyim siyasete bir iki saat baktım və bunu yazdım.

§82

Said Nursî

§83

* * *

§84

Ankara’daki Nur Talebelerinin Bir Məktubu

§85

Aziz, sıddık kardeşlerimiz!

§86

Mektubunuzdan, İslâm güneşinin bir ziyasını sezer kimi olduk. Yüzlerce seneden beri insaniyet aleyhine, İslâmiyet zararına mütecaviz fikir neşreden ehl-i küfrün tahriblerini tamir üçün ortaya atılan Risale-i Nur’un –sizlerin mektubunuzdan– gençlerin arasına yayıldığını sezdik. Ebedî həyat yolunun hakperest yolcuları, hayalî boş lafları terk edib Risale-i Nur’la küfür toxumlarını eriteceklerdir. Nur’un talebeleri, ehl-i qəlb və imanın həqiqi kardeşleridirler. Siz kardeşlerimizin məktubları, bizlərə hız verir və verəcək.

§87

Kur’an’ın tefsiri olan Risale-i Nur, bizə dalalette kalmanın və küfürle mücadele etmemenin bu zamanda böyük ahmaklık olduğunu bildirir. Komünistliğin, anarşistliğin, masonluğun qüvvət kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur’a hizmet etmək və rıza-yı İlahîyi tahsil üçün onu isteyene vermektir. Bu en baş və en ehemmiyetli en qiymətli və mübarək vazifemizden bizi döndürmek isteyen en ağır hücumlar də bizlerin hızını arttıracaqdır.

§88

Risale-i Nur bizə öğretir və ispat edir ki: Bu dünya, bir misafirhanedir. Ebedî həyatı isteyenler, misafirhanedeki vazifelerine dikkat gösterdikleri nisbette memnun edilirler. Demək ki indi en esaslı vazifemiz: Bataklıktan kurtulmak isteyen ehl-i dinin; karanlıktan usanmış, gıdasız kalmış kalplerin yardımına koşmak, kendimizden başlayarak Nur’un dellâllığını yapmaktır.

§89

Bilhassa və bilhassa şurası çox ehemmiyetli və çox mühimdir ki en başta və en evvel Risale-i Nur’u dikkat və təfəkkürle devamlı olaraq okumak və o muazzam eser külliyatındaki Kur’an və iman hakikatleriyle özümüzü teçhiz etmək və bu esas və şartlarla, o hârika eser külliyatını bir an evvel ikmal etmektir. İşte bu nemət-i uzmaya nâil olan hər genç və hər kəs; bire yüz, min kuvvetinde özünə, vatan və milletine faydalı olur. Vatan, millet, gençlik və âlem-i İslâm çapında hizmet edebiləcək bir vaziyete gelebilir.

§90

Bunun üçün başta Hazret-i Üstadımız Bediüzzaman və onun həqiqi və ihlaslı talebeleri olmaya lâyık sizlerden dua istirham edirik ki Risale-i Nur’un mecmualarını bir an evvel temin edelim, arayalım, bulalım; dikkat, təfəkkür və ihlasla okuyalım. Kur’an və iman hizmetine bu vaziyette koşalım.

§91

Risale-i Nur’un bu asırdaki makbuliyetine işarə eden deliller fazlasıyla mevcud olduğuna göre, insaf sahibi hər mü’min kardeşimiz, onun tabiî bir yardımcısıdır.

§92

Hem madam ki Risale-i Nur, bu asra has hususiyetler daşıyır. Hem madam ki minlərlə âlimlerin takdirleriyle qarşılanır. Hem madam ki Kur’an’ın dellâllığını yapan kahraman Üstad, eşine rastlanmayacaq bir mükemmeliyetle, dürüst adımlarla, həqiqi prensiplerle, bütün hayatını iman və İslâmiyet’e vakfetmiş, dünyevî heç bir menfaat aramadan sırf Allah rızası uğruna çalışmışdır. Hem madam ki bütün qüvvəti ilə Nur talebeleri də iman və İslâmiyet’e Ehl-i Sünnet dairesinde hizmet üçün hayatlarını də çekinmeden verir və süflî menfaat peşinde değildirler. Və madam ki yüz minlərlə Nur talebeleri bütün tazyik və tehditlere rağmen bu həqiqəti fiilen ispat etmişler. Hem hər talebe, bugün cereyan eden bâtıl felsefenin akidelerine həqiqi, mantıkî cavablar vermək üzere yetişmişler və yetişirlər. Hem hər ehtiyacımıza Kur’an cavab verir, onda lâzım olan hər həqiqət sarîh olaraq vardır. Və madam ki Kur’an en güzel şəkildə ders veren Allah’ın hədiyyəsi, bir nuru və rahmetidir.

§93

Elə isə bu rəhmət xəzinəsii və menba-ı həqiqəti ders veren və həqiqi surette gençliğin və avamın anlayabileceği bir şəkildə bildiren Risale-i Nur’u, dikkat və təfəkkürle və devamlı olaraq müsait vakitlerimizi boşa gidermeden okumak və yazmak, en böyük ibadət və zevk kaynağıdır. Hal və istikbalin və biz gençlerin, çox leziz və iştiyakla alacağı gayet nâfi’ və vâfi bir ilaç və bir tiryaktır, bir manevî kurtarıcıdır. Bu kat’î həqiqətlər meydanda iken ona bütün kuvvetimizle sarılmamak, baştan aşağı Risale-i Nur’u tetkik etməmək, alâkadar olmamaq ancaq gafletin eseri ola bilər.

§94

Hem kim həqiqət peşinde koşuyorsa Risale-i Nur’dan ders alması lâzımdır. Və Nur yolunda giden hər münevver, həqiqi saadete kavuşacaq və yeryüzünün mahiyetini derk edəcəkdir deyə biz Ankara Nur talebeleri də ittifak edirik. Ebedî həyat hazinesini gösteren Kur’an-ı Hakîm’in nuru olan Risale-i Nur, əlbəttə bir zaman dünyayı çınlatan nurlu sesini yükseltəcəkdir.

§95

Madam ki İslâm âlimleri –hadîs-i şerife göre– dünya ikbal və heveslerinin peşinde koşmadıkça peygamberlerin en emin vârisleridirler. Biz də Risale-i Nur’u, onun tam vârisi bilirik. Risale-i Nur’un şahs-ı manevîsi, həqiqi vâris olmanın esasını yaşamış və yaşır. Onun qarşısına çıkan körler və sağırlar və hissiz gafiller küçüleceklerdir. Belə muazzam bir olgunluğa sahib olan Risale-i Nur, əlbəttə bütün feylesofları, dünya ilim və hak erbabını çağıracaq və hər akl-ı selim və kalb-i kerîm olan mübarək insanları talebesi yapacaq. Bu da inşâallah uzaqda deyil, yaxında tahakkuk edəcəkdir. Dünya, ekseri feylesofların və âlimlerin dediyi kimi yepyeni bir oluşun eşiğindedir. Dünya, nurunu arır. Həqiqət şairi Mehmed Âkif:

§96

O nuru gönder İlahî asırlar oldu yeter!

§97

Bunaldı milletin âfakı bir sabah istəyər.

§98

deyə, bax bu Nur’a işarə ettiği, bugün bizce bir hakikattir.

§99

Aziz kardeşlerimiz!

§100

Risale-i Nur’a lâyık olacaq şəkildə çalışmamız üçün bizə də dua ediniz ki Ankara muhiti, bizi içine alıb eritmesin. Nur, hər ne qədər karanlığı gideriyorsa da yenə onu görəcək göz, anlayacaq kafa lâzım. Belə bir muhitte, gözlerimize perde inmesin. Biz bîçarelere dua ediniz. Allah hepimizi Risale-i Nur’a sarılmakla aziz din-i mübinimize hizmet edenlerden eylesin, âmin!

§101

Bir kardeşimiz dedi ki: Bugün sabah namazından sonra bu mısralar mülhem oldu, kardeşlerimize bildirelim.

§102

Dinim İslâm, kitabım Kur’an, imanım haktır.

§103

Bu uğurda can vermək, ebedî yaşamaktır.

§104

Sizleri çox seven Ankara Üniversitesi Nur Talebeleri

§105

* * *

§106

Uzun bir ayrılıktan sonra

§107

Bəlkə iyirmi yeddi iyirmi səkkiz sene oldu Üstadı görmeyeli. Onu görmək, mübarək simasını doya doya seyretmek üçün hər zaman gedib ziyaret etmək istediyim halde, meşguliyetten bir türlü vaxt bulamadım. Lakin o, kalplerde yaşadığı üçün manevî varlığı ilə daima beraberdik. Bu, gönüllerdeki iştiyakı bir dereceye qədər tatmin etməz miydi? Özünü görüb kucaklaşdığımız zaman, onun nurani simasının verdiyi zevk, maddî hasretin də ne qədər böyük olduğunu gösterdi.

§108

Üstadla tanışmamız qırx seneyi geçti. O zamanlar hemen hər gün idarehaneye gəlir; Âkifler, Naimler, Ferîdler, İzmirlilerle birlikte saatlerce tatlı tatlı musahabelerde bulunurduk. Üstad, özünə mahsus şivesiyle yüksək ilmî meselelerden konuşur; onun konuşmasındaki celadet və şehamet, bizi də heyecanlandırırdı. Hârikulâde fitri bir zekâ, İlahî bir mevhibe... En mu’dil meselelerde, zekâsının qüdrət və azameti özünü gösterir. Daima işleyen və düşünen bir kafa... Nakillerle çox meşgul deyil. Onun rehberi yalnız Kur’an. Bütün feyiz və zekâ kaynağı bu. Bütün o lem’alar, doğrudan doğruya bu kaynaktan nebean edir. Bir müçtehid, bir imam qədər rey sahibi. Qəlbi, bir sahabî qədər imanla dolu. Ruhunda, Ömer’in şehameti var. Iyirminci asırda devr-i saadeti nəfsində yaşatan bir mü’min, bütün hedefi iman və Kur’an.

§109

İslâm’ın gayetü’l-gayesi olan “tevhid” və “Allah’a iman” esası, onun və Risale-i Nur’un en böyük umdesidir. Devr-i saadette, Müslümanlığın ilk kuruluş zamanlarında olsaydı Hazret-i Peygamber, Kâbe’deki putların parçalanması vazifesini ona verirdi. Şirke və putperestliğe o derece düşmandır.

§110

Mücahede ilə gönüllerde iman və Kur’an hakikatlerini yerleştirmek üçün geçen uzun, bir asra yaxın bir ömür. Fazilet və şehametle geçen bir ömür. Harp meydanlarında, mücahidlerin önünde, kılınç elinde, dimdik ayakta düşmana saldıran bir kahraman. Esarette, düşman kumandanına qarşı koyan bir kahraman. İdam sehpasında, düşman kumandanını düşündüren, insafa gətirən bir kahraman…

§111

Millet və memleket üçün canını vermekten zerre qədər çekinmeyen bir fedai. Fitnenin, bozgunculuğun en müthiş düşmanı. Milletin menfaati üçün hər türlü zulme, işkenceye tahammül edir. Ona zulmedenlere beddua hətta etməz. Onu zindanlara atanlara ancaq salah və iman temenni edər. Gaye uğrunda ölüm, onun üçün basit bir şeydir.

§112

Özü bir çanak çorba, bir bardak su, bir lokma ekmekle tagaddi edər. Elbisesi çox basit və fakiranedir. Beyaz Amerikan bezinden pamuklu bir hırka. Çamaşırını kirlenmeden değiştirir və temizletir. Temizliğe fevkalâde itina edər. Kâğıt parayı tutmaz və üstünde taşımaz. Mâmelek adına dünyada heç bir şeyi yox. Öz üçün yaşamaz, cemiyet üçün yaşar.

§113

Yapısı ufak tefektir lakin heybetlidir, haşmetlidir. Gözleri birer şems-i tâbân kimi nur saçar. Bakışları şahanedir. Maddeten bəlkə dünyanın en fakir adamıdır lakin maneviyat âleminin sultanıdır.

§114

Seksen küsur senenin âlâmı yüzünde bir buruşuk yapamamış, yalnız saçlarını ağartmışdır. Rengi, pembe beyazdır. Sakalı yoxdur. Bir delikanlı qədər zindedir. Halîm və selimdir. Lakin heyecana geldiyi zaman bir arslan tavrı alır, iki dizinin üstüne doğrulur, bir şâhenşâh kimi konuşur.

§115

En sevmediyi şey siyasettir. Otuz beş senedir bir gazeteyi eline almış deyildir. Dünya şuunu ilə alâkasını kesmişdir. Akşam namazından sonra ferdası öğleye qədər kimseyi qəbul etməz, ibadətle meşgul olur. çox az uyur.

§116

Talebelerini də siyasetten şiddetle men’edər. Memleketin hər tarafında altı yüz bini mütecaviz bəlkə bir milyonu bulan talebeleri, memleketin en faziletli evlatlarıdır. Üniversitenin muhtelif fakültelerinde müsbet ilimler tahsil eden şakirdleri çox çoktur, yüzlercedir, binlercedir. Heç bir Nur talebesi yoxdur ki sınıfının en faziletlisi, en çalışkanı olmasın. Memleketin hər tarafında bulunan bu yüz minlərlə Risale-i Nur talebesinden hiçbirinin, heç bir yerde asayişi muhill heç bir hareketi, heç bir vak’ası yoxdur. Hər Nur talebesi hükûmetin, nizam və nizam-nizam-intizamın tabiî birer muhafızıdır; asayişin manevî bekçisidir.

§117

İstanbul seyahatinden muzdarip olub olmadığını sordum.

§118

— Mənə ızdırap veren, dedi, yalnız İslâm’ın maruz kaldığı tehlikelerdir. Eskiden tehlikeler hariçten gelirdi, onun üçün mukavemet kolaydı. Indi tehlike içeriden gəlir. Kurt, gövdenin içine girdi. Indi mukavemet güçleşti. Korkarım ki cemiyetin bünyesi buna dayanamaz çünki düşmanı sezmez. Can damarını koparan, kanını içen en böyük hasmını dost zanneder. Cemiyetin basîret gözü belə körleşirse iman kalesi tehlikededir. İşte mənim ızdırabım, yegâne ızdırabım budur. Yoxsa şahsımın maruz kaldığı zəhmət və meşakkatleri düşünmeye hətta vaktim yoxdur. Keşke bunun min misli meşakkate maruz kalsam da iman kalesinin istikbali selâmette olsa!

§119

— Yüz minlərlə imanlı talebeleriniz sizə âti üçün ümit və teselli vermir mu?

§120

— Bəli, büsbütün ümitsiz değilim.

§121

…

§122

Dünya, böyük bir manevî buhran geçirir. Manevî temelleri sarsılan Garp cemiyeti içinde doğan bir hastalık, bir veba, bir taun felaketi gittikçe yeryüzüne dağılır. Bu müthiş sâri illete qarşı, İslâm cemiyeti ne kimi çarelerle qarşı koyacaq? Garp’ın çürümüş, kokmuş, tefessüh etmiş, bâtıl formülleriyle mi? Yoxsa İslâm cemiyetinin ter ü taze iman esaslarıyla mı? Böyük kafaları gaflet içinde görürəm. İman kalesini, küfrün çürük direkleri tutamaz. Onun üçün mən yalnız iman üzerine mesaimi teksif etmiş bulunuram.

§123

Risale-i Nur’u anlamırlar yaxud anlamaq istemirlər. Məni, skolastik bataklığı içinde saplanmış bir medrese hocası zannedirlər. Mən, bütün müsbet ilimlerle, asr-ı hazır fen və felsefesiyle meşgul oldum. Bu hususta en derin meseleleri hallettim. Hattâ bu hususta da bazı eserler telif eyledim. Lakin mən, elə mantık oyunları bilmirəm. Felsefe düzenbazlıklarına da kulak vermem. Mən, cemiyetin iç hayatını, manevî varlığını, vicdan və imanını terennüm edirəm. Yalnız Kur’an’ın tesis ettiği tevhid və iman esası üzerinde işlirəm ki İslâm cemiyetinin ana direği budur. Bu sarsıldığı gün, cemiyet yoxdur.

§124

Mənə “Sen buna buna niyə sataştın?” dirlər. Farkında değilim. Qarşımda müthiş bir yangın var. Alevleri göklere yükselir. İçinde evladım yanır, imanım tutuşmuş yanır. O yangını söndürmeye, imanımı kurtarmaya koşuram. Yolda biri məni kösteklemek istemiş də ayağım ona çarpmış. Ne ehemmiyeti var? O müthiş yangın qarşısında bu kiçik hâdise bir qiymət ifade edər mi? Dar düşünceler! Dar görüşler!

§125

Məni, nəfsini kurtarmayı düşünen hodgâm bir adam mı zannedirlər? Mən, cemiyetin imanını kurtarmak yolunda dünyamı da feda ettim, âhiretimi də. Seksen küsur senelik bütün hayatımda dünya zevki adına bir şey bilmirəm. Bütün ömrüm harp meydanlarında, esaret zindanlarında yaxud memleket hapishanelerinde, memleket mahkemelerinde geçti. Çekmediyim cefa, görmediyim eza kalmadı. Divan-ı Harplerde bir cani kimi muamele gördüm, bir serseri kimi memleket memleket sürgüne yollandım. Memleket zindanlarında aylarca ihtilattan men’edildim. Defalarca zehirlendim. Türlü türlü hakaretlere maruz kaldım. Zaman oldu ki hayattan min defa ziyade ölümü tercih ettim. Əgər dinim intihardan məni men’etmeseydi bəlkə bugün Said torpaqlar altında çürümüş gitmişdi.

§126

Mənim fıtratım, zillet və hakarete tahammül etməz. İzzet və şehamet-i İslâmiye məni bu halde bulunmaktan şiddetle men’edər. Belə bir vaziyete düşünce, qarşımda kim olursa olsun, istəyirsə en zalim bir cebbar, en hunhar bir düşman kumandanı olsa tezellül etmem. Zulmünü, hunharlığını onun suratına çarparım. Məni zindana atar yaxud idam sehpasına götürür, heç ehemmiyeti yoxdur. –Nitekim elə oldu– Bunların hepsini gördüm. Bir neçə dakika daha o hunhar kumandanın qəlbi, vicdanı zulümkârlığa dayanabilseydi Said, bugün asılmış və masumlar zümresine iltihak etmiş olacaktı.

§127

İşte mənim bütün hayatım belə zəhmət və meşakkatle, felaket və musibetle geçti. Cemiyetin imanı, saadet və selâmeti yolunda nəfsimi, dünyamı feda ettim. Helâl olsun. Onlara beddua hətta etmirəm. Çünki bu sayede Risale-i Nur, heç olmazsa bir neçə yüz min yaxud bir neçə milyon kişinin –adedini də bilmirəm ya, elə dirlər. Afyon Savcısı beş yüz min demişdi bəlkə daha ziyade– imanını kurtarmaya vesile oldu. Ölmekle, yalnız özümü kurtaracaktım lakin hayatta kalıp da zəhmət və meşakkatlere tahammül ilə bu qədər imanın kurtulmasına hizmet ettim. Allah’a min kere hamdolsun.

§128

Sonra mən, cemiyetin iman selâmeti yolunda âhiretimi də feda ettim. Gözümde ne cənnət sevdası var ne cəhənnəm korkusu. Cemiyetin, iyirmi beş milyon Türk cemiyetinin imanı adına bir Said deyil, min Said feda olsun. Kur’an’ımız yeryüzünde cemaatsiz kalırsa cenneti də istemem, orası da mənə zindan olur. Milletimizin imanını selâmette görürsem cehennemin alevleri içinde yanmaya razıyım. Çünki vücudum yanarken gönlüm gül gülistan olur.

§129

Hazret coşmuştu. Bir yanardağ kimi lavlar saçırdı. Bir fırtına kimi gönül denizini dalgalandırırdı. Bir şelale kimi haşmetli zemzemelerle ruhun en derin nöqtələrına çarpırdı. Çox heyecanlanmıştı. Millet kürsüsünde coşmuş bir hatip kimi devam edir, sözünün kesilmesini istemirdi. Yorulduğunu hissettim. Bu heyecanlı bahsi değiştireyim, dedim.

§130

— Mahkemede sıkıldınız mı, deyə sordum.

§131

…

§132

Dinî tedrisata kadınlarımızın, muhterem hemşirelerimizin terbiye-i İslâmiye dairesinde iffet və şereflerini muhafaza etmelerine taraftar olmanın bir suç olduğuna dair kanunlarda bir madde var mı? “Kalbe gelen həqiqət” kimi tabirleri də şahsî nüfuz temini maksadına delil göstermelerinin manasını da bu ilimle, hukukla meşgul doçentlerden sorarım.

§133

Üstadla görüşmemiz çox uzamıştı. Müsaade alıb ayrıldığım zaman vaxt hayli geçmişdi.

§134

1952

§135

Eşref Edib

§136

* * *

§137

Bahtiyar bir ihtiyar var. Etrafı, səkkiz yaşından seksen yaşına qədər bütün nesiller tarafından sarılmış. Yaşlar ayrı, başlar ayrı, işler ayrı… Lakin bu ayrılıkta gayrılık yox! Hepsi bir şeye inanmış… Allah’a!.. Âlemlerin Rabb’i olan Allah’a… Onun ulu Peygamberine, onun böyük kitabına… Kur’an henüz yeni nâzil olmuş kimi, hər kəs aradığını bulmuş kimi bir hal var onlarda. Said Nur və talebelerini seyrederken insan, özünü âdeta asr-ı saadette hissedir. Yüzleri nur, içleri nur, dışları nur… Hepsi huzur içindeler. Temiz, ulvi, sonsuz bir şeye bağlanmak; hər yerde hazır, nâzır olana, âlemlerin yaratıcısına bağlanmak, o yolda yürümek, o yolun kara sevdalısı olmaq… Bəli!.. Ne böyük saadet!

§138

Said Nur, üç devir yaşamış bir ihtiyar. Gün görmüş bir ihtiyar. Üç devir: Meşrutiyet, İttihat və Terakki, Cumhuriyet. Bu üç devir böyük devrilişler, yıkılışlar, çökülüşlerle doludur. Yıkılmayan kalmamış! Yalnız bir adam var. O ayakta… Şark yaylalarından, güneşin doğduğu yerden İstanbul’a qədər gelen bir adam. İmanı, sıradağlar kimi muhkem. Bu adam, üç devrin şerirlerine qarşı imanlı bağrını siper etmiş. Allah demiş, Peygamber demiş, başqa bir şey dememiş. Başı, Ağrı Dağı qədər dik və mağrur. Heç bir zalim onu eğememiş, heç bir âlim onu yenememiş… Kayalar kimi çetin, müthiş bir irade… Şimşekler kimi bir zekâ… İşte Said Nur!.. Divan-ı Harpler, mahkemeler, ihtilaller, inkılablar… Onun üçün kurulan idam sehpaları… Sürgünler… Bu müthiş adamı, bu maneviyat adamını yolundan çevirememiş! O, bunlara imanından gelen sonsuz bir qüvvət və cesaretle qarşı koymuş. Qurani-Kərim’de “İnanıyorsanız mütləq üstünsünüz.” (Âl-i İmran surəsi ayə 139) buyrulur. Bu Allah kelâmı, sanki Said Nur’da tecelli etmiş!

§139

Mahkemelerdeki müdafaalarını okuduk. Bu müdafaalar bir nəfs müdafaası deyildir, böyük bir davanın müdafaasıdır. Celadet, cesaret, zekâ eseri, şaheseri…

§140

Niyə Sokrat bu qədər büyüktür? Bir fikir uğruna həyatı hakir gördüğü üçün deyil mi? Said Nur en az bir Sokrat’tır lakin İslâm düşmanları tarafından bir mürteci, bir softa deyə takdim olundu. Onlara göre böyük olabilmek üçün ecnebi olmaq gerek.

§141

O, mahkemelerden mahkemelere sürüklendi. Mahkûmken hətta hükmedirdi. O, hapishanelerden hapishanelere atıldı. Hapishaneler, zindanlar onun sayesinde Medrese-i Yusufiye oldu. Said Nur zindanları nur, gönülleri nur eyledi. Nice azılı kātiller, nice nizam və ırz düşmanları, bu iman abidesinin qarşısında eridiler; sanki yeniden yaratıldılar. Hepsi halîm selim mü’minler haline, hayırlı vatandaşlar haline geldiler. Sizin hangi mektepleriniz, hangi terbiye sistemleriniz bunu yapabildi, yapabilir?

§142

Onu diyar diyar sürdüler. Hər sürgün yeri, onun öz vatanı oldu. Haraya gitse, haraya sürülse etrafı saf, temiz mü’minler tarafından sarılırdı. Kanunlar, yasaklar, polisler, jandarmalar, kalın hapishane duvarları, onu mü’min kardeşlerinden bir an hətta ayıramadı. Böyük mürşidin, talebeleriyle arasına yığılan bu maddî kesafetler; din, aşk, iman sayesinde letafetler haline geldiler. Kör qüvvətin, ölü maddenin bu tahdid və tehditleri, ruh âleminin ummanlarında böyük dalgalar meydana getirdi. Bu dalgalar, köy odalarından başlayarak yer yer hər tarafı sardı; üniversitelerin kapılarına qədər dayandı.

§143

Yıllardır mukaddesatları çiğnenmiş vatan çocukları, mahvedilen nesiller, imana susayanlar; onun yoluna, onun nuruna koştular. Üstadın Nur risaleleri elden ele, dilden dile, ilden ilə ulaştı, dolaştı. Genç ihtiyar, cahil münevver, sekizinden seksenine qədər hər kəs ondan bir şey aldı, onun nuruyla nurlandı. Hər talebe, bir makine, bir matbaa oldu. İman, tekniğe meydan okudu. Nur risaleleri minlərlə defa yazıldı, teksir edildi.

§144

Gözlerinin nuru sönmüş, iç âlemlerinin ışığı sönmüş, harabeye dönmüş olan körler; bu nurdan, bu ışıktan korktular. Bu aziz adamı, dillerden heç eksik etmedikleri “İnkılaba, laikliğe aykırı hərəkət edir.” deyə tekrar tekrar mahkemeye verdiler, tekrar tekrar hapishanelere attılar. Kaç kere zehirlemek istediler. Ona zehirler, panzehir oldu. Zindanlar dershane… Onun nuru, Kur’an’ın nuru, Allah’ın nuru vatan sınırlarını da aştı. Bütün âlem-i İslâm’ı dolaştı.

§145

Indi Türkiye’de, hər teşekkülün, vatanını seven hər kəsin, önünde hörmətlə durması lâzım gelen bir qüvvət vardır: Said Nur və talebeleri. Bunların derneği yoxdur, lokali yoxdur, yeri yoxdur, yurdu yoxdur, partisi patırtısı, nutku, âlâyişi nümayişi yoxdur. Bu, bilinmezlerin, ermişlerin, özünü böyük bir davaya vermişlerin şuurlu, imanlı, inanlı kalabalığıdır.

§146

O. Yüksel Serdengeçti

§147

* * *

§148

Bundan yeddi sene əvvəl kanunların çiğnendiyi, beşer haklarının çarmıha gerildiyi, hürriyetlerin hiçe sayıldığı, şahsî arzu və ihtirasatın kanunlardan üstün tutulduğu bir devr-i rezilanede, Afyon vilayetinin Emirdağ kazasına seksenlik bir ihtiyar, bir din âlimi sürülür. Nüfus küdüyüne kaydettirilip burada ikamete mecbur edilir. Tək gayesi, Qurani-Kərim’in ahkâmını tebliğ, insanları doğruya, iyiye və namusluluğa sevk etmək olan bir fikir adamı, nefyedilir. Hər cephesinde kan döktüğü öz öz yurdunda, Engizisyon Mahkemelerinin də insanoğluna reva görmeyeceği zulme, işkencelere tabi tutulur. Sakalına, bıyığına, kılık kıyafetine karışılır; jandarma dipçikleri altında ölüme mahkûm edilir.

§149

Sürgün olaraq gönderildiyi yerde də rahat bırakılmır. Ecdadından misafirperverliği; ihtiyarların, garib və kimsesizlerin yardımına koşmayı miras alan hər Türk kimi bu kaza halkı da ilmî eserleriyle, ef’al və hareketleriyle müsellem olan bu zatın yardımına koşmayı vicdanî bir vazife telakki edir.

§150

İslâm’ın və ilmin izzət ü vakarını şerefle muhafaza etmesini bilen və aslâ dünya zevkleri üçün mihnet qəbul etmeyen bu şahsın, siyasî heç bir parti və teşekkülle də kat’iyen alâkası yoxdur.

§151

Türkiye’de iman və karakter sahibi hər fikir adamına yapıldığı kimi bu kimsenin muhtelif defalar evi aranmış, mahkemelere verilmiş, bütün eserleri, məktubları en ufak teferruatına varıncaya qədər müsadere edilerek suçsuz yere hapishanelerde süründürülmüşdür.

§152

Bəli, suçsuz yere dirik. Çünki vali və kaymakamından tutunuz da karakoldaki jandarmasına varıncaya qədər Üstada eza və cefa etmək, hapishanelerde süründürmek bir vesile-i iftihar; şefin gözüne girebilmek, terfi-i makam edebilmek kimi süflî hırslarla yanıp kavrulanlar üçün isə bulunmaz bir fırsat olmuşdur.

§153

Bu zulüm, bu işkencenin sebeplerini, o devrin dine qarşı olan temayülünde, vicdan hürriyetine və İslâmiyet’e yaptığı baskıda aramak lâzımdır. Bu halin, o devirde heç də acayip olan bir tarafı yoxdur. Çünki o devirde memlekette; dinsiz, materyalist, behimî hislerinin zebunu, köle ruhlu bir nesil yetiştirilmek istenirken, bu zatın öz hayatını istihkar derecesinde ortaya atılıp hürriyetle, ahlâkla, imanla meşbu’, heyvanî hislerin esiri olmayan bir gençlik istemesi və bu uğurda çalışması əlbəttə hoş görülmezdi. Millet haklarını çiğneyip milyonların sırtından ahtapotlar kimi geçinmeyi şiar edinenler üçün korkulacaq bir haldir bu.

§154

Takipler, baskılar senelerce devam etti. Onunla konuşanların, mektuplaşanların, hizmetine koşanların evleri arandı, özləri Afyon Hapishanesinde çürütülerek çoluk çocukları sokaklarda sürünmeye mahkûm edildi.

§155

Onun el yazması Qurani-Kərim’i ilə bunun tefsiri olan Risale-i Nur parçaları birer hıyanet-i vataniye evrakı imiş kimi müsadere edilip savcılıklara devredildi. Muhakemesine mevkufen devam edilerek, iyirmi ay suçsuz yere hapishanede bırakıldı.

§156

Elə bir an geldi ki bu vak’aların cereyan ettiği Afyon Hapishanesi, Allah’a inanmaktan və onun emirlerini yerine getirmekten gayrı heç bir suçu olmayan masum vatandaşlarla dolup taştı. Onlara reva görülen zulüm, işkence, şeytanları hətta dehşete düşürdü, ayyuka çıktı, vahşet halini aldı. Necə Kudüs-ü Şerif, Yahudilerin vahşetine və peygamberlere yapılan zulümlere sahne olmuşsa Afyon şəhəri də insan haklarının çiğnenip vatandaş haklarının çarmıha gerildiyi ikinci bir şəhər oldu.

§157

14 Mayıs seçimleriyle çeyrek asrın diktatoryası zîr ü zeber edilip, çatır çatır yıkılırken millet, öz mukadderatına hâkim olmaktan duyduğu hudutsuz bir sevinç içerisinde bayram edir.

§158

…

§159

14 Mayıs’tan sonra hər şeyin değişeceğini beklerken yenə görürük ki vali və kaymakamlar eski alışkanlıklarına devamdalar.

§160

Taharri memurları yenə konuşan iki üç vatandaşın peşinde və yenə Bediüzzaman’ın evi tarassud altında. Elə ki bir jandarma çavuşu hətta elinde arama emri olmadan Türkiye Cumhuriyeti kanunlarıyla müeyyed bulunan mesken masûniyetine tecavüz edir. Və bu cüretkâr, bir türlü ceza görmür. Yenə Üstadın kılık kıyafetiyle uğraşılır. Devr-i sâbıkta olduğu kimi, ziyaretine gelenler yenə kaydedilip karakollara çağrılır.

§161

…

§162

Özünü milletine hasreden seksen yaşındaki ihtiyar bir din âlimi, öldürülmek istenir hem də Ramazan Bayramı akşamı, iftar yemeğine zehir konulmak suretiyle.

§163

Bu ne feci, bu ne tahammül edilmez bir haldir. Tecrit edilmiş, daimî bir tarassud altında, kapısında bekçi… O, içeride ölümle baş başa bırakılır.

§164

Heyhat! Geliniz ey ehl-i İslâm! Həmişə birlikdə ağlaşalım. Xeyr, xeyr! Gözyaşlarıyla, feryat ilə tedavisi mümkün deyil bu derdin. Allah üçün uğraşalım.

§165

Nihat Yazar

§166

* * *

§167

Böyük və dâhî adamların beşiği olan Türkiye, indiyə qədər ne qədər mebzul mücahidler, müceddidler və bütün manasıyla böyük insanlar görmüşdür. Onların idrak ettikleri həyat şartları və gördükleri itibar, buldukları və mazhar oldukları hörmət, kadr ü kıymetlerine aslâ nakîse vermemekle birlikdə, yürüdükleri hak yolunda mütləq ki özlərinə böyük kolaylıklar temin etmişdir.

§168

Bu şartların makûs tecellisine və zulmün en ağırına maruz kaldığımız bu geçmiş iyirmi beş yıl, bizə ağır mücadele və mücahedeler içinde yoğrulmuş, davasının və imanının azametinden ilham almış və büyüklüğünü dünyanın en hücra köşelerine yaymış bir dâhî, bir nur və fazilet timsali hədiyyə etmişdir.

§169

Nuru, bir çox muzlim vicdanları aydınlatmış; qüdrəti, bir çox zayıf imanlı insanlara cesaret vermiş; dehası, bir çox nasibsiz insanların ruhuna ilham serpmiş olan bu böyük adam, heç şübhə yoxdur ki Said Nur Hazretleridir.

§170

Ondan fazilet və fedakârlık dersi alan bir çox yolunu şaşırmış insanlar, özlərini mesud və aydınlık bir səhranın ortasında bulmuşlardır.

§171

Dehası və celadeti qədər imanı da qüvvətli olan bu muhterem insan, iyirmi beş yıllık istibdat və zulme gözlerini kırpmadan göğüs geren və onun korkunç işkence adaletsizliğine imandan doğan bir cüretle qarşı koyan tək şahsiyettir.

§172

Bütün Müslüman dünyası, bu kutbun cazibesinden özünü kurtaramamışdır. Türkiye’nin ıssız və tenha bir köşesinde doğan bu nur, ziyasını Pakistanlara, Endonezyalara qədər yaymış və kendisiyle birlikdə milletimizin də şan və şerefine hâleler eklemişdir.

§173

Ne yazıktır ki bağrımızdan fışkırmış, bizə şeref kazandırmış, kararmış gönüllerimizi aydınlatmış, dalalet yoluna sapmış insanları hak yoluna getirmiş olan bu muhteşem və mübarək insan, bizdən hörmət yerine təkcə tazyik və zulüm görmüşdür.

§174

Lakin o, bundan ne yılmış ne də yolunu değiştirmişdir. Bilakis o daha iyi bilir ki mücadelesiz, fedakârlıksız, ızdırapsız heç bir dava kök tutamaz.

§175

Ne də olsa ne qədər biz bu güneşin ışığını söndürmek istesek də onun nuru karanlık gönüllerde birer meşale kimi yanır və bizi aydınlatır. Bu, böyük insanın hakkı və davasının meyvesidir. Ne mutlu özünə!

§176

Cevat Rifat Atilhan

§177

* * *

§178

Güzel Türk vatanının yetiştirip bütün beşeriyete örnek insan olaraq hədiyyə ettiği böyük dâhî, böyük mürşid və muhteşem bir insanın ismidir. Doksan yılı dolduran hayatının hər günü birer nur hâlesi, birer fazilet ışığı, bir azim və iman halkası halinde Türk nesillerinin ruhlarına və dimağlarına girmiş və bu nur, senelerle bir çox karanlık ruhları aydınlatarak onları doğru, güzel və ışıklı yollara sevk etmişdir.

§179

İlahî bir zekânın remzi olan böyük Üstad Said Nur Hazretleri, Allah’ın müstesna bir lütf u keremi olan muhteşem dehasını mü’min bir azim və celadetle bu aziz milletin hayrı, terakkisi və yükselişi uğruna harcamış və onun nuru Türk hudutlarından taşarak komşu memleketlere, Pakistan və Endonezya’ya qədər yayılmışdır.

§180

Bu nurun ışığı və insanlara bahşetdiyi ahlâk və fazilet şulelerinin tək bir qiymət və takdir ölçüsünde toplanması mümkün deyildir.

§181

Ondaki azim və irade, ondaki yüksək kanaat və üstün insan vasfı, hepimiz üçün örnek teşkil edəcək qədər büyüktür.

§182

Yalnız biz deyil, yalnız Müslümanlar deyil, bütün insanlık bu böyük insanın şahsiyetinde asalet və necabetin, ahlâk və faziletin və bilhassa yüksək imanın bütün göz kamaştırıcı enmuzeclerini temaşa edə bilər. Bütün Türk çocukları, vatanlarının bu qədər İlahî bir zekâya, bu qədər muhteşem bir şahsiyete, bu qədər temiz bir insana beşik vazifesi gördüyüne iftihar edebilirler.

§183

Evvelki gün onun bir mahkemesi vardı. Bu mahkemeden iki şey öğrendik:

§184

Biri, asil və genç Türk neslinin fazilet və ulüvv-ü ahlâka, yüksək inanç və iradeye olan derin saygısı və yüksək alâkası…

§185

Diğeri də lükslerini, zenginliklerini, rütbe və mevkilerini və bugünkü fâni və sefil varlıklarını Türk milletinin sefalet və geriliğinde arayan və zehirli ilhamlarını və direktiflerini və kuvvetlerini milletlerarası gizli, devirici və bozguncu Türk düşmanlarından alan bir soysuzlar və nesebleri belirsiz insanların takındığı tavır.

§186

Minlərlə münevver Türk gencinin teşkil ettiği böyük topluluktan bir miktar irkilerek zehirli, mel’un və müfsid kalemlerini korkak və titrek də olsa sinsi sinsi aleyhte kullanan və artıq modası geçmiş olan palavralarla bu kıymeti küçümsemek isteyen güruh.

§187

Belə bir mukayese yapabiliriz: Üstad-ı a’zamla (hâşâ mason üstadı deyil) muasır olan böyük adam və Hindistan’ın kurtuluş rehberi Mahatma Gandi. Biri, İngiliz ceberutuna, İngiliz emperyalizmine və onun korkunç istila və istismarına başkaldırmış və yıllarca böyük davasına hizmet edərək İngiltere’nin bütün haşmet və kudretini, azîm iradesi önünde âciz və meflûç bir hale getirmişdir. Bizim bu tipte yetiştirdiyimiz böyük insanın mücadele və mesai həyatı və şekli, birincisine çox benzemekle birlikdə; fazla olaraq ona Cənabı-Haqqın bahş buyurduğu Müslümanlık və iman nuru da öz ziyasını güneş kimi İslâm iklimlerine və diyardan diyara aşırıp götürmüşdür.

§188

Arada təkcə böyük və şâyan-ı esef bir fark vardır.

§189

Bu fark birincisine dörd yüz milyona yaxın bir insan topluluğunun gösterdiyi sarsılmaz inanç, hörmət və bağlılık… Bizimkine qarşı da –mahdud hətta olsa– bazı asalet fukarası soysuzların açığa vuran istihfaf və sinsi hücumları.

§190

Yâ Rabbî! Nədən bizi belə hər qiymət və fazileti paçavraya döndürəcək qədər pespâyeleştirdin? Bilirik, sənə qarşı günahımız çox və büyüktür. Yeter yâ İlahî, yeter bu sukut bizə!

§191

Cevat Rifat Atilhan

§192

* * *

§193

Bediüzzaman, ma’hud və mühlik uçurumlarla dolu olan içtimaî seyrimizi, manevî değerler bakımından bir nur-u imanî və ziya-yı irşadî ilə taht-ı emniyete almaya çabalayan və bu hususta bilmenin, öz özünü idare etmək; bilmemenin, körü körüne idare olunmak hakikatine vücud vereceğini halk kitleleri arasında temessül ettiren insandır.

§194

Bediüzzaman, ahlâkî kıymetler və millî hasletlerin pozitif ilimlerle muvazi olaraq kat’-ı mesafe edemediğini, bu mana və şəkil muvacehesinde yetişen səhra qədər kuru və boş ruhlarla bulanmış gençliğin, istikbalde milletimizin rü’yet ufkunda bir kara bela olacağı həqiqət-i kat’iyesini gözlere sokan və çarə-i halâsı da gösteren kimsedir.

§195

Bediüzzaman, Şark və Garp arasındaki azîm müfarakatın, şahsiyet mefhumunun daralma və genişlemesinden neş’et ettiğini gören və asrın maymun taklitçiliğine varan şahsiyetsizliği önünde, şahsiyet mefhumunun İlahî yüksekliğini gönüllerin mihrak noktasında sembolleştirmeye tevessül eden âlimdir.

§196

Bediüzzaman, hür adamların hür memleketinin İlahî kuruluş felsefesini, akıllara və gönüllere nakşeden din adamıdır.

§197

Bu necip millet, Bediüzzaman kimi nefsindeki menfaat putunu deviren insanların hizmetine çox ama çox möhtacdır.

§198

Hukuk Fakültesinden

§199

Ziya Nur

§200

* * *

§201

Diktatörler və şefler idaresinde memleketin dinini, imanını, canını, hayatını kasıp kavuran merhametsiz eski devrin farmason kullarının bu can çekişme devrinde Demokratlara tevcih ettikleri silahların en tesirlisi, onu özlərindən daha dinsiz göstermeye çalışmalarıdır. Bir kısmı dindarlık perdesine bürünerek, Demokratların millete vaad ettikleri din hürriyetini temin etmeyeceklerini propaganda edirlər. Bir kısmı da irticayı himaye edir ithamıyla Demokratların din hürriyetine taraftarlık etmesini önlemeye; özləri kimi Demokratları da dini, din müesseselerini tahrip etmeye, din ehline qarşı şiddet göstermeye sevk edirlər.

§202

Demokrat Partinin iktidarı ele alır almaz komünistlere qarşı şiddetli davranması, digər taraftan ezan-ı Muhammedînin serbestîsini temin etmesi, bu sebeple halkın muhabbetini kazanarak öz kuvvetinden iyirmi defa daha bir qüvvət elde etmesi Halkçıları müthiş endişeye düşürdü.

§203

Eski devrin din ehline və Kur’an ehli olan Nurculara qarşı takip ettiği zalimane siyasetin onları bu hale düşürdüyünü Demokratlar idrak edəcək bir seviyede oldukları üçün onların pusularına düşmeyeceklerine itimadımız vardır.

§204

Eski devrin belli başlı şiarı malûmdur. Demokratlar, bekalarını temin etmək isterlerse tamamıyla bu şiara qarşı bir siyaset takip etmeleri icab edər; bir taraftan komünizme qarşı şiddet, digər taraftan dini və din ehlini himaye. Açıkça və mertçe bu yolda yürümek mecburiyetindedir. Bu hususta göstereceği en ufak bir zaaf yaxud en ufak bir samimiyetsizlik, onu Halkçıların çukuruna düşürür.

§205

Biz Nur talebeleri, kat’iyen siyasetle iştigal etmeyiz. Bizim yegâne emelimiz, memlekette din hürriyetinin həqiqi surette temini, dine və din ehline və Kur’an ehli olan Nurculara qarşı çeyrek asırdan beri devam eden zulüm və tazyikin tamamıyla bertaraf olmasıdır.

§206

Demokrat kardeşlere tavsiye ederiz: Devr-i sâbıkın şeytankârane oyunlarına, hilelerine aldanmasınlar; onların düştükleri dalalete düşmesinler. Milletin ruhunu və iradesini onlar kimi istihfaf etmesinler. Komünizme və dine qarşı tuttukları doğru yolda azimle devam etsinler.

§207

Nur talebeleri adına

§208

Sadık, Sungur, Ziya

§209

Bergson “Ahlâkla Dinin İki Kaynağı” adlı son kitablarından birisinde; bilhassa ahlâkın, bir insan cemiyetinde alçalmış vak’a derekesinden ulvi mefkûre seviyesine ancaq dindar və temiz şahsiyetler sayesinde yükselebileceğini kaydeder.

§210

Bu görüş, insanlık və Müslümanlık tarihinde sayısız örneklerle hər zaman tahakkuk eylemişdir. Zaten psikoloji ilmine dayanan terbiye sanatı –an’anevî yollarında– bu umdeye tutunduğu və yeni bir istikamet veriləcək nesilleri bu kabîl örnek insanları taklide sevk ettiği nisbette, bizdən evvelki devirlerde, bizdən çox mesud insanlar yetiştirmişdir.

§211

Bediüzzaman, hangi cemiyette və hangi devirde yaşarsa yaşasın, bax bu işarə ettiğimiz örnek insan vasıflarını muhafaza eden temiz və müstesna şahsiyetlerden birisidir. Türk milletini mahvetmek üçün casus ellerle perde arkasında yetiştirilmiş və Türk milletini yalanla, dolanla hər saniye aldatmayı özünə bir geçinme sanatı edinmiş bir sürü vatan haini və millet düşmanı mahluklar, bu temiz şahsiyetin yıllardan beri hayatını cendereye sokmuşdur.

§212

Sorarız: (Lakin kime soracağız? Bu sorgudan da ne umacağız?) Bütün tarihimizde, hər fırsatta, en korkunç və amansız düşmanlığını ispat eden Fener Patrikleri, muhteşem saraylarında saltanat sürerken; bu aziz torpağın asırlardan beri tapusunu –en az min senelik bir mülkiyet hakkıyla– etinde və kalbinde taşıyan Bediüzzaman, bu fesat ocağının bir kapıcısı qədər da mı yaşamak hakkından mahrum kalsın?

§213

Hangimiz yarpaqları arasında fikrî və ruhî seyahatlere kalkdığımız kitablarımızın, ansızın mukaddes bilinen meskenimize tecavüz edilerek, odamızda baskına uğrayarak ellerimizden kapılıp gasbedilmesine tahammül edebiliriz? Belə bir hərəkət –güya taklit edilen– çağdaş medeni cemiyetlerden en geri kalan İspanya’da da vuku bulamaz. Hele vukuundan sonra nâmütenahî aslâ tekerrür edə bilməz.

§214

Biz, Bediüzzaman’ın ilim, ahlâk, fazilet və edep sıfatlarıyla bezenen temiz və yüksək şahsiyetine gösterilen və hele son günlerde bütün bütün şiddetlenen pis muamelelerden və bu muameleleri ona reva görenlerden nefret edirik.

§215

Ahlâksızlık çirkefinin bir tufan halinde hər istikamete taşıp uzanarak hər fazileti boğmaya koyulduğu, Türklerin bu qədər karanlık günlerinde onun feyzini bir sır kimi kalpten kalbe mukavemeti imkânsız bir hamle halinde intikal edər görmekle teselli buluruq. Gecelerimiz çox karardı və çox kararan gecelerin sabahları çox yaxın olur.

§216

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِرٖينَ

§217

Cevdet Sezer

§218

* * *

§219

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§220

Çox aziz, çox mübarək, çox müşfik, çox sevgili Üstadımız Hazretleri!

§221

Risale-i Nur’u himmet və dualarınızla, dikkat və təfəkkürle okudukça bu muazzam eser külliyatının tılsım-ı kainatın muammasını keşif və halleden bir keşşaf olduğunu, hal və istikbalin bir mürşid-i ekberi və bir rehber-i a’zamı olduğunu, yenə dua və himmetinizle idrak edirik.

§222

Bəli, Üstadımız Hazretleri! Risale-i Nur’u okuyan hər idrak sahibi anlır ki Risale-i Nur gerek bu asrın, gerekse önümüzdeki asrın beşeriyetini fikir karanlıklarından kurtarıp tenvir və irşad edəcəkdir.

§223

Risale-i Nur yalnız bu vatan və millet üçün deyil, âlem-i İslâm və bütün beşeriyetin ehtiyacına cavab verəcək bir külliyat olaraq telif edilmişdir. Bugün tarihte heç görülmemiş bir fecaat və felaket içerisinde çırpınan beşeriyet üçün halâskâr olaraq Risale-i Nur’a sarılmaktan və ne pahasına olursa olsun, Risale-i Nur’un nurani və parlak eczalarını elde edib dikkat və təfəkkürle okumaktan başqa bir kurtuluş çarəsi yoxdur. Risale-i Nur’u okuyan hər kəs, bu həqiqəti idrak etmiş və etmektedir.

§224

Əgər biz muktedir olsak bu həqiqəti, kainata nâzır bir mahalle çıxıb bütün kainata ilan edeceğiz. Lakin madam ki buna muvaffak olamırıq və madam ki Risale-i Nur’un cihanşümul kıymetini bu derece Üstadımızın himmetiyle idrak etmişiz. Bu halde o nur və feyiz hazinesi, irfan və kemalât menbaı olan Risale-i Nur’u, bir dakikamızı hətta boş geçirmeden, mütemadî və devamlı bir şəkildə hər gün və hər saat okuyacağız və bu uğurda geceli gündüzlü çalışacağız inşâallah. Lakin hər an bütün işlerimizde olduğu kimi bunda da böyük Üstadımızın dua və himmetiyle muvaffak olabileceğiz.

§225

Hem bu həqiqət zâhir və bâhirdir ki: Bir kimse allâme də olsa Risale-i Nur’un və müellifinin talebesidir. Risale-i Nur’u okumak zaruret və ehtiyacındadır. Əgər gaflet ederse özünü aldatan enaniyetine boyun eğip Risale-i Nur Külliyatı’nı okumazsa böyük bir mahrumiyete düçar olur. Lakin biz idrak ettiğimiz bu muazzam həqiqət qarşısında, beşeriyetin halâskârı və milyarlarca insanların fevkinde olan bir memur-u Rabbanîye necə minnettar və medyun olduğumuzu tarif edemirik.

§226

Yenə dua və himmetinizle idrak etmişiz ki Qurani-Kərim’in bir mu’cize-i maneviyesi olan hârika Risale-i Nur Külliyatı’nın bir satırından ettiğimiz istifadenin, bir miktar-ı mukabilini də ödemeye gücümüz yetişmez. Bunun üçün ancaq Cənabı-Haqq’a belə yalvarmaya qərar verdik:

§227

“Yâ Rab! Bizi ebedî haps-i münferidden kurtarıp bâki və sermedî bir âlemin saadetine nâil edəcək bir həqiqətlər hazinesinin anahtarını Risale-i Nur kimi nazirsiz bir eseriyle bahşeden sevgili və müşfik Üstadımızı, zalimlerin və düşmanların suikastlarından muhafaza eyle, Kur’an və iman hizmetinde daima muvaffak eyle, ona sıhhat və âfiyetler, uzun ömürler ihsan eyle!” deyə dua edirik.

§228

Bəli, Üstadımız Hazretleri! Risale-i Nur’u dikkat və təfəkkürle okumak nemət-i uzmasına nâil olan biz bir kısım üniversite gençliği, bir hüsn-ü zan və ya bir tahmin ilə deyil, tahkikî və tetkikî bir surette, sarsılmaz və sarsılmayacaq olan ilmelyakîn bir qüvvət-i imaniye ilə inanırıq ki zemin yüzünün bu asra qədər görmediyi bir vahşet və dehşetin səbəbi olan dinsizlik və ilhadı, Bediüzzaman ortadan kaldırmaya inayet-i Hak ilə muvaffak olacaqdır.

§229

Bizim bu kanaatimiz, safdilane və ya tahminle deyildir; ilmî və delile müstenid bir tahkik iledir. Bunun üçün muarız olan də bu həqiqəti kalben tasdik edəcəkdir.

§230

Dua və şəfqət buyurun, Kur’an və iman hizmetinde fedai olalım. Risale-i Nur’u, bir dakikamızı hətta kaybetmeden okuyalım, yazalım, ihlas-ı tamme muvaffak olalım.

§231

Üniversite Nur talebeleri adına

§232

Abdülmuhsin

§233

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§234

Çox mübarək Üstadımız Hazretleri!

§235

Evvela: Geçenlerde alınan Nur eczalarının hepsi dağıldı, Nur’un müştakları sürur içinde kaldılar. Nur’dan kısmeti olanlar, birer birer çıxıb ona koşurlar. Nur arayan sineler مَن۟ طَلَبَ وَ جَدَّ وَجَدَ hakikatince bulurlar. Bu sefer Ziya kardeşimizin getirdiyi otuz dörd adet Sözler kapışıldı. Asâ-yı Musalar Ankara’ya və Anadolu’nun muhtelif yerlerine dağılır.

§236

…

§237

Risale-i Nur’un perde arkasındaki parlaklığını görmeyenler də ona taraftardırlar. Risale-i Nur’un Medresetü’z-Zehrası Anadolu çapında və âlem-i İslâm ölçüsünde genişleyeceğini; Risale-i Nur’daki həqiqətin yüksekliğinden və dikkat və təfəkkürle okuyan mü’minlerin və ehl-i ilmin arasında vücuda gelen sarsılmaz uhuvvet və kardeşlikten anlırıq.

§238

Medresetü’z-Zehranın bu muazzam faaliyeti, zemin yüzünde bahar mevsiminde olan İlahî və muazzam neşir kimi sessiz, gürültüsüz, şaşaasız, gösterişsiz və mütevazi və lakin muazzam bir şəkildə cereyan etmektedir. Fitrətən acûl olan insanoğlu âlemde hâkim olan kanun-u İlahî’yi düşünmeyerek, hər meselenin istediyi vakitte hallolunmasını istəyir; kiçik dairelerdeki vazifelerini atlayıp böyük dairelere sapır.

§239

Toxumları atılmış və sümbül vaktine gelmiş olan Risale-i Nur’un yetiştirdiyi həqiqi imanlı zatlar, inşâallah yaxın zamanda âlem-i İslâm’a birer numune-i imtisal olub nur-u hidayeti göstereceklerdir.

§240

Ankara Üniversitesi Nur talebeleri adına

§241

Abdullah

§242

* * *

§243

Ankara’da Nurları neşretmek nemət-i uzmasına nâil olmuş böyük bir âlim və ehl-i qəlb bir zatın Üstada yazdığı bir mektuptur

§244

Sahibü’l-ihlas və’n-nur və’l-kemali və’l-irşad mücahid-i ekber Bediüzzaman Hazretleri!

§245

Meydan-ı ibtila və imtihana lillah və fillah üçün atıldığınız andan bu ana qədər hukukullah və hukuk-u ibadın müdafaa və muhafazasına leyl və nehar, Hak və halk huzurunda, zatınıza has qüdrət-i ilmiye və kemaliye və nuriye və irşadiyelerinizle fevkalâde ağır şerait dairesinde lâyenkatı’ denəcək derece sa’y ü gayret və himmetle çalıştığınıza; melek, felek, arş, kürsî, levh, qələm, arz, semavat, âlem-i kevn, ins və cin və hariçteki ehl-i insan və İslâm və bu abd-i âciz “Eşhedü billah ilâ âhiri’d-devran” şahid-i daimî və ebedîyiz.

§246

Sahibü’n-nur olan Bediüzzamanımız! Zat-ı nuriyelerinizin, abd-i âciz can ü gönülden dostunuzum. Bu dostluğum gəlib geçici, zevale mahkûm dostluklardan deyildir. Âlem-i manada, bezm-i ezel-i elestüdeki fıtrat-ı zatiyelerimizden müntakil dostluk olduğu kimi âlem-i şuhudumuzda bir yarım asra takarrub buyuran etvar və akval və harekât və sekenatınızdan və bu müddet zarfında devr-i istibdat və meşrutiyet və cumhuriyette birbirinden beter ibtila və imtihan və çilelerinizden və tevarih-i muhtelifede a’zamî ağır şerait dairesinde Divan-ı Harp və sair muhakemelerinizden və meydan-ı gazâlarda harb və darbler və meydan-ı ilimde akran və emsalinize faik mübahasat və münakaşat-ı ilmiye və intişar buyuran âsâr-ı celile və cemilelerinizden, ihlasa makrun a’mal-i saliha və efkâr-ı nuriyelerinizden; cihad-ı asgar və ekberlerinizin seyir və temaşa və tilavetinden aldığım ders-i ibret və hikmətlər, zat-ı ekmelinize olan kadîm dostluğumu hər an arttırdı, son derece tarsin və tahkim buyurdu; aşka, vecde getirdi.

§247

Bu aşk və şevk ilə Sultan Hamid zamanından beri zatınızın və Nur talebelerinizin hukuk-u umumiye və hususiyelerinizin hasbeten lillah müdafaa və muhafaza və himayesi üçün yaxından uzaqdan, karınca kudretince, dostluk vecibelerini manen maddeten îfada kusur etmemeye a’zamî çalıştım, çalışıram və çalışacağam. Bu halime Hak və halk və Nur talebelerinizin bir kısm-ı mühimmi âgâhtırlar.

§248

İnşâallah avn-i Hak və imdad-ı Muhammediye ilə və cihad-ı asgar və ekberdeki fî zamaninâ bîmisal aşk-ı ihlasiyelerinizle, kariben hak galip, bâtıl mağlup olur. Âlem-i insaniyet, İslâmiyet’e inkılab və medeniyet-i Muhammediye bütün şaşaasıyla tulû buyurur; ins və cin, melek və felek həmişə birlikte iyd-i ekber eyleriz. Hâssaten bu cihanşümul bayramımızı doya doya və kana kana kemal-i sıhhat və âfiyetle seyir və temaşalarınızı, rahmet-i İlahiyeden maa-aile duada berdevamız. Cənabı-Haqq,dərgah-ı uluhiyetinde dualarımızı Habib-i Kibriya hürmetine müstecab buyursun, âmin sümme âmin!

§249

Çox mübarək kalbî, ruhî, sırrî dostum! Bilmem, abd-i âcizi hatırladınız mı? Hər ihtimale qarşı hatırlatayım: Yurdun hər tarafında mücahede-i milliye devam ederken zat-ı hakîmanelerine, Ankara’da mücahede-i milliyeye birlikte devamı mutazammın, muhtelif eşhastan on səkkizi mütecaviz davetnameler geldiyi zaman, bu davetlere icabet edib etməmək hususunda İstanbul’da ikametgâhınızda beynimizde takarrur eden günde buluşarak istişare buyurduğunuz alay müftülerinden dost-u kadîminiz Ankaralı Osman Nuri’yim. Son zamanlarda Millî Müdafaa Vekâleti Müftülüğüne tayin olundum. Iyirmi beş seneye karib burada müftülük yaptım. Üç sene evvel tekaüd oldum. Indi Ankara’da evimde ikamet edirəm. Zatınıza və ehl-i insan və İslâm’a leyl və nehar dua ilə imrar-ı həyat eylirəm. En böyük emelim və arzum; ölmeden evvel, dünya gözüyle zatınızı görmək və ziyaret etmək, hasbeten lillah bir sohbetinizde bulunmaktır. Bunu can ü gönülden arzu eylirəm.

§250

Azizlerin azizi azizim! Kemal-i tazimat və tekrimatla zat-ı hakîmanelerinizi və talebe-i nuriyelerinizi aşk və şevk ilə selâmlar və hatırlar, iki cihanda aziz olmalarını və olmanızı Hak Teâlâ və Takaddes Hazretlerinden tazarru və niyaz eyleriz. Çox mübarək ellerinizden hasret və iştiyakla takbil eyler, dua-yı ihlasiyelerini və cevab-ı savablarınızı bekler, Allah’a emanet eylerim, bizim bir tane Sahibü’n-nur və’l-azm və’l-irade və’l-irşad Efendimiz Hazretleri.

§251

اَل۟بَاقٖى هُوَ اللّٰهُ

§252

Yâr-ı gârınız, münteha-yı zirve-i hiçîde biricik abd-i gubar

§253

Osman Nuri

§254

* * *

§255

Üstad Said Nursî, Afyon hapsinden tahliye edildikten sonra, yanındaki talebeleriyle birlikdə Emirdağ’a gitti. İki sene qədər Emirdağ’da kaldı. 1371 yılının muharrem ayında Eskişəhər’e geldi və bir buçuk ay qədər Yıldız Otelinde ikamet etti. Üstadın bu gelişi manidar idi. 1950’ye qədər nefyedildiyi mahallerden heç bir yere çıkmamıştı, esasen çıkmasına müsaade edilmemişdi. Çox zaman, yaxın bir köye də gidemirdi.

§256

Üstad, Eskişəhər’de müştak talebeleri ilə görüşmüş, Risale-i Nur’un yeni və taze meyvələri olan genç Nur talebeleri ilə konuşmuş, bir derece hayat-ı içtimaiye ilə alâkadar olmuştu. Orada hər sınıf halktan talebeleri kesretle bulunduğu kimi əsgərlər içinde bilhassa havacılardan çoxlu Nur talebeleri vardı. Bunların hər biri imanlı və yüksək ahlâk sahibi olub şecaat-i milliye-i İslâmiye ilə serefraz, ihlaslı, kalpleri muhabbet-i Nebeviye və cihan-değer hizmet-i İslâmiye və vataniye ilə meşbu’ kimselerdi.

§257

* * *

§258

Bir müddet sonra Üstad, Eskişəhər’den Isparta’ya gitti və yetmiş gün qədər orada kaldı. Bu sırada İstanbul’daki faal talebeleri, Gençlik Rehberi’ni tabettirmişler, bu yüzden Üstad aleyhine dava açılmış və Üstad mahkeme üçün İstanbul’a çağrılmıştı.

§259

Üstad Isparta və İstanbul’da iken “Nur Âleminin Bir Anahtarı” adı ilə neşredilen tevhid hakkındaki bahisleri yazmış və məktub olaraq talebelerine göndermişdi ki bu bahisler çox qiymətli birer tevhid hazinesi hükmündedir.

§260

* * *

§261

Bazı üniversiteli gençler, gençliğin iman və ahlâkına hizmet maksadıyla Gençlik Rehberi’ni İstanbul’da bastırdılar. Bunun üzerine müddeiumumîlik tarafından, 163’üncü maddeye istinaden eser laikliğe aykırı olaraq, devletin temel nizamlarını dinî esaslara uydurmak maksadıyla yazıldığı, propaganda və telkin mahiyetinde olduğu iddiasıyla Üstad, İstanbul Birinci Ağır Ceza Mahkemesine sevk olunmuştu.

§262

22 Ocak 1952 muhakeme günü olmaq itibarıyla, Bediüzzaman Said Nursî Isparta’dan İstanbul’a gələrək mahkemede hazır bulunmuştu. Üstadın talebeleri genç üniversiteliler, mahkeme salonunu doldurmuşlardı. Koridorlarda böyük bir kalabalık göze çarpırdı. Evvela iddianame və ehl-i vukuf raporu okunmuş, Üstadın isticvabı yapılmıştı.

§263

Ehl-i vukuf raporunda: “Müellifin bu eserde din düşüncesini yaymaya çalıştığı, gençlere rehber olacaq fikirler serdeylediyi, müellifin tesettür taraftarı olduğu, kadınların yarım çıplak və açık bacakla dolaşmalarının İslâmiyet’e aykırı və kadının fıtratına zıt olduğunu beyan ettiği, kadını güzelleştiren şeyin terbiye-i İslâmiye dairesinde âdab-ı Kur’aniye ziyneti olduğunu söylediyi, dinî tedrisat taraftarı olduğu, binaenaleyh devletin temel nizamlarını dinî esaslara uydurmak istediyi…” uzun uzadıya izah edilmişdir.

§264

Bediüzzaman Said Nursî’nin müdafaasını İstanbul avukatlarından Seniyyüddin Başak, Mihri Helâv və Abdurrahman Şeref Lâç deruhte etmişlerdir.

§265

Okunan iddianame və rapor üzerine Üstad Said Nursî cevaben:

§266

Otuz beş senelik hayatını misal göstererek siyasetle, dünyevî və menfî cereyanlarla alâkadar olmadığını; özünü meşgul eden və nazarını çeken tək şey, həqiqətlər-i imaniye və hizmet-i Kur’aniye olduğunu, bütün qüvvəti ilə imanı kurtarmak davasında gittiğini bildirir; müteaddid mahkemelerin beraet və iade kararlarını zikreder. Gençlik Rehberi adlı eserinin üniversiteli gençler tarafından bastırılmasının böyük bir memnuniyeti mûcib olması lâzım geldiğini; içinde bulunduğumuz asrın menfî cereyanlarına, bilhassa içtimaî bünyemizi sarsan ahlâksızlık və imansızlık salgınına qarşı, Gençlik Rehberi kimi Risale-i Nur’un bütün eczalarının külliyetle intişarının, gençliğe və masum evlatlara və kadınlara umumen okutturulmasının, vatan millet saadeti nöqtə-i nazarından gayet elzem olduğunu beliğ bir surette ifade etmiş; mezkûr gayeler üçün öz haberi olmadan genç üniversitelilerin tabeylediğini beyan etmişdir.

§267

Mahkeme 19 Şubat 1952 gününe ta’lik edilmişdir.

§268

İkinci mahkeme gününde, Risale-i Nur Külliyatı’ndan çox istifadə eden bir çox üniversite talebeleri və ehl-i irfandan müteşekkil böyük bir kalabalık, mahkemeyi dinlemek üzere erkenden koridorları doldurmuşlardı. Üstad alkışlarla, üniversiteli Nur talebelerinin kolları arasında mahkeme salonuna girdi; maznun sandalyesine oturdu. Avukatlar da geldiler, yerlerini aldılar. Mahkeme salonunda müthiş bir izdiham vardı. Minlərlə kişi mahkemeyi dinlemek üzere salona girmek istəyir, kalabalık; dalgalar halinde kapılardan taşırdı. Bu hâdisenin zâhirî heybet və ihtişamının aksettirdiyi mana, daha muazzam və daha haşmetli idi. İslâmiyet nurunun mücessem bir timsal-i müşahhası olan Said Nursî’ye, dinî kültürden mahrum olaraq yetiştirilen gençlik, tazim edərək minnettarlığını ifade edirdi. Güya hal dilileriyle:

§269

Ey iyirminci asrın zulümatını Kur’an’ın nuruyla yaran, ehl-i İslâm’a nurlu və beşaretli ufuklar gösteren, insanlığı fıtratına münasib yüksək və ebedî saadete davet eden böyük mücahid! İnsanlığa bâhusus bu vatan evlatlarına yaptığın böyük hizmeti, bizler şükranla qarşılırıq. Və istikbal də səni takdirle yâd edəcəkdir. Sən manen ölüme yüz tutan bir nesli, maneviyat âb-ı hayatına kavuşturan bir hekim olaraq çox qiymətli və yüksək bir hizmet îfa ettin. Yokluğa, ebedî şakavete atılmak istenen bir milleti və geləcək nesillerini, Kur’an’ın nuruyla ebedî saadete ulaştırmaya və Allah’a kavuşturmaya çalıştığını və hayatını bu uğurda feda ettiğini bilirik.

§270

İmanlı nesiller səni takip edəcəkdir Yıllarca, asırlarca peşinden gidəcəkdir dirlər.

§271

Salondaki kalabalığın fazla olmasından mahkemenin devamına imkân kalmamıştı. İntizamı temine tahsis edilen polisler, halkın tehacümüne mani olamırdı. Nihayet mahkeme reisinin halka hitaben:

§272

— Hoca efendiyi seviyorsanız biraz meydan veriniz ki mahkemeye devam edebilelim, demesi üzerine halk çekilmeye başladı. Bu surətlə mahkemenin devamına imkân hasıl oldu.

§273

Gençlik Rehberi’ni basan matbaacı və sonra polisler dinlendi. Daha sonra Üstad, ehl-i vukuf raporuna qarşı itiraz eyledi. İkindi namazı vaxtı geçmek üzere olduğundan Üstad, namaz kılmak üzere müsaade istedi. Mahkeme Reisi, Üstadın bu ricasını qəbul edərək muhakemeye nihayet verdi.

§274

Üstad, genç üniversitelilerin və özünü candan seven talebelerinin kolları arasında koridorlardan geçerken, minlərlə halk tarafından alkışlanır, özü də iki eliyle sevgili talebelerini selâmlırdı. Adliye binasının önünde üç dörd min kişi toplanmış, Üstadı görmək üzere bekliyorlardı. Üstad, minlərlə halkın alkış tufanı arasında merdivenlerden indi. Bu arada heyecandan ağlayanlar da vardı. Bu izdiham arasında yaya yürümek kabil olmadığı üçün Nur talebeleri tarafından Üstad bir otomobile bindirilerek Sultan Ahmed Camii’ne gidilmiş və cemaatle namaz kılınarak ikametgâhına götürülmüştü.

§275

* * *

§276

Üstad, 5 Mart 1952 son mahkeme günü, yenə genç mekteplilerle halk tabakalarından müteşekkil minlərlə özünü sevenlerin arasında mahkeme salonuna girdi. Mahkeme salonundaki izdihamın geçen defaki kimi mahkemenin devamına mani olacaq dereceye varmaması üçün müteaddid polis müfrezeleri adliye binasının merdivenlerini və koridorları muhafaza altına almışlar, geçitleri kapamışlardı. Bununla birlikdə mahkeme salonu, kapılara qədər hıncahınç dolmuştu.

§277

Mahkeme başladı. Şahit olaraq Gençlik Rehberi’ni bastıran üniversite talebesi dinlendi. İfadesinde: Şark və Garp’ın eserlerini okuduğunu, sonra Risale-i Nur eline geçtiğini; bu eserlerden aklı, fikri, ruhu və qəlbi son derece müstefid bulunduğunu, irade və ahlâkı üzerinde mühim tesirler yaptığını; Gençlik Rehberi’nin, gençlerin iman və ahlâkını temin və muhafaza yolunda böyük təsiri olması dolayısıyla, bir hizmet-i vataniye etmək emeliyle bastırdığını, suç mahiyetini haiz bir şey görmediğini söylemişdir.

§278

* * *

§279

— Çox uzun süren mazlumane, maceralı hayatıma dair gayet qısa maruzatta bulunacağam. Lütfen dinlemenizi rica ederim.

§280

Mahkeme, Üstadın müdafaasını serbest və rahatça yapmasına meydan verdi. Üstad da geniş və ferahlı bir müdafaa yaptı.

§281

— Muhterem hâkimler, iyirmi səkkiz sene emsalsiz ihanetlere, işkencelere, tarassud və hapislere maruz kaldım. Bütün bu iftira və isnadların esası bir neçə noktaya dayanır:

§282

1- En birinci ithamları, məni rejim aleyhtarı olaraq telakki etmeleridir.

§283

Malûmdur ki hər hükûmette muhalifler bulunur. Asayişe, emniyete dokunmamak şartıyla heç kimse vicdanıyla, kalbiyle qəbul ettiği bir fikirden, bir metottan dolayı mes’ul olmaz. Bu hukukî bir mütearifedir.

§284

Dininde çox mutaassıp və cebbar bir hükûmet olan İngilizlerin yüz sene hâkimiyetleri altında bulunan yüz milyondan ziyade Müslümanlar, İngilizlerin küfür rejimlerini qəbul etmeyip Kur’an ilə reddetdikləri halde, İngiliz mahkemeleri indiyə qədər onlara o cihetten ilişmedi.

§285

Burada və bütün İslâm hükûmetlerinde eskiden beri Yahudiler, Nasraniler tabi oldukları memleketin dinine, kudsî rejimine muhalif, zıt və muteriz bulundukları halde; o hükûmetler heç bir zaman kanunlarla onlara o cihetten ilişmediler.

§286

Hazret-i Ömer, hilafeti zamanında âdi bir Hristiyan ilə mahkemede birlikte muhakeme olundular. Halbuki o Hristiyan, İslâm hükûmetinin mukaddes rejimlerine, dinlerine, kanunlara muhalif iken mahkemede onun o hali nazara alınmaması açıkça gösterir ki adalet müessesesi heç bir cereyana kapılmaz, heç bir tarafgirliğe kaymaz. Bu, din və vicdan hürriyetinin bir ana umdesidir ki komünist olmayan Şark’ta, Garp’ta, bütün dünya adalet müesseselerinde cari və hâkimdir.

§287

Mən də din və vicdan hürriyetinin bu ana umdesine güvenerek, yüzlerce âyât-ı Kur’aniyeye istinaden, medeniyetin bozuk kısmına, hürriyet perdesi altında yürüyen mutlak bir istibdada, laiklik maskesi altında dine və dindarlara qarşı tatbik edilen en ağır bir baskıya muhalefet etmiş isem kanunlar haricine mi çıkmış oldum? Yoxsa, Anayasa’nın həqiqi və samimi müdafaasını mı yapmış bulundum?

§288

Haksızlığa qarşı, zulme qarşı, kanunsuzluğa qarşı muhalefet, heç bir hükûmette suç sayılmaz; bilakis muhalefet, meşru və samimi bir muvazene-i adalet unsurudur.

§289

2- Mənə zulüm və cefayı reva gören devr-i sâbıkın yaptığı isnadların ikincisi, emniyet və asayişi ihlâldir. Bu vehm ü hayal ilə bu düzme isnad ilə iyirmi səkkiz sene mənə ceza çektirdiler. Memleket memleket, mahkeme mahkeme süründürdüler. Zindandan zindana attılar. Kimse ilə görüştürmediler. Tecrit ettiler, zehirlediler, türlü türlü hakaretlerde bulundular.

§290

Biz ki beş yüz min fedakâr Nur talebeleri, memleketin hər tarafında emniyet və asayişin fahrî, manevî muhafızlarıyız; bizə belə bir isnadda bulunmaları günahların en büyüğüdür. Onlar bizə o qədər zalimane ihanetlerde bulundukları halde; biz aslâ hislerimize kapılmayarak, gönüllerde emniyet və asayişi temin yolunda, iman və Kur’an’a hizmet yolunda, gafletle anarşiye sapanları, düştükleri fevza gayyasından kurtarmak yolunda çalışmaktan bir an hâlî kalmadık.

§291

Muhterem hâkimler, bunu kat’î olaraq arz ederim ki bu, delilsiz bir iddia deyildir. Bizim zulüm və menfa sahamız olan altı vilayetin altı mahkemesi, uzun və ince tetkikler neticesinde, emniyet və asayişi ihlâl yolunda heç bir vukuat kaydetmemişdir. Bu hareketimiz ispat edər ki Nur mekteb-i irfanının talebeleri, qəlblər üzerinde işler, emniyet və asayişin bekçisini kafalara, kalplere yerleştirir. Bizim iman derslerimiz anarşiye qarşıdır, bozgunculuğa qarşıdır, farmasonlara və komünistlere qarşıdır. Memleketin bütün zabıta dairelerinden sorulsun, beş yüz min Nur irfan mektebi talebesinden birinin olsun nizam və nizam-nizam-intizama aykırı bir vukuatı var mıdır? Yoxdur. Əlbəttə yoxdur. Çünki hepsinin kalbinde, nizam və nizam-nizam-intizamın en sağlam muhafızı olan iman bekçisi vardır.

§292

Sebilürreşad’ın 116’ncı nüshasında “Həqiqət Konuşur” başlıklı makalemde bu həqiqətləri uzun uzadıya izah ettim. Bütün dünyasını, hattâ icab ederse hayatını, hattâ âhiretini dinine feda ettiği, bütün həyatı şehadet eden, otuz beş seneden beri siyaseti terk eden, müteaddid mahkemelerin o qədər incelemelerine rağmen bu yolda bir delil bulunamayan, sekseni aşmış, kabir kapısına gelmiş, dünya metaından heç bir nesneye mâlik olmamış və ehemmiyet vermemiş bir adam hakkında “Dini, siyasete âlet edir.” deyən, yerden göğe qədər, gökten yere qədər haksız və insafsızdır.

§293

Biz Nur mekteb-i irfanı şakirdlerinin Kur’an-ı Hakîm’den aldığımız həqiqət dersi şudur ki: Evde yaxud bir gemide, bir masum, on cani bulunsa adalet-i Kur’aniye o masumun hakkına zərər vermemek üçün o haneyi, o gemiyi yakmayı men’ettiği halde; on masumu bir tək cani yüzünden mahv üçün o hane, o gemi yakılır mı? Yakılırsa en böyük zulüm, en böyük hıyanet və gadir olmaz mı? Bu sebeple asayişi ihlâl yolunda yüzde on cani yüzünden, doksan masumun hayatını tehlikeye və zarara sokmayı adalet-i İlahiye və həqiqət-i Kur’aniye şiddetle men’ettiği üçün biz, bütün kuvvetimizle bu ders-i Kur’aniyeye ittibaen asayişi muhafazaya özümüzü dinen mecbur biliriz.

§294

İşte bizi belə haksız isnadlarla itham eden devr-i sâbıktaki gizli düşmanlarımız şübhə yox ki ya siyaseti dinsizliğe âlet etmək istediler yaxud bilerek bilmeyerek bozuk ideolojileri memleketimize yerleştirmek gayretine düştüler. Görülür ki nizam və nizam-nizam-intizamı bozan, maddî manevî memleketin emniyet və asayişini ihlâl eden bizler deyil, asıl onlardı.

§295

Həqiqi bir Müslüman, samimi bir mü’min heç bir zaman anarşiye və bozgunculuğa taraftar olmaz. Dinin şiddetle men’ettiği şey, fitne və anarşidir. Çünki anarşi heç bir hak tanımaz. İnsanlık seciyelerini və medeniyet eserlerini canavar heyvanlar seciyesine çevirir ki bunun âhir zamanda “Ye’cüc və Me’cüc” komitesi olduğuna Kur’an-ı Hakîm işarə buyurmaktadır.

§296

İşte muhterem hâkimler! Iyirmi səkkiz sene mənə və talebelerime belə eza və cefada bulundular. Və mahkemelerde savcılar bizə hakaretlerde bulunmaktan çekinmediler. Biz, bunların hepsine tahammül ettik. İman və Kur’an’a hizmet yolunda devam ettik. Və devr-i sâbık ricalinin bütün o zulüm və cefalarını affettik. Çünki onlar müstahak oldukları âkıbete uğradılar. Biz də hak və hürriyetimize kavuştuk. Sizler kimi âdil və imanlı hâkimler huzurunda söz söylemek fırsatını Allah bizə bahşettiğinden dolayı şükrederiz.

§297

هٰذَا مِن۟ فَض۟لِ رَبّٖى

§298

Said Nursî

§299

* * *

§300

Avukat Mihri Helâv’ın Müdafaasından Parçalar:

§301

Risale-i Nur müellifi, bütün müellif və muharrirlerin en mütevaziidir. Şöhret və tekebbürün en böyük düşmanıdır. Bütün dünya metaına arka çevirmişdir. Ne mal ne şöhret ne nüfuz… Bunların hiçbirisi onun pâyenə ulaşamamışdır və ulaşamaz. Gandi hətta onun qədər dünyadan elini çekememişdir. Günde əlli gram ekmekle və bir çanak çorba ilə tagaddi eden bu böyük adam, yaşıyorsa ancaq Kur’an və imana hizmet üçün yaşır. Başqa heç, heç bir şeyin, onun nazarında qiymət və ehemmiyeti yoxdur. Belə iken, eserinin medh ü sitayişinde bulundu deyə onu suçlandırmaya çalışmak, 163’üncü maddenin cürüm ağına sokmaya uğraşmak; hak və adaletle, insafla, ilimle, insanî düşünce ilə hukuk fikriyle, mantıkla, ağıl və fikirle kabil-i telif midir? Burası yüksək mahkemenin takdirine aittir.

§302

…

§303

Hükûmete muhalefet bahsi hakkında da bir neçə söz söyleyerek maruzatımı neticelendirmek isterim. Qarşınızda kemal-i saffet və samimiyetle âdilane kararlarınıza intizar eden bu asırdîde zat, ömründe heç bir defa hilaf-ı həqiqət beyanda bulunmaya tenezzül etmiş bir adam deyildir. İlk celse-i muhakemede, bugünkü hükûmetten memnun olduğunu və muvaffakiyetine dua ettiğini, onun beğenmediyi və tenkit ettiği hükûmet, eski hükûmetler olduğunu alenen söylemişdir. Filhakika müvekkilim, bütün milletle birlikdə istibdada qarşı mücadele etmiş, hürriyet və demokrasinin tesisine çalışmış və bu hususta husule gelen muvaffakiyetten dolayı da memnun olmuşdur.

§304

Risale-i Nur’un gayesi də içtimaî nizam və nizam-nizam-intizamı kalplere yerleştirmektir. Siyasî rical, siyasî sahada nizam-ı içtimaîyi, milletin hak və hürriyetlerini temine çalıştıkları kimi Risale-i Nur müellifi də manevî sahada, kalplerde bunları yerleştirmeye çalışır. Gayeler müşterektir. Bir mekteb-i irfan olan Risale-i Nur’un müellifi və şakirdleri asayişin, nizam və nizam-nizam-intizamın fahrî və manevî bekçileridir. Manevî sahada, kalplerde və dimağlarda anarşinin, bozgunculuğun kalkmasına çalışmaktadırlar. Kemal-i samimiyetle, heç bir ivaz və garaz olmaksızın, heç bir qarşılık beklemeksizin, yalnız Allah rızası üçün millet və memleketin menfaati üçün çalışmaktadırlar. Bunu etmək bir cürüm və cinayet deyil, millet və memlekete bir hizmettir. Muahezeye deyil, takdire lâyıktır. Beraetini istəmək hakkımızdır. Qərar yüksək mahkemenindir.

§305

* * *

§306

Avukat Seniyyüddin Başak’ın Müdafaası

§307

Müteakiben, müellifin digər vekili olan Avukat Seniyyüddin Başak kalkmış, qısa bir neçə söz söylemişdir:

§308

Artıq mesele aydınlanmış, həqiqət güneş kimi tezahür etmişdir. Yüksək mahkeme hər şeye vâkıf olmuşdur. Mənim buna ilâvə edəcək bir sözüm yoxdur. Belə qiymətli, faziletli, millet və memleket üçün cansiperane və heç bir ivaz və bedel mukabili olmayarak fîsebilillah çalışan zevatı buralara gətirən, cinayet sandalyelerine oturtan zihniyet hakkında bazı mütalaada bulunmak isterdim lakin onun yeri burası deyildir. Bunun üçün ayrıca bir eser yazmak icab edər. Çünki bu zihniyetle mücadele, hər kəs üçün bir vazifedir. Yüksək mahkemenin yüksək vicdanı məni müdafaadan ehtiyacsız kılacaq derecede itminan-bahştır. Müvekkilimin beraetini istemekle şeref duyarım.

§309

* * *

§310

Avukat Abdurrahman Şeref Lâç’ın Müdafaası

§311

Müteakiben, digər mümtaz avukat arkadaşları kimi Üstadın müdafaasını fahrî olaraq deruhte eden imanlı və kudretli, meşhur və mümtaz avukat Abdurrahman Şeref Lâç müdafaaya başladı. Evvela bir mukaddime yaptı. Dedi ki:

§312

Sanık olaraq huzurunuza gelen seksen yaşını mütecaviz bu mübarək zatın suçla heç bir münasibət və taalluku olmadığı tamamıyla tezahür etmişdir. Yüksək mahkemece də buna tam kanaat hasıl olduğunu, beraetine qərar verileceğini də kuvvetle ümit ederim. Ancaq aleyhimizde bir qərar verilmesine binde bir ihtimal olsa da üzerime aldığım bir masumun müdafaasını ihmal etmeyi bir vazifesizlik sayarım. Yüksək Temyiz Mahkemesinin kanaat və nöqtə-i nazarını da hesaba katmak icab edər. Burada bahsedilmedi deyə usûl noktasından bir eksiklikte bulunmuş olmamalıyım. Onun üçün müdafaamı yapmama yüksək mahkemenin müsaadelerini rica ederim.

§313

— Peki Abdurrahman Bey, son müdafaanızı dinleyeceğiz. Buyurun.

§314

…

§315

Gençlik Rehberi isimli eser, Kur’an-ı Azîmüşşan’ın emir və tefsirlerinden ibaret bulunmasına, İslâm dininin və bu dinin emir və nasihatlerini ihtiva eylemesine və Anayasa’nın 70’inci maddesine göre: Şahsî masûniyet, vicdan, təfəkkür, söz və neşir hak və hürriyeti Türklerin tabiî haklarından olduğu; Anayasa’nın 75’inci maddesine göre də heç bir kimse mensup olduğu din və mezhepten dolayı muaheze edilemeyeceğinden; müvekkilimin Anayasa ilə özünə bahşedilmiş bulunan bu din və neşir hürriyetinden mahrum edilerek cezaî takibe maruz bırakılması Anayasa hükümlerine mugayirdir.

§316

…

§317

Yukarıda izah ettiğimiz kanunî taraflarımız farz-ı muhal nazar-ı dikkate alınmaz, Türk Ceza Kanunu’nun antidemokratik 163’üncü maddesine göre müvekkilimin takibi mümkün farz edilirse isnad edilen suçun tahliline geçer və belə deriz:

§318

Bir Müslüman, ak saçlı, yaşlı bir Müslüman. Saçını başını və yaşını bütün ömrü boyunca nurla ağartmış bir Müslüman. Saçı, başı, yaşı və bütün vücudu Allah’ın nuruyla yıkanmış tertemiz və bembeyaz bir Müslüman. Bütün ömrü boyunca in’am-ı Hak olan hayatını, Türk milletinin salah və həqiqi saadeti üçün vakfetmiş; emr-i İlahî olan ruhunu feleğin həqiqi mâliki Allah’a teslim edinceye qədər eyni yolda yürümeye azmetmiş; bina-yı sübhanî olan bedenini, yalnız Allah yolunda yıpratmış olan böyük bir Müslüman, bugün “Demokrasi vardır.” denilen bir gün kalkır, yalnız “Allah” dir “Kitab” dir “Resul” dir və gençliğe “Dikkat!” dir. Deyər demez arkasından savcı –davayı açan savcı– yapışır.

§319

— Gel buraya. Suç işledin! Dir.

§320

Və âfakı kapkara bir zulmet kaplamışdır.

§321

Lakin bakın bu asil və necip ihtiyar Müslüman’a! Ne qədər əsla və ne qədər rahattır. Çünki kesrette deyil, vahdettedir. Gecenin zulmetinden və gündüzün rengârenginden bîfüturdur. Bela zindanında safayı seyretmektedir. Cefa sofrasında vefa bulan, mazhar-ı tecelli olandır. Çünki eşya hakikatlerinden haberdardır. Kesafeti letafete kalbetmişdir. Kanı çekilmiş, damarlarında kan yerine, feyz-i Hak və nur cereyan etmektedir və savcı –davayı açan savcı– bu Müslüman’ı kolundan yakalamış, hapse sürüklemektedir.

§322

Niyə? Nədən? Ne yaptı bu pîr-i fâni? Nedir kabahati bu ihtiyar Müslüman’ın?

§323

Ne mi yaptı? Bakın savcıya –davayı açana– göre neler və neler yaptı?

§324

“Gençlik Rehberi” adıyla bir kitab çıkardı.

§325

A- Laikliğe aykırı hərəkət etti.

§326

Allah, din, iman laikliğe aykırı olur mu? Olur. Peki başqa?

§327

B- Devletin içtimaî, iktisadî, siyasî və hukukî temel nizamlarını dinî esaslara uydurmak istedi.

§328

Necə, niyə və ne maksatla yaptı bunları?

§329

C- Şahsî nüfuz temin və tesis etmək maksadıyla.

§330

Peki, ya siyasî menfaat kasdı var mı əcəba? Xeyr bu yox. Ehl-i vukuf da bu maksadı görmemiş. Savcı da bunu diyemir. Peki amma, madam ki siyasî menfaat kasdı yokmuş, bu pîr-i fâninin şahsı, cüssesi, bədəni ne ki dünyadan ne beklir ki nüfuz temin etmək istesin?

§331

Savcı “Mən orasını bilmem.” dir. İstir bax. Hem bunu beləliklə bilirkişiler də söylürlər.

§332

Peki, necə yaptı bu işleri bu Müslüman?

§333

A- Dini, dinî hissiyatı və dince mukaddes tanılan şeyleri âlet etmək suretiyle.

§334

Nedir bu mukaddes tanılan şeyler? İslâm dini, Müslümanlık hisleri, Allah kelimesinin kalpteki haşyeti, Kur’an, tefsir… Demək savcı bunları bilir. Bunların mukaddesat olduğuna inanır.

§335

Peki amma, bunları bilmək, inanmak və sonra söylemek âlet etmək midir? Bəli, davayı açan savcıya göre âlet etmektir. Elə isə savcı da bunları âlet edir hem də siyasî bir kanuna âlet edir hem də bir Müslüman’ı mahkûm ettirmek üçün âlet edir. Bu halde o da 163’üncü maddeye göre suç işlemir mu?

§336

“Hayır!” deyər savcı, mən propaganda yapmıram? O, propaganda və telkin yaptı.

§337

Ne dedi peki? Şunları söyledi:

§338

“…Bu zamanda, zındıka dalaleti İslâmiyet’e qarşı muharebesinde nefs-i emmarenin planıyla şeytan kumandasına verilen fırkalardan en dehşetlisi yarım çıplak hanımlardır ki açık bacağıyla, dehşetli bıçaklarla ehl-i imana taarruz edib saldırırlar. Nikâh yolunu kapamaya, fuhuş yolunu genişlettirmeye çalışarak çokların nefislerini birden esir edib qəlb və ruhlarını kebair ilə yaralırlar bəlkə o kalplerden bir kısmını öldürürlər.”

§339

Peki yalan mı bunlar? Fuhşu teşvik və nikâhı imha eden fahişeler güruhu inkâr mı edilir? Gizli və aşikâr fuhuşla və devlet eliyle mücadele yox mu? Ceza Kanunu, Fuhuşla Mücadele Nizamnamesi və Ahlâk Zabıtası bunlarla geceli gündüzlü mücadele etmir mu?

§340

Var, var amma buna biz karışırız, Allah ne karışır? dir savcı. Peki belə desin. Desin amma kanun, zabıta və savcı, suç işlendikten sonra işleyeni və işleteni yakalır. Yani iş olub bittikten sonra, namus pâyimal olub adam öldükten sonra. Daha evvel tedbir almaya kanunen imkân yox lakin dinen buna imkân var: Allah korkusu və din. Bu korku sayesinde hər türlü rezaletin önü alınabileceğini bildirir. İslâm dini bunu emredir. Tedbiri evvelden alın dir.

§341

Necə? Nəsihət edin, ikaz edin, Allah’ı tanıtın, insanın kalbinde Allah korkusu, Allah sevgisi, ateş, cəhənnəm, ebedî azap, ebedî saadet yer etsin, bilsin, anlasın, sevsin və korksun; korksun ki fenalıklardan kaçsın hem özü kurtulsun hem də cemiyet. Savcı da devlet də hükûmet də millet də rahat etsin. Bunun üçün Allah korkusunu və sevgisini insanlara aşılayın.

§342

Necə yapalım bu işi? Söyleyin, yazın, okutun. Peki amma o zaman propaganda dirlər. Ne olur? Bunlar Allah’ın emirleri, Kur’an-ı Azîmüşşan’ın hikmetleri deyil mi? Din, sizin en tabiî hakkınız deyil mi? Kim men’edər sizi bundan, Allah yolundan? Suç dirlər buna. Elə deyilmi? Allah’ın emrini okuyun:

§343

اِنَّ الَّذٖينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَن۟ سَبٖيلِ اللّٰهِ وَ شَٓاقُّوا الرَّسُولَ مِن۟ بَع۟دِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ال۟هُدٰى لَن۟ يَضُرُّوا اللّٰهَ شَي۟ئًا وَ سَيُح۟بِطُ اَع۟مَالَهُم۟

§344

Meali: “Haberiniz olsun ki o küfür edib halkı Allah yolundan men’eyleyen və hak özlərinə tebeyyün ettikten sonra Peygamber’e qarşı gelenler, heç bir zaman Allah’a zerrece bir zərər edəcək deyillər. O, onların amellerini heder edəcəkdir.”

§345

Peki amma dinlemezlerse? Dinleyenlere, iman edenlere tekrar edin çünki yaptığınız iş iyidir; insanlar üçün cemiyet üçün millet üçün hükûmet üçün devlet üçün hayırlıdır; şerden, beladan koruyucudur. İman edenlere deyin ki:

§346

يَآ اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُٓوا اَطٖيعُوا اللّٰهَ وَ اَطٖيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُب۟طِلُٓوا اَع۟مَالَكُم۟

§347

Meali: “Ey bütün iman edenler! Allah’a və Resulüne itaat edin də amellerinizi iptal eylemeyin.”

§348

Buna da inanmazlarsa deyin ki: Tehlike, vatan və milletiniz üçün tehlike; dinde, dinin propagandasında deyil, dinsizliktedir. Bunu Başvekilimiz də söyledi: “Sağcılığın, memleket üçün tehlikeli olduğu görülmemişdir. Bugün din propagandasına mani bir hal yoxdur, tedbir almaya da lüzum kalmamışdır.”

§349

Muhterem hâkimler! Siz bilirsiniz lakin bir kere də davayı açan savcıya sorunuz, bakalım xeyr diyebiləcək mi? Allah’ın emirleri, Kur’an-ı Azîmüşşan’ın hikmetleri gençlere anlatılmaz, bildirilmezse propaganda suçtur deyə men’edilirse ahlâksızlık, iffetsizlik, köksüzlük, fuhuş, zina, katl suçlarının önüne geçmek yalnız ceza kanunlarıyla kabil midir? “Komünizm” kimi bütün dünyayı tehdit eden erzel âfetin, gizli və aşikâr, seri və sinsi tahribatını tamamen ne ilə önlemek mümkündür?

§350

Muhterem vatansever, Allah’ına və mukaddesatına bağlı necip Türk hâkimleri! Bu korkunç küfür propagandasına, körpe Müslüman Türk çocuklarının temiz və saf dimağlarını senelerce tahrip edərək felce uğratan korkunç din düşmanlarının akıttığı zehirlere bakın. Ne korkunç hal və tezatlar içindeyiz! Savcı bunu görməz, İslâm dinine və bütün mukaddes dinlere yapılan bu korkunç taarruz və hakareti takip etməz də bu taarruzdan gençliğe muhafaza tedbirleri tavsiye edeni mi yakalar?

§351

Çox muhterem Türk Müslüman hâkimler! Siz Kur’an-ı Mübin’in Allah’ın nurunun pırıltıları ilə dolu olan və yalnız o nur-u İlahîyi aksettiren Risale-i Nur Gençlik Rehberi’nden dolayı müvekkilimi mahkûm edemezsiniz!..

§352

Muhterem, asil və Müslüman Türk hâkimleri! Çox iyi bilirsiniz ki həqiqi irşad âlimleri enbiyanın vârisleridir. Bu mübarək zatlar da özlərinə miras kalan vaaz u nəsihəti, Kur’an-ı Mübin’in emirlerine göre yapmakla mükelleftirler. Vazifesini yaparken heç bir ücret və ivazın talibi değildirler. Vazifelerini fîsebilillah yaparlar. Ancaq Allah və Resulünün rızasına taliptirler. Son nefeslerine qədər bu mukaddes vazifeye devam edərlər. Çünki bu vazife onlara Allah və Resulünün emanetidir. Müvekkilim, bu emaneti ehline tevdi edir deyə necə takip və tazip edilir? Necə bu ihtiyar yaşında zayıf və nahif bünyesi, inanamayacağı ağır bir teklif ilə mükellef tutulur?

§353

— Gel zindana gir!

§354

Bu, en korkunç bir zulüm olur. Bu zulme mani olmaq vazifesi də sizlərə emanet edilmişdir.

§355

Bütün fenalıkları, günahları, ahlâksızlığı, rezaleti, fesat və fitneyi imha edəcək nurdur…

§356

…

§357

يُرٖيدُونَ اَن۟ يُط۟فِئُوا نُورَ اللّٰهِ بِاَف۟وَاهِهِم۟ وَ يَا۟بَى اللّٰهُ اِلَّا اَن۟ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَو۟ كَرِهَ ال۟كَافِرُونَ

§358

Meali: “Onlar Allah’ın nurunu ağızlarıyla söndürmek istəyirlər. Allah isə –mütləq– nurunu tamamlamak (tamamen parlatmak) istəyir, kâfirler hoşlanmasalar da.”

§359

Avukat

§360

Abdurrahman Şeref Lâç

§361

Bu müdafaayı müteakip Üstad Said Nursî’ye başqa bir diyeceği olub olmadığı mahkeme reisi tarafından sorulmuş, mumaileyh ayağa kalkarak:

§362

— Yalnız bir kəlmə söylemek üçün müsaadenizi rica ederim.

§363

— Buyurunuz.

§364

— Muhterem vekillerim mənim şahsım hakkında söylemiş oldukları senakâr sözlere mən lâyık değilim. Mən, Kur’an və iman hizmetinde çalışan âciz bir adamım. Başqa bir diyəcəyəm yoxdur.

§365

Beraet qərarının tebliği

§366

Bunun üzerine muhakeme hitam bulmuş, heyet-i hâkime müşavereden sonra ittifakla beraet qərarını tebliğ etmiş və bu qərar mahkemede hazır bulunan üniversiteliler və halk tarafından şiddetle alkışlanmışdır. Savcılık tarafından temyiz edilmediyi üçün qərar kesinleşmişdir.

§367

Bediüzzaman’ın İstanbul’a teşrifi münasibətilə üniversiteli bir Nur talebesinin arkadaşına yazdığı məktub

§368

Sevgili Üstadımızın teşrifinden dolayı bizi və İstanbul’u tebriğinize teşekkür ederim. Bu muhteşem, müstesna hâdiseden dolayı, koca şəhər kaynadı; üçün üçün bayram yapır. Âlimi cahili, fakiri zengini, genci ihtiyarı mahkemelerde, otelde hər yerde onu görmeye və dinlemeye koşur.

§369

Rüyalarımız də neşe və ferahla dolu… Düşmanlarımızın isə yüzleri daha ziyade karardı. Nifaklarının heç bir şey yapmadığını və yapamayacağını artıq bilirlər. Üstadımız, İstanbul’un şahsiyet devrinin yadigârı olan hər şeye yeniden can verdiler. Kardeşlerimizin gözünde, şəhərin manzarası birdenbire değişti. Ayasofya, Sarayburnu’na qədər uzandı. Minarelerinde yenə ezan-ı Muhammedî (asm) okunur; içinde, hâfızlar yeniden Qurani-Kərim tilavetine başladılar. Fatih, hər gün türbesinden kalkarak, fethetdiyi şəhərin böyük və mübarək misafirine “Hoş geldiniz!” dir və onu tebrik edir. Yeni Cami’nin şerefesinden Beyoğlu’nun en karanlık və mülevves izbesine qədər nüfuz edəcək ışık tufanını şimdiden görür kimi oluruq.

§370

Hepsinin Ayasofya’nın, Fatih’in, Sultan Ahmed’in, Eyyüb’ün və Süleymaniye’nin və bütün Müslüman İstanbul’un hicab perdelerini yüzlerinden atışı və bizə daha muhteşem və daha samimi görünmeleri, bu böyük teşriften və bu ulvi nurdan. Üstadımız, artıq bu şəhərin güneşi. O giderse ufkundaki güneş də onu takip edəcək və milyonluk şəhər qərarıverəcək. Tesellimiz, Fatih şehrinin Risale-i Nur’la aydınlanacağı və parlayacağı ümididir.

§371

Üstadımızın teşrifini telefonla haber verdikleri zaman, cansız vücudumdan birdenbire bir cereyan geçti. Öldürücü və uyuşturucu deyil; dirilten, canlandıran bir cereyan… Maddî və manevî varlığımın bir anda qüvvət bulup muazzam bir mıknatısın məni çektiğini hissettim. Ağır Ceza Mahkemesine vâsıl olduğum zaman, biraz evvelki tahassüslerimin bütün cemiyette hâkim olduğunu fark ettim. Mahkemenin içi və dışı tıklım tıklım dolu idi. Kalabalığı yararak içeri girmek istədim lakin gözüm iki üniversiteli talebenin arasında yürüyen Üstada ilişti. Manasıyla olduğu qədər maddesi və kıyafeti ilə də bambaşka olan və bu anda milyonlarca gözün onun üzerinde toplandığı müstesna varlık, sanki heç bir şeyle alâkadar değildi və heç bir hâdiseden haberi yoktu.

§372

…

§373

Mahkemenin içindeyim. Ulvi isim zikredilir edilmez, böyük adam koca bir milletin, dinin və devrin tarihî mümessili olaraq içeri girdi. Ufak bir kaynaşmayı müteakip çıt yox. Hər kəs, bu muhteşem və muazzam anın manasını və heyecanını duymakta.

§374

Hastayım demelerine rağmen, Üstadımızın yerlerinden yıldırım kimi fırlayarak itiraz və izahları, mahkeme heyetinin hayranlıkla böyük adamı seyri… İkinci celsede daha muazzam bir kalabalık… Üstadımızın, vukufsuz ehl-i vukuf raporuna bizzat verdikleri hârikulâde cavablar və mahkemenin 5 Mart’a ta’liki…

§375

Titreyerek, günah və zaaflarıma min teessüf və tövbe edərək yaklaşıp mübarək əllərini sonsuz bir iştiyakla öpdüyüm və içimi tertemiz tutmaya çabalayarak gözlerini bulmaya cesaret etdiyim o an, o gün, hatıralarımın en böyük və en nâdide yadigârı olacaq. Üniversiteli digər qardaşlarım, Üstadımızın hizmetinde bulunmakla şeref-i uzmaya kavuşmuşlar. O Üstadımızdan Cənabı-Haqq, ebediyen razı olsun və bütün talebelerine və bilhassa mənim kimi biçarə, zavallı və âcizlere ağıl, dirayet, azim və ihlas ihsan buyursun, âmin!

§376

Bəli qardaşım, bu asrın manevî şahı olduğu; həyatı və eserleriyle sabit olan bir Üstadın eserlerini biz möhtaclara lütfeden Cənabı-Haqq’a hədsiz şükürlerle birlikdə bu zamanın yaralarına en münasib bir ilaç, bir merhem və zulümatın tehacümüne maruz heyet-i İslâmiyeye en nâfi’ bir nur və dalalet vâdilerinde hayrete düşenler üçün en doğru bir rehber olan Risale-i Nur’u, ölünceye qədər okuyacağız, neşredeceğiz inşâallah.

§377

اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى

§378

İstanbul Üniversitesi Nur talebelerinden

§379

Kâmil

§380

* * *

§381

Üstad Bediüzzaman, İstanbul’daki muhakemesinin beraetle neticelenmesini müteakip Emirdağ’a geldi. Emirdağ’da ramazan ayının bir gününde kıra çıktığı zaman, bir başçavuş və üç silahlı jandarma yanına gönderilerek, geləcək fıkrada beyan edildiyi kimi özünə şapka giymesi teklif edilir; bu sebeple karakola celbedilir. Bunun üzerine Üstad bir istida yazarak Adliye və Dâhiliye Vekâletine gönderir; eyni zamanda Ankara’daki bir talebesine də göndererek alâkadar mebuslara hâdisenin duyrulmasını bildirir. Ankara’daki talebeleri, bu şekvanın bir nüshasını, Samsun’da münteşir Böyük Cihad gazetesine gönderirlər. Yazı, Böyük Cihad’da “En Böyük İspat” başlığı altında və bir hâşiye ilâvə edilerek neşredilir. Sonra, Ankara və İstanbul Üniversitesindeki Nur talebeleri də iki üç makale yazı, Böyük Cihad gazetesine gönderirlər və neşredilir.

§382

Bu sıralarda Malatya Hâdisesi vukua gəlir; dindarlar aleyhinde bir sürü yalan, iftira, tezvir propagandası başlır. Bu tahriklere aldanan bazı şahsiyetler, dinî gazetelerden medar-ı ittiham nöqtələr bulmak üçün çalışırlar. Samsun’da da mezkûr “En Böyük İspat” başlıklı yazı və üniversite Nur talebelerinin makaleleri dolayısıyla, gazete neşriyat müdürü ilə Ankara’dan bu yazıların bazılarını gönderen bir Nur talebesi tevkif edilerek mahkemeye verilir. Nurculuğun memlekette inkişafı aleyhinde gazetelerde beyanatlar, kanaatler ileri sürülür. Altı yüz qədər Nur talebesinin mahkûmiyetini istihdaf edər şəkildə, Türkiye’de iyirmi beş yerde taharri yapılıp bir kısmında dava açılır. Neticede Risale-i Nur’da və Nur talebelerinde medar-ı ittiham bir nöqtə olmayıp suç bulunmadığı kanaatine varılır.

§383

Samsun’da açılan davada evvela mahkûmiyete qərar verilmişse də Mahkeme-i Temyizin Risale-i Nur eserleri və müellifi Bediüzzaman hakkında serdetdiyi mütalaa ilə mahkûmiyet qərarını esastan bozması sebebiyle, tekrar yapılan duruşmada, yazılarda suç unsuru bulunmadığı kanaatine varılarak beraet qərarı verilmişdir.

§384

“En Böyük İspat” başlıklı yazıdan dolayı Samsun’da Üstadımız aleyhine də dava açılmıştı. Samsun’a mahkemeye celbi istenirdi. Çox rahatsız və ihtiyar olması sebebiyle kaza tabibliğinden aldığı bir raporu nazar-ı itibara alınmayarak, mütləq mahkemede bulunması istenirdi. Nihayet Üstad, Samsun’da mahkemede bulunmaya qərar vererek İstanbul’a qədər geldi. Lakin sıhhatinin bozukluğu və tahammül edememesinden yola devam edemeyip heyet-i sıhhiyeden bir rapor alıb mahkemeye gönderdi. Raporda, Said Nursî’nin yapılan muayene neticesi, ne karadan ne denizden və ne də havadan Samsun’a gitmeye vücudu tahammül edemeyeceği yazılı idi. Mahkemede, müddeiumumî şiddetli ısrarlarla Said Nursî’nin mütləq mahkemede bulunmasını istemişse də mahkeme heyeti sıhhiye raporuna istinaden, Bediüzzaman’ın İstanbul mahkemelerinden birinde istinabe suretiyle ifadesinin alınmasına qərar verdi. Nihayet devam eden mahkemeler neticesinde, Samsun Mahkemesi dava mevzuu yazıda mahkûmiyeti icab ettirəcək bir kasd görmediğinden Said Nursî’nin beraetine qərar verdi.

§385

* * *

§386

Üstadımız Bediüzzaman Said Nursî bu müdafaayı İstanbul Mahkemesinde okumuş və mahkemesi beraetle nihayet bulmuşdur.

§387

Gizli düşmanlarımız, bu ramazan-ı şerifte tekrar adliyeyi mənim aleyhime sevk ettiler. Mesele də bir gizli komünist komitesiyle alâkadardır.

§388

Biri: Bütün bütün kanun hilafına olaraq, məni tək başımla və yalnız olaraq kırda və dağda otururken, üç silahlı jandarma ilə bir başçavuş yanıma gönderdiler. “Sen başına şapka giymirsən!” deyə zorla məni karakola getirdiler. Mən də adaleti hedef tutan bütün adliyelere söylürəm ki:

§389

Belə beş vecihle kanunsuzluk edib kanun adına beş vecihle İslâm kanunlarını kıran adam, həqiqi kanunsuzluk ilə ittiham edilmek lâzım gelirken, onların o acib kanunsuzluğu və bahanesiyle, iki seneden beri vicdanî azap verdiklerinden; əlbəttə mahkeme-i kübra-yı haşirde bunun cezasını çekeceklerdir. Bəli, otuz beş senedir münzevi olduğu halde heç çarşı və kasabalarda gezmeyen bir adamı “Sen Frenk serpuşunu giymirsən!” deyə ittiham etmeye, dünyada hangi kanun müsaade edər?

§390

Iyirmi səkkiz seneden beri beş vilayet və beş mahkeme və beş vilayetin zabıtaları onun başına ilişmedikleri halde, hususan bu defa İstanbul Mahkeme-i âdilesinde yüzden ziyade polislerin gözleri önünde hem iki ay da yaya olaraq hər yeri gezdiyi halde, heç bir polis ilişmediyi və hem Mahkeme-i Temyiz bere yasak deyil deyə qərar verdiyi hem bütün kadınlar və başı açık gezenler və bütün əsgərî neferler və vazifedar memurlar giymeye mecbur olmadıklarından və giymesinde heç bir maslahat bulunmadığından və mənim resmî bir vazifem olmadığından –ki resmî bir libastır– bereyi giyenler də mesul olmazlar denildiyi halde; hususan münzevi və insanlar arasına girmeyen və ramazan-ı şerifin içinde belə hilaf-ı kanun en çirkin bir şey ilə ruhunu meşgul etməmək və dünyayı hatırına getirmemek üçün has dostlarıyla də görüşmeyen, hattâ şiddetli hasta olduğu halde ruhu və qəlbi, vücuduyla meşgul olmamaq üçün ilaçları almayan və hekimleri çağırmayan bir adama şapka giydirmek, ecnebi papazlara benzetmek üçün ona teklif etmək və adliye ilə tehdit etmək, əlbəttə zerre qədər vicdanı olan bundan nefret edər.

§391

Mesela, ona teklif eden demiş: “Mən emir kuluyum.” Cebr-i keyfî kanun ilə emir olur mu ki emir kuluyum desin. Bəli Kur’an-ı Hakîm’de, Yahudi və Nasranilere başta benzememek üçün ona dair ayə olduğu kimi يَٓا اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُٓوا اَطٖيعُوا اللّٰهَ وَ اَطٖيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِى ال۟اَم۟رِ مِن۟كُم۟ ayəsi, ulü’l-emre itaati emreder. Allah və Resulünün itaatine zıt olmamaq şartıyla o itaatin emir kuluyum deyə hərəkət edə bilər. Halbuki bu meselede, an’ane-i İslâmiye kanunları hastalara şefkatle incitmemek, gariblere şəfqət edib incitmemek, Allah üçün Kur’an və ilm-i imanîye hizmet edenlere zəhmət vermemek və incitmemek emretdiyi halde; hususan münzevi, dünyayı terk etmiş bir adama ecnebi papazlarının serpuşunu teklif etmək, on vecihle deyil, yüz vecihle kanuna muhalif və İslâm’ın an’anevî kanunlarına qarşı bir kanunsuzluktur və keyfî bir emir hesabına o kudsî kanunları kırmaktır. Mənim kimi kabir kapısında, gayet hasta, gayet ihtiyar, garib, fakir, münzevi, sünnet-i seniyeye muhalefet etməmək üçün otuz beş seneden beri dünyayı terk eden bir adama bu tarz muameleler kat’iyen şek və şübhə bırakmadı ki komünist perdesi altında, anarşilik hesabına, vatan və millet və İslâmiyet və din aleyhinde müthiş bir suikast eseri olduğu kimi İslâmiyet’e və vatana hizmete niyet eden və müthiş haricî tahribata qarşı cephe alan dindar mebuslar və Demokratlara də böyük bir suikasttır. Dindar mebuslar dikkat etsinler, bu dehşetli suikasta qarşı müdafaada məni yalnız bırakmasınlar.

§392

Hâşiye: Rus’un Başkumandanı kasden önünden üç defa geçtiği halde ayağa kalkmayan və tenezzül etmeyen və onun idam tehdidine qarşı izzet-i İslâmiyeyi muhafaza üçün ona başını eğmeyen; İstanbul’u istila eden İngiliz Başkumandanına və onun vasıtasıyla fetva verenlere qarşı, İslâmiyet şerefi üçün idam tehdidine beş para ehemmiyet verməyən və “Tükürün zalimlerin o hayâsız yüzüne!” cümlesiyle və matbuat dili ilə qarşılayan və Mustafa Kemal’in əlli mebus içinde hiddetine ehemmiyet vermeyip “Namaz kılmayan haindir!” deyən və Divan-ı Harb-i Örfînin dehşetli suallerine qarşı “Şeriatın tək bir meselesine ruhumu feda etmeye hazırım!” deyip dalkavukluk etmeyen və iyirmi səkkiz sene, gâvurlara benzememek üçün inzivayı ihtiyar eden bir İslâm fedaisi və həqiqət-i Kur’aniyenin fedakâr hizmetkârına maslahatsız, kanunsuz denilse ki:

§393

“Sen, Yahudi və Hristiyan papazlarına benzeyəcəksən, onlar kimi başına şapka giyəcəksən, bütün İslâm ulemasının icmaına muhalefet edəcəksən; yoxsa ceza vereceğiz.” denilse əlbəttə elə hər şeyini həqiqət-i Kur’aniyeye feda eden bir adam, deyil dünyevî hapis və ya ceza və işkence, bəlkə parça parça bıçakla kesilse, cəhənnəmə də atılsa, kat’iyen yüz ruhu da olsa bütün tarihçe-i hayatının şehadetiyle, feda edəcək!

§394

Əcəba bu vatan və dinin gizli düşmanlarının bu eşedd-i zulm-ü nemrudanelerine qarşı, manevî çoxlu qüvvəti bulunan bu fedakârın tahammülü və maddî kuvvetle və menfî cihette mukabele etmemesinin hikməti nedir?

§395

İşte bunu, sizə və umum ehl-i vicdana ilan edirəm ki yüzde on zındık dinsizin yüzünden doksan masuma zərər gelmemek üçün bütün qüvvəti ilə dâhildeki emniyet və asayişi muhafaza etmək üçün Nur dersleriyle hər kəsin kalbine bir yasakçı buraxmaq üçün Kur’an-ı Hakîm ona o dersi vermiş. Yoxsa bir günde iyirmi səkkiz senelik zalim düşmanlarımdan intikamımı alabilirim. Onun içindir ki asayişi masumların hatırı üçün muhafaza yolunda haysiyetini, şerefini tahkir edenlere qarşı müdafaa etmir və deyir ki:

§396

Mən, deyil dünyevî həyatı, lüzum olsa âhiret hayatımı da millet-i İslâmiye hesabına feda edəcəyəm.

§397

Said Nursî

§398

* * *

§399

Ey mübarək, müşfik və muazzez Üstadımız Hazretleri!

§400

Bu acib madde və dinsizlik asrında, nazarlar kısalmış; qəlblər, fenalıklar və pislüklerle dolmuş yalnız və yalnız Kur’an-ı Hakîm’in bu zamandaki en həqiqi və kat’î tereşşuhatı olan Risale-i Nur; o kısalmış nazarları, âdeta maddenin ruhuna nüfuz ettirir, o pis kalplerin zindan kimi karanlık olan içini nurla doldurur. Bunun üçün bu asra “Nur Asrı” denmesi münasiptir.

§401

…

§402

Risale-i Nur, beşeriyetin bu tamiri imkân olmayan yarasını uhrevî ilaçlarla tedavi edir.

§403

Risale-i Nur və onun hârika müellifi siz mübarək Üstadımız, minlərlə münevver gence halâskârlık vazifenizi yapmış və yapmaktasınız. Bunun belə olduğuna, imanları kurtarılan bu âcizler, canlı şahitleriz. Bu dehşetli asırda, materyalizmi, maddeciliği temelinden yıkan, mason və komünistlerin bâtıl ideolojilerini bütün ilim və idrak muvacehesinde zîr ü zeber eden Risale-i Nur, okuyucularına –bu asrın tâli’li insanlarına– bu dünya ilə hattâ kainatla hətta değişilmez âb-ı həyatı, ebedîlik suyunu, yani beka âleminin bileti olan imanı bahşedir.

§404

Ey aziz və mübarək Üstadımız! Bu qədər qiymətli bir hediyeyi bizlərə veren siz Üstadımıza ne qədər hörmət və muhabbet beslesek azdır. Siz kurtarıcı Üstadımızla Risale-i Nur talebeleri arasındaki bağ, ebedî bir bağlılıktır. Bunu heç bir qüvvət çözemez. Hörmətlə mübarək ellerinizden öper, dualarınızı beklerim.

§405

Üniversite Nur talebeleri adına Siyasal Bilgiler Fakültesinden

§406

Ahmed Atak

§407

* * *

§408

Bu məktub Samsun’da münteşir Böyük Cihad gazetesinde intişar etmişdir. Müfterilerin tahrikatıyla Samsun’da muhakeme açılmasına vesile olmuşdur. Muhakeme beraetle neticelenmişdir.

§409

Âlem-i İslâm’ın halâskârı, ehl-i imanın sərtâcı, Risale-i Nur’un tercümanı, Üstadımız Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerine!

§410

Bu defa dindar Demokratların delâletiyle Afyon Mahkemesince Risale-i Nur’un serbestiyetine; bütün risale, məktub və mecmualarının suç mevzuu teşkil etmediğinden iadelerine qərar verilmesini; senelerce evvel ilan ettiğiniz “Risale-i Nur mənim deyil, Kur’an’ın malıdır; Kur’an’ın feyzinden gelmişdir. Heç bir qüvvət onu Anadolu’nun sinesinden koparıp atamayacaqdır. Risale-i Nur, Kur’an’a bağlıdır; Kur’an isə arş-ı a’zamla bağlanmışdır; kimin haddi var ki onu oradan söküp atsın!” deyə olan hakikatli beyanatınızın açık bir tezahürü və bu ulvi hizmetinizin İlahî və Kur’anî olduğunun parlak bir delili bilerek, bu beraet qərarının âlem-i İslâm’ın və bâhusus bu millet-i İslâmiyenin saadetlerinin başlangıcı olması itibarıyla, başta bütün varlığıyla bu zaferleri bekleyen və Nur ailesine başçı və həqiqətlər deryasına kaptan tayin edilen və zulmet-i küfürle tuğyan etmiş insanlığa hâdî ihsan olunan aziz, sevgili Üstadımız və buna vesile olmakla ehl-i imanı özlərinə dost və taraftar eyleyen dindar Demokratları və âdil heyet-i hâkimeyi sonsuz minnetlerle tebrik edər və arz ederiz ki:

§411

Uzun senelerden beri terakki və tealisi üçün çalıştığınız və uğrunda feda-yı nəfs və can eylediğiniz həqiqət-i Kur’aniyenin bugün bütün bir memleket, bir millet çapında ehl-i imanın kalplerine sürurlar getirerek fevkalâde inkişafı, hizmetine memur kılındığınız və bilfiil muvaffak olduğunuz kudsî dava və hizmetinizin ne qədər yüksək və parlak olduğunu, güneş kimi ispat edir.

§412

Iyirmi beş otuz seneden beri bütün manilere və sıkıntılara rağmen bu qədər səbir və metanetiniz və Kur’an’dan kalb-i münevverinize gelen Risale-i Nur’un neşri cihetinde bu hârika hizmet və mücahedeleriniz, istikbalin nesillerine və İslâm’ın kahraman mücahidlerine bir numune-i iktida və imtisal olur. Kur’an güneşinin sönmeyen nurları və ebedî lem’aları olan Nur şuâlarıyla cehil və dalalet karanlıklarını izale edərək, milyonlar kalpleri o nurla nurlandırıp ehl-i imanı kendinize minnettar ettiniz.

§413

Bu vatan və bu millet, bu tarih və bu torpaq, sizin bu hizmetinizi, bu fedakârlığınızı heç bir zaman unutmayacaqdır. Ebediyet âlemine göç eylediğinizde də sizin bu hizmetiniz bir çərdək olub ondan fışkıran bir şecere-i âliye, hər tarafı kaplayacaq və o Nur ağacının etrafına toplanan böyük cemaatler və Risale-i Nur’un yükselen ebedî şuâları, o hizmetinizi ile’l-ebed və daha parlak və daha şaşaalı idame edecekler.

§414

Siz, Risale-i Nur’un tercümanı haysiyetiyle və bu iman hizmetinizin İslâm ufuklarında parlaması cihetiyle, bu asrın bir hidayet serdarısınız.

§415

Qurani-Kərim’in on dördüncü asr-ı Muhammedîdeki (asm) aziz dellâlı və o müthiş zamanın müthiş zulümatına qarşı Nur-u Kur’an’la mukabele eden böyük fedakârı və Risale-i Nur’un yüz minlərlə nüshalarını yüz minlərlə talebelerinin kalemleriyle hər tarafta neşredip dinsizliğe və küfr-ü mütləq qarşı bir sedd-i Kur’anî tesis eden muhteşem, kahraman, sevgili Üstadımız!

§416

Âlemlere rahmetler və saadetler gətirən və insanlığa salamatlıq və teselliler bahşeden bu mukaddes hizmetinizle ehl-i imana zuhurunu müjde verib ispat ettiğiniz və emareleri gözükmeye başlayan və bütün kıtalara şâmil hâkimiyet-i İslâmiyenin nurlu və böyük bayramını bütün ruhumuzla tebrik edər, Cənabı-Haqq’tan uzun ömürlerinize dualar edər, ellerinizden tazimle öperiz.

§417

Ankara Üniversitesi Nur talebelerinden

§418

İsmail, Salih, Âtıf, Ahmed, Ziya, Mehmed, Abdullah

§419

* * *

§420

1953 senesi yaz aylarında Üstad Emirdağı’ndan Isparta’ya geldi. Isparta’da çoxlu sadık talebeleri vardı. Daha evvel gönderdiyi məktublarında Isparta’yı taşıyla, torpağıyla mübarək olaraq tavsif edir və Risale-i Nur’un zuhuru və intişarıyla vücud bulan manevî hayatının idamesine en qüvvətli medar, Isparta olduğunu beyan buyururdu. Filhakika Isparta, Üstadın bu iltifatına lâyık olduğunu uzun senelerdeki hâdiselerin şehadetiyle ispat etmiş və göstermişdir. Çünki Risale-i Nur’un birinci medresesi və telif yeri olan Barla, Isparta’nın bir nahiyesidir. Risale-i Nur’un böyük mecmuaları burada telif edilmişdir.

§421

Risale-i Nur’u minlərlə kalemlerle en korkulu zamanlarda yazıp neşredenler Isparta və köylerindeki talebelerdir. Misal olaraq Sav köyünü göstermek kâfidir. Üstad Kastamonu’da bulunduğu zaman, Isparta’nın yalnız Sav köyünde min qədər qələm senelerce Nurları yazmış, çoğaltılmasında çalışmışdır.

§422

Hər biri birer vilayet qədər, bəlkə daha ziyade Risale-i Nur’a alâka gösteren və Nurların yayılmasında birer santral misillü çalışan Nur merkezleri Isparta’dadır. Gül və Nur fabrikaları və bunların etrafında Medrese-i Nuriye şakirdleri, Mübarekler Heyeti, həmişə Isparta vilayeti dâhilindedir.

§423

Hem hər biri hizmet-i Kur’aniye itibarıyla birer kutub hükmünde olan Nur talebelerinin medar-ı iftihar böyük kardeşleri də yenə Ispartalıdırlar.

§424

Hem Isparta Adliyesi və Emniyeti daima Nurlara insafla muamele etmişdir. Üstad, Isparta Adliyesine çox defa dua etmiş, sair vilayetlere bu noktada da Isparta’yı hüsn-ü misal göstermişdir.

§425

Bu və bu kimi səbəblər tahtında Üstad, âhir ömrünü Isparta’da geçirmek, ölümünü oradaki mübarək, sadık kardeşlerinin arasında qarşılamak, mezarını Isparta’da, Sav’da və ya Barla’da vasiyet etmək üzere Isparta’ya geldi. Kira ilə bir eve yerleşti. Yanında dörd beş talebesi vardı. Bu talebeleriyle Üstad, hususi dershane-i Nuriyesini vücuda getirmişdi.

§426

* * *

§427

Mahkeme Safahatı

§428

Afyon Mahkemesi tarafından kitablar serbest bırakılmadan, Malatya Hâdisesi münasibətilə bazı vilayet və kasabalarda taharriler yapıldı, mahkemeler açıldı. Ezcümle: Mersin’de, Rize’de, Diyarbakır’da Nurlar və Nurcular aleyhine dava açıldı; neticede mahkemeler beraet verdi. Bir çox vilayetlerde yapılan taharriler və soruşturmalar ilə Nurcular aleyhine umumî bir dava açılması üçün Isparta Müddeiumumîliği harekete geçti. Sekseni mütecaviz Nur talebesi hakkında iddianame hazırlandı və dosya sorgu hâkimliğine tevdi edildi.

§429

Emniyetin çoxlu gizli mensupları, Nur talebeleri arasında dolaşmaya, hər hareketlerini kontrole başladılar. Ankara, İstanbul, Adapazarı, Safranbolu, Karabük, Dinar, İnebolu, Van kimi yerlerde araştırmalar, sorgular yapıldı. Yapılan bütün tetkikat və taharriler neticesi:

§430

Vatan, millet aleyhinde zerre qədər bir hərəkət bulunmayıp bilakis hər vatandaşın göğsünü iftiharla kabartacaq ilmî, imanî, vatanî hizmetler, ahlâkî gayret və faaliyetler ilə hərəkət ettikleri, Risale-i Nur’u okumak, okutmak və neşrine çalışmaktan başqa bir gaye və maksatları bulunmadığı anlaşılmasıyla “Nurcularda suç bulamırıq, medar-ı mes’uliyet bir hərəkət və faaliyetleri görülmemişdir.” deyə umumen kanaat getirildi. Bu soruşturmalar, Risale-i Nur’un hakkaniyetinin anlaşılmasına vesile oldu. Neticede Nurların beraetine qərar verildi.

§431

Urfa və Diyarbakır’daki faal Nur talebeleri birer medrese-i Nuriye kurdular. Risale-i Nur’u hər sınıf halktan, bilhassa talebelerden, gençlerden gelen cemaate okumak suretiyle ilmî derslere başladılar. Bu zamanda çox ehemmiyetli olan talebe-i ulûmun şerefini ihya ettiler. Şark havalisinde böyük hizmet-i imaniye îfa olundu. Bir aralık Diyarbakır’da orada Nurlarla imana və Kur’an’a hizmet eden faal bir Nur talebesi aleyhine dava açıldı, beraetle neticelendi; mü’minlerin sürur və minnettarlığına vesile oldu.

§432

Afyon’da da devam eden mahkeme neticelendi. 1956 tarihinde Risale-i Nur’u inceleyen Diyanet İşleri Müşavere Kurulu verdiyi bir raporla, Risale-i Nur’un iman və ahlâkî tekemmülata hizmet hususundaki vasfını ilan etti. Afyon Mahkemesi də bu rapora istinaden Risale-i Nur eserlerinin beraetine və serbestiyetine qərar verdi, hüküm kat’îleşti.

§433

Afyon Mahkemesinin beraet qərarından sonra, Isparta Sorgu Hâkimliği də men’-i muhakeme qərarı verdi. Beləliklə Risale-i Nur, bir çox adlî süzgeçlerden geçerek umumî və küllî bir serbestiyet və hüsn-ü kabule mazhar oldu.

§434

Nurların Neşri

§435

Anadolu’nun bir çox yerlerinde Nurlara hizmet devam etmekle birlikdə bilhassa Ankara, İstanbul, Diyarbakır, Urfa medrese-i Nuriyeleri yalnız bulundukları muhitte deyil, çox geniş bir sahada hizmet-i imaniyede bulundular. Bu hizmetleri yalnız bir kişi deyil, bir merkez deyil, yalnız malûm şahıslar deyil; hizmet-i Kur’aniye olduğu üçün çoxlu vecihlerde, çoxlu zatlar tarafından îfa edildi. İsmi bilinmeyen nice hâlis talebeler, sadık mü’minler, bu hizmet-i kudsiyede çalıştılar, nur-u Muhammedî’nin yayılmasına gayret ettiler.

§436

Ankara’da üniversiteli talebeler və muhterem hamiyet-perver zatlar, Risale-i Nur mecmualarını matbaalarda tab ilə hər tarafa neşrine bilhassa yeni harfle istifadeye muntazır kitlenin ellerine ulaşmasına çalıştılar. Risale-i Nur’un küllî neşriyatını gençliğin, mekteplilerin deruhte etmeleri, bu hususta böyük fedakârlık göstermeleri isə bu millet və vatan üçün böyük bir saadet oldu. Çünki heç bir şahsî menfaat tələb etmeden və yalnız rıza-yı İlahî üçün hərəkət etmeleri; onların, bu asil milletin həqiqi evlatları olduğunu gösterdi.

§437

Üstad, Barla’dan iyirmi sene evvel ayrılmış və o zamana qədər heç gitmemişdi. Barla ilə öz Nurs köyünden ziyade alâkadardı. Çünki hayat-ı maneviyesi olan Risale-i Nur burada telif edilmeye başlamıştı. Kur’an-ı Hakîm’in hidayet nurlarını təmsil eden “Sözler” və “Mektubat” və “Lemaat-ı Nuriye” buradan etrafa yayılmıştı. Bu itibarla Barla, Risale-i Nur dershanesinin ilk merkezi idi.

§438

Barla’daki həyatı gerçi nefiy və inziva içinde və tarassud altında geçmekle acı idi lakin Risale-i Nur hakikatlerinin telif yeri olduğundan Üstadın en tatlı və şirin həyatı da yenə Barla hayatıdır denilebilir. Bu defa Barla’ya nefiy ilə deyil, hapis ilə deyil, öz rızası ilə və serbest olaraq gidirdi. Güzel bir bahar günü Barla’ya geldi. Barla’daki talebelerinin mühim bir kısmı Üstadı qarşıladılar. Üstad, səkkiz senelik ikametgâhı olan medrese-i Nuriyesine yaklaşırken özünü tutamadı, mübarək gözlerinden yaşlar boşandı. Haşmetli çınar ağacı da âdeta özünü selâmlırdı.

§439

Bir vaxtlar yani Barla’da səkkiz sene ikametten sonra Isparta’ya celbedilmişdi. O zamanki gidişinde mübarək çınar ağacı Üstadı manen teşci etmiş, haşmetli kanatları olan dallarının Cənabı-Haqq’a olan secdevari bəndəlikiyle Üstadı uğurlamıştı. Bu defa da yenə uzun bir müfarakattan sonra tekrar Üstada kavuşmanın süruru içinde Hâlık-ı Rahman’a secde-i şükrana kapanırdı. Üstad, o mübarək çınar ağacına sarılmış, yanındaki talebelerine və ahaliye özünü yalnız bırakmalarını söylemişdi; zaten gözyaşlarını tutamırdı. Sonra Nur dershanesi olan odasına girdi və iki saat qədər kaldı, hazîn ağlayışı dışarıdan işitilirdi.

§440

Bəli, şübhəsiz rahmet-i İlahiyenin nihayətsiz tecellilerine mazhardı. Bir zamanlar Şarkî Anadolu’dan Isparta havalisine sürülmüştü. Isparta’dan da dağlar arasındaki Barla nahiyesine nefyedilmişdi. Burada ölüp gidecekti. Eski tarihçe-i hayatının şehadetiyle çox kahraman və fedakâr olan bu zat, doğrudan doğruya Kur’an-ı Hakîm’in hakikatlerini benimseyen; ferdî və millî saadeti, İslâmiyet hakikatlerine sarılmakta gören və bunu haykıran və delail-i akliye ilə ilim meydanına çıkan bir kimse idi.

§441

Üç devir geçirmiş, cebbar kumandanlara boyun eğmemiş, kudsî davasından dönmemiş; yaralanmış, zehirlenmiş, ölmemiş; dağlar kimi hâdiselerin dalgalarından yılmamıştı.

§442

Milletleri, kavimleri içine alan, zihniyet və telakkileri değiştiren asr-ı hazırın cereyanları, bu zatı Kur’an və iman davasındaki yolundan çevirememişdi. O, ruhundaki şecaat-i imaniye ilə kat’î inanırdı ki dava ettiği həqiqət bir gün milletçe benimsenəcək; bir Said, minlərlə bəlkə yüz minlərlə Said olacaq. İnsanlık câmiasında neşretdiyi həqiqətlər-i imaniyenin fütuhatı və inkişafı başlayacaq və âfak-ı İslâm’ı saran zulmet bulutları Kur’an’dan eline verilen bu meşale-i hidayetle dağıtılacaq, ölmeye yüz tutmuş zannedilen iman ruhu yeniden canlanacaq, canlara can katacaq, manen ölmeye yüz tutan millet-i İslâmiyeyi ihya edəcək, âleme efendi olan İslâmiyet’in –biiznillah– cihana efendiliğinin maddî manevî mübeşşiri olacaktı.

§443

İşte bu kudsî həqiqətin hâmili və nâşiri olan və həqiqətdə bugünkü beşeriyetin medar-ı iftiharı bulunan bu aziz zat, din düşmanlarının planıyla –vaxtilə– bu beldeye gönderilmiş, Anadolu’da tesis ettirilen rejimin aleyhinde bulunmasına, fiilî müdahalesine mümanaat olunmuştu. Heyhat! Esasen özü siyasetten çekilmişdi, ehl-i dünyanın dünyasına karışmırdı. O, istikbali nurlandıracaq bir həqiqətin telif və neşrine çalışırdı. Kainatın sahibi və hâdiselerin mutasarrıfı olan Allah; onun hâmisi, muîni və yardımcısı idi.

§444

İşte otuz sene sonra tekrar Barla’ya döndüğü zaman, hizmet-i imaniyesinde nâil olduğu böyük ikramları, inayetleri düşünerek, müşahede edərək mesrur oldu və sürurundan ağlırdı, secde-i şükrana varırdı.

§445

Hal-i hazırda Üstad Isparta’da ikamet edər. Bazen Emirdağı’na bazen Barla’ya gedər. Buraları, Risale-i Nur’un telif və inkişaf merkezleri olduğu üçün ruhen çox alâkadardır. Hem özü doksan yaşına yaklaştığı və bir çox defalar zehirlendiyi üçün rahatsızdır. Hastalığı tarif edilmeyəcək derecede ağırdır və şiddetlidir. Ruhen, hissiyatı qüvvətli və âlem, bâhusus âlem-i İslâm bilhassa Risale-i Nur dairesi, vücud-u manevîsi hükmünde olduğundan hər iki vücudundaki ızdırap şedittir. Gerçi talebelerinin duaları və neşr-i envar-ı imaniye o ızdırabına bir merhem və deva isə də yenə də çox vâsi şəfqəti itibarıyla zaman zaman ızdırabı şiddetlenmektedir. Bu itibarla, tebdil-i havaya çox möhtacdır. Bir yerde fazla kalamır. Tebdil-i havaya çıktığı zaman hastalığı kısmen azalır, rahat nefes alabilir.

§446

Üstad, Risale-i Nur kesretle intişar ettiğinden və hər yerde çoxlu Nur talebeleri mevcud olduğundan halklarla konuşmayı tamamıyla terk etmişdir. “Risale-i Nur, mənimlə sohbetten on derece ziyade faydalıdır.” deyip ziyaretçi də qəbul etmemektedir. Hattâ yanındaki talebeleriyle də zaruret halinde konuşmaktadır.

§447

Artıq hayatının son safhasına geldiğini söylemekte, daima içinde yaşadığı ayı çıkarabileceğinden şübhə edər bir vaziyette ecelini beklemektedir. Nurların neşriyatından memnun və müteşekkirdir. Millet və devletçe, İslâmiyet və saadet yolunda atılan hər adımı takdir və tasviple qarşılamakta; Hak yolunda yürüyen, İslâmî şeairi ihya edenlere dua etmektedir. Eyni zamanda, âlem-i İslâm’ın maddeten və manen salamatlıq və saadetini dilemekte və bu yolda girişilen dâhil və hariçteki gayretlerden hədsiz derece sevinç və memnuniyet duymaktadır.

§448

Risale-i Nur’u Kur’an-ı Hakîm’in bu zamana mahsus bir mu’cizesi bilmekte, bu vatanı komünizm tehlikesinden Risale-i Nur’daki həqiqət-i Kur’aniye muhafaza ettiğini beyan etmekte və âlem-i İslâm’la həqiqi kardeşliğe və uhuvvete və ittifaka medar olacağını, dünyevî və uhrevî saadetimizin bu həqiqətə yapışmamızda bulunduğunu duyurmaktadır.

§449

Risale-i Nur’un Anadolu’dan başqa digər Müslüman memleketlerde yayılmasının elzem olduğu kanaatindedir. Siyasî gayret və faaliyetlerden evvel, Risale-i Nur’un neşrolmasının daha menfaattar olacağını ihbar etmektedir.

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol