Tarihçe-i Hayat

Afyon Həyatı

Mənbə: QuranRisale Redaksiya Heyəti və Tərcümə Fondu · Azərbaycan dili rəsmi elektron nəşri
Risale oxuma planı
§1

Bediüzzaman’ın Tevkifi

§2

1947 senesinin son aylarında, Afyon’dan üç sivil polis memuru, güya memleket çapında gizli bir dinî cemiyetin faaliyetine aşina olmaq üçün Emirdağı’na gelmişlerdi. Başta Said Nursî olaraq Nur talebelerini tesbit etmeye çalışıyorlardı. Sudan bahaneler icad etmeye tevessül ettiler. Bir numunesi şudur:

§3

Bir sivil memur, bir kâğıda yazır: “Said’in hizmetçisi buradan Said’e rakı aldı.” və rakıcı dükkânında sarhoş və aklı yerinde olmayan bir adama bu kâğıdın altına imza atmasını teklif edir. O adam dir: “Tövbeler olsun, bu yalanı kim imza edər?” Sonra o kâğıdı imzalatmaya çalışan lakin muvaffak olamayan memur; eyni gece acib bir hâdisede, işlediyi hatasının tokadını yir. Belə ki:

§4

Birlikdə rakı içtiği adamlarla dere kenarında gezerken aralarında bir kavga cereyan edər. O bedbaht adama orada bir güzel dayak atırlar və tabancasını da alırlar.

§5

* * *

§6

Üstad, faytonla kıra çıktığı zaman dörd beş gün müddetince beş tayyare Üstadı takip edir. Üstad, evine girdiyi zaman onlar da Emirdağı’ndan çekilirlər. Üstadın sırf imanî, uhrevî hizmet-i Kur’aniyesine yanlış manalar verdirerek aleyhte propaganda yapılır və yuxarı makamlara yanlış aksettirilir.

§7

Risale-i Nur’un teksir makinesiyle intişarı və Anadolu’da Nurların gittikçe inkişafı qarşısında bu imanî hizmeti durdurmak maksadıyla harekete geçen gizli dinsiz komiteler, hükûmete evham verdirerek aleyhte tahrikat yapırlar. Emirdağ, Isparta, Kastamonu, Konya, İnebolu, Safranbolu, Aydın kimi daha bir çox vilayet, kasaba və köylerdeki Nurcuların evlerinin aranmasına emir verilir. Nihayet 1947 senesinin son ayında Üstad Said Nursî və on beş qədər Nur talebesi Emirdağ’dan alınarak Afyon’a getirilir və sorgularını müteakip tevkif edilirlər. Və digər vilayetlerdeki Nur talebeleri də tevkif edilerek Afyon’a celbedilir. Beləliklə Üçüncü Medrese-i Yusufiye həyatı başlır.

§8

Bediüzzaman, hər girdiyi hapisteki mahpusları irşad edər; hapisteki bazı caniler, koyun kimi bir hal alır. Hapiste də tecrid-i mutlak içinde bırakıldığı halde, hapishane bir Nur mektebi vaziyetine girer. Bunun üçün girdiyi hapishanelere “Medrese-i Yusufiye” deyər. Hattâ Denizli Hapishanesinde bir kısım gençler, medrese-i Yusufiyeden ayrılmak istemeyerek “Bediüzzaman daha burada kalırsa biz özümüzü suçlu gösterip ceza alacağız, ondan ayrılmayacağız, Risale-i Nur’dan ders alacağız.” demişlerdir.

§9

Denizli hapsinde Meyvə Risalesi isimli eser telif edildikten sonra, hapishanede təsirli bir ıslahat müşahede edilir. Bu vaziyet, düşmanları də takdire sevk edir.

§10

Risale-i Nur’un mahiyetini dikkat və təfəkkürle okuyarak anlayıp tahkikî bir imana sahib olan hâlis Nur talebeleri; ölümden, hapisten, zindandan və heç bir beşerî eza və cefadan korkmazlar. Mukaddes Kur’an və iman hizmetiyle, vatan və millet və âlem-i İslâm və beşeriyetin ebedî kurtuluşuna çalışırken, dinsizlerin düçar ettiği bir zulüm və musibetle qarşılaşırlarsa aslâ fütur və ümitsizliğe düşmezler; hapislere iftihar və memnuniyetle girerler. Onların tək bir istinad nöqtələrı vardır. O da sırf rıza-yı İlahî üçün ihlasla, Kur’an və imana hizmetleridir. Masum və mazlumların muhafızı Cənabı-Haqq’tır. Heç bir maniaya ehemmiyet vermeyerek, Risale-i Nur’u okumaya və neşretmeye, kahraman Üstadları misillü feragatle çalışırlar.

§11

Bunun içindir ki iyirmi beş senelik müthiş bir istibdad-ı mutlak içinde Nurlara çalışan Nur talebeleri, iman və İslâmiyet hizmetinde sarsılmamışlardır. “Zâhirde zərərli kimi görünen şeyler, həqiqətdə nimettir. Zahmette rəhmət vardır. İman hizmeti uğrunda başımıza ne gelse hayırdır. Biz başımıza geleceği düşünmekle mükellef değiliz, hizmet-i Kur’aniye ilə mükellefiz. Biz, Rabb-i Rahîm’imizin daima inayəti altındayız. Ölsek şehidiz, kalırsak Kur’an’ın hizmetkârıyız. İslâmiyet düşmanları bizi müebbed dünya hapsine də mahkûm etseler bizler yenə Risale-i Nur’un hizmetindeyiz.” deyə iman etmişler və lakin təkcə imanla kalmamışlar, bilfiil də amel etmişlerdir; meydandadır.

§12

Bu dindar və vefakâr millet, Bediüzzaman’ın doğruluk və büyüklüğünü və kahramanlığını bilerek ona o derece itimat etmişdir ki onun aleyhinde ne propaganda yapılırsa yapılsın inanmırlar. Bediüzzaman’a yapılan zulüm və işkenceleri işittikçe, ona qarşı kalplerinde daha ziyade bir sevgi və bağlılık husule gelmektedir. Və dirlər ki: “Bediüzzaman kimi bir din kahramanını və elə böyük və mübarək bir zatı hapislere koymak, onun eserlerinin serbest okunmasına mani olmaq, dini Anadolu’dan kaldırmaya çalışmanın və İslâmiyet’i yıkmaya çabalamanın bir ifadesidir.” deyə komünist və dinsizlerin yaptırdıkları işkence və zulümlerin düşmanı kesilirlər. Bunun üçün hükûmet, hər işten evvel hükûmet aleyhinde çevrilen bu planı akîm buraxmaq üçün Bediüzzaman’ı tamamen serbest bırakması lâzımdır. Yoxsa Bediüzzaman ezildikçe halk, hükûmet aleyhtarı (Hâşiye ) olacaqdır. Din, vatan və milletin selâmeti adına bu həqiqəti ihbar etmeyi bir vecibe bilirik.

§13

Bəli Bediüzzaman, 1944’te Denizli Mahkemesinde beraet ettiği halde, Afyon vilayetine bağlı Emirdağ kazasında ikamete memur edilir. Orada öz âhireti və Risale-i Nur’la meşgul olurken 1948 senesinde, gizli din düşmanları, yapılan zulümler az geliyormuş kimi eyni nakarat ilə “Gizli cemiyet kurur, halkı hükûmet aleyhine çevirir; ihtiyarladıkça artan enerjisiyle, qüvvəti ilə, rejimi yıkmaya çalışır. Mustafa Kemal’e İslâm Deccalı, Süfyan dir.” kimi bir sürü bahanelerle, əlli Risale-i Nur talebesiyle birlikte Afyon Ağır Ceza Mahkemesine sevk edilir və hapse konulur.

§14

Yapılan derin və uzun tahkikat neticesinde, bir tək suç delili bulunamır. Lakin ne oldu isə oldu, ne yaptılarsa yaptılar, nihayet mahkeme –güya kanaat-i vicdaniye ilə– Bediüzzaman’a iyirmi ay və müdakkik bir âlime on səkkiz ay, iyirmi iki kişiye də altışar ay hüküm verir. Diğerlerini də “Bunlar Bediüzzaman’ı böyük bir mürşid olaraq bilmişler və içlerindeki deyərûnî boşluğu doldurmak üçün Risale-i Nur’u okumuşlar.” deyə beraet verir. Hüküm alanları da “Bediüzzaman’ın kurduğu gizli cemiyete yardım etmişler!” deyə cezalandırır. Hükmü derhal infaz edib hepsini tevkif edirlər.

§15

Tabiî mahkûmiyet qərarı hemen temyiz edilir. Temyiz Mahkemesi qısa bir zamanda tetkikatını bitirerek “Madam Bediüzzaman Said Nursî Denizli Mahkemesinde eyni suçtan beraet etmiş. Denizli Mahkemesinin qərarı hatalı da olsa Temyiz’in tasdikinden geçen bir dava tekrar taht-ı muhakemeye alınamaz.” deyə verilen mahkûmiyet qərarını esastan bozur. Bunun üzerine yeniden mahkeme başlır. Maznunlardan ne istedikleri sorulur. O, tamamen masum olan Nur talebeleri, Temyiz Mahkemesinin qərarına uyulmasını istəyirlər. Afyon Mahkemesi, Temyiz’in qərarına uyulup uyulmayacağını uzun uzadıya düşünür. Nihayet uyulmasına qərar verir. Sonra da noksanların ikmali üçün çalışmaya başlır. Lakin bu çalışma bir türlü tamamlanmır və mahkeme mütemadiyen ta’lik edilir. Bediüzzaman və talebeleri, hüküm kat’iyet kesbetmeden verilen ceza müddetini, hapishanede geçirdikten sonra tahliye edilmişlerdir. Yukarıda anlatıldığı vechile, mahkeme üç seneden beri uzatılmaktadır. (Hâşiye )

§16

Milyarlar defa yazıklar olsun ki vatana, millete və gençliğimize və âlem-i İslâm’a en mukaddes iman hizmetini yapan, beşerin bütün manevî ehtiyacını qarşılayacaq derecede hârikulâde və muazzam eserler veren bu dâhî və misilsiz zat; mahkemelerden mahkemelere sürüklenmede, hapishanelerde çürütülmeye çalışılmaktadır.

§17

Bediüzzaman iyirmi senede olduğu kimi bu üç dörd senede də o qədər emsalsiz bir işkenceye maruz kalmışdır ki tarihte heç bir ilim adamına bu qədər caniyane bir suikast yapılmamışdır. Denizli hapsinde bir ayda çektiği sıkıntıyı, Afyon’da bir günde çekmişdir. Özünə, bütün bütün kanunsuz muameleler yapılmışdır. Hapishanede tam iyirmi ay, kışın çox soğuk olan gayr-ı muntazam bir koğuş içinde yalnız bırakılarak, tecrid-i mutlak içinde imha olmasına intizar edilmişdir. Kışın en şiddetli günlerinde, hapishane pencerelerinin iki milim buz tutduğu zamanlarda zehir verilmiş; ihtiyar, çox hasta haliyle, aylarca ızdırap çektirilmişdir. Mübarək yatağında, bir taraftan bir tarafa dönemeyəcək bir hale geldiyi zamanlarda hətta hizmetine, bir talebesi olsun müsaade edilmemişdir. O korkunç şerait altında, öz özünə ölüp gitmesi beklenmişdir. Hastalığı o qədər şiddetlenmişdir ki günlerce bir şey yiyememiş və gıdasız kalmış və çox zayıf bir vaziyete gelmişdir.

§18

Belə olduğu və çox sıkı bir tarassud və tazyikat altında bulundurulduğu halde, Risale-i Nur’un telifinden geri kalmamış, hər hapiste olduğu kimi burada da gizli olaraq eser telif etmişdir. Mahpuslar gizli gizli Risale-i Nur’u elleriyle yazıp çoğaltmışlar və hapishaneden dışarı da çıkararak neşrini temin etmişlerdir. Bediüzzaman hapiste olduğu günler də Risale-i Nur’un neşriyatı durmamış, perde altında yüz minlərlə nüshaları eski yazı ilə neşretmeye –Nur Kahramanı Hüsrev kimi– Nur talebeleri muvaffak olmuşlardır.

§19

Hapishanede –zehirlenerek– ölüm döşeğinde iken, fırsat bulup ziyaretine varabilen bir talebesine belə demişdir: “Belki hayatta kalamayacağam, bütün mevcudiyetim vatan, millet, gençlik və âlem-i İslâm və beşerin ebedî refah və saadeti uğrunda feda olsun. Ölürsem dostlarım intikamımı almasınlar!..”

§20

Bediüzzaman’ın hapishaneye gelmesiyle çox müstefid olan hapislerden biri, pencereden selâm verdiyi zaman “Sen Bediüzzaman’a nədən selâm verdin? Nədən onun penceresine bakırsan?” deyərək dayak atılmışdır. Çox mübarək və çox sevgili Üstadlarının hasta və çox elîm vaziyetinde gizlice fırsat bulup görüşmeye çalışan talebeleri, yakalandıkları zaman falakalara yatırılarak dayaktan geçirilmişdir. Lakin onlar bu mezalimden aslâ yılmamışlar, imandan və izzet-i İslâmiyeden gelen bir salabetle, o zalimler vurdukça onlar da hər vuruluşlarında “Vur! Vur!” deyə bağırmışlardır. “Düşmanın çizmesi boğazımıza bastığı zaman onun yüzüne tükür! Ruhun kurtulsun, cesedin ezilsin.” hakikatini matbuat dili ilə da beyan eden Üstadları Bediüzzaman’a ittiba etmişlerdir.

§21

İşte belə türlü türlü işkence və tazyikatlarla, gerek hapishane dâhilinde gerek haricinde hizmetini də yaptırmamaya çalışmışlardır. Dünyada heç bir kimseye yapılmayan zulüm və ihanet, Bediüzzaman’a yapılmışdır. Nihayet 20 Eylül 1949 günü ceza müddetini hapishanede tamamlayarak tahliye edilmişdir. Bütün hapishanelerde hapisler, resmî mesai saatlerinde tahliye edilirken Afyon Hapishanesinde də saat onda âdet iken, Bediüzzaman’ı fevkalâde bir tezahürat ilə qarşılamaya hazırlanan halkın istikbaline mani olmaq üçün şafak vaxtı ilə sabah namazı arasında hapishaneden tahliye etmişlerdir.

§22

* * *

§23

Bediüzzaman Hazretleri Afyon’da bir müddet ikamet etmişdir. Bu esnada cezasını çektiği və Temyiz Mahkemesi mahkûmiyet qərarını tamamen lehine bozduğu halde, üç polise kapısı önünde geceli gündüzlü nöbet beklettirilmişdir. Hapisten çıktığına pişman etmişler və zulüm və tazyikat devam ettirilmişdir. İki senelik ezici və eritici bir hapisten çıktığı halde, hastalığını sormak üçün gelenler də yanına bırakılmamışdır. Tarihçe-i Hayat’ında görüldüğü kimi Rusya’da, Rus Kumandanı ona serbestiyet verdiyi halde, öz vatanında və bu mübarək və muazzez millet-i İslâm üçün hər şeyini feda eden Bediüzzaman’ın bayram ziyaretine gelenler də resmî memurlar tarafından ziyaretten men’edilmişdir. Hattâ hizmetçisiyle konuşanlar görülünce “Sen, Bediüzzaman’ın hizmetçisiyle konuştun!” deyə tazyikat yapılarak hüviyetleri tesbit edilmişdir.

§24

Bütün belə kanunsuzluklar, halkı Bediüzzaman’a bir kat daha yaklaştırmış, eserlerini arayıp bulmak hususunda âdeta bir kamçı təsiri husule getirmişdir. Bediüzzaman aleyhinde propaganda yapan və yaptıranlardan isə fersahlarca uzaklaştırmışdır. Bediüzzaman’a olan teveccüh-ü âmme kırılmaya çalışıldıkça millet və gençlik, hususan yüksək tahsil gençliğinin hörmət və bağlılığı artmışdır. Bediüzzaman aleyhtarlığı yapıldıkça bu bağlar perçinleşmişdir.

§25

Menfî propagandalardan maksat, milletin Bediüzzaman’a olan teveccühünü kırarak, şahsını çürütüp Risale-i Nur’un neşriyatını durdurmaktır. Halbuki Risale-i Nur, müellifin şahsıyla bağlı deyildir. Risale-i Nur, Kur’an’ın malıdır. Risale-i Nur, başqa eserlere benzemez. Risale-i Nur, başlı başına hüccet və bürhan hazinesidir yani bizatihî bürhan və hüccettir. Risale-i Nur okuyan, müellifin şahsına bakmaz; doğrudan doğruya eserin içindeki həqiqətlərə, bürhan və delillere hasr-ı nazar edər. Bu və daha bir çox həqiqətlərə binaendir ki Bediüzzaman’ın aleyhinde yapılan çox dehşetli resmî propagandalar də akîm kalmışdır. Və akîm kalmaya da mahkûmdur.

§26

Bəli bu millet-i İslâmiye, vatan və millete bu derece hədsiz istifadə temin eden, Kur’an və iman hizmetini görülmemiş bir feragat-i nefisle və fedakârlıklarla yapan bu böyük müellif və mütefekkirin, bu derece mahkemelerde sürüklendiğine, milyarlar teessüfler yağdırır. Vatan və milletin maslahatı adına haber veririk ki: Bu iş bir an evvel neticelendirilməli və mahkemelere son verilməlidir. Çünki Bediüzzaman’ın yaptığı Kur’anî hizmet, İslâm dünyası genişliğinde və cihanşümul bir çaptadır. Bediüzzaman Said Nursî hakkında takdim ettiğimiz gayet yüksək həqiqətlər və gayet âlî kıymetler, delilsiz deyildir; içinde mübalağa yoxdur. Şübhə edenler, henüz hayatta olan Bediüzzaman’ı yaxından tanımakla və Risale-i Nur’u sebat və devamla və niyet-i hâlisane ilə okumakla farkına varacaklardır ki biz, bu Tarihçe-i Hayat’ta nakletdiyimiz həqiqətləri ifade ederken, söz və ifadelerimiz çox sönük olmuşdur. Hem özlərinin ihlasla, bizdən ziyade idrak edecekleri kanaatleri, bütün beşeriyete ilan etmək iştiyakına da sahib olacaklardır.

§27

Bütün dünya mahkemeleri, gizli din düşmanlarının yaptıkları ithamlara nazaran Bediüzzaman’ı mahkûm etmeye çalışsalar o mahkemeler delile istinad ettikçe, Bediüzzaman’ı mahkûm edemezler!

§28

Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri, İslâmiyet düşmanları tarafından zehirlemelerin hastalıklarıyla daimî yatak içerisinde gün geçirmekte və belə demektedir: “Kabir kapısını beklirəm.” Lakin biz Cənabı-Haqq’tan bütün qüdrət və kuvvetimizle dua və niyaz edirik ki o böyük din kahramanına daha çox uzun ömürleri lütuf buyursun. Çünki o kimi Kur’an’ın fedai və muhlis bir hâdimine, o kimi yüksək bir dâhîye, o kimi böyük bir mütefekkire, o kimi bir həqiqət kahramanına, o kimi nazirsiz bir İslâm hakîmine bütün âlem-i İslâm və bütün cihan möhtacdır.

§29

* * *

§30

Bediüzzaman’ın Emirdağ və Afyon hayatını öz kalemiyle belirten On Beşinci Rica, Lem’alar’dan alınmış olub buraya dercedilmişdir.

§31

* * *

§32

Afyon Mahkemesini tertip və iftiralarla açtıran gizli dinsizler, Bediüzzaman’ı idam etmək planını çevirmişlerdir. Bu fevkalâde ehemmiyeti haiz böyük müdafaat, belə imhacı zalim dinsizlere qarşı onun ölümü hiçe sayarak haykırdığı hakikatlerdir. Neticede, Temyiz Mahkemesi mahkûmiyet qərarını nakzetti. Və eyni mahkeme iki defa Bediüzzaman’a beraet verdi. Nihayet bütün Risale-i Nur Külliyatı və beş yüze yaxın məktublar bilâ-kayd u şart Bediüzzaman’a iade edildi.

§33

* * *

§34

Böyük MÜDAFAATINDAN PARÇALAR

§35

بِس۟مِ اللّٰهِ الرَّح۟مٰنِ الرَّحٖيمِ

§36

وَ بِهٖ نَس۟تَعٖينُ

§37

On səkkiz sene sükûttan sonra mecburiyet tahtında bu istida mahkemeye və surəti Ankara’ya makamata verilmişken, tekrar vermeye mecbur olduğum iddianameye qarşı itiraznamemdir.

§38

Malûm olsun ki Kastamonu’da üç defa menzilimi taharri etmək üçün gelen iki müddeiumumî və iki taharri komiserine və üçüncüde polis müdürüne və altı yeddi komiser və polislere və Isparta’da müddeiumumînin suallerine və Denizli və Afyon Mahkemelerine qarşı dediyim ayn-ı həqiqət kiçik bir müdafaanın hülâsasıdır. Belə ki:

§39

Onlara dedim: Mən, on səkkiz iyirmi senedir münzevi yaşıram. Hem Kastamonu’da səkkiz senedir karakol qarşısında və sair yerlerde də iyirmi senedir daima tarassud və nezaret altında kaç defa menzilimi taharri ettikleri halde, dünya ilə siyaset ilə heç bir tereşşuh, heç bir emarem görülmedi. Əgər bir karışık halim olsaydı və oranın adliye və zabıtası bilmedi və ya bildi aldırmadı isə əlbəttə məndən ziyade onlar mes’uldürler. Əgər yoxsa bütün dünyada öz âhireti ilə meşgul olan münzevilere ilişilmediyi halde, nədən mənə lüzumsuz, vatan və millet zararına bu derece ilişiyorsunuz?

§40

Biz Risale-i Nur şakirdleri, Risale-i Nur’u deyil dünya cereyanlarına bəlkə kainata da âlet edemeyiz. Hem Kur’an bizi siyasetten şiddetle men’etmiş. Bəli, Risale-i Nur’un vazifesi isə hayat-ı ebediyeyi mahveden və hayat-ı dünyeviyeyi də dehşetli bir zehire çeviren küfr-ü mütləq qarşı, imanî olan hakikatlerle gayet kat’î, en mütemerrid zındık feylesofları də imana gətirən qüvvətli bürhanlarla Kur’an’a hizmet etmektir. Onun üçün Risale-i Nur’u heç bir şeye âlet edemeyiz.

§41

Evvela: Kur’an’ın elmas kimi hakikatlerini, ehl-i gaflet nazarında bir propaganda-i siyaset tevehhümüyle cam parçalarına indirmemek və o qiymətli həqiqətlərə ihanet etmemektir.

§42

Sâniyen: Risale-i Nur’un esas mesleği olan şəfqət, hak və həqiqət və vicdan, bizleri şiddetle siyasetten və idareye ilişmekten men’etmiş. Çünki tokada və belaya müstahak və küfr-ü mütləq düşmüş bir iki dinsize müteallik yeddi səkkiz çoluk çocuk, hasta, ihtiyar, masumlar bulunur. Musibet və bela gelse o bîçareler də yanarlar. Bunun üçün neticenin də husulü meşkuk olduğu halde, siyaset yoluyla idare və asayişin zararına hayat-ı içtimaiyeye karışmaktan şiddetle men’edilmişiz.

§43

Sâlisen: Bu vatanın və bu milletin hayat-ı içtimaiyesi bu acib zamanda anarşilikten kurtulmak üçün beş esas lâzım və zarurîdir: Hörmət, mərhəmət, haramdan çekinmek, emniyet, serseriliği buraxıb itaat etmektir. Risale-i Nur hayat-ı içtimaiyeye baktığı zaman, bu beş esası qüvvətli və kudsî bir surette tesbit və tahkim edərək, asayişin temel taşını muhafaza ettiğine delil isə bu iyirmi sene zarfında Risale-i Nur’un, yüz min adamı vatan və millete zərərsiz birer uzv-u nâfi’ haline getirmesidir. Isparta və Kastamonu vilayetleri buna şahittir.

§44

Demək Risale-i Nur’un ekseriyet-i mütləq eczalarına ilişenler, herhalde bilerek və ya bilmeyerek anarşilik hesabına vatana və millete və hâkimiyet-i İslâmiyeye hıyanet edərlər. Risale-i Nur’un, yüz otuz risalelerinin bu vatana yüz otuz böyük faydasını və hasenesini, vehham ehl-i gafletin sathî nazarlarında kusurlu tevehhüm edilen iki üç risalenin mevhum zararları çürütemez. Onları bunlarla çürüten, gayet derecede insafsız bir zalimdir.

§45

Əgər dinsizliği bir nevi siyaset zannedip bu hâdisede bazılarının dedikleri kimi derseniz: “Bu risalelerinle medeniyetimizi, keyfimizi bozursan.”

§46

Mən də derim: “Dinsiz bir millet yaşayamaz.” dünyaca bir umumî düsturdur və bilhassa küfr-ü mutlak olsa cehennemden daha ziyade elîm bir azabı dünyada də verdiğini, Risale-i Nur’dan Gençlik Rehberi gayet kat’î bir surette ispat etmiş. O risale isə indi resmen tabedildi. Bir Müslüman –el-iyazü billah– əgər irtidad etse küfr-ü mütləq düşer; bir derece yaşatan küfr-ü meşkukta kalmaz. Ecnebi dinsizleri kimi də olmaz. Və lezzet-i həyat noktasında, mazi və müstakbeli olmayan hayvandan yüz derece aşağı düşer. Çünki geçmiş və geləcək mevcudatın ölümleri və ebedî müfarakatları, onun dalaleti cihetiyle, onun kalbine mütemadiyen hədsiz firakları və elemleri yağdırır. Əgər iman gelse, kalbe girse birden o hədsiz dostlar dirilirlər. “Biz ölmemişiz, mahvolmamışız!” hal dilileriyle deyərək o cehennemî halet, cənnət lezzetine çevrilir.

§47

Madam ki həqiqət budur, sizə ihtar edirəm: Kur’an’a dayanan Risale-i Nur ilə mübareze etmeyiniz. O mağlup olmaz, bu memlekete yazık olur. (Hâşiye ) O, başqa yere gedər, yenə tenvir edər. Əgər başımdaki saçlarım adedince başlarım bulunsa hər gün biri kesilse həqiqət-i Kur’aniyeye feda olan bu başı zındıkaya və küfr-ü mütləq eğmem və bu hizmet-i imaniye və nuriyeden vazgeçmem və geçemem.

§48

Elhasıl: Hayat-ı ebediyeyi mahveden və hayat-ı dünyeviyeyi dehşetli bir zehire çeviren və lezzetini imha eden küfr-ü mutlakı otuz seneden beri köküyle kesen və tabiiyyunun dehşetli bir fikr-i küfrîlerini öldürmeye muvaffak olan və bu milletin iki hayatının saadet düsturlarını hârika hüccetleriyle parlak bir surette ispat eden və Kur’an’ın həqiqət-i arşiyesine dayanan Risale-i Nur, belə kiçik bir risalenin bir iki maddesiyle deyil bəlkə min kusuru də olsa onun minlərlə böyük haseneleri onları affettirir deyə dava edirik və ispatına da hazırız.

§49

Madam ki cumhuriyet prensipleri, hürriyet-i vicdan kanunu ilə dinsizlere ilişmir, əlbəttə mümkün olduğu qədər dünyaya karışmayan və ehl-i dünya ilə mübareze etmeyen və âhiretine və imanına və vatanına də nâfi’ bir tarzda çalışan dindarlara ilişmemek gerektir və elzemdir. Min seneden beri bu milletin gıda və ilaç kimi bir hâcet-i zaruriyesi olan takvayı və salahati bu mazhar-ı enbiya olan Asya’da hükmeden ehl-i siyaset yasak etməz və edə bilməz bilirik. Iyirmi seneden beri münzevi yaşayan və iyirmi sene evvelki Said’in kafasıyla sorduğu bu suallerde bu zamanın tarz-ı telakkisine uygun gelmeyen kusurlarına bakmamak insaniyetin muktezasıdır.

§50

Vatan və millet və asayişin menfaati hesabına bunu da hatırlatmak bir vazife-i vataniyem olması cihetiyle derim: Belə bizə və Risale-i Nur’a az bir münasebetle taht-ı tevkife alınmak, gücendirmek yüzünden vatana və asayişe dindarane menfaati bulunan çoxlu zatları idare aleyhine çevirebilir, anarşiliğe meydan verir. Bəli, Risale-i Nur ilə imanlarını kurtaran və millete zərərsiz və tam menfaattar vaziyete girenler yüz binden çox ziyadedir. Hükûmet-i cumhuriyenin bəlkə hər böyük dairesinde və milletin hər tabakasında faydalı, müstakimane bir surette bulunurlar. Bunları gücendirmek deyil bəlkə himaye etmək elzemdir.

§51

Şekvamızı dinlemeyen və bizi söyletmeyen və bahanelerle sıkıştıran bir kısım resmî adamlar, vatan aleyhinde anarşiliğe meydan açırlar deyə qüvvətli bir vehim hatırımıza gəlir.

§52

Hem maslahat-ı hükûmet adına derim: Madam ki Beşinci Şuâ’yı hem Denizli hem Ankara Mahkemeleri tetkik edib ilişmemişler, bizə verdiler. Əlbəttə onu yeniden resmiyete koyup dedikodulara meydan açmamak, idarece zarurîdir. Biz o risaleyi, mahkemelerin ellerine geçmeden və onu teşhirlerinden evvel gizlediyimiz kimi Afyon Hükûmet və Mahkemesi də onu medar-ı sual və cavab etmeməli. Çünki kuvvetlidir, reddedilmez. Kable’l-vuku haber vermiş, doğru çıkmış. Hem hedefi dünya deyil, olsa olsa ölmüş gitmiş bir şahsa müteaddid manalarından bir manası muvafık gəlir. Onun dostluğu taassubuyla o gaybî ihbarı və manayı, resmiyete koymamayı və bizi onunla muaheze etmekle daha ziyade teşhirine yol açmamayı, vatan və millet və asayiş və idare hesabına ihtar etmeye vicdanım məni mecbur eyledi.

§53

Bu meselede şahsımın və ya bazı kardeşlerimin kusuruyla Risale-i Nur’a hücum edilmez. O, doğrudan doğruya Kur’an’a bağlanmış və Kur’an da arş-ı a’zama bağlıdır. Kimin haddi var ki elini oraya uzatsın, o qüvvətli ipleri çözsün. Hem memlekete maddî və manevî bereketi və fevkalâde hizmeti, otuz üç âyât-ı Kur’aniyenin işaratıyla və İmam-ı Ali radıyallahu anhın üç keramet-i gaybiyesiyle və Gavs-ı A’zam’ın (ra) kat’î ihbarıyla tahakkuk etmiş olan Risale-i Nur; bizim âdi və şahsî kusurlarımızla mes’ul olmaz və ola bilməz və olmamalı. Yoxsa bu memlekete hem maddî hem manevî telafi edilmeyəcək derecede zərəri olacaq.

§54

Risale-i Nur’a qarşı gizli düşmanlarımızdan bazı zındıkların şeytanetiyle çevrilen planlar və hücumlar inşâallah bozulacaklar, onun şakirdleri başkalara kıyas edilmez, dağıttırılmazlar, vazgeçirilmezler, Cənabı-Haqqın inayetiyle mağlup edilmezler. Əgər maddî müdafaadan Kur’an bizi men’etmeseydi, bu milletin can damarı hükmünde umumun teveccühünü kazanan və hər tarafta bulunan o şakirdler, Şeyh Said və Menemen Hâdiseleri kimi cüz’î və neticesiz hâdiselerle bulaşmazlar. Allah etmesin, əgər mecburiyet-i kat’iye derecesinde onlara zulmedilse əlbəttə gizli zındıklar və münafıklar min derece pişman olacaklar.

§55

Elhasıl: Madam ki biz ehl-i dünyanın dünyalarına ilişmirik, onlar da bizim âhiretimize və imanî hizmetimize bu derece ilişmesinler.

§56

Bəli, biz bir cemaatiz. Hedefimiz və programımız evvela özümüzü, sonra milletimizi idam-ı ebedîden və daimî, berzahî haps-i münferidden kurtarmak və vatandaşlarımızı anarşilikten və serserilikten muhafaza etmək və iki hayatımızı imhaya vesile olan zındıkaya qarşı Risale-i Nur’un çelik kimi hakikatleriyle özümüzü muhafazadır.

§57

Mən, sizin mənə vereceğiniz en ağır cezanıza da beş para vermem və heç ehemmiyeti yox. Çünki mən kabir kapısında, yetmiş beş yaşındayım. Belə mazlum və masum bir iki sene həyatı, şehadet mertebesiyle değiştirmek, mənim üçün böyük saadettir. Risale-i Nur’un minlərlə hüccetleriyle kat’î imanım var ki ölüm bizim üçün bir terhis tezkeresidir. Əgər zâhirî idam da olsa bizim üçün bir saat zəhmət, ebedî bir saadetin və rahmetin anahtarı olur. Lakin siz ey gizli düşmanlar və zındıka hesabına adliyeyi şaşırtan, hükûmeti bizimlə sebepsiz meşgul eden insafsızlar! Kat’î bilin və titreyiniz ki siz idam-ı ebedî ilə ebedî mahkûm oluyorsunuz. İntikamımızı sizdən çoxlu muzaaf bir surette alınır görürük. Hattâ sizə acırıq.

§58

Bəli, bu şəhəri yüz defa mezaristana boşaltan ölüm hakikatinin əlbəttə hayattan ziyade bir istediyi var. Və onun idamından kurtulmak çarəsi, insanların hər meselesinin fevkinde en böyük və en ehemmiyetli və en lüzumlu bir ehtiyac-ı zarurîsi və kat’îsidir. Əcəba bu çareyi özünə bulan Risale-i Nur şakirdlerini və o çareyi minlərlə hüccetleriyle bulduran Risale-i Nur’u, âdi bahanelerle ittiham edenler ne qədər özləri həqiqət və adalet nazarında müttehem olur, divaneler də anlar.

§59

Bundan otuz sene evvel, Cənabı-Haqqın inayetiyle dünyanın muvakkat şan və şerefinin və enaniyetli hodfüruşluğunun və şöhret-perestliğinin ne qədər faydasız və manasız olduğunu hədsiz şükür olsun ki Kur’an’ın feyziyle anlamış bir adamın, o zamandan beri bütün qüvvəti ilə nefs-i emmaresiyle mücadele edib mahviyet etmək, benliğini buraxmaq, tasannu və riyakârlık yapmamak üçün elden geldiyi qədər çalıştığına ona hizmet eden və ya arkadaşlık edenler kat’î bildikleri və şehadet ettikleri halde və iyirmi seneden beri hər kəs öz hakkında hoşlandığı ziyade hüsn-ü zanna və teveccüh-ü nâs və şahsını medh ü senadan və kendinin manevî makam sahibi olduğunu bilmekten hər kəsə muhalif olaraq bütün qüvvəti ilə kaçtığı və hem has şakirdlerinin onun hakkındaki hüsn-ü zanlarını reddedip o hâlis kardeşlerinin hatırını kırması və yazdığı cevabî məktublarında onun hakkındaki medihlerini və ziyade hüsn-ü zanlarını qəbul etmemesi və özünü faziletten mahrum gösterip bütün fazileti Kur’an’ın tefsiri olan Risale-i Nur’a və dolayısıyla Nur şakirdlerinin şahs-ı manevîsine verib özünü âdi bir hizmetkâr bilmesi kat’î ispat edir ki:

§60

Şahsını beğendirmeye çalışmadığı və istemediyi və reddetdiyi halde, onun rızası olmadan bazı dostları uzaq bir yerden onun hakkında ziyade hüsn-ü zan edib medhetmeleri, bir makam vermeleriyle əcəba hangi kanun ilə medar-ı mes’uliyet olur ki o biçarə, hasta və çox ihtiyar və garibin münzevi odasına böyük bir cinayet işlemiş kimi kilidini kırıp taharri memurlarını sokmak hem evradından və levhalarından başqa bir bahane bulamamak; əcəba dünyada heç bir kanun, heç bir siyaset bu taarruza müsaade edər mi?

§61

Vatana və millete və ahlâka çox zərərli olan dinsizlerin kitablarının intişarına və komünistlerin neşriyatına serbestiyet kanunu ilə ilişilmediyi halde, üç mahkeme medar-ı mes’uliyet olacaq içinde heç bir maddeyi bulmayan və millet və vatanın hayat-ı içtimaiyesini və ahlâkını və asayişini temine iyirmi seneden beri çalışan və bu milletin həqiqi bir nöqtə-i istinadı olan âlem-i İslâm’ın uhuvvetini və bu millete dostluğunu iadeye və o dostluğun takviyesine təsirli bir surette çabalayan və Diyanet Riyasetinin uleması tenkit niyetiyle Dâhiliye Vekilinin emriyle üç ay tetkikten sonra, tenkit etmeyerek tam kıymetini takdir edib “qiymətli eser” deyə Diyanet Kütüphanesine konulan Zülfikar və Asâ-yı Musa kimi –kabr-i Peygamberî (asm) üzerinde alâmet-i makbuliyet olaraq Asâ-yı Musa mecmuasını hacılar gördükleri halde– Nur eczalarını evrak-ı muzırra kimi toplayıp mahkeme eline vermək; əcəba heç bir kanun, heç bir vicdan, heç bir insaf buna müsaade edər mi?

§62

* * *

§63

Afyon Hükûmet və Zabıtasına və Mahkemesine bir neçə nöqtə maruzatım var:

§64

Birincisi: Ekser enbiyanın Şark’ta və Asya’da zuhurları və ağleb-i hükemanın Garp’ta və Avrupa’da gelmeleri, qədər-i ezelînin bir işarəidir ki Asya’da din hâkimdir. Felsefe ikinci derecededir. Bu remz-i kadere binaen; Asya’da hüküm süren, dindar olmazsa da din lehine çalışanlara ilişmeməli, bəlkə teşvik etməlidir.

§65

İkincisi: Kur’an-ı Hakîm bu zemin kafasının aklı və kuvve-i müfekkiresidir. El-iyazü billah; əgər Kur’an küre-i arzın başından çıksa arz divane olacaq, akıldan boş kalan kafasını bir seyyareye çarpması, bir kıyamet kopmasına səbəb olması akıldan uzaq deyildir. Bəli, Kur’an arşı ferş ilə bağlamış bir zincir, bir hablullahtır. Cazibe-i umumiyeden ziyade, zemini muhafaza edir.

§66

İşte bu Kur’an-ı Azîmüşşan’ın həqiqi və qüvvətli bir tefsiri olan Risale-i Nur; bu asırda, bu vatanda, bu millete iyirmi seneden beri tesirini göstermiş böyük bir nemət-i İlahiye və sönmez bir mu’cize-i Kur’aniyedir. Hükûmet ona ilişmek və talebelerini ondan ürkütüp vazgeçirmek deyil bəlkə onu himaye etmək və okunmasını teşvik etmək gerektir.

§67

Üçüncüsü: Ehl-i imandan bütün gelenler, maziye gidenlere mağfiret dualarıyla və hasenatlarını onların ruhlarına bağışlamalarıyla yardımlarına binaen Denizli Mahkemesinde demişdim:

§68

Mahkeme-i kübrada milyarlar ehl-i iman olan davacılar tarafından Kur’an hakikatlerine hizmet eden Nur talebelerini mahkûm və pərişan etmək isteyenlerden və sizlerden sorulsa ki: “Serbestiyet kanunuyla dinsizlerin, komünistlerin neşriyatlarına və anarşiliği yetiştiren cemiyetlerine müsamahakârane baxıb ilişmediğiniz halde, vatanı və milleti anarşistlikten və dinsizlik və ahlâksızlıktan və vatandaşlarını ölümün idam-ı ebedîsinden kurtarmaya çalışan Risale-i Nur talebelerini, hapisler və tazyiklerle pərişan etmək istediniz!” deyə sizlerden sorulsa ne cavab vereceksiniz? Biz də sizlerden soruruq! Onlara demişdim. O zaman o insaflı, adaletli zatlar bizi beraet ettirdiler, adliyenin adaletini gösterdiler.

§69

Dördüncüsü: Mən bekliyordum ki: Ya Ankara ya Afyon məni sorguda –çox böyük meseleler üçün Nurların o meselelere hizmeti cihetinde– bir meşveret dairesine alıb bir sual-cavab beklerdim. Bəli, üç yüz əlli milyon Müslümanların eski kardeşliğini və muhabbetini və hüsn-ü zannını və manevî yardımlarını bu memleketteki millete kazandıracaq çareleri bulmak ki en qüvvətli çarə və vesile Risale-i Nur olduğuna delil şudur:

§70

Bu sene Mekke-i Mükerreme’de gayet böyük bir âlim hem Hint lisanına hem Arap lisanına Nur’un böyük mecmualarını tercüme edib Hindistan’a və Arabistan’a göndererek “En qüvvətli nöqtə-i istinadımız olan vahdet və uhuvvet-i İslâmiyeyi temine çalıştığı kimi Türk milletinin daima dinde və imanda ileri olduğunu Nur risaleleri gösterir.” demişler.

§71

Hem beklerdim ki “Vatanımızda anarşiliğe inkılab eden komünist tehlikesine qarşı Nurların tesirleri ne derecededir və bu mübarək vatan, bu dehşetli seyelandan necə muhafaza ediləcək?” kimi dağ misillü meselelerin sorulmasının lüzumu varken, sinek kanadı qədər ehemmiyeti olmayan və heç bir medar-ı mes’uliyet olmayan cüz’î və şahsî garazkârların iftiralarıyla habbe, kubbeler yapılmış meseleler üçün bu ağır şerait altında heç ömrümde çekmediyim bir perişaniyetime sebebiyet verildi. Bizə üç mahkemenin sorduğu və beraet verdiyi eyni meselelerden və âdi və şahsî bir iki mesele üçün manasız sualler edildi.

§72

Beşincisi: Risale-i Nur’la mübareze edilmez, o mağlup olmaz. Iyirmi seneden beri en muannid feylesofları susturur. İman hakikatlerini güneş kimi gösterir. Bu memlekette hükmeden, onun kuvvetinden istifadə etmək gerektir.

§73

Altıncısı: Mənim ehemmiyetsiz şahsımın kusurlarıyla məni çürütmek və ihanetlerle nazar-ı âmmeden düşürmek; Risale-i Nur’a zərər verməz, bəlkə bir cihette qüvvət verir. Çünki mənim bir fâni dilime bedel Risale-i Nur’un yüz min nüshalarının bâki dilleri susmaz, konuşur. Və hâlis talebeleri, minlərlə qüvvətli lisanlarla o kudsî və küllî vazife-i Nuriyeyi indiyə qədər olduğu kimi kıyamete qədər devam ettirecekler.

§74

Yedincisi: Sâbık mahkemelerde dava etdiyim və hüccetlerini gösterdiyimiz kimi; bizim gizli düşmanlarımız və hükûmeti iğfal və bir kısım erkânını evhamlandıran və adliyeleri aleyhimize sevk eden resmî və gayr-ı resmî muarızlarımız, ya gayet fena bir surette aldanmış və ya aldatılmış və ya anarşilik hesabına gayet gaddar bir ihtilalcidir və ya İslâmiyet və həqiqət-i Kur’an’a qarşı mürtedane mücadele eden bir dessas zındıktır ki bizə hücum etmək üçün istibdad-ı mütləq “cumhuriyet” namını vermekle, irtidad-ı mutlakı rejim altına almakla, sefahet-i mutlakaya “medeniyet” namını takmakla, cebr-i keyfî-i küfrîye “kanun” namını vermekle hem bizi pərişan hem hükûmeti iğfal hem adliyeyi bizimlə manasız meşgul eylediler. Onları Kahhar-ı Zülcelal’in kahrına havale edib özümüzü onların şerrinden muhafaza üçün حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ kalesine iltica ederiz.

§75

Sekizincisi: Geçen sene Ruslar, çoklukla hacıları hacca gönderip onlarla propaganda yapıp Ruslar başqa milletlerden ziyade Kur’an’a hürmetkâr deyə âlem-i İslâm’ı din noktasında, bu vatandaki dindar millet aleyhine çevirmeye çalıştığı eyni zamanda; Risale-i Nur’un böyük mecmuaları hem Mekke-i Mükerreme’de hem Medine-i Münevvere’de hem Şam-ı Şerif’te hem Mısır’da hem Halep’te âlimlerin takdirleri altında kısmen intişarıyla, o komünist propagandasını kırdığı kimi âlem-i İslâm’a gösterdi ki: Türk milleti və kardeşleri eskisi kimi dinine və Kur’an’ına sahiptir və sair ehl-i İslâm’ın dindar böyük bir kardeşi və Kur’an hizmetinde kahraman kumandanıdır deyə o ehemmiyetli, kudsî merkezlerde o Nur mecmuaları bu həqiqəti gösterdiler. Əcəba Nur’un bu qiymətli hizmet-i milliyesi bu tarz işkencelerle mukabele görse zemini hiddete getirmez mi?

§76

Dokuzuncusu: Denizli Müdafaatı’nda izahı və ispatı bulunan bir meselenin qısaca bir hülâsasıdır: Bir dehşetli kumandan deha və zekâvetiyle ordunun müsbet hasenelerini özünə alıb və kendinin menfî seyyielerini o orduya vererek, o efrad adedince haseneleri, gazilikleri bire indirdiyi və seyyiesini o ordu efradına isnad edərək onların adedince seyyieler hükmüne getirdiğinden dehşetli bir zulüm və hilaf-ı həqiqət olmasından, mən qırx sene evvel beyan etdiyim bir hadîsin o şahsa vurduğu tokada binaen, sâbık mahkemelerimizde mənə hücum eden bir müddeiumumîye dedim:

§77

“Gerçi onu hadîslerin ihbarıyla kırıram lakin ordunun şerefini muhafaza və böyük hatalardan vikaye ederim. Sən isə bir tək dostun üçün Kur’an’ın bayraktarı və âlem-i İslâm’ın kahraman bir kumandanı olan ordunun şerefini kırırsan və hasenelerini hiçe indirirsən.” dedim. İnşâallah o müddeî insafa geldi, hatadan kurtuldu.

§78

Onuncusu: Adliyede adalet həqiqəti və müracaat eden hər kəsin hukukunu bilâ-tefrik muhafazaya, sırf hak adına çalışmak vazifesi hükmettiğine binaendir ki İmam-ı Ali (radıyallahu anh) hilafeti zamanında bir Yahudi ilə birlikdə mahkemede oturup muhakeme olmuşlar. Hem bir adliye reisi bir memuru, kanunca bir hırsızın elini kestiği vaxt o memurun o zalim hırsıza hiddet ettiğini gördü. O dakikada o memuru azletti. Hem çox teessüf edərək dedi: Indiyə qədər adalet adına belə hissiyatını karıştıranlar çoxlu zulmetmişler. Bəli, hükm-ü kanunu icra etmekte o mahkûma acımasa da hiddet edə bilməz, etse zalim olur. Hattâ kısas cezası da olsa hiddetle katletse bir nevi kātil olur deyə o hâkim-i âdil demiş.

§79

İşte madam ki mahkemede belə hâlis və garazsız bir həqiqət hükmedir. Üç mahkeme bizlərə beraet verdiyi və bu milletin yüzde –bilseler– doksanı, Nur talebelerinin zərərsiz olaraq millete və vatana menfaatli olduklarına çoxlu emarelerle şehadet ettikleri halde, burada o masum və teselliye və adaletin iltifatına çox möhtac Nur talebelerine qarşı ihanetler və gayet soğuk hiddetli muameleler yapılır. Biz hər musibete və ihanetlere qarşı sabra və tahammüle qərar verdiğimizden sükût edib Allah’a havale edərək “Belki bunda da bir xeyr vardır.” dedik. Lakin evham yüzünden, garazkârların jurnalleriyle bu biçarə masumlara belə muameleler belaların gelmesine bir vesile olacağından korktum, bunu yazmaya mecbur oldum. Zaten bu meselede bir kusur varsa benimdir. Bu bîçareler, sırf imanları və âhiretleri üçün mənə rıza-i İlahî dairesinde yardım etmişler. çoxlu takdire müstahak iken belə muameleler, hattâ kışı də hiddete getirdi.

§80

Hem medar-ı hayrettir ki bu defa da yenə bir cemiyet vehmini tekrar ileri sürürlər. Halbuki üç mahkeme bu ciheti tetkik edib beraet vermekle birlikdə mabeynimizde belə medar-ı itham olacaq heç bir cemiyet, heç bir emare; mahkemeler, zabıtalar, ehl-i vukuflar bulmamışlar. Yalnız bir muallimin talebeleri və dârülfünun şakirdleri və Kur’an dersini veren hâfızın hıfza çalışanları kimi Risale-i Nur talebelerinde də bir uhrevî kardeşlik var. Bunlara cemiyet namını veren və onunla itham eden, bütün esnaf və mekteplilere və vaizlere, siyasî cemiyet nazarıyla bakmak gerektir. Bunun üçün mən belə asılsız və manasız ithamlarla buraya hapse gelenleri müdafaa etmeye lüzum görmürəm.

§81

Yalnız hem bu memleketi hem âlem-i İslâm’ı çox alâkadar eden və maddî və manevî bu vatana və bu millete çoxlu bereket və menfaati tahakkuk eden Risale-i Nur’u üç defa müdafaa ettiğimiz kimi tekrar eyni həqiqət ilə müdafaamı men’edəcək heç bir səbəb yox və heç bir kanun və heç bir siyaset yasak etməz və edə bilməz.

§82

Bəli, biz bir cemiyetiz və elə bir cemiyetimiz var ki hər bir asırda üç yüz əlli milyon dâhil mensupları var. Və hər gün beş defa namazla o mukaddes cemiyetin prensiplerine kemal-i hörmətlə alâkalarını və hizmetlerini gösterirlər. اِنَّمَا ال۟مُؤ۟مِنُونَ اِخ۟وَةٌ kudsî programıyla birbirinin yardımına –dualarıyla və manevî kazançlarıyla– koşurlar.

§83

İşte biz bu mukaddes və muazzam cemiyetin efradındanız. Və hususi vazifemiz də Kur’an’ın imanî hakikatlerini tahkikî bir surette ehl-i imana bildirip onları və özümüzü idam-ı ebedîden və daimî və berzahî haps-i münferidden kurtarmaktır. Sair dünyevî və siyasî və entrikalı cemiyet və komitelerle və bizim medar-ı ittihamımız olan cemiyetçilik kimi asılsız və manasız gizli cemiyetle heç bir münasebetimiz yoxdur və tenezzül etmirik. Və dörd mahkeme inceden inceye tetkikten sonra o cihette bizə beraet vermiş.

§84

Bəli, Nur şakirdleri bilirlər və mahkemelerde hüccetlerini göstermişim ki şahsıma deyil bir makam-ı şan və şeref və şöhret vermək və uhrevî və manevî bir mertebe kazandırmak, bəlkə bütün kanaat və kuvvetimle ehl-i imana bir hizmet-i imaniye etmək üçün deyil yalnız dünya hayatımı və fâni makamatımı bəlkə –lüzum olsa– âhiret hayatımı və hər kəsin aradığı uhrevî və bâki mertebeleri feda etmeyi; hattâ cehennemden bazı biçarə ehl-i imanları kurtarmaya vesile olmaq üçün –lüzum olsa– cenneti buraxıb cəhənnəmə girmeyi qəbul ettiğimi həqiqi qardaşlarım bildikleri kimi mahkemelerde də bir cihette ispat etdiyim halde, məni bu ittihamla Nur və iman hizmetime bir ihlassızlık isnad etmekle və Nurların kıymetlerini tenzil etmekle milleti onun böyük hakikatlerinden mahrum etmektir.

§85

Əcəba, bu bedbahtlar dünyayı ebedî və herkesi özləri kimi dini və imanı dünyaya âlet edir tevehhümüyle dünyadaki ehl-i dalalete meydan okuyan və hizmet-i imaniye yolunda hem dünyevî hem –lüzum olsa– uhrevî hayatlarını feda eden və mahkemelerde dava ettiği kimi bir tək həqiqət-i imaniyeyi dünya saltanatıyla değiştirmeyen və siyasetten və siyasî manasını işmam eden maddî və manevî mertebelerden ihlas sırrıyla bütün qüvvəti ilə kaçan və iyirmi sene emsalsiz işkencelere tahammül edib siyasete –imanî meslek itibarıyla– tenezzül etmeyen və özünü nefsi itibarıyla talebelerinden çox aşağı bilen və onlardan daima himmet və dua bekleyen və öz nəfsini çox biçarə və ehemmiyetsiz itikad eden bir adam hakkında bazı hâlis kardeşleri, Risale-i Nur’dan aldıkları fevkalâde qüvvət-i imaniyeye mukabil onun tercümanı olan o bîçareye –tercümanlık münasibətilə– Nurların bazı faziletlerini hususi məktublarında ona isnad etmeleri və heç bir siyaset hatırlarına gelmeyerek âdete binaen, insanlar sevdiyi âdi bir adama da: “Sultanımsın, velinimetimsin.” demeleri nevinden yüksək makam vermeleri və haddinden min derece ziyade hüsn-ü zan etmeleri və eskiden beri üstad və talebeler mabeyninde cari və itiraz edilmeyen makbul bir âdet ilə teşekkür manasında çox fazla medh ü sena etmeleri və eskiden beri makbul kitabların âhirlerinde mübalağa ilə medhiyeler və takrizler yazılmasına binaen, heç bir cihetle suç sayılabilir mi?

§86

Kimsesiz, garib və düşmanları çoxlu və onun yardımcılarını kaçıracaq çox esbab varken, insafsız çox muterizlere qarşı sırf yardımcılarının kuvve-i maneviyelerini takviye etmək və kaçmaktan kurtarmak və mübalağalı medhedenlerin şevklerini kırmamak üçün onların bir kısım medihlerini Nurlara çevirip bütün bütün reddetmediyi halde onun bu yaşta və kabir kapısındaki hizmet-i imaniyesini dünya cihetine çevirmeye çalışan bazı resmî memurların ne derece haktan, kanundan, insaftan uzaq düştükleri anlaşılır. Son sözüm:

§87

لِكُلِّ مُصٖيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ dur.

§88

* * *

§89

Afyon Mahkemesine və Ağır Ceza Başçısına beyan edirəm ki:

§90

Eskiden beri fıtratımda tahakkümü kaldıramadığım üçün dünyaya qarşı alâkamı kesmişdim. Indi o qədər manasız, lüzumsuz tahakkümler içinde həyat mənə gayet ağır gelmiş, yaşayamayacağam. Hapsin haricinde, yüzler resmî adamların tahakkümlerini çekmeye iktidarım yox. Bu tarz hayattan bıktım. Mən sizdən bütün kuvvetimle tecziyemi tələb edirəm. Indi kabir elime geçmir. Hapiste kalmak mənə lâzımdır. Makam-ı iddianın asılsız isnad ettiği suçlar siz də bilirsiniz ki yox. Məni cezalandırmaz. Lakin məni manen cezalandıracaq vazife-i həqiqiyeye qarşı böyük kusurlarım var. Əgər sormak münasib isə sorunuz cavab vereyim.

§91

Bəli, böyük kusurlarımdan bir tək suçum: Vatan və millet və din adına mükellef olduğum böyük bir vazifeyi –dünyaya bakmadığım üçün– yapmadığımdan həqiqət noktasında affolunmaz bir suç olduğuna və bilmemek mənə bir özür teşkil edemediğine indi bu Afyon hapsinde kanaatim geldi.

§92

Nur şakirdlerinin hâlis və sırf uhrevî, Nurlara və tercümanına qarşı alâkalarına, dünyevî və siyasî cemiyet namını verib onları mes’ul etmeye çalışanlar ne qədər həqiqətdən və adaletten uzaq düştüklerine qarşı, üç mahkemenin o cihetten bizə beraet vermesiyle birlikdə deriz ki:

§93

Hayat-ı içtimaiye-i insaniyenin hususan millet-i İslâmiyenin üssü’l-esası: Akrabalar içinde samimane muhabbet və kabile və taifeler içinde alâkadarane irtibat və İslâmiyet milliyetiyle mü’min kardeşlerine qarşı manevî, fedakârane bir alâka və hayat-ı ebediyesini kurtaran Kur’an hakikatlerine və nâşirlerine sarsılmaz bir rabıta və iltizam və bağlılık kimi hayat-ı içtimaiyeyi esasıyla temin eden bu rabıtaları inkâr etmekle və şimaldeki dehşetli anarşilik tohumunu saçan və nesil və milleti mahveden və hər kəsin çocuklarını özünə alıb karabet və milliyeti izale eden və medeniyet-i beşeriyeyi və hayat-ı içtimaiyeyi bütün bütün bozmaya yol açan kızıl tehlikeyi qəbul etmekle ancaq Nur şakirdlerine cemiyet namını verebilir. Onun üçün həqiqi Nur şakirdleri çekinmeyerek Kur’an hakikatlerine qarşı kudsî alâkalarını və uhrevî kardeşlerine qarşı sarsılmaz irtibatlarını izhar edirlər. O uhuvvet sebebiyle gelen hər cezayı memnuniyetle qəbul ettiklerinden, mahkemenizde həqiqət-i hali olduğu kimi itiraf edirlər. Hile ilə dalkavukluk ilə və yalanlarla özlərini müdafaaya tenezzül etmirlər.

§94

* * *

§95

Afyon Mahkemesine İddianameye Qarşı Verilen İtirazname Tetimmesinin Bir Zeylidir

§96

Evvela: Mahkemeye beyan edirəm ki iddianame Denizli və Eskişəhər Mahkemelerimizdeki o eski iddianamelere və aleyhimizde sathî ehl-i vukufların sathî tahkikatlarına bina edildiğinden mahkememizde dava ettim ki: Bu iddianamenin yüz yanlışını ispat etmezsem yüz sene cezaya razıyım. İşte o davamı ispat ettim, yüzden ziyade yanlışların cetvelini isterseniz takdim edəcəyəm.

§97

Sâniyen: Mən Denizli Mahkemesinde, kitab və evraklarımız Ankara’ya gittiği sırada, aleyhimizde hüküm veriləcək deyə telaş və meyusiyetle birlikdə, arkadaşlarıma yazdım. Və bazı müdafaatımın âhirinde bulunan o yazdığım parça şudur:

§98

Əgər Risale-i Nur’u tenkit fikriyle tetkik eden adliye memurları, imanlarını onunla kuvvetlendirip və ya kurtarsalar sonra məni idam ilə mahkûm etseler; şahit olunuz, mən hakkımı onlara helâl edirəm. Çünki biz hizmetkârız. Risale-i Nur’un vazifesi, imanı kuvvetlendirip kurtarmaktır. Dost və düşmanı tefrik etmeyerek, hizmet-i imaniyeyi heç bir tarafgirlik girmeyerek yapmaya mükellefiz.

§99

Bax, ey heyet-i hâkime! Bu həqiqətə binaen Risale-i Nur’un cerh edilmez qüvvətli hüccetleri əlbəttə mahkemede kalpleri özünə çevirmiş, aleyhimde ne yapsanız mən hakkımı helâl ederim, gücenmem. Bunun içindir ki eşedd-i zulüm ilə bir eşedd-i istibdat tarzında şahsımı heç ömrümde görmediyim ihanetlerle çürütmekle damarıma dokundurulduğu halde tahammül ettim. Hattâ beddua da etmedim. Bizə qarşı bütün ittihamlara və bütün isnad edilen suçlara qarşı elinizdeki Risale-i Nur’un mecmuaları, mənim mukabele edilmez müdafaanamem və cerh edilmez itiraznamemdirler.

§100

Medar-ı hayrettir ki Mısır, Şam, Halep, Medine-i Münevvere, Mekke-i Mükerreme allâmeleri və Diyanet Riyasetinin müdakkik hocaları o Nur mecmualarını tetkik edib heç tenkit etmeyerek takdir və tahsin ettikleri halde, iddianameyi aleyhimize toplayan zekâvetli zat; Kur’an’ı yüz qırx suredir deyə acib və çox zâhir bir yanlışı ilə ne derece sathî baktığı və Risale-i Nur bu ağır şerait içinde və mənim gurbet və kimsesizliğim və perişaniyetimde və aleyhimde dehşetli hücumlarla birlikdə yüz minlərlə ehl-i həqiqətə özünü tasdik ettirdiyi halde, daha Kur’an’ın kaç surəsi var olduğunu bilmeyen o iddiacı zat “Risale-i Nur Kur’an’ın tefsirine və hadîslerin teviline çalışmasıyla birlikdə bir kısmında okuyanlara bir şey öğretme bakımından ilmî bir mahiyet və qiymət taşımadığı görülmektedir.” deyə tenkidi ne derece kanundan, həqiqətdən, adaletten və haktan uzaq olduğu anlaşılır.

§101

Hem sizə şekva edirəm ki qırx sahifeli və yüzer yanlışı bulunan və kalplerimizi yaralayan iddianameyi tamamıyla bizə iki saat dinlettirdiğiniz halde, ayn-ı həqiqət bir buçuk sahifeyi ona qarşı –ısrarımla birlikdə– iki dakika okumaya müsaade etmediğiniz üçün ona mukabil itiraznamemi tamamıyla okumamı adalet adına sizdən istəyirəm.

§102

Sâlisen: Hər bir hükûmette muhalifler var. Asayişe ilişmemek şartıyla kanunen onlara ilişilmez. Mən və mənim kimi dünyadan küsmüş və yalnız kabrine çalışanlar; əlbəttə min üç yüz əlli senede, ecdadımızın mesleğinde və Kur’an’ımızın daire-i terbiyesinde və hər zamanda üç yüz əlli milyon mü’minlerin takdis ettiği düsturlarının müsaade ettiği tarzda hayat-ı bâkiyesine çalışmayı terk edib; gizli düşmanlarımızın icbarıyla və desiseleriyle fâni və kısacık hayat-ı dünyeviyesi üçün sefihane bir medeniyetin ahlâksızcasına bəlkə bir nevi Bolşevizm’de olduğu kimi vahşiyane kanunlara, düsturlara taraftar olub onları meslek qəbul etmekliğimiz heç mümkün müdür? Və dünyada heç bir kanun və zerre miktar insafı bulunan heç bir insan bunları onlara qəbul ettirmeye cebretmez. Yalnız o muhaliflere deriz: Bizə ilişmeyiniz, biz də ilişmemişiz.

§103

İşte bu həqiqətə binaendir ki Ayasofya’yı puthane və Meşihatı kızların lisesi yapan bir kumandanın keyfî kanun namındaki emirlerine fikren və ilmen taraftar değiliz və şahsımız itibarıyla amel etmirik. Və bu iyirmi sene işkenceli esaretimde eşedd-i zulüm şahsıma edildiyi halde siyasete karışmadık, idareye ilişmedik, asayişi bozmadık. Yüz minlərlə Nur arkadaşım varken asayişe dokunacaq heç bir vukuatımız kaydedilmedi.

§104

Mən şahsım itibarıyla heç hayatımda görmediyim bu âhir ömrümde və gurbetimde şiddetli ihanetler və damarıma dokunduracaq haksız muameleler sebebiyle, yaşamaktan usandım. Tahakküm altındaki serbestiyetten də nefret ettim. Sizə bir istida yazdım ki hər kəsə muhalif olaraq mən beraetimi deyil bəlkə tecziyemi tələb edirəm. Və hafif cezayı deyil, sizdən en ağır cezayı istəyirəm. Çünki bu emsalsiz, acib muameleden kurtulmak üçün ya kabre və ya hapse girmekten başqa çarem yox. Kabir isə intihar caiz olmadığından və ecel gizli olmasından şimdilik elime geçmediğinden, beş altı ay tecrid-i mutlakında bulunduğum hapse razı oldum. Lakin bu istidayı masum arkadaşlarımın hatırları üçün şimdilik vermedim.

§105

Râbian: Mənim bu otuz sene hayatımda və Yeni Said tabir etdiyim zamanımda bütün Risale-i Nur’da yazdıklarım və şahsıma temas eden hakikatlerinin tasdikiyle və mənimlə ciddi görüşen ehl-i insaf zatların və arkadaşların şehadetleriyle iddia edirəm ki:

§106

Mən nefs-i emmaremi elimden geldiyi qədər hodfüruşluktan, şöhret-perestlikten, tefahurdan men’e çalışmışım və şahsıma ziyade hüsn-ü zan eden Nur talebelerinin bəlkə yüz defa hatırlarını kırıp cerh etmişim. Mən mal sahibi değilim, Kur’an’ın mücevherat dükkânının bir biçarə dellâlıyım, dediğimi hem yaxın kardeşlerimin tasdikleriyle və emarelerini görmeleriyle, mən deyil dünyevî makamatı və şan və şerefi şahsıma kazandırmak, bəlkə manevî böyük makamat faraza mənə verilse də lakin hizmetteki ihlasıma nəfsimin hissesi karışmak ihtimaline binaen korkarak o makamatı da hizmetime feda etmeye qərar verdiyim və fiilen də öylece hərəkət etdiyim halde, mahkeme-i âlînizden güya en böyük bir siyasî mesele kimi mənə qarşı bazı kardeşlerimin Nur’dan istifadelerine manevî bir şükran olaraq mən qəbul etmediyim halde pederinden çox fazla hörmət etmesini medar-ı sual və cavab yaptınız. Bir kısmını inkâra sevk ettiniz və bizə hayretle dinlettirdiniz. Əcəba öz razı olmadığı və özünü lâyık bulmadığı halde, başkaların onu medhetmeleriyle o bîçareye bir suç tevehhüm edilebilir mi?

§107

Hâmisen: Kat’iyen sizə beyan edirəm ki heç bir cemiyetçilik və cemiyetlerle və siyasî cereyanlarla heç bir alâkası olmayan Nur talebelerini, cemiyetçilik və siyasetçilikle itham etmək; doğrudan doğruya qırx seneden beri İslâmiyet və iman aleyhinde çalışan gizli bir zındıka komitesi və bu vatanda anarşiliği yetiştiren bir nevi Bolşevizm adına bilerek və ya bilmeyerek bizimlə bir mücadeledir ki üç mahkeme cemiyetçilik cihetinde bütün Nurcuların və Nur risalelerinin beraetlerine qərar vermişler.

§108

Yalnız Eskişəhər Mahkemesi tesettür-ü nisa hakkında bir kiçik risalenin bir tək meselesini bəlkə bu gelen cümleyi “Mesmuatıma göre: Merkez-i hükûmette, bir kundura boyacısı çarşı içinde bir böyük adamın yarım çıplak karısına sarkıntılık edib o acib edepsizliği yapması, tesettür aleyhinde olanın hayâsız yüzüne şamar vurur.” deyə eskiden yazılmış cümle sebebiyle, bir sene mənə və yüz iyirmi adamdan on beş arkadaşıma altışar ay ceza verdiler. Demək indi Risale-i Nur’u və şakirdlerini ittiham etmək, o üç mahkemeyi mahkûm etmək və itham və ihanet etmək deməkdir.

§109

Sâdisen: Risale-i Nur ilə mübareze edilmez. Onu gören bütün ulema-i İslâm, Kur’an’ın gayet hakikatli bir tefsiri yani hakikatlerinin qüvvətli hüccetleri və bu asırda bir mu’cize-i maneviyesi və şimalden gelen tehlikelere qarşı bu millet və bu vatanın bir qüvvətli seddi olduğundan, mahkemeniz bunun talebelerini bundan ürkütmek deyil bəlkə hukuk-u âmme noktasında tergib etmək bir vazifeniz bilirik və onu sizdən beklirik. Millete, vatana, asayişe muzır dinsizlerin və bazı siyasî zındıkların kitablarına və mecmualarına hürriyet-i ilmiye serbestiyetiyle ilişilmediyi halde; masum və möhtac bir gencin imanını kurtarmak və sû-i ahlâktan kurtulmak üçün Nur’a talebe olması əlbəttə deyil bir suç, bəlkə hükûmet və Maarif Dairesi teşvik və takdir edəcək bir halettir.

§110

Son sözüm: Cənabı-Haqq, hâkimleri adalet-i hakikiyeye muvaffak etsin, âmin deyip حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ ۝ نِع۟مَ ال۟مَو۟لٰى وَ نِع۟مَ النَّصٖيرُ ۝ اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ رَبِّ ال۟عَالَمٖينَ dir.

§111

* * *

§112

Son Sözüm

§113

Heyet-i hâkimeye beyan edirəm ki:

§114

Hem iddianameden hem uzun tecritlerimden anladım ki bu meselede en ziyade şahsım nazara alınır və şahsımı çürütmek maslahat görülmüş. Güya şahsiyetimin idareye, asayişe, vatana zərəri var. Və mən də din perdesi altında dünyevî maksatlar güdüyormuşum, bir nevi siyaset peşinde koşuyormuşum.

§115

Buna qarşı sizə bunu kat’iyetle beyan edirəm:

§116

Bu evham yüzünden, mənim şahsiyetimi çürütmek surətində Risale-i Nur’a və bu vatana və bu millete fedakâr və qiymətli olan şakirdlerini incitmeyiniz. Yoxsa bu vatana və bu millete manevî böyük bir zərər, bəlkə bir tehlikeye vesile olur. Bunu da sizə kat’iyen beyan edirəm: Şahsıma tahkir və ihanet və çürütmek və işkence, ceza kimi ne gelse –Risale-i Nur’a və şakirdlerine mənim yüzümden zərər gelmemek şartıyla, şimdiki mesleğim itibarıyla– kabule qərar vermişim. Bunda da âhiretim üçün bir sevap var. Və nefs-i emmarenin şerrinden kurtulmama bir vesiledir deyə bir cihette ağlarken memnun oluram.

§117

Əgər bu biçarə masumlar mənimlə birlikdə bu meselede hapse girmese idiler mahkemenizde olduqca şiddətli konuşacaktım. Siz də gördünüz ki iddianameyi yazan, min dereden su toplamak kimi iyirmi otuz senelik hayatımda –mahrem və gayr-ı mahrem bütün kitab və məktublarımdan– cerbezesiyle və kısmen yanlış mana vermesiyle güya umum onlar bu sene yazılmış, heç mahkemeleri görmemiş, af kanunlarına və mürur-u zamana uğramamış kimi onun ilə mənim şahsımı çürütmek istəyir. Mən özüm, şahsımın çürük olduğunu yüz defa söylediyim və aleyhimde olanlar hər vesile ilə yenə şahsımı çürüttükleri halde, ehl-i siyaseti evhamlandıracaq derecede teveccüh-ü âmmeye qarşı fayda vermediğinin səbəbi: İmanın kuvvetlenmesi üçün bu zamanda və bu zeminde gayet şiddetli bir ehtiyac-ı kat’î ilə bazı şahıslar lâzımdır ki həqiqəti heç bir şeye âlet etmesin. Nəfsinə heç bir hisse vermesin. Tâ ki imana dair dersinden istifadə edilsin, kanaat-i kat’iye gelsin.

§118

Bəli heç bir zaman, bu zeminde bu zaman qədər belə bir ehtiyac-ı şedit olmamış gibidir. Çünki tehlike hariçten şiddetle gelmiş. Şahsımın bu ehtiyaca qarşı gelmediğini itiraf edib ilan etdiyim halde, yenə şahsımın meziyetinden deyil bəlkə şiddet-i ihtiyaçtan və zâhiren başkalar çox görünmemesinden şahsımı o ehtiyaca bir çarə zannedirlər. Halbuki mən də çoktan beri buna taaccüb və hayretle bakıyordum və heç bir cihetle lâyık olmadığım halde, dehşetli kusurlarımla birlikdə, teveccüh-ü âmmenin hikmetini indi bildim. Hikməti də şudur:

§119

Risale-i Nur’un həqiqəti və şakirdlerinin şahs-ı manevîsi, bu zaman və zeminde o şiddetli ehtiyacın yüzünü özünə çevirmiş. Mənim şahsımın –hizmet itibarıyla binden bir hissesi ancaq bulunduğu halde– o hârika həqiqətin və o hâlis muhlis şahsiyetin bir mümessili zannedip o teveccühü gösterirlər. Gerçi bu teveccüh hem mənə zərər hem ağır gəlir. Hem də hakkım olmadığı halde həqiqət-i Nuriyenin və şahsiyet-i maneviyesinin hesabına sükût edib o manevî zararlara razı olurdum. Hattâ İmam-ı Ali (radıyallahu anh) və Gavs-ı A’zam (ks) kimi bazı evliyanın ilham-ı İlahî ilə bu zamanımızda Kur’an-ı Hakîm’in mu’cize-i maneviyesinin bir âyinesi olan Risale-i Nur’un hakikatine və hâlis talebelerinin şahs-ı manevîsine işarə-i gaybiye ilə haber verdikleri içinde mənim ehemmiyetsiz şahsımı o həqiqətə hizmetim cihetiyle nazara almışlar.

§120

Mən hata etmişim ki onların şahsıma ait bir parçacık iltifatlarını bazı yerde tevil edib Risale-i Nur’a çevirmemişim. Bu hatamın səbəbi də zafiyetim və yardımcılarımı ürkütəcək esbabın çoğaltılmaması və sözlerime itimadı kazanmak üçün zâhiren şahsıma bir kısmını qəbul etmişdim.

§121

Sizə ihtar edirəm: Fâni, kabir kapısındaki çürük şahsımı çürütmeye ihtiyaç yox və bu qədər ehemmiyet vermeye də lüzum yox. Lakin Risale-i Nur ilə mübareze edemezsiniz və etmeyiniz. Onu mağlup edemezsiniz. Mübarezede millet və vatana böyük zərər edersiniz. Lakin şakirdlerini dağıtamazsınız. Çünki həqiqət-i Kur’aniyenin muhafazası yolunda qırx əlli milyon şehit veren bu vatandaki geçmiş ecdadlarımızın ahfadlarına bu zamanda həqiqət-i Kur’aniyenin muhafazası və âlem-i İslâm’ın nazarında eskisi kimi dindarane kahramanlıkları terk ettirilmeyəcək. Zâhiren çekilseler də o hâlis şakirdler ruh u canıyla o həqiqətə bağlıdırlar. Və o həqiqətin bir âyinesi olan Risale-i Nur’u terk edib o terkle vatan və millet və asayişe zərər vermeyeceklerdir.

§122

Son sözüm:

§123

فَاِن۟ تَوَلَّو۟ا فَقُل۟ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ

§124

* * *

§125

Bütün Vekâletlere, Diyanet Dairesine, Temyiz Riyasetine Gönderilen Bir İstidadır

§126

Haşirdeki mahkeme-i kübraya bir arzuhaldir və dərgah-ı İlahîye bir şekvadır. Və bu zamanda Mahkeme-i Temyiz və istikbaldeki nesl-i âti və dârülfünunların münevver muallim və talebeleri də dinlesinler.

§127

İşte bu iyirmi üç senede yüzer işkenceli musibetlerden (on tanesini) âdil Hâkim-i Zülcelal’in dərgah-ı adaletine müştekiyane takdim edirəm.

§128

Birincisi: Mən, kusurlarımla birlikdə bu milletin saadetine və imanının kurtulmasına hayatımı vakfettim. Və milyonlarla kahraman başların feda oldukları bir həqiqətə yani Kur’an hakikatine mənim başım də feda olsun deyə bütün kuvvetimle Risale-i Nur’la çalıştım. Bütün zalimane taziplere qarşı tevfik-i İlahî ilə dayandım, geri çekilmedim.

§129

Ezcümle: Bu Afyon hapsimde və mahkememde başıma gelen çox gaddarane muamelelerden biri: Üç defa və hər defasında iki saate yaxın aleyhimizde garazkârane və müfteriyane ittihamnameleri, mənə və adaletten teselli bekleyen masum Nur talebelerine cebren dinlettirdikleri halde, çox rica ettim beş on dakika mənə müsaade ediniz ki hukukumuzu müdafaa edeyim. Bir iki dakikadan fazla izin vermediler.

§130

…

§131

Mən iyirmi ay tecrid-i mutlakta durdurulduğum halde yalnız üç dörd saat bir iki arkadaşıma izin verildi. Müdafaatımın yazısında az bir parça yardımları oldu. Sonra onlar da men’edildi. Çox gaddarane muameleler içinde cezalandırdılar. Müddeînin min dereden su toplamak nevinden, yanlış mana vermekle və iftiralar və yalan isnadlarla garazkârane və on beş sahifesinde seksen bir hatasını ispat etdiyim aleyhimizdeki ithamnamelerini dinlemeye bizi mecbur ettiler. Məni konuşturmadılar. Əgər konuştursalardı diyecektim:

§132

Hem dininizi inkâr hem ecdadınızı dalaletle tahkir eden və Peygamberinizi (asm) və Kur’an’ınızın kanunlarını reddedip qəbul etmeyen Yahudi və Nasrani və Mecusilere, hususan indi Bolşevizm perdesi altındaki anarşist və mürted və münafıklara (Hâşiye ) hürriyet-i vicdan, hürriyet-i fikir bahanesiyle ilişmediğiniz halde və İngiliz kimi Hristiyanlıkta mutaassıp, cebbar bir hükûmetin daire-i mülkünde və hâkimiyetinde, milyonlarla Müslümanlar hər vaxt Kur’an dersiyle İngiliz’in bütün bâtıl akidelerini və küfrî düsturlarını reddetdikləri halde onlara mahkemeleriyle ilişmediyi və hər hükûmette bulunan muhalifler alenen fikirlerinin neşrinde, o hükûmetlerin mahkemeleri ilişmediyi halde, mənim qırx senelik hayatımı və yüz otuz kitabımı və en mahrem risale və məktublarımı hem Isparta hükûmeti hem Denizli Mahkemesi hem Ankara Ceza Mahkemesi hem Diyanet Riyaseti hem iki defa bəlkə üç defa Mahkeme-i Temyiz tam tetkik ettikleri və onların ellerinde iki üç sene Risale-i Nur’un mahrem və gayr-ı mahrem bütün nüshaları kaldığı və bir kiçik cezayı icab edəcək bir tək maddeyi göstermedikleri hem bu derece zafiyetim və mazlumiyetim və mağlubiyetim və ağır şerait ilə birlikdə iki yüz min həqiqi fedakâr şakirdlere vatan və millet və asayiş menfaatinde en qüvvətli və sağlam və hakikatli bir rehber olaraq özünü gösteren Risale-i Nur’un elinizdeki mecmuaları və dörd yüz sahife müdafaatımız masumiyetimizi ispat ettikleri halde, hangi kanun ilə hangi vicdan ilə hangi maslahat ilə hangi suç ilə bizi ağır ceza və olduqca ağır ihanetler və tecritlerle mahkûm ediyorsunuz? Əlbəttə mahkeme-i kübra-yı haşirde sizdən sorulacaq.

§133

İkincisi: Məni cezalandırmak üçün gösterdikleri bir səbəb; mənim tesettür, irsiyet, zikrullah, taaddüd-ü zevcat hakkında Kur’an’ın gayet sarîh âyetlerine, medeniyetin itirazlarına qarşı onları susturacaq tefsirimdir.

§134

On beş sene evvel Eskişəhər Mahkemesine və Ankara’ya Mahkeme-i Temyize və tashihe yazdığım –və aleyhimdeki kararnamemde yazdıkları– bu gelen fıkrayı: Hem haşirde mahkeme-i kübraya bir şekva hem istikbalde münevver ehl-i maarif heyetine bir ikaz hem iki defa beraetimizde insaf və adaletle feryadımızı dinleyen Mahkeme-i Temyize El-Hüccetü’z-Zehra ilə birlikdə bir nevi lâyiha-i Temyiz hem məni konuşturmayan və seksen hatasını ispat ettiğimiz garazkârane ithamname ilə məni iki sene ağır ceza və tecrid-i mutlak və iki sene başqa yere nefiy və göz nezareti hapsiyle mahkûm eden heyete eynilə o fıkrayı tekrar edirəm:

§135

İşte mən də adliyenin mahkemesine derim ki: Min üç yüz əlli senede və hər asırda üç yüz əlli milyon Müslümanların hayat-ı içtimaiyesinde kudsî və həqiqi bir düstur-u İlahîyi üç yüz əlli min tefsirin tasdiklerine və ittifaklarına istinaden və min üç yüz senede geçmiş ecdadımızın itikadlarına iktidaen tefsir eden bir adamı mahkûm eden haksız bir qərarı, əlbəttə rûy-i zeminde adalet varsa o qərarı red və bu hükmü nakzedəcəkdir deyə bağırıram. Bu asrın sağır kulakları də işitsin!

§136

Əcəba bu zamanın bazı ilcaatının iktizasıyla muvakkaten qəbul edilen bir kısım ecnebi kanunlarını fikren və ilmen qəbul etmeyen və siyaseti bırakan və hayat-ı içtimaiyeden çekilen bir adamı, o âyâtın tefsirleriyle suçlu yapmakla, İslâmiyet’i inkâr və dindar və kahraman bir milyar ecdadımıza ihanet və milyonlarla tefsirleri itham çıxmaz mı?

§137

Üçüncüsü: Mahkûmiyetime gösterdikleri bir səbəb, emniyeti ihlâl və asayişi bozmaktır. Çox uzaq bir ihtimal və yüzde bəlkə binde bir imkân ilə hattâ uzaq imkânatı vukuat yerinde koyup bazı mahrem risale və hususi mektuplardan Risale-i Nur’un yüz min kəlmə və cümlelerinden qırx əlli kelimesine yanlış mana vererek bir senet gösterip bizi itham və cezalandırdılar.

§138

Mən də bu otuz qırx senelik hayatımı bilenleri və Nur’un minlərlə has şakirdlerini işhad edərək derim:

§139

İstanbul’u işgal eden İngilizlerin başkumandanı, İslâm içinde ihtilaf atıp hattâ Şeyhülislâm və bir kısım hocaları kandırıp birbiri aleyhine sevk edərək itilafçı, ittihatçı fırkalarını birbiriyle uğraştırmasıyla Yunan’ın galebesine və harekât-ı milliyenin mağlubiyetine zemin hazırladığı bir sırada, İngiliz və Yunan aleyhinde “Hutuvat-ı Sitte” eserimi Eşref Edib’in gayretiyle tab və neşretmek ilə o kumandanın dehşetli planını kıran və onun idam tehdidine qarşı geri çekilmeyen və Ankara reisleri o hizmeti üçün onu çağırdıkları halde Ankara’ya kaçmayan və esarette Rus’un Başkumandanının idam qərarına ehemmiyet verməyən və 31 Mart Hâdisesi’nde səkkiz taburu bir nutukla itaate gətirən və Divan-ı Harb-i Örfîde, mahkemedeki paşaların “Sen də mürtecisin, şeriat istemişsin.” deyə suallerine qarşı, idama beş para qiymət vermeyip cevaben: “Eğer meşrutiyet bir fırkanın istibdadından ibaret isə bütün cin və ins şahit olsun ki mən mürteciyim və şeriatın bir tək meselesine ruhumu feda etmeye hazırım!” deyən və o böyük zabitleri hayretle takdire sevk edib idamını beklerken beraetine qərar verdikleri və tahliye olub dönerken, onlara teşekkür etmeyerek “Zalimler üçün yaşasın cəhənnəm!” deyə yolda bağıran və Ankara’da Divan-ı Riyasette Mustafa Kemal hiddetle ona dedi: “Biz səni buraya çağırdık ki bizə yüksək fikirler beyan edesin. Sən geldin namaza dair şeyler yazdın, içimize ihtilaf verdin.” Ona qarşı: “İmandan sonra en yüksək namazdır. Namaz kılmayan haindir, hainin hükmü merduddur.” deyə qırx əlli mebusun huzurunda söyleyen və o dehşetli kumandan ona bir nevi tarziye verib hiddetini geri aldıran və altı vilayet zabıtasınca və hükûmetçe asayişin ihlâline dair bir tək maddesi kaydedilmeyen və yüz binlerle Nur şakirdlerinin heç bir vukuatı görülmeyen (yalnız bir kiçik talebenin, haklı bir müdafaada kiçik bir vukuatından başqa) heç bir şakirdinden bir cinayet işitilmeyen və hangi hapse girmiş isə o mahpusları ıslah eden və yüz minlərlə Risale-i Nur’dan memlekette intişar etmekle birlikdə, menfaatten başqa heç bir zərəri olmadıklarını iyirmi üç senelik hayatının və üç hükûmet və mahkemelerin beraetler vermelerinin və Nur’un kıymetini bilen yüz min şakirdlerinin kavlen və fiilen tasdiklerinin şehadetiyle ispat eden və münzevi, mücerred, garib, ihtiyar, fakir və özünü kabir kapısında gören və bütün qüvvət və kanaatiyle fâni şeyleri buraxıb eski kusuratına bir keffaret və hayat-ı bâkiyesine bir medar arayan və dünyanın rütbelerine heç ehemmiyet verməyən və şiddet-i şefkatinden masumlara, ihtiyarlara zərər gelmemek üçün özünə zulüm və tazip edenlere beddua etmeyen bir adam hakkında: “Bu ihtiyar münzevi asayişi bozar, emniyeti ihlâl edər və maksadı dünya entrikalarıdır və muhabereleri dünya içindir, elə isə suçludur.” diyenler və onu olduqca ağır şerait altında mahkûm edenler; əlbəttə yerden göğe qədər suçludur. Mahkeme-i kübrada hesabını verecekler!

§140

Əcəba bir nutuk ilə isyan eden səkkiz taburu itaate gətirən və qırx sene evvel bir makalesiyle minlərlə adamı özünə taraftar yapan və mezkûr üç dehşetli kumandanlara qarşı korkmayan və dalkavukluk yapmayan və mahkemelerde “Başımdaki saçlarım adedince başlarım bulunsa və hər gün biri kesilse zındıkaya və dalalete teslim-i silah edib vatan və millet və İslâmiyet’e hıyanet etmem, həqiqət-i Kur’an’a feda olan bu başımı zalimlere eğmem!” deyən və Emirdağı’nda beş on âhiret kardeşi və üç dörd hizmetçilerden başqa kimse ilə alâkadar olmayan bir adam hakkında, ittihamnamede: “Bu Said, Emirdağı’nda gizli çalışmış, asayişe zərər vermək fikriyle orada bir kısım halkları zehirlemiş, iyirmi adam da etrafında onu medhedip hususi məktublar yazdıkları gösterir ki o adam inkılab və hükûmet aleyhinde gizli bir siyaset çevirir.” deyərək emsalsiz bir adâvet və ihanetlerle iki sene hapse sokmak və hapiste tecrid-i mutlak ilə və mahkemede konuşturmamakla tazip edenler ne derece haktan və adaletten və insaftan uzaq düştüklerini vicdanlarına havale edirəm.

§141

Heç mümkün müdür ki belə haddinden yüz derece ziyade teveccüh-ü âmmeye mazhar və bir nutuk ilə minlərlə adamı itaate gətirən və bir makaleyle binlerle insanları İttihad-ı Muhammedî (asm) Cemiyetine iltihak ettiren və Ayasofya Camii’nde əlli min adama takdir ilə nutkunu dinlettiren bir adam, üç sene Emirdağı’nda çalışsın, yalnız beş on adamı kandırsın və âhiret işini buraxıb siyaset entrikaları ilə uğraşsın. Yaxın olduğu kabrine nurlar yerine lüzumsuz zulmetler doldursun. Heç kabil midir? Əlbəttə şeytan də bunu kimseye qəbul ettiremez.

§142

Dördüncüsü: Şapka giymediğimi mahkûmiyetime ehemmiyetli bir səbəb göstermeleridir. Məni konuşturmadılar. Yoxsa məni cezalandırmaya çalışanlara diyecektim ki: Üç ay Kastamonu’da polisler və komiser karakolunda misafir kaldım. Heç bir vaxt mənə demediler: “Şapkayı başına koy.” Və üç mahkemede şapkayı başıma koymadığım və başımı mahkemede açmadığım halde mənə ilişmedikleri və iyirmi üç sene bazı dinsiz zalimlerin o bahane ilə mənə gayr-ı resmî çox sıkıntılı və ağır bir nevi ceza çektirdikleri və çocuklar və kadınlar və ekseri köylüler və dairede memurlar və bere giyenler şapka giymeye mecbur olmadıkları və heç bir maddî maslahat giymesinde bulunmadığı halde, mənim kimi bir münzevi, bütün müçtehidlerin və umum şeyhülislâmların yasak ettikleri bir serpuşu giymediyim bahanesiyle və uydurmalar ilâvesiyle iyirmi sene cezasını çekdiyim və libasa ait, manasız bir âdetle tekrar məni cezalandırmaya çalışan və çarşıda, ramazanda, gündüzde rakı içip namaz kılmayanları hürriyet-i şahsiye var deyə özünə kıyas edib ilişmediyi halde, bu derece şiddet və tekrarla və ısrarla məni kıyafetim üçün suçlandırmaya çalışan; əlbəttə ölümün idam-ı ebedîsini və kabrin daimî haps-i münferidini gördükten sonra mahkeme-i kübrada ondan bu hatası sorulacaq.

§143

Beşincisi: Otuz üç âyât-ı Kur’aniyenin tahsinkârane işarəine mazhariyeti və İmam-ı Ali kerremallahu vechehu və Gavs-ı A’zam kuddise sırruhu kimi evliyanın takdirlerini və yüz min ehl-i imanın tasdiklerini və iyirmi senede millete, vatana zərərsiz çoxlu menfaatli bir mertebeyi kazandıran Risale-i Nur’u, sinek kanadı kimi bahanelerle, bazı risalelerinin müsaderesine hattâ dörd yüz sahife və yüz min adamın imanlarını kurtaran və kuvvetlendiren “Zülfikar Mu’cizat-ı Ahmediye” mecmuasını, eskiden yazılmış və mürur-u zaman və af kanunları görmüş iki ayənin tam haklı tefsirine dair iki sahifeyi bahane edərək, o çoxlu menfaatli və qiymətli mecmuanın müsaderesine səbəb oldukları kimi indi də Nur’un qiymətli risalelerini, hər birisinden min kəlmə içinde bir iki kelimeye yanlış mana vermekle, o min menfaatli risalenin müsaderesine çalışıldığını, bu üçüncü iddianameyi işiten və neşretdiyimiz kararnameyi gören tasdik edər. Biz də لِكُلِّ مُصٖيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ deriz.

§144

Altıncısı: Nur’un şakirdlerinden bazılarının Nurlardan fevkalâde iman hüccetlerini və sarsılmaz, aynelyakîn ulûm-u imaniyeyi görüb istifadə ettiklerinden, bu biçarə tercümanına bir nevi teşvik və tebrik və takdir və teşekkür nevinde, ziyade hüsn-ü zan ilə müfritane medhetmeleri ilə məni suçlu gösterene derim:

§145

Mən âciz, zayıf, gurbette, menfî, yarım ümmi, aleyhimde propaganda ilə halkı məndən ürkütmek haleti içinde Kur’an’ın ilaçlarından və imanî və kudsî hakikatlerinden dertlerime tam derman olaraq özümə bulduğum zaman, bu millete və bu vatan evlatlarına də tam bir ilaç olacağına kanaat getirdiyim üçün o qiymətli həqiqətləri kaleme aldım. Hattım çox noksan olmasından yardımcılara çoxlu möhtac iken inayet-i İlahiye mənə sadık, has, metin yardımcıları verdi.

§146

Əlbəttə mən onların hüsn-ü zanlarını və samimane medihlerini bütün bütün reddetmek və hatırlarını tekdir ilə kırmak, o hazine-i Kur’aniyeden alınan Nurlara bir ihanet və adâvet hükmüne geçer. Və o elmas kalemli və kahraman kalpli muavinleri kaçıracaq deyə onların âdi, müflis şahsıma qarşı medh ü senalarını, asıl mal sahibi və bir manevî mu’cize-i Kur’aniye olan Risale-i Nur’a və has şakirdlerinin şahsiyet-i maneviyesine çeviriyordum. Mənim haddimden yüz derece ziyade hisse veriyorsunuz deyə bir cihette hatırlarını kırıyordum.

§147

Əcəba heç bir kanun, müstenkif və razı olmayan bir adamı başkaların onu medhetmesiyle suçlu yapar mı ki kanun adına hərəkət eden resmî memur məni suçlu yapır?

§148

Hem neşretdiyimiz aleyhimizde yazılan kararnamenin əlli dördüncü sahifesinde “Âhir zamanın o böyük şahsı neslen Âl-i Beyt’ten olacaq. Biz Nur şakirdleri ancaq manevî Âl-i Beyt’ten sayılabiliriz. Hem Nur’un mesleğinde heç bir cihette benlik, şahsiyet və şahsî makamları arzu etmək, şan və şeref kazanmak olmaz. Nur’daki ihlası bozmamak üçün uhrevî makamat də mənə verilse bırakmaya özümü mecbur bilirim.” denmektedir deyə kararnamede yazdıkları…

§149

Və yenə kararnamede iyirmi ikinci və üçüncü sahifesinde “Kusurunu bilmək, möhtaclıq və acizliyini anlamaq, tezellül ilə dərgah-ı İlahîye iltica etmək ki o şahsiyetle özümü hamıdan çox biçarə, âciz, kusurlu görürəm. O halde bütün halk məni medh ü sena etse məni inandıramazlar ki iyiyim, sahib-i kemalim. Sizi bütün bütün kaçırmamak üçün üçüncü həqiqi şahsiyetimin gizli çox fenalıklarını və sû-i hallerini söylemeyəcəyəm. Cənabı-Haqq inayetiyle en edna bir nefer kimi bu şahsımı esrar-ı Kur’aniyede istihdam edir. Yüz min şükür olsun. Nəfs cümleden edna, vazife cümleden a’lâ.” fıkrasını, kararname yazdığı halde məni başqa bir zatların medhiyle və Risale-i Nur manasıyla böyük bir hidayet edici vasfını vermekle məni suçlu yapanlar, əlbəttə bu hatanın cezasını dehşetli çekmeye müstahak olurlar.

§150

Yedincisi: Biz və umum Nur risaleleri, Denizli və Ankara Ağır Cezalarının və Temyiz Mahkemelerinin ittifakıyla beraet ettiğimiz və umum risale və məktublarımızı bizə iade ettikleri və Temyiz’in bozma qərarında “Denizli beraetinde, faraza bir hata də olsa o beraet və hüküm kat’iyet kesbetmiş, daha tekrar muhakeme edilmez.” dedikleri halde; mən Emirdağı’nda üç sene münzevi və iki üç terzi çırağı nöbetle mənə hizmet və çox nadir olaraq beş on dakika bazı dindar zatlardan başqa zaruret olmadan konuşmayan və tək bir yere Nurlara teşvik üçün haftada bir tək məktubdan başqa göndermeyen və öz müftü kardeşine üç senede üç məktubdan başqa yazmayan və iyirmi otuz seneden beri devam eden telifini bırakan, yalnız bütün ehl-i Kur’an və imana menfaatli iyirmi sahifelik iki nükte, biri Kur’an’daki tekrarların hikmetini, diğeri melekler hakkında bazı meselelerden başqa heç bir risale daha telif etmeyen, yalnız mahkemelerin iade ettikleri risalelerin böyük mecmualar yapılmasına və eski harf ilə tabedilen Âyetü’l-Kübra’nın beş yüz nüshası mahkeme tarafından bizə teslim edildiğinden və teksir makinesi resmen yasak olmadığından, âlem-i İslâm’ın istifadesi fikriyle kardeşlerime neşir üçün teksirine izin vererek onların tashihleri ilə meşgul olan və kat’iyen heç bir siyasetle alâkadar olmayan və memleketine getmək üçün resmen izin verildiyi halde, bütün menfîlere muhalif olaraq dünyaya və siyasete karışmamak üçün sıkıntılı bir gurbeti qəbul edib memleketine gitmeyen bir adam hakkında, bu üçüncü ittihamnamedeki asılsız isnadlar və yalan bahisler və yanlış manalar ilə o adamı suçlu yapmaya çalışanda –şimdilik söylemeyəcəyəm– dehşetli iki mana hükmettiğini, bu iyirmi ayda mənə qarşı muamelesi ispat edir.

§151

Mən də derim: Kabir və sakar yeter, mahkeme-i kübraya havale edirəm.

§152

Sekizincisi: Beşinci Şuâ, iki sene Denizli və Ankara Mahkemelerinin ellerinde kalıp sonra bizə iade ettiklerinden, Denizli Mahkemesinde beraetimizi netice veren müdafaatımla birlikdə Siracünnur’un âhirinde yazılmış. Gerçi evvelce mahrem tutuyorduk lakin madam ki mahkemeler onu teşhir edib beraetle bizə iade ettiler. Demək, bir zərəri yoxdur deyə teksirine izin verdim. Və o Beşinci Şuâ’nın aslı, otuz qırx sene evvel yazılmış müteşabih hadîslerdir. Lakin ümmette eskiden beri intişar eden bir kısmına gerçi bazı ehl-i hadîs bir zafiyet isnad etmişler. Lakin zâhirî manaları medar-ı itiraz olmasından, sırf ehl-i imanı şüphelerden kurtarmak üçün yazıldığı halde, bir zaman sonra onun hârika tevillerinin bir kısmı gözlere göründüğü üçün biz onu mahrem tuttuk tâ yanlış mana verilmesin. Sonra müteaddid mahkemeler onu tetkik edib teşhirine səbəb olmakla birlikdə, bizə iade ettikleri halde, indi məni tekrar onunla suçlu etmək ne qədər adaletten, haktan, insaftan uzaq olduğunu, bizi kanaat-i vicdaniye ilə mahkûm edenlerin vicdanlarına və onları də mahkeme-i kübraya havale edərək حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ deriz.

§153

Dokuzuncusu: Çox mühimdir. Lakin bizi mahkûm edenlerin, Risale-i Nur’u mütalaalarının hatırı üçün onları kızdırmamak fikriyle yazmadım.

§154

Onuncusu: Qüvvətli və ehemmiyetlidir. Lakin yenə onları küstürmemek niyetiyle şimdilik yazmadım. (Hâşiye )

§155

* * *

§156

Bediüzzaman Said Nursî’nin Afyon Hapishanesinde Tecrid-İ Mutlakta İken Talebelerine Yazdığı Mektuplardan Bazı Kısımlar

§157

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§158

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§159

Sizi taziye deyil bəlkə tebrik edirəm. Madam ki qədər-i İlahî bizi bu Üçüncü Medrese-i Yusufiyeye bir hikmət üçün sevk etti və bir kısım rızkımızı bizə burada yedirəcək və rızkımız bizi buraya çağırdı və madam ki indiyə qədər kat’î tecrübelerle عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ sırrına inayet-i İlahiye bizi mazhar etmiş və madam ki Medrese-i Yusufiyedeki yeni kardeşlerimiz hamıdan çox Nurlardaki teselliye möhtactırlar və adliyeciler, memurlardan ziyade Nur kaidelerine və sair kudsî kanunlarına ihtiyaçları var və madam ki Nur nüshaları çox kesretle hariçteki vazifenizi görürlər və fütuhatları tevakkuf etmir və madam ki burada hər bir fâni saat, bâki ibadət saatleri hükmüne geçer, əlbəttə biz bu hâdiseden –mezkûr nöqtələr üçün– kemal-i səbir və metanet içinde mesrurane şükretmemiz lâzımdır. Denizli hapsinde teselli üçün yazdığımız bütün o kiçik məktubları sizə də eynilə tekrar ederim. İnşâallah o hakikatli fıkralar sizi də müteselli edərlər.

§160

Said Nursî

§161

* * *

§162

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§163

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§164

Evvela: Mənim şahsıma edilen eziyet və ihanetlerden müteessir olmayınız. Çünki Risale-i Nur’da bir kusur bulamırlar, onun bedeline mənim ehemmiyetsiz və çox kusurlu şahsımla uğraşırlar. Mən bundan memnunum. Risale-i Nur’un selâmetine və şerefine minlərlə şahsî elemler, belalar, tahkirler görsem yenə müftehirane şükretmek, Nur’dan aldığım dersin muktezasıdır və onun üçün mənə bu cihette acımayınız.

§165

Sâniyen: Çox geniş və şiddetli və merhametsiz bu taarruz və hücum, şimdilik yirmiden bire indi. Minlərlə haslar yerinde bir neçə zat və yüz minlərlə alâkadarlar bedeline mahdud bir neçə yeni kardeşleri topladılar. Demək inayet-i İlahiye ilə çox hafif bir surete çevrilmiş.

§166

Sâlisen: İnayet-i Rabbaniye ilə iki sene aleyhimizde plan çeviren sâbık vali def’oldu və aleyhimizde həddindən artıq evhamlandırılan Dâhiliye Vekili’nin hemşehriliği və nesilce cedleri ziyade dindarlık cihetiyle bu dehşetli hücumu çoxlu hafifleştirdiğine qüvvətli bir ihtimal var. Onun üçün meyus olmayınız və telaş etmeyiniz.

§167

Râbian: çoxlu tecrübeler və hâdiselerle kat’î kanaat verəcək bir tarzda, Risale-i Nur’un ağlamasıyla ya zemin titrir və ya hava ağlır. Gözümüzle çox gördüyümüz və kısmen mahkemede də ispat ettiğimiz kimi; tahminimce bu kış emsalsiz bir tarzda yaz kimi –bidayette– gülmesi, Risale-i Nur’un perde altında teksir makinesiyle gülmesine və intişarına tevafuku; hər tarafta taharri və müsadere endişesiyle tevakkufla ağlamasına, birdenbire kış dehşetli hiddeti və ağlamasıyla tetabuku, qüvvətli bir emaredir ki həqiqət-i Kur’aniyenin bu asırda parlak bir mu’cize-i kübrasıdır, zemin və kainat onun ilə alâkadar…

§168

Said Nursî

§169

* * *

§170

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§171

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§172

Garib və latîf bir halimi beyan etmək lâzım geldi.

§173

Bir zaman meşhur bir allâmeyi, harbin müteaddid cephesinde cihada gidenler görmüşler, ona demişler. O da demiş: “Mənə sevap kazandırmak və derslerimden ehl-i imana istifadə ettirmek üçün mənim şeklimde bazı evliyalar mənim yerimde işler görmüşler.”

§174

Eynilə bunun kimi Denizli’de camilerde məni gördükleri hattâ resmen ihbar edilmiş və Müdür və Gardiyana aksetmiş. Bazılar telaş edərək “Kim ona hapishane kapısını açır?” demişler. Hem burada də eynilə elə olur. Halbuki mənim çox kusurlu, ehemmiyetsiz şahsiyetim çox cüz’î bir hârika isnadına bedel, Risale-i Nur’un hârikalarını ispat edib gösteren Sikke-i Gaybî mecmuası yüz derece bəlkə min derece ziyade Nurlara itimat kazandırır və makbuliyetine imza basar. Hususan Nur’un kahraman talebeleri, hakikaten hârika halleri və kalemleri ilə imza basırlar.

§175

Said Nursî

§176

* * *

§177

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§178

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§179

Risale-i Nur mənim bedelime sizlerle görüşür, desə müştak yeni kardeşlerimize güzelce ders verir. Nurlar ilə ya okumak və ya okutmak və ya yazmak suretindeki meşguliyet; tecrübelerle kalbe ferah, ruha rahat, rızka bereket, vücuda sıhhat verir.

§180

Indi Hüsrev kimi Nur kahramanı sizə ihsan edildi. İnşâallah bu medrese-i Yusufiye də Medresetü’z-Zehranın bir mübarək dershanesi olacaq. Mən indiyə qədər Hüsrev’i ehl-i dünyaya tam göstermiyordum, gizlerdim. Lakin neşredilen mecmualar, onu ehl-i siyasete tamamıyla gösterdi, gizli bir şey kalmadı. Onun üçün mən onun iki üç hizmetini has kardeşlerime izhar ettim. Hem mən hem o, daha gizlemek deyil, lüzum isə eyni həqiqət beyan ediləcək.

§181

Lakin şimdilik qarşımızda həqiqəti dinleyecekler içinde dehşetli və tezahür etmiş iki muannid hem zındıka hem komünist hesabına –biri Emirdağı’nda malûm olmuş, biri də burada– gayet dessasane, aleyhimizde iftiralarla memurları ürkütmeye çalışırlar. Onun üçün biz şimdilik çox ihtiyat edib telaş etməmək və inayet-i İlahiyenin imdadımıza gelmesini təvəkkül ilə beklemek lâzımdır.

§182

Said Nursî

§183

* * *

§184

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§185

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§186

Mən hem Risale-i Nur’u hem sizleri hem özümü, Hüsrev və Hıfzı və Bartınlı Seyyid’in qiymətli müjdeleriyle hem tebrik hem tebşir edirəm. Bəli bu sene hacca gidenler, Mekke-i Mükerreme’de Nur’un qüvvətli mecmualarını böyük âlimlerin hem Arapça hem Hintçe tercüme və neşre çalışmaları kimi; Medine-i Münevvere’de də o derece makbul olmuş ki Ravza-i Mutahhara’nın makber-i saadeti üstünde konulmuş. Hacı Seyyid, öz gözüyle Asâ-yı Musa mecmuasını kabr-i Peygamberî (asm) üzerinde görmüş. Demək makbul-ü Nebevî olmuş və rıza-yı Muhammedî (asm) dairesine girmiş. Hem niyet ettiğimiz və buradan giden hacılara dediyimiz kimi Nurlar bizim bedelimize o mübarək makamları ziyaret etmişler.

§187

Hədsiz şükür olsun, Nur’un kahramanları bu mecmuaları tashihli olaraq neşretmeleriyle çoxlu faydalarından biri də məni tashih vazifesinden və merakından kurtardığı kimi kalemle yazılan sair nüshalara tam bir me’haz olmaq cihetinde yüzer tashihçi hükmüne geçtiler.

§188

Cenab-ı Erhamü’r-Râhimîn o mecmuaların hər bir harfine mukabil onların defter-i hasenatlarına min hasene yazdırsın, âmin!

§189

Said Nursî

§190

* * *

§191

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§192

Aziz, sıddık qardaşlarım və hapis arkadaşlarım!

§193

Evvela: Sureten görüşmediğimizden merak etmeyiniz. Bizler manen hər zaman görüşürük. Mənim ehemmiyetsiz şahsıma bedel, Nurdan elinize geçen hangi risaleyi okusanız və ya dinleseniz, mənim âdi şahsım yerine Kur’an’ın bir hâdimi haysiyetiyle mənimlə o risale içinde sohbet edersiniz. Zaten mən də sizinlə bütün dualarımda və yazılarınızda, alâkanızda, hayalimde görüşürəm və bir dairede birlikdə bulunmamızdan hər vaxt görüşürük gibidir.

§194

Sâniyen: Bu yeni Medrese-i Yusufiyedeki Risale-i Nur’un yeni talebelerine deriz: Qüvvətli hüccetlerle hattâ ehl-i vukufu da teslime mecbur eden işarə-i Kur’aniye ilə Nur’un sadık şakirdleri iman ilə kabre girecekler. Hem şirket-i maneviye-i Nuriyenin feyziyle hər bir şakird derecesine göre umum kardeşlerinin manevî kazançlarına və dualarına hissedar olur. Güya âdeta minlərlə dil ilə istiğfar edər, ibadət edər.

§195

Bu iki fayda və netice, bu acib zamanda bütün zahmetleri, sıkıntıları hiçe indirir; çoxlu ucuz olaraq o iki qiymətli kârları sadık müşterilerine verir.

§196

Said Nursî

§197

* * *

§198

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§199

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§200

Afyon Müdafaanamesi’nin hem bizə hem bu Nurlara hem bu memlekete hem âlem-i İslâm’a alâkadar ehemmiyetli həqiqətləri var.

§201

Herhalde bunu yeni hurufla beş on nüsha çıkarmak lâzımdır tâ Ankara makamatına gönderilsin. Bizi tahliye və tecziye etseler də heç ehemmiyeti yox. Indi vazifemiz, o müdafaattaki həqiqətləri hem hükûmete hem adliyelere hem millete bildirmektir. Bəlkə də qədər-i İlahînin bizi bu dershaneye sevk etmesinin bir hikməti də budur. Mümkün olduğu qədər çabuk makine ilə çıksın. Bizi bugün tahliye etseler biz yenə onu bu makamata vermeye mecburuz. Sizi aldatıp tehir edilmesin. Artıq yeter! Eyni mesele üçün on beş senede üç defa bu eşedd-i zulüm və bahaneler və emsalsiz işkencelere qarşı son müdafaamız olsun.

§202

Madam ki kanunen özümüzü müdafaa etmək üçün sâbık mahkemelerde makineyi bizə vermişler, burada o hakkımızı bizdən heç bir kanunla men’edemezler. Əgər resmen çarə bulmadınız isə hariçten bizim avukat hər şeyden evvel bunun –makine ilə– beş nüshasını çıkarsın hem sıhhatine çox dikkat edilsin.

§203

Said Nursî

§204

* * *

§205

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§206

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§207

Bugün mənim pencerelerimi mıhlamalarının səbəbi, mahpuslarla muarefe və selâmlaşmamaktır. Zâhirde başqa bahane gösterdiler. Heç merak etmeyiniz. Bilakis mənim ehemmiyetsiz şahsım ilə meşgul olub Nurlara və talebelerine çox sıkıntı vermediklerinden, mənim cidden və kalben onların şahsımı ihanetler və işkencelerle tazip etmeleri, Nurların və sizlerin bedeline olduğu və bir derece Nurlara ilişmemeleri cihetinde memnunum və səbir içinde şükrederim, merak etmirəm. Siz də heç müteessir olmayınız. Gizli düşmanlarımız memurların nazar-ı dikkatini şahsıma çevirmesinden, Nurların və talebelerinin salamatlıq və maslahatları noktasında bir inayət və bir xeyr var deyə kanaatim var.

§208

Bazı kardeşlerimiz hiddet edib dokunaklı konuşmasınlar hem ihtiyatla hərəkət etsinler və telaş etmesinler hem hər kəsə bu meseleden bahis açmasınlar. Çünki safdil kardeşlerimiz və ihtiyata daha alışmayan yeni kardeşlerimizin sözlerinden mana çıkaran casuslar bulunur. Habbeyi kubbe yapar, ihbar edə bilər. Indi vaziyetimiz şaka kaldırmır.

§209

Bununla birlikdə heç endişe etmeyiniz. Biz inayet-i İlahiye altındayız və bütün meşakkatlere qarşı kemal-i sabırla bəlkə şükürle mukabele etmeye azmetmişiz. Bir dirhem zəhmət, bir batman rəhmət və sevabı netice verdiğinden şükretmeye mükellefiz.

§210

Said Nursî

§211

* * *

§212

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§213

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§214

İki ehemmiyetli səbəb və bir qüvvətli ihtara binaen mən bütün vazife-i müdafaatı buraya gelen və geləcək Nur erkânlarına bırakmaya kalben mecbur oldum. Hususan (H, R, T, F, S)

§215

Birinci Səbəb: Mən hem sorgu dairesinde hem çox emarelerden kat’î bildim ki mənə qarşı ellerinden geldiyi qədər müşkülat yapmaya və fikren onlara galebe etmemden kaçmaya çalışırlar və resmen də onlara iş’ar var. Güya mən konuşsam mahkemeleri ilzam edəcək derecede və diplomatları susturacaq bir iktidar-ı ilmî və siyasî gösterəcəyəm deyə mənim konuşmama bahanelerle mani olurlar. Hattâ sorguda bir suale qarşı dedim: “Tahattur edemirəm.” O hâkim taaccüb və hayretle dedi: “Senin kimi fevkalâde acib zekâvet və ilim sahibi necə unutur?” Onlar Risale-i Nur’un hârika yüksekliklerini və ilmî tahkikatını mənim fikrimden zannedip dehşet almışlar. Məni konuşturmak istemirlər. Hem güya mənim ilə kim görüşse birden Nur’un fedakâr bir talebesi olur. Onun üçün məni görüştürmürlər. Hattâ Diyanet Reisi də demiş: “Kim onun ilə görüşse ona kapılır, cazibesi kuvvetlidir.”

§216

Demək indi işimi də sizlərə bırakmaya maslahatımız iktiza edir. Və yanınızdaki yeni və eski müdafaatlarım mənim bedelime sizin meşveretinize iştirak edər, o kâfidir.

§217

…

§218

* * *

§219

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§220

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§221

Bugün manevî bir ihtarla sizin hesabınıza bir telaş, bir hüzün mənə geldi. Çabuk çıxmaq isteyen və derd-i maişet üçün endişe eden kardeşlerimizin hakikaten məni müteellim və mahzun ettiği eyni dakikada bir mübarək hatıra ilə bir həqiqət və bir müjde kalbe geldi ki:

§222

Beş günden sonra çox mübarək və çox sevaplı ibadət ayları olan şuhur-u selâse geləcək. Hər bir hasenenin sevabı başqa vakitte on isə receb-i şerifte yüzden geçer, şaban-ı muazzamda üç yüzden ziyade və ramazan-ı mübarekte bine çıkar və cuma gecelerinde binlere, Leyle-i Kadirde otuz bine çıkar. Bu çoxlu uhrevî faydaları kazandıran ticaret-i uhreviyenin bir kudsî pazarı və ehl-i həqiqət və ibadət üçün mümtaz bir meşheri və üç ayda seksen sene bir ömrü ehl-i imana temin eden şuhur-u selâseyi belə bire on kâr veren Medrese-i Yusufiyede geçirmek, əlbəttə böyük bir kârdır. Ne qədər zəhmət çekilse ayn-ı rahmettir.

§223

İbadet cihetinde belə olduğu kimi Nur hizmeti də nisbeten –kemiyet değilse də keyfiyet itibarıyla– bire beştir. Çünki bu misafirhaneye mütemadiyen giren və çıkanlar, Nur’un derslerinin intişarına bir vasıtadır. Bazen bir adamın ihlası, iyirmi adam qədər fayda verir. Hem Nur’un sırr-ı ihlası; siyasetkârane kahramanlık damarını taşıyan, Nur’un tesellilerine çoxlu möhtac bulunan mahpus bîçareler içinde intişarı üçün bir parça zəhmət və sıkıntı olsa da ehemmiyeti yox.

§224

Və derd-i maişet ciheti isə: Zaten bu üç ay âhiret pazarı olmasından hər biriniz çox şakirdlerin bedeline, hattâ bazınız min adamın yerinde buraya girdiğinden, əlbəttə sizin haricî işlerinize yardımları olur deyə tamamıyla ferahlandım və bayrama qədər burada bulunmak böyük bir nimettir bildim.

§225

Said Nursî

§226

* * *

§227

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§228

…

§229

Bazı emarelerle bildim ki gizli düşmanlarımız, Nurların kıymetini düşürmek fikriyle siyaset manasını hatırlatan mehdilik davasını tevehhüm ilə güya Nurlar buna bir âlettir deyə çox asılsız bahaneleri araştırırlar. Bəlkə mənim şahsıma qarşı bu işkenceler, bu evhamlarından ileri gəlir. Mən o gizli zalim düşmanlara və onları aleyhimizde dinleyenlere derim:

§230

Hâşâ! Sümme hâşâ!.. Heç bir vaxt belə haddimden tecavüz edib iman hakikatlerini şahsiyetime bir makam-ı şan və şeref kazandırmaya âlet etmediğimi bu yetmiş beş, hususan otuz senelik hayatım və yüz otuz Nur risaleleri və mənim ilə tam arkadaşlık eden minlərlə zatlar şehadet edərlər.

§231

Bəli, Nur şakirdleri bilirlər və mahkemelerde hüccetlerini göstermişim ki şahsıma deyil bir makam-ı şan və şeref və şöhret vermək və uhrevî və manevî bir mertebe kazandırmak, bəlkə bütün kanaat və kuvvetimle ehl-i imana bir hizmet-i imaniye etmək üçün, deyil yalnız dünya hayatımı və fâni makamatını, bəlkə –lüzum olsa– âhiret hayatımı və hər kəsin aradığı uhrevî, bâki mertebelerini feda etmeyi; hattâ cehennemden bazı bîçareleri kurtarmaya vesile olmaq üçün –lüzum olsa– cenneti buraxıb cəhənnəmə girmeyi qəbul ettiğimi həqiqi qardaşlarım bildiyi kimi mahkemelerde də bir cihette ispat etdiyim halde, məni bu ittihamla Nur və iman hizmetime bir ihlassızlık isnad etmək və Nurların kıymetini tenzil etmekle milleti onun böyük hakikatlerinden mahrum etmektir.

§232

Əcəba bu bedbahtlar, dünyayı ebedî və herkesi özləri kimi dini və imanı dünyaya âlet edir tevehhümüyle dünyadaki ehl-i dalalete meydan okuyan və hizmet-i imaniye yolunda hem dünyevî hem –lüzum olsa– uhrevî hayatlarını feda eden və mahkemelerde dava ettiği kimi bir tək həqiqət-i imaniyeyi dünya saltanatıyla değiştirmeyen və siyasetten və siyaseti işmam eden maddî və manevî mertebelerden ihlas sırrı ilə bütün qüvvəti ilə kaçan və iyirmi sene emsalsiz işkencelere tahammül eden və siyasete –meslek itibarıyla– tenezzül etmeyen və özünü nefsi itibarıyla talebelerinden çox aşağı bilen və onlardan daima himmet və dua bekleyen və öz nəfsini çox biçarə və ehemmiyetsiz itikad eden bir adam hakkında bazı hâlis kardeşleri, Risale-i Nur’dan aldıkları fevkalâde kuvve-i imaniyeyi onun tercümanı olan o bîçareye –tercümanlık münasibətilə– Nurların bazı faziletlerini ona isnad etmək və heç bir siyaset hatırına gelmeyerek yüksək makamlar vermək və haddinden min derece ziyade hüsn-ü zan etmək, eskiden beri üstad və talebeler mabeyninde cari və itiraz edilmeyen bir makbul âdet ilə teşekkür manasında çox fazla medh ü sena etmək heç bir kanunla suç ola bilər mi?

§233

Gerçi mübalağa itibarıyla həqiqətə bir cihette muhaliftir lakin kimsesiz, garib və düşmanları çoxlu və onun yardımcılarını kaçıracaq çox esbab varken, insafsız çox muterizlere qarşı sırf yardımcılarının kuvve-i maneviyelerini takviye etmək və kaçmaktan kurtarmak və mübalağalı medhedenlerin şevklerini kırmamak üçün onların medihlerini Nura çevirip bütün bütün reddetmediyi halde onun bu kabir kapısındaki hizmet-i imaniyesini dünya cihetine çevirmeye çalışan bazı resmî memurların ne derece kanundan, insaftan uzaq düştükleri anlaşılır.

§234

Said Nursî

§235

* * *

§236

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§237

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§238

Evvela: Heç telaş və merak etmeyiniz. Hakkımızdaki hər hâdisede hem perde altında hem neticeler itibarıyla hem rəhmət və inayetin iltifatları və tebessümleri hem qədər və kısmetin və adalet və şefkatin terbiyeleri var olduğu kat’î və mükerrer tecrübelerle tahakkuk ettiğinden, biz en acı vaziyet və sıkıntılara qarşı, kemal-i səbir içinde şükretmekle mükellefiz. Və ciltleri və derileri soyulan Cercis (aleyhisselâm) kimi minlərlə, milyonlar həqiqət mücahidlerinin həqiqətlər-i imaniyenin kudsî hizmetinin bir numunesine mazhar olan Nur şakirdlerinin çektikleri zahmetler, o eski zatların zahmetlerine nisbeten binde bir olmaz. Və ücret və kazanç cihetinde, inşâallah birdirler və beraberdirler.

§239

Sâniyen: On bir defa mənə suikast eden və dörd defa mahkemeleri aleyhimize sevk edib üç defa hapse sokan gizli düşmanlarımızın Nurlar hakkında planları akîm kaldığından, bütün desiseleriyle, ehemmiyetsiz şahsıma qarşı sıkıntı, tecrid-i mutlak və kimse ilə temas etməmək və damarıma dokundurmakla işkenceler verdirmeye çalışırlar. Mən də o işkencelerin altında inayetin iltifatını görüb tahammül edərək şükrederim. Zannederim, hər birinizden vücudca on derece zayıf və on derece ziyade sıkıntılarıma qarşı tahammülüm, sizin kimi qüvvətli və âlîcenab zatların, küçücük və geçici və cüz’î sıkıntılarınızı nazarınızda hiçe indirir deyə daha sizə teselli vermeye lüzum görmürəm.

§240

Sâlisen: Indi şahsımı çürütmeye çalıştıklarından və sıktıklarından və ihanet ettiklerinden dolayı sıkılmayınız. Çünki Nurlara və talebelerine ilişilmediğine bir alâmettir və tam aldandıklarına bir emaredir. Yani kıymeti, hüneri şahsımda zannedip məni sıkırlar, çürütmek istəyirlər. Bu aldanmalarında çox böyük bir maslahat və Nurlara çox faydası var. Mənim tam yapamadığım vazife-i şahsiyemi və hizmet-i Nuriyemi, bu surətlə menfî bir tarzda mənə yaptırırlar. İnşâallah o nisbette sevap kazandırarak kusuratlarıma keffaret olur.

§241

Râbian: Gizli münafıklar, hər nasılsa bazı resmî memurları aldatıp “Said ilə görüşen, dost və Nurcu olur. Kimse temas etmesin.” deyə onları evhamlandırmışlar. Hattâ heyet-i idare və gardiyanlar də məndən kaçırlar. Mən də memnun oluram və bu hale şükredirəm. Sizlerle sureten görüşmediğimden zərəri yox. Çünki bir hanede maddeten və manen və ruhen və kalben və vazifeten və fikren və muaveneten daima beraberiz. Manevî görüşürük, yeter.

§242

Said Nursî

§243

* * *

§244

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§245

Aziz, sıddık qardaşlarım və hizmet-i Kur’aniye və imaniyede fedakâr və metin arkadaşlarım!

§246

Bir neçə gündür sizin ilə kalemle konuşmadığımdan sıkılmayınız. Indi iki noktayı beyan etmək kalbe geldi.

§247

Birincisi: اَل۟خَي۟رُ فٖى مَا اخ۟تَارَهُ اللّٰهُ sırrıyla, teslim və təvəkkülden sonra teselli hissettim. Belə ki:

§248

Bizi hususan Çalışkanları tahliye etmeyip və tefrik etmeyerek tehir etmelerinde, inşâallah maddî bir zarara mukabil manevî yüz menfaat və kazanç olacaq. Mesela, Ankara’nın altı makamatına gönderilen ilmî və imanî və çox qüvvətli müdafaat indi iyirmi gündür onların nazarlarındadır. Hem onun qiymətli həqiqətləri hem alâkadarların merakla nazar-ı dikkatlerini celbeden meselemizin safahatı, o makamatı əlbəttə lâkayt bırakmazlar. Herhalde, əgər o həqiqətlərə mağlup olmasa idiler, indiyə qədər bizə tecavüz və şiddetli iş’ar və emirler olacaktı. Əgər olsaydı, hakkımızda habbeyi kubbe yapanlardan tereşşuhatı hissedilecekti. Demək həqiqət galebe etmiş. Olsa olsa tedafüî bir vaziyetle bizə hafif bir ilişmek olur. Mən öz hesabıma, o netice üçün indiyə qədər maddî zərər və sıkıntılarımın yüz derece fevkinde manevî kazancım var. Sizdən hər bir kardeşimizi, məndən ziyade hissedar bilirəm. Demək, tahliyemizin tehiri hayırlıdır.

§249

Hem Çalışkanlardan üç qardaş, çoxlu Nur şakirdlerini buraya gelmekten kurtardıkları kimi haklarında edilen iftiralar vasıtasıyla də Risale-i Nur’un bir cihette, şimdiki mahkemenin nazarından kurtulmasına bir vesile oldular. Bu iki qiymətli kazanç, onların hususi tahliyeleriyle bozulacaktı. Hem onların Nurlara çox ciddi alâkaları, halkın nazarında sönecekti.

§250

İkinci Nöqtə: Meselemiz, âlem-i İslâm’ı alâkadar eden çox böyük bir vazife-i Kur’aniye və imaniyedir. Ondan dehşet alan gizli münafıklar, ellerinden geldiyi qədər küçültmek istəyərlər. Və çox ehemmiyet verdiklerinden zâhiren ehemmiyetsiz göstermeye çalışırlar; hükûmeti və adliyeyi aldatırlar.

§251

Mesela, nurlara mensup feriklerden və miralaylardan sarf-ı nazar edib Ankara’da Nur talebesi bir nefer askerin elinde, zərərsiz bir neçə risale bulunmasıyla, buradaki mahkeme, meseleyi uzattırmaya vesile edirlər. Və mənim şahsımın ehemmiyetsizliğini, ihanetler və tazyiklerle, tecrübelerle gösterip minlərlə derece şahsımdan ehemmiyetli olan Nurların qüvvətli derslerini və şakirdlerinin sarsılmaz və susmaz şahs-ı manevîlerini nazara almayıp güya ehemmiyet vermirlər. Halbuki onun ehemmiyetinden titrirlər ki o kubbeleri habbe göstermek istəyirlər.

§252

Hem tam aldanmışlar. İçimizde yalnız dörd beş kardeşimiz, ailevî ticaret cihetinde bu tehirden bir zararları olsa da inşâallah çoxlu manevî kazançları o maddî zərəri hiçe indirəcək bir inayət altındayız. Heç merak və telaş etmeyiniz. Vazifemiz, səbir içinde şükretmek və mümkün oldukça Nurlarla meşgul olmaktır və bizdən çox ziyade sıkıntıda bulunan mahpuslara teselli vermektir.

§253

Said Nursî

§254

* * *

§255

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§256

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§257

Mücmel bir manevî ihtar ilə bir meseleyi, kalbe geldiyi kimi beyan edəcəyəm. Altı makamata giden və galebe eden müdafaatın cavabı gelmiş və bizə tecavüze çarə bulamamışlar. Yalnız bir makamın, gizli bir iş’ar ilə mənim fedakâr kardeşlerimi məndən soğutmak və şiddetli alâkalarını gevşetmək planı var. Zaten çoktan beri –məni ihanetlerle və iftiralarla və tecritlerle– bu kudsî və uhrevî və imanî alâkayı bozmaya çalıştılar, muvaffak olamadılar. Indi Nurcuları ürkütmek, zayıf bir damar bulup nazarlarını başqa tarafa çevirmeye bazı bahaneleri bulurlar. İnşâallah demir kimi metin Nurcuların kahramanane sebatları və tahammülleri və mücahid-i ekber olan Nur’un həqiqətləri onun elinde birer elmas kılınç bulunan şakirdlerin şahs-ı manevîsinin çox hârika fedakârlığı, onların bu planını da akîm bırakacaq. Bəli, cənnət ucuz olmadığı kimi cəhənnəm də lüzumsuz deyil.

§258

Sizlərə tekrar ilə beyan edilmiş; eski zamanın kahraman mücahidlerine nisbeten en az zəhmət, ağır şerait və bu zamanın şiddet-i ihtiyaç cihetiyle çox sevap kazanan inşâallah hâlis Nurculardır. Və boşu boşuna, bâd-i heva bəlkə günahlı, zərərli giden bir neçə sene ömrünü, belə kudsî bir hizmet-i imaniye və Kur’aniyeye sarf eden və onun ilə ebedî bir ömrü kazanan Nur talebeleridir. Mən, öz hisseme düşen bütün bu hücumlarına qarşı, çoxlu zafiyetimle birlikdə tahammüle qərar verdim. İnşâallah qüvvətli, fedakâr, genç, kahraman qardaşlarım məndən geri kalmaz və kaçmazlar. Və kaçanları da geri çevirmeye, indiyə qədər çalıştıkları kimi çalışacaklar.

§259

Said Nursî

§260

* * *

§261

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§262

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§263

Evvela: Receb-i şerifinizi və yarınki Leyle-i Regaibinizi ruh-u canımızla təbrik edirik.

§264

Sâniyen: Meyus olmayınız hem merak və telaş etmeyiniz, inayet-i Rabbaniye inşâallah imdadımıza yetişir. Bu üç aydan beri aleyhimize ihzar edilen bomba patladı. Mənim sobam və Feyzilerin su bardağı və Hüsrev’in su bardakları verdikleri haber doğru çıktı. Lakin dehşetli deyil, hafif oldu. İnşâallah o ateş tamamen sönəcək. Bütün hücumları, şahsımı çürütmek və Nur’un fütuhatına bulantı vermektir.

§265

Emirdağı’ndaki malûm münafıktan daha muzır və gizli zındıkların elinde bir âlet bir adam, bid’atkâr bir yarım hoca ilə birlikdə bütün kuvvetleriyle bizə vurmaya çalıştıkları darbe, yirmiden bire inmiş. İnşâallah o bir də bizi mecruh və yaralı etmeyəcək və düşündükleri və kasdetdikləri, bizi birbirinden və Nurlardan kaçırmak planları də akîm kalacaq.

§266

Bu mübarək ayların hürmetine və çoxlu sevap kazandırmalarına itimaden səbir və tahammül içinde şükür, təvəkkül etmək və مَن۟ اٰمَنَ بِال۟قَدَرِ اَمِنَ مِنَ ال۟كَدَرِ düsturuna teslim olmaq elzemdir, vazifemizdir.

§267

Said Nursî

§268

* * *

§269

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§270

Aziz, sıddık qardaşlarım və bu dünyada medar-ı tesellilerim və həqiqətin hizmetinde yorulmaz arkadaşlarım!

§271

Bu mübarək aylarda və sevabı ziyade bu çilehanede mümkün olduğu qədər bir meşgale-i Kur’aniye və Nuriye ilə sıkıntılı vaktiniz sarf edilse çox faydaları var. Sıkıntı hafifleştiği kimi qiymətli qəlb və ruhun ferahlarına medar, sevabı yüksək bir ibadət, o Nurlarla iman cihetinde iştigal hem təfəkkürî bir ibadət hem İhlas Risalesi’nin âhirinde yazıldığı kimi beş vecihle bir nevi ibadət sayılabilir.

§272

Mən bugünlerde, kısmen müdafaatla zihnen meşguliyetimden teessüf ederken kalbe geldi ki: “O iştigal də ilmîdir, həqiqətlər-i imaniyenin neşrine və serbestiyetine bir hizmettir və bu cihette bir nevi ibadəttir.”

§273

Mən də sıkıldıkça yüz defa temaşa etdiyim Nur meselelerini, yenə zevkle tekrar mütalaaya başlıram. Hattâ müdafaatları də Nur’un ilmî risaleleri kimi görürəm. Eskiden bir kardeşimiz mənə demişdi: “Mən, otuz defa Onuncu Söz’ü okuduğum halde, yenə tekrar ilə okumasına iştiyak və ihtiyaç hissedirəm.”

§274

Və bundan bildim ki Kur’an’ın mümtaz bir hâssası olan usandırmamak, Kur’an hakikatlerinin bir ma’kesi, bir âyinesi, bir hakikatli tefsiri olan Nur risalelerine də in’ikas etmiş bulunur.

§275

Said Nursî

§276

* * *

§277

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§278

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§279

Bu dünyada hususan bu zamanda, hususan musibete düşenlere və bilhassa Nur şakirdlerinde dehşetli sıkıntılara və meyusiyetlere qarşı en təsirli çarə, birbirine teselli və ferah vermək və kuvve-i maneviyesini takviye etmək və fedakâr həqiqi qardaş kimi birbirinin gam və hüzün və sıkıntılarına merhem sürmek və tam şefkatle kederli kalbini okşamaktır. Mabeynimizdeki həqiqi və uhrevî uhuvvet, gücenmek və tarafgirlik kaldırmaz.

§280

Madam ki mən, sizə bütün kuvvetimle itimat edib bel bağlamışım və sizin üçün deyil yalnız istirahatimi və haysiyetimi və şerefimi, bəlkə sevinçle ruhumu da feda etmeye qərar verdiğimi bilirsiniz, bəlkə də görüyorsunuz. Hattâ kasemle temin ederim ki: Səkkiz gündür Nur’un iki rüknü zâhirî birbirine nazlanmak və teselli yerine hüzün vermək olan ehemmiyetsiz hâdise bu sırada mənim kalbime verdiyi azap cihetiyle “Eyvah, eyvah! El-aman, el-aman! Yâ Erhame’r-râhimîn meded! Bizi muhafaza eyle, bizi cin və insî şeytanların şerrinden kurtar, kardeşlerimin kalplerini birbirine tam sadakat və muhabbet və uhuvvet və şefkatle doldur.” deyə hem ruhum hem kalbim hem aklım feryat edib ağladılar.

§281

Ey demir kimi sarsılmaz qardaşlarım! Mənə yardım ediniz. Meselemiz çox naziktir. Mən sizlərə çox güveniyordum ki bütün vazifelerimi şahs-ı manevînize bırakmışdım. Siz də bütün kuvvetinizle mənim imdadıma koşmanız lâzım gəlir. Gerçi hâdiseniz çox cüz’î və geçici və kiçik idi. Lakin saatimizin zembereğine və gözümüzün hadekasına gelen bir saç, bir zerrecik də incitir. Və bu noktada ehemmiyetlidir ki maddî üç patlak və manevî üç müşahedeler tam tamına haber verdiler.

§282

Said Nursî

§283

* * *

§284

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§285

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§286

Leyle-i Mi’rac, ikinci bir Leyle-i Kadir hükmündedir. Bu gece mümkün oldukça çalışmakla kazanç birden bine çıkar. Şirket-i maneviye sırrıyla, inşâallah hər biriniz qırx min dil ilə tesbih eden bazı melekler kimi qırx min dil ilə bu qiymətli gecede və sevabı çox bu çilehanede ibadət və dualar edeceksiniz və hakkımızda gelen fırtınada binden bir zərər olmamasına mukabil, bu gecedeki ibadət ilə şükredersiniz. Hem sizin tam ihtiyatınızı tebrik ilə birlikdə, hakkımızda inayet-i Rabbaniye çox zâhir bir surette tecelli ettiğini tebşir ederiz.

§287

Said Nursî

§288

* * *

§289

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§290

Aziz, sıddık, muhlis qardaşlarım!

§291

Bizler imkân dairesinde bütün kuvvetimizle Lem’a-i İhlas’ın düsturlarını və həqiqi ihlasın sırrını mabeynimizde və birbirimize qarşı istimal etmək, vücub derecesine gelmiş. Kat’î haber aldım ki üç aydan beri buradaki has kardeşleri birbirine qarşı meşrep və ya fikir ihtilafıyla bir soğukluk vermək üçün üç adam tayin edilmiş. Hem metin Nurcuları usandırmakla sarsmak və nazik və tahammülsüzleri evhamlandırmak və hizmet-i Nuriyeden vazgeçirmek üçün sebepsiz mahkememizi uzatırlar.

§292

Əsla əsla! Indiyə qədər mabeyninizdeki fedakârane uhuvvet və samimane muhabbet sarsılmasın. Bir zerre qədər olsa hətta, bizə böyük zərər olur. Bizler birbirimize –lüzum olsa– ruhumuzu feda etmeye, hizmet-i Kur’aniye və imaniyemiz iktiza ettiği halde, sıkıntıdan və ya başqa şeylerden gelen titizlikle həqiqi fedakârlar birbirlerine qarşı küsmeye deyil bəlkə kemal-i mahviyet və tevazu və teslimiyetle kusuru özünə alır; muhabbetini, samimiyetini ziyadeleştirmeye çalışır. Yoxsa habbe kubbe olub tamir edilmeyəcək bir zərər verebilir. Sizin ferasetinize havale edib qısa kesirəm.

§293

Said Nursî

§294

* * *

§295

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§296

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§297

Evvela: اَل۟خَي۟رُ فٖى مَا اخ۟تَارَهُ اللّٰهُ sırrıyla, inşâallah mahkememizin tehirinde və tahliye olan kardeşlerimizin yenə mahkeme gününde burada bulunmalarında böyük hayırlar var.

§298

Bəli Risale-i Nur’un meselesi; âlem-i İslâm’da, hususan bu memlekette küllî bir ehemmiyeti bulunduğundan belə heyecanlı toplamalar ilə umumun nazar-ı dikkatini Nur hakikatlerine celbetmek lâzımdır ki ümidimizin və ihtiyatımızın və gizlememizin və muarızların küçültmelerinin fevkinde və ihtiyarımızın haricinde belə şaşaa ilə Risale-i Nur öz derslerini dost və düşmana aşikâren verir. En mahrem sırlarını en nâmahremlere çekinmeyerek gösterir.

§299

Madam ki həqiqət budur, biz küçücük sıkıntılarımızı kinin kimi bir acı ilaç bilib səbir və şükretmeliyiz “Yahu bu da geçer.” deməliyik.

§300

Sâniyen: Bu Medrese-i Yusufiyenin nâzırına yazdım: Mən Rusya’da esir iken en evvel Bolşevizm’in fırtınası hapishanelerden başladığı kimi Fransız İhtilal-i Kebiri də en evvel hapishanelerden və tarihlerde serseri adı ilə yâd edilen mahpuslardan çıkmasına binaen; biz Nur şakirdleri hem Eskişəhər hem Denizli hem burada mümkün oldukça mahpusların ıslahına çalıştık. Eskişəhər və Denizli’de tam faydası görüldü. Burada daha ziyade fayda olacaq ki bu nazik zaman və zeminde Nur’un dersleriyle geçen fırtınacık (Hâşiye ) yüzden bire indi. Yoxsa ihtilaftan və belə hâdiselerden istifadə eden və fırsat bekleyen haricî muzır cereyanlar, o baruta ateş atıp bir yangın çıkacaktı.

§301

Said Nursî

§302

* * *

§303

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§304

Aziz, sıddık, sarsılmaz, sıkıntıdan usanıp bizlerden çekilmez qardaşlarım!

§305

Indi maddî manevî bir sıkıntıdan nəfsim sizin hesabınıza məni mahzun eylerken, birden kalbe geldi ki hem sənin hem buradaki kardeşlerin tək birisiyle yaxında görüşmek üçün bu zəhmət və meşakkatin başqa surette on mislini çekseydiniz yenə ucuz olurdu. Hem Nur’un takvadarane və riyazetkârane meşrebi hem umuma və en möhtaclara hattâ muarızlara ders vermək mesleği hem dairesindeki şahs-ı manevîyi konuşturmak üçün eski zamanda ehl-i həqiqətin senede heç olmazsa bir iki defa içtimaları və sohbetleri kimi; Nur şakirdlerinin də bir neçə senede en müsait olan Medrese-i Yusufiyede bir defa toplanmalarının lüzumu cihetinde min sıkıntı və meşakkat də olsa ehemmiyeti yoxdur.

§306

Eski hapislerimizde bir neçə zayıf kardeşlerimizin usanıp daire-i Nuriyeden çekinmeleri onlara çox böyük bir hasaret oldu və Nurlara heç zərər gelmedi. Onların yerine daha metin, daha muhlis şakirdler meydana çıktılar.

§307

Madam ki dünyanın bu imtihanları geçicidir, çabuk gedərlər. Sevaplarını, meyvelerini bizlərə verirler. Biz də inayet-i İlahiyeye itimat edib səbir içinde şükretmeliyiz.

§308

Said Nursî

§309

* * *

§310

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§311

Aziz, sıddık qardaşlarım, bu Medrese-i Yusufiyede ders arkadaşlarım!

§312

Bu gelen gece olan Leyle-i Berat, bütün senede bir kudsî çərdək hükmünde və mukadderat-ı beşeriyenin programı nevinden olması cihetiyle Leyle-i Kadrin kudsiyetindedir. Hər bir hasenenin Leyle-i Kadirde otuz min olduğu kimi bu Leyle-i Beratta hər bir amel-i salihin və hər bir harf-i Kur’an’ın sevabı iyirmi bine çıkar. Sair vakitte on isə şuhur-u selâsede yüze və bine çıkar. Və bu kudsî leyal-i meşhurede on minlərlə, iyirmi min və ya otuz binlere çıkar. Bu geceler, əlli senelik bir ibadət hükmüne geçebilir. Onun üçün elden geldiyi qədər Kur’an’la və istiğfar və salavatla meşgul olmaq böyük bir kârdır.

§313

Said Nursî

§314

* * *

§315

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§316

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§317

Mübarək ramazan-ı şerifinizi bütün ruh u canımızla təbrik edirik. Cənabı-Haqq bu ramazan-ı şerifin Leyle-i Kadrini umumunuza min aydan hayırlı eylesin, âmin! Və seksen sene bir ömr-ü makbul hükmünde hakkınızda qəbul eylesin, âmin!

§318

Said Nursî

§319

* * *

§320

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§321

Aziz, sıddık, sarsılmaz, telaş etməz, âhireti buraxıb fâni dünyaya dönmez qardaşlarım!

§322

Bir parça daha burada kalmaktan, meselemizi bir derece genişlendirmek istemelerinden mahzun olmayınız. Bilakis mənim kimi memnun olunuz. Madam ki ömür durmur, zevale koşur. Belə çilehanede, uhrevî meyveleriyle bâkileşir. Hem Nur’un ders dairesi genişlir. Mesela ehl-i vukufun hocaları, tam dikkatle Siracünnur’u okumaya mecbur olurlar. Hem bu sırada çıkmamızın, bir iki cihetle hizmet-i imaniyemize bir noksanlık vermesi ihtimali var.

§323

Mən sizlerden şahsen çox ziyade sıkıntı çekdiyim halde çıxmaq istemirəm. Siz də mümkün olduğu qədər səbir və tahammüle və bu tarz-ı hayata alışmaya və Nurları yazmak və okumaktan teselli və ferah bulmaya çalışınız.

§324

Said Nursî

§325

* * *

§326

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§327

…

§328

Sâniyen: “Risale-i Nur Kur’an’ın çox qüvvətli, həqiqi bir tefsiridir.” tekrar ilə dediğimizden, bazı dikkatsizler tam manasını bilemediğinden bir həqiqəti beyan etmeye bir ihtar aldım. O həqiqət şudur:

§329

Tefsir iki kısımdır:

§330

Biri: Malûm tefsirlerdir ki Kur’an’ın ibaresini və kəlmə və cümlelerinin manalarını beyan və izah və ispat edərlər.

§331

İkinci kısım tefsir isə: Kur’an’ın imanî olan hakikatlerini qüvvətli hüccetlerle beyan və ispat və izah etmektir. Bu kısmın çoxlu ehemmiyeti var. Zâhir malûm tefsirler, bu kısmı bazen mücmel bir tarzda dercedirlər. Lakin Risale-i Nur; doğrudan doğruya bu ikinci kısmı esas tutmuş, emsalsiz bir tarzda muannid feylesofları susturan bir manevî tefsirdir.

§332

Said Nursî

§333

* * *

§334

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§335

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§336

Ehemmiyetli bir taraftan, ehemmiyetli və manidar bir sual edilmiş. Mənə sordular ki: “Siz cemiyet olmadığınıza, üç mahkeme o cihette beraet vermesiyle və iyirmi seneden beri tarassud və nezaret eden altı vilayetin o noktadan ilişmemeleriyle tahakkuk ettiği halde Nurcularda elə hârika bir alâka var ki heç bir cemiyette, heç bir komitede yoxdur. Bu müşkülü halletmenizi isteriz.” dediler.

§337

Mən də cevaben dedim ki: Bəli, Nurcular cemiyet memiyet, hususan siyasî və dünyevî və menfî və şahsî və cemaatî menfaat üçün teşekkül eden cemiyet və komite deyillər və olamazlar. Lakin bu vatanın eski kahramanları kemal-i sevinçle şehadet mertebesini kazanmak üçün ruhlarını feda eden milyonlar İslâm fedailerinin ahfadları, oğulları və kızları, o fedailik damarından irsiyet almışlar ki bu hârika alâkayı gösterip Denizli Mahkemesinde bu âciz biçarə kardeşlerine bu gelen cümleyi onlar hesabına söylettirdiler:

§338

“Milyonlar kahraman başlar feda oldukları bir həqiqətə başımız də feda olsun!” deyə onlar adına söylemiş, mahkemeyi hayret və takdirle susturmuş.

§339

Demək Nurcularda həqiqi, hâlis, sırf rıza-yı İlahî üçün və müsbet və uhrevî fedailer var ki mason və komünist və ifsad və zındıka və ilhad və Taşnak kimi dehşetli komiteler o Nurculara çarə bulamayıp hükûmeti və adliyeyi aldatarak lastikli kanunlar ilə onları kırmak və dağıtmak istəyirlər. İnşâallah bir halt edemezler. Bəlkə Nur’un və imanın fedailerini çoğaltmaya sebebiyet verecekler.

§340

Said Nursî

§341

* * *

§342

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§343

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§344

Dünkü suale benzer, qırx sene evvel olmuş bir sual və cavabı sizə hikâye edəcəyəm. O eski zamanda, Eski Said’in talebeleri Üstadlarıyla şiddet-i alâkaları, fedailik derecesine geldiğinden Van, Bitlis tarafında Ermeni komitesi, Taşnak fedaileri çox faaliyette bulunmasıyla Eski Said onlara qarşı dururdu, bir derece sustururdu. Öz talebelerine mavzer tüfekleri bulup medresesi bir vaxt əsgər kışlası kimi silahlar, kitaplarla birlikdə bulunduğu vaxt, bir əsgər feriki geldi, gördü dedi: “Bu medrese deyil, kışladır.” Bitlis hâdisesi münasibətilə evhama düştü, emretti: “Onun silahlarını alınız.” Bizdən ellerine geçen on beş mavzerimizi aldılar. Bir iki ay sonra Harb-i Umumî patladı. Mən tüfeklerimi geri aldım. Hər ne ise…

§345

Bu haller münasibətilə məndən sordular ki: “Dehşetli fedaileri bulunan Ermeni komitesi sizdən korkurlar ki siz, Van’da Erek Dağı’na çıktığınız zaman, fedailer sizdən çekinip dağılırlar, başqa yere gidirlər. Əcəba sizdə ne qüvvət var ki elə olur?”

§346

Mən də cevaben diyordum: “Madam fâni dünya həyatı, küçücük və menfî milliyetin muvakkat menfaati və selâmeti üçün bu hârika fedakârlığı yapan Ermeni fedaileri qarşımızda görünürler. Əlbəttə hayat-ı bâkiyeye və çox böyük İslâm milliyet-i kudsiyesinin müsbet menfaatlerine çalışan və “Ecel birdir.” itikad eden talebeler, o fedailerden geri kalmazlar. (Hâşiye ) Lüzum olsa o kat’î ecelini və zâhirî bir neçə sene mevhum ömrünü, milyonlar sene bir ömre və milyarlar dindaşların selâmetine və menfaatine tereddütsüz, müftehirane feda edərlər.

§347

Said Nursî

§348

* * *

§349

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§350

Aziz, sıddık, vefadar və şəfqətli qardaşlarım!

§351

İki gündür hem başımda hem âsabımda təsirli bir nezle ağrısı var. Belə hallerde bir derece dostlarla görüşmekten teselli və ünsiyet almaya ehtiyacım içinde acib tecrit və yalnızlık vahşeti məni sıktı. Belə bir nevi şekva kalbe geldi: “Neden bu tazip olur, hizmetimize faydası nedir?”

§352

Birden bu sabah kalbe ihtar edildi ki: Siz bu şiddetli imtihana girmek və inceden inceye sizi kaç defa “Altın mı, bakır mı?” deyə mihenge vurmak və hər cihette sizi insafsızca tecrübe etmək və nefislerinizin hisseleri və desiseleri var mı yox mu üç dörd eleklerle elenmek; hâlisane, sırf hak və həqiqət adına olan hizmetinize çoxlu lüzumu vardı ki qədər-i İlahî və inayet-i Rabbaniye müsaade edir. Çünki belə meydan-ı imtihanda inatçı və bahaneci insafsız muarızların qarşısında teşhir edilmesinden hər kəs anladı ki: Heç bir hile, heç bir enaniyet, heç bir garaz, heç bir dünyevî və uhrevî və şahsî menfaat karışmayarak tam hâlis, hak və həqiqətdən gəlir.

§353

Əgər perde altında kalsaydı, çox manalar verilebilirdi. Daha avam-ı ehl-i iman itimat etmezdi. “Belki bizi kandırırlar.” və havas kısmı də vesvese ederdi. “Belki bazı ehl-i makamat kimi özlərini satmak, itimat kazanmak üçün belə yapırlar.” deyə daha tam kanaat etmezlerdi. Indi imtihandan sonra, en muannid vesveseli də teslime mecbur olur. Zahmetiniz bir, kârınız bindir inşâallah.

§354

Said Nursî

§355

* * *

§356

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§357

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§358

Evvela: Medar-ı ibret və hayret iki esaretimde şahsıma qarşı bir muameleyi beyan etmək ihtar edildi. Belə ki:

§359

Rusya’da Kosturma’da doksan esir zabitlerimizle birlikdə bir koğuşta idik. Mən o zabitlerimize ara sıra ders veriyordum. Bir gün Rus Kumandanı geldi, gördü, dedi: “Bu Kürt Gönüllü Alay Kumandanı olub çox askerimizi kesmiş. Indi də burada siyasî ders verir. Mən yasak edirəm, ders vermesin.” İki gün sonra geldi, dedi: “Madam dersiniz siyasî deyil bəlkə dinîdir, ahlâkîdir; dersine devam eyle.” izin verdi.

§360

İkinci esaretimde: Bu hapiste iken iyirmi sene derslerimi dinlemiş və məndən daha güzel ders veren bir has kardeşimin və zarurî hizmetimi gören hizmetçilerimin mənim yanıma gelmeleri adliye memuru tarafından yasak edildi tâ məndən ders almasınlar. Halbuki Nur risaleleri başqa derslere heç ihtiyaç bırakmır və heç bir dersimiz kalmamış və heç bir sırrımız gizli kalmamış. Hər ne ise… Bu uzun kıssayı qısa kesmeye bir hal səbəb oldu.

§361

* * *

§362

Sıkıntılı musibetlerimi hiçe indiren bir hakikatli tesellidir

§363

Birinci: Hakkımızdaki zəhmət rahmete dönmesi.

§364

İkinci: Qədər adaleti içinde rıza və teslim ferahı.

§365

Üçüncü: İnayet-i hâssanın Nurcular hakkında hususiyetindeki sevinç.

§366

Dördüncü: Geçici olmasından zevalinde ləzzət.

§367

Beşinci: Ehemmiyetli sevaplar.

§368

Altıncı: Vazife-i İlahiyeye karışmamak.

§369

Yeddinci: En şiddetli hücumdan en az meşakkat və kiçik yaralar.

§370

Səkkizinci: Sair musibetzedelere nisbeten çox derece hafif.

§371

Doqquzuncu: Nur və iman hizmetinde şiddetli imtihanından çıkan yüksək ilanatın tesiratındaki sürur.

§372

Doqquz adet manevî sevinçler, elə teskin edici bir merhem və tatlı bir ilaçtır ki təsvir edilməz, ağır elemlerimizi teskin edir.

§373

Said Nursî

§374

* * *

§375

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§376

Aziz, sıddık qardaşlarım!

§377

Evvela: Haccı men’eden, zemzemi döktüren, hakkımızda eşedd-i zulme müsaadekâr davranan və Zülfikar və Siracünnur’un müsaderesine ehemmiyet verməyən və bizi garazkârane, kanunsuz tazip eden memurları terfi ettirip hanemizden çıkan mazlumane hal dili ilə yüksək ağlamamızı və sesimizi işitmeyen bir müstebit kabinenin zamanında en rahat yer hapistir. Yalnız mümkün olsa başqa hapse naklolsak tam salamatlıq olur.

§378

Sâniyen: Onlar necə zorla en mahrem risaleleri en nâmahreme okuttular. Elə də zorla ısrar edib bizi cemiyet yapmaya mecbur edirlər. Halbuki cemiyet və komiteciliğe heç ehtiyacımızı hissetmiyorduk. Çünki ittihad-ı ehl-i iman cemaatindeki uhuvvet-i İslâmiye; Nurcularda çox hâlisane, fedakârane inkişaf ettiği kimi və eski ecdadlarımızın kemal-i aşkla ruhlarını feda ettikleri bir həqiqətə Nur şakirdleri o milyonlar kahraman ecdadlarından irsiyet aldıkları qüvvətli bir fedailik ilə o həqiqətə bağlanmaları, indiyə qədər resmî və ya siyasî, gizli və aşikâr cemiyetler və komiteciliğe ihtiyaç bırakmırdı. Demək, indi bir ihtiyaç var ki qədər-i İlahî onları bizə musallat edir. Onlar mevhum bir cemiyet isnadıyla zulmederler. Qədər isə “Neden tam ihlasla, tam bir tesanüdle, tam bir hizbullah olmadınız?” deyə bizi onların elleriyle tokatladı, adalet etti.

§379

Said Nursî

§380

* * *

§381

…

§382

Bu defa taarruz çox geniş dairede. Reis-i Hükûmet və hazır kabine, planlı və dehşetli bir evham ilə hücum etti. Mənim aldığım bir habere göre və çox emarelerle gizli münafıkların yalan jurnalleri və desiseleriyle bizi hilafet komitesiyle və Nakşî tarîkatının gizli cemiyetiyle tam alâkadar, bəlkə pişdar gösterip hükûmeti böyük bir telaşa sevk edərək, Nur’un böyük mecmualarının İstanbul’da ciltlenip âlem-i İslâm’da intişarını və inayət və makbuliyetlerini bir delil gösterip hükûmeti korkutup kıskanç resmî hocaları və vehham memurları aleyhimize insafsızca çevirdiler. Tahminlerince herhalde çox vesikalar, emareler görüləcək hem Eski Said damarıyla tahammül etmeyerek ortalığı karıştıracaq deyə kanaatleri varmış. Cənabı-Haqq’a hədsiz şükür olsun, o musibeti binden bire indirdi. Bütün taharrilerde heç bir cemiyet və komitelerle bir alâkamızı bulamadılar. Yoxdur ki bulsunlar. Onun üçün savcı iftiralara və yanlış manalara, medar-ı mes’uliyet olmayan cüz’î isnadlara mecbur olmuş.

§383

Madam ki həqiqət budur, Nurlar və biz yüzde doksan doqquz derece musibetten halâs olduk. Elə isə deyil şekva bəlkə minlərlə şükretmekle inayet-i İlahiyenin bu cilvesinin tamamını səbir, şükür, istirhamla beklemeliyiz və Nur dersleriyle bu medresenin mütemadiyen çıkan və giren möhtac və müştaklarına teselli vererek yardım etməliyik.

§384

Said Nursî

§385

* * *

§386

Üçüncü Medrese-i Yusufiye olan Afyon Hapishanesinde Üstad Said Nursî, El-Hüccetü’z-Zehra adlı bir risale telif etti. Tevhid, risalet-i Ahmediye (asm) və Fatiha’nın tefsiri hakkında olan bu çox qiymətli risale, hapiste bulunan Nur talebeleri və mahpuslar üçün ilmî və imanî dersleri hâvi olmasından hapiste hayırlı və nurlu bir meşgale oldu. Mahkeme qərarından sonra Üstadla birlikdə hapiste bulunan talebelerin yazdıkları bir takrizi, eynilə aşağıya dercedirik.

§387

Hər asır başında hadîsçe geleceği tebşir edilen dinin yüksək hâdimleri; emr-i dinde mübtedi’ deyil, müttebi’dirler. Yani özlərindən və yeniden bir şey ihdas etmezler, yeni ahkâm getirmezler. Esasat və ahkâm-ı diniyeye və sünen-i Muhammediyeye (asm) harfiyen ittiba yoluyla dini takvim və tahkim və dinin həqiqət və asliyetini izhar və ona karıştırılmak istenilen ebâtîli ref’ və iptal və dine vaki tecavüzleri red və imha və evamir-i Rabbaniyeyi ikame və ahkâm-ı İlahiyenin şerafet və ulviyetini izhar və ilan edərlər. Ancaq tavr-ı esasîyi bozmadan və ruh-u aslîyi rencide etmeden yeni izah tarzlarıyla, zamanın fehmine uygun yeni ikna usûlleriyle və yeni tevcihat və tafsilat ilə îfa-i vazife edərlər.

§388

Bu memurîn-i Rabbaniye, fiiliyatlarıyla və amelleriyle də memuriyetlerinin musaddıkı olurlar. Salabet-i imaniyelerinin və ihlaslarının âyinedarlığını bizzat îfa edərlər. Mertebe-i imanlarını fiilen izhar edərlər. Və ahlâk-ı Muhammediyenin (asm) tam âmili və mişvar-ı Ahmediyenin (asm) və hilye-i Nebeviyenin həqiqi lâbisi olduklarını gösterirler. Hülâsa: Amel və ahlâk bakımından və sünnet-i Nebeviyeye ittiba və temessük cihetinden ümmet-i Muhammed’e tam bir hüsn-ü misal olurlar və numune-i iktida teşkil edərlər.

§389

Bunların Kitabullah’ın tefsiri və ahkâm-ı diniyenin izahı və zamanın fehmine və mertebe-i ilmine göre tarz-ı tevcihi sadedinde yazdıkları eserler, öz tilka-i nefislerinin və kariha-i ulviyelerinin mahsulü deyildir, öz zekâ və irfanlarının neticesi deyildir. Bunlar, doğrudan doğruya menba-i vahiy olan Zat-ı Pâk-i Risalet’in manevî ilham və telkinatıdır. Celcelutiye və Mesnevî-i Şerif və Fütuhu’l-Gayb və emsali âsâr həmişə bu nevidendir. Bu âsâr-ı kudsiyeye o zevat-ı âlişan ancaq tercüman hükmündedirler. Bu zevat-ı mukaddesenin, o âsâr-ı bergüzidenin tanziminde və tarz-ı beyanında bir hisseleri vardır; yani bu zevat-ı kudsiye, o mananın mazharı, mir’atı və ma’kesi hükmündedirler.

§390

Risale-i Nur və Tercümanına Gelince:

§391

Bu eser-i âlîşanda indiyə qədər emsaline rastlanmamış bir feyz-i ulvi və bir kemal-i nâmütenahî mevcud olduğundan və heç bir eserin nâil olmadığı bir şəkildə meşale-i İlahiye və şems-i hidayet və neyyir-i saadet olan Hazret-i Kur’an’ın füyuzatına vâris olduğu meşhud olduğundan onun esası, nur-u mahz-ı Kur’an olduğu və evliyaullahın âsârından ziyade feyz-i envar-ı Muhammedî’yi hâmil bulunduğu və Zat-ı Pâk-i Risalet’in ondaki hisse və alâkası və tasarruf-u kudsîsi evliyaullahın âsârından ziyade olduğu və onun mazharı və tercümanı olan manevî zatın mazhariyeti və kemalâtı isə o nisbette âlî və emsalsiz olduğu güneş kimi aşikâr bir hakikattir.

§392

Bəli o zat, daha hal-i sabavette iken və heç tahsil yapmadan zevahiri kurtarmak üzere üç aylık bir tahsil müddeti içinde ulûm-u evvelîn və âhirîne və ledünniyat və həqiqətlər-i eşyaya və esrar-ı kainata və hikmet-i İlahiyeye vâris kılınmışdır ki indiyə qədər belə mazhariyet-i ulyâya kimse nâil olmamışdır. Bu hârika-i ilmiyenin eşi aslâ mesbuk deyildir. Heç şübhə edilemez ki tercüman-ı Nur, bu haliyle baştan başa iffet-i mücesseme və şecaat-i hârika və istiğna-yı mutlak teşkil eden hârikulâde metanet-i ahlâkiyesi ilə bizzat bir mu’cize-i fıtrattır, tecessüm etmiş bir inayettir və bir mevhibe-i mutlakadır.

§393

O zat-ı zîhavârık daha hadd-i büluğa ermeden bir allâme-i bîadîl halinde bütün cihan-ı ilme meydan okumuş, münazara ettiği erbab-ı ulûmu ilzam və iskât etmiş, hər harada olursa olsun vaki olan bütün suallere mutlak bir isabetle və aslâ tereddüt etmeden cavab vermiş, on dörd yaşından itibaren üstadlık pâyesini taşımış və mütemadiyen etrafına feyz-i ilim və nur-u hikmət saçmış, izahlarındaki incelik və derinlik və beyanlarındaki ulviyet və metanet və tevcihlerindeki derin feraset və basîret və nur-u hikmət, erbab-ı irfanı şaşırtmış və hakkıyla “Bediüzzaman” unvan-ı celilini bahşettirmişdir.

§394

Mezaya-yı âliye və fezail-i ilmiyesiyle də din-i Muhammedî’nin neşrinde və ispatında bir kemal-i tam halinde rû-nüma olmuş olan belə bir zat, əlbəttə Seyyidü’l-enbiya Hazretlerinin en yüksək iltifatına mazhar və en âlî himaye və himmetine nâildir. Və şübhəsiz o Nebiyy-i Akdes’in emir və fermanıyla yürüyen və tasarrufuyla hərəkət eden və onun envar və həqiqətlərine vâris və ma’kes olan bir zat-ı kerîmü’s-sıfâttır.

§395

Envar-ı Muhammediyeyi və maarif-i Ahmediyeyi və füyuzat-ı şem’-i İlahîyi en müşa’şa bir şəkildə parlatması və Kur’anî və hadîsî olan işarat-ı riyaziyenin özündə müntehî olması və hitabat-ı Nebeviyeyi ifade eden âyât-ı celilenin riyazî beyanlarının öz üzerinde toplanması delâletleriyle o zat, hizmet-i imaniye noktasında risaletin bir mir’at-ı mücellası və şecere-i risaletin bir son meyvə-i münevveri və lisan-ı risaletin irsiyet noktasında son dehan-ı həqiqəti və şem’-i İlahînin hizmet-i imaniye cihetinde bir son hâmil-i zîsaadeti olduğuna şübhə yoxdur.

§396

Üçüncü Medrese-i Yusufiyenin El-Hüccetü’z-Zehra və Zühretü’n-Nur olan tək dersini dinleyen Nur Şakirdleri adına

§397

Ahmed Feyzi, Ahmed Nazif, Zübeyr, Salahaddin, Ceylan, Sungur

§398

Mənim hissemi haddimden yüz derece ziyade vermekle birlikdə, bu imza sahiplerinin hatırlarını kırmaya cesaret edemedim. Sükût edərək o medhi Risale-i Nur şakirdlerinin şahs-ı manevîsi adına qəbul ettim.

§399

Said Nursî

Şəxsi oxuma qeydi

Bu qeyd yalnız cihazında saxlanır və serverə göndərilmir.

Ən çox 1 200 simvol