Mektubat

The Seventeenth Letter

منبع: risaleinur multilingual dataset, risale.site source · Risale-Nur multilingual research corpus
Risale reading plan
§1

(ضمیمه لمعه بیست و پنجم) سوگنامه فرزند بِاس۟مِهٖ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ برادر آخرتی عزیزم حافظ خالد افندی! وَبَشِّرِ الصَّابِرٖينَ ۝ اَلَّذٖينَ اِذَٓا اَصَابَت۟هُم۟ مُصٖيبَةٌ قَالُٓوا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ (بقره: 155 156) برادرم! درگذشت فرزندت مرا متأثر کرد. اما اَل۟حُك۟مُ لِلّٰهِ «راضی بودن به قضای الهی و تسلیم بودن در برابر تقدیر» از شعایر اسلام است. خداوند به شما صبر جمیل دهاد! و آن مرحوم را نیز ذخیره آخرت و شفیع شما کناد! «پنج نقطه» را که مژده‌یی عالی‌ست و موجب تسلای حقیقی‌تان خواهد شد برای شما و مؤمنان اهل تقوایی چون شما، بیان می‏کنیم:

§2

سرّ وِل۟دَانٌ مُخَلَّدُونَ که در قرآن حکیم آمده، چنین است: آن دسته از فرزندان مؤمنین که پیش از رسیدن به سن بلوغ از دنیا می‏روند در بهشت به صورت ابدی، دوست داشتنی و شایسته محیط بهشت همواره کودک خواهند ماند. آن‏ها بعد از این‌که والدین‏شان نیز وارد بهشت شدند در آغوش آن‏ها موجب سرور و شادمانی جاویدان‏شان می‏شوند؛ و به این ترتیب لطیف‏ترین ذوق را که دوست داشتن و نوازش فرزند است برای والدین‌شان تأمين خواهند کرد؛ همه‌ی چیزهای لذت بخش در بهشت موجود است؛ اما برخی می‏گویند از آن‌جا که بهشت محل توالد و تناسل نیست پس دوست داشتن و نوازش کردن فرزند نیز در بهشت مطرح نخواهد بود؛ این نظر منطبق بر حقیقت نیست. قرآن با همین آیه کریمه‌ی وِل۟دَانٌ مُخَلَّدُونَ به دوست داشتن و نوازش فرزند، آن هم به صورتی دل‌نشین، بی‌هیچ دردی و طی میلیون‏ها سال، که مدار سعادت اهل ایمان است اشاره می‏کند، مژده می‏دهد و آن را جایگزین یک فاصله زمانی کوتاه ده ساله می‏داند که والدین فرزند خود را آمیخته با غم و غصه دوست می‏داشته و نوازش می‏کرده‌اند.

§3

زمانی یک نفر در زندان بود. یکی از فرزندان دوست داشتنی‏اش را نزد او به زندان فرستادند. زندانی بیچاره، هم متحمل درد خود بود و هم از آن‌جا که نمی‏توانست راحتی فرزندش را تأمين کند با دیدن مشقات او متألم می‏شد. حاکم دل رحم مردی را به سراغ او می‏فرستد؛ به او می‏گوید: «گرچه این کودک فرزند توست، اما رعیت من و یکی از افراد ملت من است، در نظر دارم در قصری زیبا به او رسیدگی کنم.» مرد می‏گرید و ناله کنان می‏گوید: «فرزندم مایه‌ی آرامش من است؛ او را نخواهم داد.» دوستانش به او می‏گویند: «تأثر تو معنایی ندارد»، اگر نگران فرزندت هستی خب قرار است به جای این زندان آلوده و کثیف و پر دردسر به قصری دل‌باز و پر از رفاه و آسایش برود. تو اگر برای نفس خویش متأثری و در پی منافع خود هستی در صورت ماندن فرزندت در این‌جا، موقتاً منافعی شبهه‌ناک حاصل خواهی نمود و جز آن، تحمل کردن درد و فشار به دلیل مشقات فرزند هم هست، اما اگر او برود برای تو هزار منفعت خواهد داشت، زیرا سبب جلب مرحمت پادشاه شده و می‏تواند شفیع تو شود. پادشاه میل به برقراری ملاقاتی بین او و تو خواهد کرد، بی‏تردید برای این کار او را به زندان نمی‏فرستد، بلکه تو را از زندان بیرون برده و ترتیب دیدار تو را در قصر با فرزندت خواهد داد، البته به این شرط که به پادشاه اعتماد داشته باشی و از او اطاعت کنی … حال برادر عزیزم! طبق همین مثال، زمانی که فرزندِ مؤمنانی چون تو از دنیا می‏روند باید چنین اندیشید: این فرزند بی‌گناه است. خالق او نیز رحیم و کریم است و او را به جای تربیت و مهربانی ناقص من تحت عنایت و رحمت به غایت کامل خود قرار داد. او را از زندان دردناک و مصیبت‌بار و پر مشقت دنیا بیرون برد و به جنت الفردوس خود فرستاد. خوشا به حال آن فرزند! او اگر در این دنیا می‏ماند چه کسی می‏داند چه حال و روزی می‌داشت؟ لذا من برای او دل نمی‏سوزانم؛ او را سعادتمند می‏دانم. اما در خصوص نفعی که عاید نفس من کرد: من برای خود نیز دل نمی‏سوزانم و احساس تأثر دردمندانه نمی‏کنم، زیرا اگر او در دنیا می‏ماند طی ده سالِ گذرا، برایم محبتی آمیخته با درد تأمين می‏کرد؛ اگر صالح می‏شد و در کار دنیا مقتدر می‏بود احتمالاً یاور من می‏شد، اما او با وفاتش اینک در بهشت طی ده میلیون سال برای من مدار محبت به فرزند می‏شود و به عنوان شفیع، وسیله سعادت ابدی‌ام خواهد بود. بی‏شک کسی که منفعتی مشکوک و معجَّل را از دست بدهد و هزار منفعت قطعی و مؤجَّل را به دست آورد دچار تأثر عمیق نمی‏شود و مأیوسانه فریاد بر نمی‌کشد.

§4

فرزندی که از دنیا رفته است مخلوق و مملوک و عبد خالقی رحیم بود، با تمام وجود آفریده او و متعلق به خالق بود و برای والدینش چون یک دوست بود. او را به‌طور موقت تحت نظارت پدر و مادر گذاشته و آن‏ها را خدمتکار وی قرار داده بودند. (خداوند) در برابر خدمت والدین به عنوان اجرتی مُعجَّل، شفقتی لذت‏بخش عایدشان کرده است. اینک اگر خالق رحیمی که صاحب نهصد و نود و نه سهم از هزار سهم اوست به اقتضای رحمت و حکمت، فرزند مذکور را از تو بگیرد و به خدمت‏ات خاتمه دهد شکی نیست که غم و غصه‌ی مأیوسانه و فریاد کشیدنی که معنی آن گلایه صاحب یک سهم صوری از صاحب هزار سهم حقیقی‌ست، برازنده اهل ایمان نمی‏باشد و از رفتارهای اهل غفلت و ضلالت است.

§5

دنیا اگر جاودانه بود و انسان نیز برای همیشه در دنیا می‏ماند و فراق همیشگی بود متأثر شدن‏های دردناک و تألمات مأیوسانه معنایی داشت، اما مادام که دنیا یک مسافرخانه است؛ فرزندی که از دنیا رفت به هر کجا که رفته باشد شما و ما هم به همان‌جا خواهیم رفت؛ مادام که این وفات صرفاً مخصوص او نیست، و راهی‌ست برای عبور عموم؛ و مفارقت نیز همیشگی نیست پس در آینده، در برزخ و در بهشت دیدار صورت خواهد گرفت. لذا باید گفت: « اَل۟حُك۟مُ لِلّٰهِ»؛ او داد و او گرفت. «اَل۟حَم۟دُ لِلّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ». باید صبورانه شُکر نمود.

§6

شفقت که لطیف‏ترین، زیباترین، دل‌نشین‏ترین، و شیرین‏ترین جلوه رحمت الهی می‏باشد اکسیری نورانی‌ست. بُرنده‌تر از عشق بوده، و وسیله‏یی برای وصل سریع به حضرت حق است؛ هم‌چنان که عشق مجازی یا عشق دنیوی با مشکلات فراوانی تبدیل به عشق حقیقی می‏شود، و حضرت حق را می‏یابد؛ شفقت نیز البته بدون آن مشکلات خیلی زود و با شفافیت، قلب را به حضرت حق مرتبط می‏گرداند. چه پدر و چه مادر، فرزند خود را به قدر دنیا دوست می‏دارند. وقتی فرزندشان از آن‏ها گرفته می‏شود در صورتی که سعادتمند و حقیقتاً اهل ایمان باشند روی از دنیا برگردانده و مُنعم حقیقی را می‏یابند، و می‏گویند: «مادام که دنیا فانی‌ست، ارزش وابستگی قلبی را ندارد.» لذا فرزندشان به هر کجا که رفته باشد بدان‌جا علاقه و دل‌بستگی می‏یابند و حالِ معنوی قابل توجهی به دست می‏آورند. اهل غفلت و گمراهی از سعادت و بشارت این پنج نقطه محروم‌اند. میزان وخامت حال و روز آنان را با این مطلب قیاس کنید: پیرزنی تنها فرزند دلبندش را که بسیار دوست داشت در حال احتضار دید. بر اساس توهم جاودانگی در دنیا و در نتیجه‌ی غفلت یا گمراهی، چون مرگ را عدم و فراق ابدی تصور می‏کرد به بستر نرم فرزند فکر کرد و خاک قبر را به یاد آورد که جای آن را قرار بود بگیرد، آن‌گاه بر اثر غفلت یا گمراهی، بدون آن‌که به جنت رحمت و فردوس نعمت ارحم الراحمین بیندیشد چه حُزن و اندوه مأیوسانه و دردناکی که متحمل نشد. ایمان و اسلام که وسیله سعادت در دو جهان است به مؤمن می‏گوید: «خالق رحیمِ همان فرزندِ در حال احتضار او را از دنیای فانی بیرون آورده و به بهشت خود خواهد برد. نیز او را برای تو شفیع و فرزندی ابدی قرار خواهد داد. نگران مباش، مفارقت و دوری موقت است. « اَل۟حُك۟مُ لِلّٰهِ ۝ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ » بگو و صبر کن. اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى سعید نورسی

Private reading note

This note stays on this device and is never uploaded to a server.

Up to 1,200 characters