بخشهایی از دفاعیات دادگاه دنیزلی ... آری، ما یک جمعیتایم؛ جمعیتی که در هر عصر و زمانی سیصد و پنجاه میلیون عضو دارد و اعضایش در هر روز با پنج نوبت نماز خواندن، دلبستگی و علاقه خود را در کمال احترام به اصول و نظامهای جمعیت نشان میدهند. آنها بر اساس برنامه قدسی اِنَّمَا ال۟مُؤ۟مِنُونَ اِخ۟وَةٌ (حجرات: ١٠) و با دعاها و معنویات خود به یاری هم میشتابند. بله ما افراد این جمعیت بزرگ و مقدس هستیم. مسئولیت ویژه ما نیز این است که حقایق ایمانی قرآن را به صورت تحقیقی به آگاهی اهل ایمان برسانیم و آنها و خودمان را از نیستی همیشگی و زندان انفرادی در برزخ دائمی نجات دهیم. با سایر کمیتهها و جمعیتهای دنیوی و سیاسی و دسیسه باز هم هیچ ارتباطی نداریم و سطح خودمان را تا این حد پایین نمیآوریم؛ ارتباط با گروه مخفی نیز که از اتهامات ماست مطلب بیمعنا و بیپایه و اساسیست. … اگر ما به دخالت در امور دنیا علاقه داشتیم همچون گلوله توپ منفجر میشد و صدا میکرد نه اینکه صدایش مانند وز وز مگس باشد. اگر کسی که در دادگاه حکومت نظامی و در دفتر ریاست جمهوری در مقابل عصبانیت مصطفی کمال (آتاترک) بهشدت و پر طعنه از خود دفاع کرده، به دسیسه چینی در طول 18 سال متهم شود آن هم طوری که هیچکس بویی از آن نبرد طبیعیست که غرض و مرضی در کار است. در این مسأله نمیتوان به دلیل قصور من یا برخی از برادرانام به رساله نور حمله کرد. این کتاب مستقیماً به قرآن وصل بوده و قرآن نیز به عرش اعظم متصل است. چه کسی قدرت دارد دست درازی کند و درصدد گشودن این پیوندهای محکم بر آید؟ رساله نور که در این مملکت برکات مادی و معنوی و خدماتی فوق العاده داشته و با اشارات سی و سه آیه قرآنی و سه کرامت غیبی امام علی (رض) و خبرهای قطعی غوث اعظم تحقق یافته بهسبب خطاهای شخصی و عادی ما مسئول نیست و نمیتواند باشد و نباید باشد؛ در غیر این صورت این مملکت با ضررهای مادی و معنوی جبران ناپذیری مواجه خواهد شد. طرحها و حملههایی که با شیطنت برخی زندیقها علیه رساله نور عملی میشود ان شاء الله از بین خواهد رفت. شاگردان رساله نور را نمیتوان با دیگران مقایسه کرد، نمیتوان آنها را از بین برد، نمیتوان از راهشان منصرف کرد، آنها با عنایات حضرت حق شکست نمیخورند. (در این زمان) قرآن از دفاع مادی منع میکند، لذا این شاگردان که در حکم رگ حیاتی ملتاند و توجه عموم را به خود جلب کردهاند و در همهجا هستند، به کارهای جزئی و بینتیجهیی مانند حادثه شیخ سعید و مَنَمَن نمیپردازند. خدا نیاورد آن روز را، اگر ظلم به آنها به حد اضطرار برسد و حمله به رساله نور (شدت) یابد بیشک زندیقها و منافقانی که دولت را اغفال میکنند هزار بار پشیمان خواهند شد. خلاصه، مادام که ما کاری به دنیای اهل دنیا نداریم آنها هم نباید با آخرت و خدمتهای ایمانی ما کار داشته باشند. زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ آقایان! به شما اطمینان میدهم در میان اشخاص حاضر به جز کسانی که با ما و رساله نور ارتباط نداشته یا مختصر رابطهیی داشتهاند، تعداد زیادی از برادران حقیقی من و دوستان حقیقی که در راه حقیقت با من بودهاند حضور دارند. ما با کشفیات قطعی رساله نور به روشنی حاصل ضرب دو در دو با اعتقادی محکم میدانیم که مرگ برای ما براساس سرّ قرآن، از نیستی همیشگی به اجازهنامه نجات و رهایی تبدیل شده است؛ و همین مرگ قطعی برای گمراهان و مخالفان ما یا نیستی ابدیست (در صورتی که به آخرت ایمان نداشته باشند) یا حبس انفرادی همیشگی و ظلمانیست (اگر آخرت را قبول داشته و با این حال در مسیر بیبند و باری و ضلالت رفته باشند). آیا در دنیا مسأله انسانی بزرگتر و مهمتری از این هست که این امر ابزار آن شود؟ از شما میپرسم! اگر نیست و نمیتواند باشد چرا با ما مشغول میشوید؟ ما خودمان با کمال متانت در انتظار سختترین مجازاتهایی هستیم که در حق ما میکنید تا به این ترتیب اجازهنامه سفر به عالم نور را دریافت کنیم. لیکن این را هم در مرتبه مشاهده و به وضوحی که شما را در این مجلس میبینیم، میدانیم و میبینیم که مخالفان ما و آنان که به نفع ضلالت ما را محکوم میکنند به عدم دائم و حبس انفرادی محکوم خواهند شد و در آیندهی بسیار نزدیک کیفر وحشتناکی خواهند دید. به لحاظ انسانی واقعاً دلمان برای آنها میسوزد. من برای اثبات این حقیقت مهم و قطعی آمادهام و حاضرم متمردترینها را نیز محکوم کنم. نه فقط کارشناسان ناکارشناسِ مغرض و به دور از معنویات، بلکه اگر نتوانم این موضوع را در مقابل بزرگترین عالمان و فیلسوفان شما ثابت کنم برای تحمل هر مجازاتی آمادهام. به عنوان فقط یک نمونه رساله ثمره را میگویم که در دو روز جمعه برای زندانیان نوشته شده و خلاصه و مبانی مطالب اصلی رساله نور را در بر میگیرد و در حکم دفاعیات رساله نور است. ما برای اینکه این رساله را به مقامات آنکارا دهیم مخفیانه در تلاش هستیم آن را با حروف الفبای جدید بنویسیم. این رساله را بخوانید و خوب توجه کنید اگر قلبتان با نفستان کاری ندارم مرا تصدیق نکرد، در انفرادی مطلقی که هستم هر حقارت و شکنجهیی را در حق من انجام دهید چیزی نخواهم گفت. خلاصه: یا رساله نور را کاملاً آزاد بگذارید یا اگر میتوانید این حقیقت پر قدرت و خدشه ناپذیر را بشکنید! من تاکنون به شما و دنیایتان فکر نمیکردم و قرار هم نبود فکر کنم، اما مجبورم کردید؛ شاید هم نیاز به هشدار داشتید که تقدیر الهی ما را به این راه کشاند. ما نیز عزم خود را جزم کردهایم با راهنما قرار دادن این اصل قدسی که «مَنْ آمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ» در برابر آزارهایتان صبر و مدارا کنیم. زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ در پیروی از یک عرف اسلامی که از صدر اسلام تاکنون وجود داشته است صدها آیه مشهور از قرآن را که منبع رساله نور بودهاند مانند کتاب دعایی بزرگ جمع کرده و به صورت حزب قرآنی در آوردیم. و اینک به همین دلیل و با این ادعا که در دین تحریفاتی به وجود آوردهاید ما را مؤاخذه میکنند. همچنین رساله حجاب را که محرمانه و خصوصی میدانسته و مدت یک سال کیفرش را دیدهام، در گزارش تنظیم شده آمده است که از زیر بستههای زغال بیرون آوردهاند و ما را متهم میکنند که آن را امسال نوشته و توزیع کردهایم. ریاست دولت در آنکارا (مصطفی کمال) در مقابل اعتراضها و سخنان درشت من نسبت به خویش، مقابله نکرده و سکوت اختیار کرد. ولی بعد از مرگش انتقادهای طبیعی و کلی و محرمانه من نسبت به او و بیان حقیقت حدیثی که نشان دهندهی خطای اوست، مدار مسئولیتام گردیده. خاطر کسی که مرده و ارتباطش با دولت قطع شده کجا و عدالت و قانون که تجلی حاکمیت حضرت حق بوده و خاطره یک دولت و یک ملت است کجا؟ اصل «آزادی وجدان» که ما بیش از همهی اصول دیگر دولت جمهوری از آن استفاده کرده و با تکیه بر آن از خود دفاع میکنیم اینک دلیلی علیه ما شده است. وانمود میشود که ما با اصل «آزادی وجدان» دشمنی داشتهایم. همچنین مواردی را در انتقاد به جوانب منفی و خطاهای تمدن که از ذهنام هم نگذراندهام در گزارشها آورده و بدان استناد کرده، و وانمود میکنند من استفاده از رادیو ، هواپیما و قطار را قبول ندارم و مرا متهم میکنند که علیه پیشرفتهای روز بودهام. در قیاس با همین چند نمونه ان شاء الله دادستان و دادگاه دنیزلی که اهل انصاف و عدالتاند نشان خواهند داد که رفتارهایی که با ما شده تا چه حد خلاف عدالت است، و به تهمتها و گزارشها اهمیت نخواهند داد. عجیبترین مورد این است که دادستان دادگاه دیگری مرا باز خواست کرد: در شعاع پنجم که خصوصیست گفتهیی:«ارتش لجام خود را از دست آن فرد وحشتناک خواهد رهانید» و منظورت تشویق ارتش به نافرمانی از دولت است. من هم گفتم:«منظورم این بوده است که آن فرمانده یا میمیرد یا عوض میشود و ارتش از تحکم او خلاص خواهد شد. عجبا چگونه ممکن است رسالهیی که کاملاً خصوصی بوده و در هشت سال گذشته دو بار به دست من رسیده و سریعاً پنهان کردهایم، سبب اتهام گردد؛ رسالهیی که معنای حدیثی مربوط به آخر الزمان را به صورت کلی بیان میکند و اصل آن در گذشته تألیف شده و کسی هم آن را ندیده است. متأسفانه اتهام عجیب آن بیانصافها وارد کیفر خواست من شده است». شگفتآور این است که در جایی گفتهام: در حالی که برای هواپیما و قطار و رادیو که از نعمتهای بزرگ حضرت حقاند باید بسیار شکر کرد اما بشر سپاسگزاری نکرد، لذا با همین هواپیماها بر سرشان بمب ریخته شد، و رادیو چنان نعمت الهیست که شکر در برابر آن، این است که حافظ کلی قرآن به زبانهای مختلف باشد و قرآن را به گوش همه انسانهای روی زمین برساند. در گفتار بیستم هنگام بحث از اینکه قرآن از راه غیب شگفتیهای تمدن را خبر داده است به عنوان اشارهی یک آیه گفتهام:« کفار با قطار عالم اسلام را شکست میدهند». با اینکه مسلمانان را به این پیشرفتها تشویق کردهام در انتهای کیفر خواست براساس اغراض دادستان پیشین متهم میشوم که علیه پیشرفتهایی مانند قطار و هواپیما و رادیو هستم. نیز فردی که هیچ ارتباطی به موضوع ندارد براساس نام دیگر رساله نور یعنی «رسالةُ النور» گفته است:«رسالت و الهامی از نور قرآن است». در کیفر خواست براساس معنای اشتباهی که در جایی دیگر مطرح شده به من اتهام زدهاند که گویا «رساله نور یک رسول است». همچنین در دفاعیاتام در بیست مورد با یقین و با حجت و برهان ثابت کردهام که حتی در مقابل تمام دنیا هم نمیتوانیم دین و قرآن و رساله نور را ابزار و وسیله کنیم و چنین چیزی امکان ندارد. ما هرگز یک حقیقت از آنها را با سلطنت جهان عوض نمیکنیم و عملاً بدین گونهایم. در طول بیست سال گذشته میتوان هزاران دلیل و مدرک برای این ادعا یافت. حال که چنین است من و ما با تمام توانمان میگوییم: حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَ نِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Şualar
The Twelfth Ray
(مخاطب من در این اعتراضیه دادگاه و دادستان دنیزلی نیست، بلکه مأموران متوهم و مغرض و در رأسشان دادستانهای اسپارتا و اینه بولی هستند که با گزارشهای ناقص و اشتباهشان باعث شدند این کیفرخواست علیه ما تنظیم شود.) اولاً نام یک جمعیت سیاسی که نه اصلی دارد و نه بنیانی و نه من چنین چیزی را به خاطر میآورم بر طلبههای معصوم رساله نور که هیچ رابطهیی با سیاست ندارند گذاشته میشود؛ آنگاه این بیچارگان را که وارد دایره رساله نور شده و مقصدی جز ایمان و آخرت ندارند ناشر افکار آن جمعیت (کذایی) یا یکی از ارکان فعال آن یا وابسته به آن اعلام کرده و آنها را متهم میکنند که یا رساله نور را خوانده یا درس داده یا کتابت نمودهاند. فرستادن این افراد به دادگاه از ماهیت عدالت بسیار دور است؛ و یکی از حجتهای قطعی آن، این است: در حالی که مطالعه کنندگان آثار مُضر دکتر دوزی و سایر زندیقان علیه قرآن، طبق اصل«آزادی فکری و علمی» مرتکب جرمی نمیشوند، خواندن و نوشتن رساله نور که حقایق قرآنی و ایمانی را با سهولت به آگاهی نیازمندان و مشتاقانِ آموختناش میرساند، جرم محسوب میشود؛ نیز دو سه رسالهیی را که در میان صد رساله، خصوصی دانستهایم و اجازه انتشارشان را ندادهایم تا از برداشتهای ناروا جلوگیری شود، بررسی نموده و چند جمله از آنها را بهانه کرده، اتهام زدهاند؛ در صورتی که دادگاه اسکی شهیر رسالههای مذکور (به استثنای یکی از آنها) را بررسی نموده و تصمیمات لازم را در مورد آنها اتخاذ کرده است. درباره آن استثنا هم در استدعانامه و اعتراضنامه پاسخ قطعی داده شده و در دادگاه اسکی شهیر گفتهام که «ما نور در دست داریم نه چماق»؛ و این موضوع در همان دادگاه با بیست دلیل قطعی به اثبات رسیده است. با این حال مدعیان بیانصاف، سه چهار جمله از چند رساله خصوصی منتشر نشده را به تمام رساله نور تعمیم داده و خواننده و کاتب رساله نور را مجرم و مرا نیز متهم به مبارزه با دولت کردهاند. قسم میخورم و به شهادت دوستان نزدیکام که با من دیدار داشتهاند، بیش از ده سال است که جز استاندار کاستامونو، دو رییس و یک نماینده، اصلاً نمیدانم ارکان حکومت و وکلا و فرماندهان و مأموران و نمایندگان چه کسانیاند؛ هیچ علاقهیی هم به دانستناش ندارم. آیا ممکن است آدم کسانی را که با آنها در حال مبارزه است نشناسد و علاقهیی هم به شناختنشان نداشته باشد و اهمیتی ندهد طرف مقابل دوست است یا دشمن؟ از این وضع معلوم میشود که به هر حال و بالاجبار برای محکوم کردن من در پی بهانههای بیپایهیی بودهاند. حال که اوضاع چنین است، من هم نه به این دادگاه که خطاب به آن بیانصافان میگویم: من به مجازات سنگینی که برایم در نظر گرفتهاید هیچ اهمیتی نمیدهم، برایم یک پول سیاه هم ارزش ندارد، زیرا در آستانه ورود به قبر هستم و هفتاد سال دارم. معاوضه یکی دو سالِ مظلومانه و معصومانه از عمر با درجه شهادت برای من سعادت بزرگیست. با هزاران حجت رساله نور، ایمان قطعی دارم که مرگ برای ما برگه نجات است. اگر اعدام هم باشد ساعتی رنج برای ما کلید رحمت و سعادت ابدی خواهد بود. اما ای بیانصافانی که به نفع زندقه دادگاه را به اشتباه انداخته و دولت را علیه ما تحریک میکنید! به یقین بدانید و بر خود بلرزید که به نیستی ابدی و حبس انفرادی همیشگی محکوم میشوید. ما میبینیم که انتقام ما از شما به صورت مضاعف در حال گرفته شدن است، دلمان برایتان میسوزد. آری، حقیقت مرگ که این شهر را صدبار به گورستان انتقال داده بیتردید خواستهیی بیش از این از زندگی دارد، و چاره رهایی از نیستی مرگ، لازمترین، مهمترین و بزرگترین نیاز ضروری و قطعی همه انسانهاست که فوق همهی امور میباشد. آنانکه با بهانههای واهی و پیش پا افتاده شاگردان رساله نور را که این راه حل را یافتهاند و رساله نور را که (انسانها را) با هزاران حجت و دلیل بهسوی راهکار مذکور راهنمایی مینماید متهم میکنند، میدانند که خودشان تا چه حد در پیشگاه حقیقت و عدالت متهماند؟ این را دیوانگان نیز در مییابند. مواردی که باعث توهم و فریب این بیانصافان شده و توهم تشکیل جمعیت سیاسی را ایجاد میکنند سه مورد زیر است: مورد اول: ارتباط برادرانه و صمیمی طلبههایم از گذشته تاکنون با من، موجب این توهم شده است که شاید جمعیت و سازمانی تشکیل دادهاند. مورد دوم: برخی از شاگردان رساله نور در محدوده قوانین دولت جمهوری و بدون تضاد با آن، رفتاری چون هیأتهای جماعت اسلامی که همه جا یافت میشوند داشتهاند و این توهم وجود یک جمعیت را ایجاد کرده است؛ در حالی که قصد و نیت آن چهار پنج نفر تشکیل جمعیت و از این قبیل موارد نبوده است. آنها در پی یک همکاری اخروی و اخوتی بیپیرایه در مسیر خدمت ایمانی بودهاند. مورد سوم: آن بیانصافها چون خود را در ضلالت و دنیا پرستی میبینند و برخی قوانین دولت برایشان خوشایند است از روی توهم میگویند: سعید و دوستانش حتماً با ما و قوانین دولت که همسو با هوسهای نامشروع ماست مخالفاند، پس دارای یک جمعیت مخالف هستند. من هم میگویم: ای بدبختها! اگر دنیا ماندگار بود و انسان همیشه در آن میماند و مسئولیتهای انسانی هم به سیاست محدود میشد شاید افترایتان معنایی داشت؛ همچنین اگر من با سیاست وارد کار میشدم در یک رسالهام هزار جمله سیاسی و مبارزاتی مییافتید نه مانند حالا که در صد رساله ده جمله هم نمییابید؛ نیز بر فرض محال اگر ما هم مانند شما با تمام وجود برای مقاصد دنیوی و لذات و سیاستهای دنیا فعالیت میکردیم که شیطان هم قادر به باوراندن این مطلب نیست و نمیتواند آن را به کسی بقبولاند و وضع همانی بود که شما میگویید، چرا هیچ یک از کارهای ما در بیست سال گذشته نشان از آنچه میگویید ندارد؟ ضمناً دولت به عملکردِ مردم نگاه میکند نه به قلبشان، و در هر دولتی نیز مخالفان جدی وجود دارد . . . شما نمیتوانید با قوانین دادگستری هم ما را مسئول بدانید. سخن آخرم اینکه: حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ (خاطرهیی قدیمی و واقعهیی لطیف را در اثنای دفاع بیان میکنم، که در دادگاه اسکیشهیر پنهان ماند و به شکل رسمی وارد گزارش دادگاه نشد و حتی در دفاعیاتام نیز نوشته نشد) در آنجا از من پرسیدند:
من هم گفتم:«تاریخچه حیاتام که در اختیارتان است ثابت میکند که به استثنای رییس دادگاه اسکیشهیر، هیچکدام از شما هنوز به دنیا نیامده بودید که من یک جمهوری خواه دیندار بودم.» خلاصه مطلب این است که در آن زمان مانند حالا زیر گنبد یک بقعهیی خلوت در انزوا بودم. برایم شوربا میآوردند و من دانههایش را به مورچهها میدادم و نان را با آب شوربا میخوردم. کسانی که این مطلب به گوششان میرسید دلیلاش را از من میپرسیدند، و من هم میگفتم: «مورچهها و زنبورها جمهوریت خواهاند. من دانههای غذایم را به احترام جمهوریت خواهی به مورچهها میدادم.» بعد گفتند:«تو با سلف صالح مخالفت میکنی». پاسخ دادم: «خلفای راشدین، هم خلیفه و هم رییس جمهور بودند، بیشک صدیق اکبر(رض)، برای عشره مبشره و اصحاب کرام در حکم رییس جمهور بوده. آنها رییسِ [سیستم] جمهوریتی دیندارانه بودند، نظامی که حامل حقیقت عدالت و حریت شرعی بود نه اینکه فقط اسم و رسمی بیمعنا داشته باشد». اینک ای دادستان و اعضای دادگاه! مرا بر عکس نظریهیی که از 50 سال پیش بدان معتقد بودهام متهم میکنید. اگر نظرم را درباره جمهوری لائیک میپرسید؛ میدانم که معنای لائیک، بیطرف ماندن است. تلقی من از سیستم لائیک نظامیست که براساس اصل آزادی وجدان با بیدینان و بیقیدها کاری ندارد و به همین ترتیب در کار دینداران و اهل تقوا هم دخالت نمیکند. ده سال است؛ (البته در حال حاضر چیزی نمانده بیست سال شود) که از حیات اجتماعی و سیاسی کنار کشیدهام. اصلاً خبر ندارم که دولت جمهوری در چه حال و روزیست. اگر خدای نکرده به سود بیدینان قوانینی را تدوین میکند و قبول دارد که میتواند مانع کسانی شود که برای ایمان و آخرتشان کار میکنند و چنین صورت وحشتناکی گرفته باشد، این را بیپروا به شما میگویم که اگر هزار جان داشته باشم حاضرم همه را فدای ایمان و آخرتم کنم. شما هر کاری که میخواهید بکنید. سخن آخر من حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَ نِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ است و در برابر مجازات سنگین و ظالمانهام به اعدام نیز میگویم: من براساس کشف قطعی رساله نور اعدام نمیشوم بلکه آزاد شده و روانه عالم نور و سعادت میشوم؛ و شما ای بیچارگانی که به نفع گمراهان بر ما ستم میکنید شما را محکوم به نیستی ابدی و حبس انفرادی دائم میدانم و میبینم، لذا با گرفتن انتقام کامل از شما در کمال آرامش قلبی برای تسلیم کردن روحام آماده هستم. زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
براساس دلایل متعددی به این نتیجه رسیدهام که حمله به ما به دلیل «ابزار قرار دادن احساسات دینی در جهت اخلال امنیت داخلی» به حساب دولت صورت نمیگیرد، بلکه زیر این پرده فریب، به سود زندقه و برای ایمان و خدمتی که به ایمان و امنیت میکنیم به ما هجوم میآورند. این مطلب دلایل فراوانی دارد که یکی از آنها را بیان میکنم: در مدت بیست سال، بیست هزار نسخه و جزوهی رساله نور توسط (حداقل) بیست هزار نفر مطالعه و مورد پذیرش قرار گرفته است؛ با این حال شاگردان رساله نور هیچ اقدامی در جهت اخلال امنیت نکرده، و دولت نیز چنین اتفاقی را ثبت ننموده و دادگاه قبلی و این دادگاه چیزی در این مورد نیافتهاند؛ در حالی که تبلیغاتی تا این حد قوی و گسترده در بیست روز میبایست با وقایعی خود را نشان میداد. پس باید گفت ماده 163 یک قانون انعطافپذیر و نقابی ساختگیست که در ضدیت با آزادی وجدان، تمام ناصحان دینی را هم در بر میگیرد. زندیقها با اغفال برخی از ارکان دولت قوه قضا را سرگردان کرده و گویا خواهان از بین بردن ما هستند. مادام که حقیقت چنین است، ما هم با تمام توانمان میگوییم: ای بدبختهایی که دینتان را به دنیا فروخته و غرق کفر مطلق شدهاید! هر کاری را که میتوانید بکنید. دنیا سرتان را بخورد و خواهد خورد. سر ما نیز فدای حقیقتی قدسی که صدها میلیون سر فدایش شده است. ما آماده هر مجازات و اعدامی هستیم. با این وضعیت بیرون زندان صد بار بدتر از داخل آن است. با چنین استبداد مطلقی که بر ما اعمال میشود هیچ آزادی اعم از آزادی علمی، آزادی وجدان یا آزادی دینی باقی نمیماند و اهل ناموس و دیانت و طرفداران آزادی چارهیی جز مردن یا به زندان رفتن نخواهند داشت. ما نیز اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَي۟هِ رَاجِعُونَ میگوییم و اتکالمان به پروردگارمان است. زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
برای دفاع از حقوق خویش درخواست و تقاضای مهمی دارم. حروف الفبای جدید را نمیدانم و رسم الخط قدیمی من هم ناقص است. از دیدار من با دیگران هم جلوگیری میکنند و گویی در حبس انفرادی کاملی هستم. کیفر خواست را حتی پس از پانزده دقیقه از من گرفتند. قدرت وکیل گرفتن هم ندارم. حتی دفاعیهیی را که تقدیم شما کردم با زحمت فراوان و مخفیانه توانستم تصویر قسمتی از آن را با حروف جدید بهدست بیاورم. نیز برای تحویل رونوشتی از رساله ثمره که نوعی دفاع از رساله نور و چکیده مسلک و مشربش است به دادستان، و یکی دو رونوشت دیگر برای ارسال به مقامات آنکارا، چند نسخه از آن را برایم رونویسی کرده بودند، ولی آنها را هم از دستام گرفتند و بر نگرداندند؛ در حالی که دادگستری اسکیشهیر دستگاه تایپی را برای ما به زندان فرستاده، و ما دفاعیه خود را با حروف جدید در یکی دو نسخه تایپ کردیم، دادگاه هم آن را نوشت. اما درخواست مهم من این است: یا شما دستگاه تایپی به ما بدهید یا اجازه دهید خودمان آن را تأمین کنیم تا دفاعیه من و رسالهیی را که در حکم دفاعیه رساله نور است در دو سه نسخه با حروف جدید بنویسیم و برای وزارت دادگستری، هیأت وزیران، مجلس نمایندگان، و شورای دولت بفرستیم، زیرا اساس مطالب در کیفر خواست، رساله نور است؛ و دعوا و اعتراض در خصوص رساله نور نیز حادثهیی جزئی یا مسألهیی شخصی نیست که به آن اهمیت زیادی داده نشود. حادثهیی کلی و مسألهیی عمومیست که ملت و مملکت و حکومت را به طور جدی درگیر موضوع میکند و نظر و توجه عالم اسلام را به صورت جدی به خود جلب میکند. آری، آنان که در خفا به رساله نور حمله میکنند همان کسانی هستند که میخواهند توجه و محبت و اخوت عالم اسلام را که بزرگترین قدرت این ملت در این وطن است به دست اجنبی نابود کنند و به جایش نفرت بنشانند، لذا سیاست را ابزار بیدینی کرده و زیر پرده، کفر مطلق را جایگزین میکنند. همینها هستند که دولت را اغفال و دادگستری را دو بار حیران و سرگردان کرده و گفتهاند: رساله نور و شاگردانش دین را ابزار سیاست میکنند و احتمالاً برای امنیت کشور ضرر دارند. ای بدبختها! رساله نور اگر چه با سیاست ارتباطی ندارد اما چون خصم کفر مطلق است، آنارشیسم را که زیر بنای کفر مطلق و استبداد مطلق را که رو بنای آن است از اساس رد کرده و به لرزه در میآورد. صدها دلیل و حجت هست که رساله نور تأمین کننده امنیت و آسایش و آزادی و عدالت است و یکی از آنها همین رساله ثمره میباشد که در حکم دفاعیه آن است. یک هیأت عالی علمی و اجتماعی این موضوع را بررسی کنند، اگر گفتههای مرا تأیید نکردند آماده هر مجازات و حتی اعدام با شکنجه میباشم. زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
در اعلام حکم، سه موضوع مبنا قرار داده شده است: موضوع اول: تشکیل جمعیت است. من همه شاگردان رساله نور را که در اینجا هستند و همه آنها را که با من دیداری داشته و رساله نور را خوانده یا کتابت کردهاند به گواهی میطلبم؛ از آنها بپرسید، من به هیچ یک از آنها نگفتهام «میخواهیم یک جمعیت سیاسی یا یک تشکّل نقشبندی تأسیس کنیم.» آنچه همیشه به آنها گفتهام این است: ما برای نجات ایمانمان باید فعالیت کنیم؛ بیش از یک جماعت اسلامی مقدس که همهی اهل ایمان را در بر میگیرد و بیش از سيصد میلیون عضو دارد؛ چیز دیگری بینمان مدار بحث نبوده است. ما به لحاظ خدمت قرآنی و اخوت با همه اهل ایمان، خود را در دایره «حزب الله» و «حزب القران» هم میدانیم، حزب الله نامیست که در قرآن بر تمام اهل ایمان اطلاق میشود. اگر در اعلام حکم مراد و منظور این باشد ما با تمام روح و جانمان و با کمال افتخار به آن اعتراف میکنیم، اما اگر معانی دیگری مورد نظر باشد ما از آنها خبری نداریم. موضوع دوم: به اعتراف حکم اعلام شده و براساس گزارش تأییدی نیروی انتظامی کاستامونو، کتابهایی مانند «رسالهی حجاب» و «رسالهی هجمههای ششگانه و ضمیمهاش» را که خصوصی بوده، زیر انبوهی از هیزم و زغال در صندوقهای میخ شده یافتهاند و همین نشان میدهد که به هیچوجه قرار نبوده منتشر شوند؛ دادگاه اسکیشهیر این کتابها را مورد بررسی انتقادی قرار داد و کیفر مختصری در نظر گرفت. اینک با گزینش جملههایی (از این دو کتاب) و با برداشتهای اشتباه، میخواهند ما را به نُه سال پیش برگردانده و بابت جرمی که مجازاتش را متحمل شدهایم دوباره مسئول بدانند. موضوع سوم: در چند جای حکم اعلام شده از تعابیری چون «ممکن است در امنیت حکومت اخلالی ایجاد شود» یا «ممکن است انجام دهد» استفاده شده و در حقیقت احتمالها جای اقدامات عملی را گرفته است. هر کسی ممکن است مرتکب قتل شود؛ آیا میتوان به صرف یک احتمال کسی را قاتل شناخت؟ زندانی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
دفاعیهام را که به صورت درخواست برای مقامات آنکارا، و رییس جمهور فرستادهام به ضمیمه پاسخ مکتوب نخست وزیری که نشان میدهد آن را با اهمیت پذیرفتهاند تقدیم و ارسال میکنم. در این دفاعیه به توهمات اتهامی و بیاساس مقام دادستان علیه ما، پاسخهای قطعی داده شده است. در گزارش کارشناسان اینجا که بر مطالب سطحی و مغرضانهی سایر جاها بنا شده، سخنان بیمنطق و خلاف واقع فراوانی وجود دارد که در مورد آنها هم اعتراض نامهام تقدیم شده بود، از جمله آنها موارد زیر است: همچنانکه پیشتر هم به شما عرض کرده بودم زمانی که در دادگاه اسکیشهیر میخواستند مرا براساس ماده 163 محکوم کنند گفته بودم: تخصیص صد و پنجاه هزار اسکناس برای دارالفنون من در شهر وان با امضای صد و شصت و سه نفر از دویست نماینده مجلس دولت جمهوری صورت گرفته بود، این موضوع به اضافه توجه دولت جمهوری به من موجب اسقاط حکم ماده 163 دربارهام میشود. با این حال هیأت کارشناسی با تغییر دادن واقعیت و تحریف حقایق گفته است:«صد و شصت و سه نماینده مجلس درصدد پیگرد سعید بر آمدهاند.» مقام دادستان نیز براساس این قبیل گزارشات بیپایه و اساس هیأت کارشناسی، ما را مسئول شناخته است. این در حالیست که بعد از بررسی و تحقیق تمام اجزای رساله نور توسط عالیترین گروه علمی و فنی که به تصمیم شورای شما انجام میشد نظری که به اتفاق آرا درباره ما اعلام کرد چنین بود:«در نوشتههای سعید و شاگردان رساله نور مطلبی به صراحت یا به اشاره در مورد ابزار قرار دادن دین و مقدسات، تشویق دیگران به اخلال امنیت حکومت یا تأسیس یک جمعیت و داشتن نیت سوء در برابر دولت وجود ندارد؛ آشکار است که شاگردان سعید در خبر رسانیهای خود نیت سوئی علیه دولت نداشته و در پی تشکیل یک جمعیت یا پیروی از اندیشههای یک طریقت نبودهاند.» رأی هیأت کارشناسی نیز که همه اعضایش در آن متفق بودهاند صراحت دارد که « نود درصد رسالههای سعید نورسی صمیمانه و برای رضای خدا نوشته شده و به هیچوجه از مبانی علم و حقیقت و دین فاصله نگرفته است. در این نوشتهها چیزی مبنی بر ابزار قرار دادن دین یا حرکت در جهت اخلال امنیت با تشکیل یک جمعیت وجود ندارد. نامههایی هم که شاگردان بین خود یا با سعید نورسی رد و بدل کردهاند همین طورند. هر یک از رسالهها به جز چند مورد که خصوصی و گلایهآمیز و غیر علمی نوشته شدهاند، تفسیر یک آیه یا بیان حقیقت حدیث شریفیست. رساله نور برای آموختن روشن و سهل تعابیر و عقاید مربوط به دین، ایمان، خدا، پیغمبر و آخرت به دیگران با مثالهایی نگاشته شده است. دیدگاههای علمی، نصایح اخلاقی به جوانان و سالمندان، بیان وقایع عبرت انگیز از زندگی سعید نورسی و ذکر فضایل، نود درصد مطالب رساله نور را تشکیل میدهد، و فاقد مطلبی در ضدیت با دولت و حاکمیت و آسایش عمومیست». آری، مقام دادستان بدون توجه به گزارش هیأت عالی کارشناسی به گزارش مشوش و ناقص پیشین استناد کرده و ما را با بهانههای واهی متهم نموده است. ما بیش از اندازه از این بابت متأثریم. این امر البته برازنده قضاوت منصفانه دادگاه عدل حاضر نمیباشد. (در مثل مناقشه نیست) به یک بکتاشی میگویند چرا نماز نمیخوانی؛ او هم پاسخ میدهد در قرآن آمده است که لَا تَق۟رَبُوا الصَّلٰوةَ (نساء: 43). میگویند ادامه آن وَ اَن۟تُم۟ سُكَارٰى (نساء: 43) را هم بخوان، و او میگوید من که حافظ قرآن نیستم. دقیقاً با رساله نور همچنین میکنند. جملهیی از رساله نور را میگیرند و بیتوجه به ادامه آنکه تعدیل کننده یا بیان کننده نتیجه است، از آن علیه ما استفاده میکنند. اگر دفاعیهیی را که تقدیم میکنم با متن کیفرخواست مقایسه شود سی تا چهل مورد از این قبیل موارد مشاهده خواهد شد. واقعهیی لطیف از این قبیل موارد را بیان میکنم: مقام دادستانی دادگاه اسکیشهیر به سهو برای دروس ایمانی رساله نور از تعبیر«مردم را فاسد میکند» استفاده کرده بود، با اینکه پس از مدتی نظرش را تغییر داد، اما یکی از شاگردان رساله نور به نام عبدالرزاق یک سال بعد از محاکمه گفت: «ای بدبخت! روشنگریهای رساله نور را فساد میخوانی؟ در حالی که این اثر مظهر تقدیر اشارات سی و سه آیه از قرآن، اخبار غیبی سه کرامت امام علی (رض) و خبرهای محکم غوث اعظم (ع) قرار گرفته و تحقق یافته است؛ رسالهیی که در مدت بیست سال هیچ ضرری برای حاکمیت نداشته و کسی را متضرر نکرده، بلکه هزاران نفر از فرزندان وطن را آگاه و ارشاد نموده و ایمانها را مستحکم و اخلاقها را اصلاح کرده است. تو از خداوند باکی نداری، زبانت بند آید». اینک در حالی که مقام دادستانی از سخن بر حق این شاگرد رساله نور آگاه است، تعبیر «سعید اطرافیان را به فساد کشیده است» را به انصاف و وجدان شما ارجاع میدهم. مقام دادستانی با هدف حمله به دروس اجتماعی رساله نور گفت: «پایه و مبنای دین وجدان است. نمیتوان آن را در چارچوب حکم و قانون محصور کرد. در گذشته که این کار را کردند باعث کشمکش اجتماعی شد». من نیز میگویم:«دین فقط عبارت از ایمان نیست؛ عمل صالح نیز جزء دوم دین است». آیا برای منع انسانها از پرداختن به گناهان کبیرهیی چون قتل، زنا، سرقت، قمار و شراب که حیات اجتماعی را نابود میکنند ترس از زندان و هراس از نیروی انتظامی دولت کافیست؟ در این صورت باید در هر خانه حتی در کنار هر کسی یک مأمور مخفی پلیس بگذاریم تا نفوس سرکش از پرداختن به رذائل پرهیز کنند. رساله نور در خصوص عمل صالح و از جنبه ایمان، همواره یک منع کننده معنوی را بالای سر هر کس قرار میدهد، و با یادآوری غضب الهی و حبس در جهنم او را به راحتی از پلیدیها نجات میدهد. همچنین مقام دادستانی درباره امضایی که به خاطر توافقات و مطابقتهای فوقالعاده زیبا و کرامتآمیز یکی از رسالهها صورت گرفته، از اشاره بیمعنایی چون «افراد یک جمعیت» استفاده کرده است. آیا میتوان به این قبیل امضاها که در دفتر اصناف و کسبه هم وجود دارد عنوان جمعیت داد؟ در اسکی شهیر دقیقاً چنین توهمی حاصل شد. وقتی پاسخ دادم و رساله معجزات احمدیه را در مقابلشان گذاشتم تعجب کردند. اگر ما جمعیتی دنیوی بودیم کسانی که تا این حد به خاطر من دچار ضرر و زیان شدهاند بیشک با کمال نفرت از من میگریختند. پس باید گفت همچنان که من و ما با امام غزالی ارتباط داریم و این ارتباط به دلیل اخروی و غیر دنیوی بودنش ناگسستنیست؛ این شاگردان خالص و معصوم و پاک دل نیز به دلیل دروس ایمانی به بیچارهیی چون من بهشدت علاقه پیدا کردهاند. این است که توهم بیپایه و اساس یک جمعیت سیاسی موهوم ایجاد شده است. سخن پایانیام: حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ زندانی در حبس انفرادی سعید نورسی بخشی که در پی میآید بسیار مهم است بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
آقایان! جناب رییس توجه کنید! محکوم کردن رساله نور و شاگردانش مستقیماً به نفع کفر مطلق و در حقیقت محکوم نمودن حقیقت قرآن و حقایق ایمان است؛ تلاش برای مسدود کردن راه بزرگیست که از هزار و سیصد سال پیش تاکنون هر سال سیصد میلیون نفر در آن طی طریق کرده و سیصد میلیارد مسلمان از این مسیر بهسوی حقیقت و سعادت رفتهاند؛ با این کار نفرین و اعتراض آنها را متوجه خودتان میکنید، زیرا رهگذرانِ این مسیر با دعاها و حسنات خود یاور کسانی میشوند که آمده و رفتهاند؛ نیز این کار موجب میشود در وطن عزیزمان قیامتی برپا شود. اگر در محکمه کبرا در برابر این سیصد میلیارد مدعی از شما سؤال شود « شما که با کتاب فرنگی «تاریخ اسلام دکتر دوزی» کاری نداشتید، کتابی که از ابتدا تا انتها علیه اسلام و وطن و دینتان بود؛ شما که با کتابها و آثار زندیقان در کتابخانههایتان کاری نداشتید و مطالعه آنها را آزاد گذاشته بودید، و در تشکیل جمعیت توسط پیروان این آثار از نظر قانونی هم دخالتی نکردید و با گروههایی هم که با مقاصد بیدینی و کمونیستی و آنارشیستی همچون کمیته گراییهای فاسد قدیم با سیاستهایتان مخالفت میکردند کاری نداشتید؛ چرا خوانندگان اثری چون رساله نور را که تفسیر حقیقی قرآن و منطبق بر حق و حقیقت است جمعیت خواندید و با آنها مخالفت کردید؟ کسانی که با هیچ سیاستی ارتباط نداشتند و فقط در مسیر ایمان و قرآن حرکت میکردند و رساله نور را میخواندند تا خودشان و هموطنانشان را از نیستی ابدی و حبس انفرادی نجات دهند، شما بر اخوت و برادری اخروی این دینداران خالص گروهگرایی نام نهادید و آزارشان دادید، و با قانونهای واهی خود آنها را محکوم کردید و در پی محکوم کردنشان بودید.» [در دادگاه عدل الهی] چه پاسخی خواهید داشت؟ ما هم از شما میپرسیم. دشمنان ما، کسانی هستند که شما را اغفال، و دادگستری را حیران و سرگردان کردند و موجب شدند دولت با شیوه زیانباری برای وطن و ملت، ما را باز خواست کند، یعنی زندیقان و منافقان، کسانی که استبداد مطلق را «جمهوری» نامیدند و ارتداد مطلق را زیر چتر نظام قرار دادند و بیبند و باری مطلق را «تمدن» نامیدند، و با «قانون» خواندن جبر دلخواه کفری خود، هم شما را اغفال کردند هم وقت دولت را گرفتند، هم ما را گرفتار کردند و هم به سود اجانب به حاکمیت اسلام و ملت و وطن ضربه زدند. آقایان! در چهار سال گذشته چهار بار زلزله شدید رخ داد و این دقیقاً مصادف بود با چهار بار برخورد ظالمانه با شاگردان رساله نور؛ هر زلزله در همان زمانی وقوع مییافت که برخوردی با طلبههای رساله نور صورت میگرفت. برخورد با آنها که متوقف میشد زلزله هم به پایان میرسید. اینها اشاره است بر اینکه شما مسئول بلایای زمینی و آسمانیِ همزمان با محکومیت فعلی ما خواهید بود! زندانی در حبس انفرادی مطلق زندان دنیزلی سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ
آقایان! من از حیات اجتماعی امروز اطلاع چندانی ندارم، لذا در برابر اتهام تأسیس جمعیت و گروه که شما به عنوان بهانهیی جدی در راستای نظرات مقام دادستانی، و به منظور محکومیت قطعی ما مطرح نمودید و با در نظر گرفتن پاسخهای کاملاً مستدل ما که مورد تصدیق و تأیید کارشناسان آنکارا نیز قرار گرفت بسیار متحیر و متعجبام که چرا تا این حد بر آن اصرار و پافشاری میکنید. غرق این تحیر و شگفتی بودم که این معنا بر قلبام الهام شد: مادام که جماعت مبتنی بر دوستی و برادری، یعنی داشتن یک جمع صمیمی و برادرانهی اخروی، سنگ زیرین حیات اجتماعی و از نیازهای ضروری فطرت بشر و از لازمترین و محکمترین رابطههای اوست و زندگی خانوادگی تا زندگی در قبیله و ملت و اسلام و انسانیت را در بر میگیرد، و در مواجهه با موانع مادی و معنوی که مدار ضرر و حیرت انسان بوده و در مقابل وظایف انسانی و اسلامی هر انسان در کائنات قرار دارند و هر کس به تنهایی قادر به مقابله با آنها نیست، [جماعت فوق] نقطه استناد و مدار تسلیست، مخصوصاً رفاقت خالص و دوستی حقیقی در کسب درس ایمان و قرآن که وسیله قطعی برای سعادت دنیا و دین و آخرت است و جنبه سیاسی هم ندارد، عامل همبستگی و همکاری علیه امور زیانبار برای وطن و ملت میباشد، آنان که بر گردهمایی شاگردان رساله نور که شایان تقدیر و تحسین است «جمعیت سیاسی» نام مینهند، بیتردید یا افراد فریب خوردهیی هستند یا به غایت آنارشیستی غدّارند؛ کسانی که هم در برابر انسانیت دشمنی میکنند و هم در برابر اسلام، نمرودانه به عداوت میپردازند، و هم با بدترین و پستترین صورت آنارشیسم با حیات اجتماعی خصومت میورزند، و با ارتداد و عناد و سرکشی در برابر وطن و ملت و حاکمیت اسلامی و مقدسات دینی مبارزه میکنند؛ یا زندیقانی خناساند که به نفع اجنبی، تلاش میکنند رگ حیات این ملت را قطع کنند و از بین ببرند. آنهایند که دولت را اغفال و دادگستری را متحیر و سرگردان میکنند تا سلاحهای معنوی را که تاکنون در برابر شیاطین و فرعونها و آنارشیستها به کار میبردیم حالا به سوی وطن و برادرانمان بگیریم یا از بین ببریم. زندانی سعید نورسی آقایان! اجازه دهید در حضور شما و در ظاهر با شما اما در حقیقت خطاب به کمیته پنهان فساد که از سی چهل سال پیش تاکنون برای اجانب کار میکنند و به نام کفر و الحاد و با اندیشه فاسد کردن این ملت و تجزیه این وطن به هر وسیله ممکن به حقیقت قرآن و حقایق ایمان حمله میکنند و به شکلهای مختلف در میآیند، همچنین با مأموران بیتوجهی که به آنها پوشش میدهند و مبلغان بیانصافشان که در لباس مسلمانی این دادگاه را حیران و سرگردان میکنند چند کلمهیی سخن بگوییم. (روز دوم، حکم بیگناهی (زندانیان) اعلام شد و امکان ایراد سخنرانی توفنده مزبور فراهم نگردید.) زندانی در تنهایی مطلق و سلول انفرادی سعید نورسی
چند نفر از کارگزاران مهم از من پرسیدند «مصطفی کمال به تو پیشنهاد داد با سیصد لیره حقوق به جای شیخ سنوسی در کردستان و ولایات شرقی واعظ عمومی شوی؛ چرا این پیشنهاد را قبول نکردی؟ اگر این پیشنهاد را میپذیرفتی موجب نجات زندگی صد هزار نفری میشدی که در شورش آن زمان اعدام شدند» من هم در پاسخ آنها گفتم: رساله نور به جای نجات زندگیهای دنیویِ بیست ساله و سی سالهی آن افراد، میلیونها سال زندگی اخروی برای صدها هزار نفر از هموطنان را تأمین نمود و به این ترتیب به جای ضایعات مذکور هزاران مرتبه بیشتر سود و منفعت داشته است. من اگر آن پیشنهاد را میپذیرفتم رسالهی نور که نمیتوان آن را ابزار هیچ کاری کرد، اثری که تابع هر کسی نمیشود و حامل سرّ اخلاص میباشد پدید نمیآمد. من حتی در زندان به برادران محترم خود گفته بودم اگر آقایانی که به دلیل ارسال رساله نور به آنکارا و سیلیهای شدیدش مرا به اعدام محکوم کردهاند با رساله نور ایمان خود را نجات دهند و از نیستی ابدی نجات یابند، شما شاهد باشید که من با دل و جانم آنها را حلال میکنم. در دنیزلی بعد از آزادی، به کسانی که مرا با زیر نظر گرفتنهایشان بیچاره کرده بودند، و به رؤسای اصلی و مدیران پلیس گفتم: این از کرامات غیر قابل انکار رساله نور است که در مدت نُه ماه تفتیش و بررسی صدها رساله و نامهی بیست سال زندگی مظلومانهام و همین طور در میان هزاران نفر از شاگردان، هیچ سند و مدرکی مبنی بر ارتباط داشتن با جریان، جمعیت یا کمیتهیی داخلی یا خارجی پیدا نشد. کدام فکر و تدبیر قادر به ایجاد چنین وضعیت خارق العادهییست؟ اگر اسرار پنهان چند ساله یک فرد آشکار گردد برای شرمگین شدن و مسئول شناخته شدنش دست کم بیست مورد یافت خواهد شد. حال که حقیقت این است یا باید بگویید «نبوغی خارق العاده و شکستناپذیر این کار را پیش میبرد». یا اینکه بگویید:«این یک محافظت الهی سرشار از عنایت است». شکی نیست که مبارزه با چنین نبوغی خطاست، و برای ملت و وطن زیانبار بوده و مقابله با چنین عنایت ربانی و محافظت الهی نیز تمردی فرعون منشانه است. در صورتی که بگویید:«اگر تو را آزاد کنیم و نظارت و کنترلی بر تو نداشته باشیم با درسها و اسرار پنهانت میتوانی حیات اجتماعی ما را به هم بریزی». میگویم:« دولت و دادگستری تمام درسهای من را بدون استثنا به دست آوردهاند؛ در آنها موردی برای حتی یک روز کیفر پیدا نشده است. چهل پنجاه هزار نسخه رساله از آن درسها در بین مردم با دقت و کنجکاوی دست به دست میچرخد و جز سود و فایده چیز دیگری برای هیچکس نداشته است. هم دادگاه قدیم و هم دادگاه جدید در نوشتههای ما حتی یک مورد شایسته مجازات نیافتهاند، لذا دادگاه جدید به اتفاق آرا بیگناهی ما را اعلام نمود و دادگاه قدیم نیز به خاطر یکی از بزرگان که در این دنیا بزرگ است در مطالب صد و سی رساله حدود ده کلمه را دست آویز قرار داده، که این دادگاه اما بر اساس حکم وجدان از صد و بیست برادر زندانی من، فقط به پانزده نفر، آن هم هر کدام شش ماه حبس داد. اینها دلیل و حجت قطعیست برای اینکه بدانیم بازخواست شما از من و رساله نور، ظلمی پلید و توهمی بیمعناست. ضمناً من درس جدید یا راز پنهانی هم ندارم که شما با نظارت خود بخواهید تعدیلاش کنید. من هم اکنون بسیار نیازمند آزادی خود هستم. از بیست سال گذشته تاکنون در صورتی که هیچ لزومی نداشت به صورت بیفایده و ناعادلانه زیر نظر بودهام؛ و این کافیست. صبرم به سر آمد. تاکنون نفرین نکردهام، اما از حالا به بعد به خاطر ضعف و سالمندی احتمال نفرین کردنم هست. این حقیقتی قطعیست که «آه مظلوم تا عرش بالا میرود». بعد، ظالمها و بدبختهایی که دارای مقامهای بالای دنیویاند گفتند:«تو بیست سال است که کلاه مورد نظر ما را بر سرت نگذاشتهیی و در دادگاههای جدید و قدیم دستار از سر بر نداشتی و با همان سر و وضع قدیمیات حاضر شدی. در حالی که هفده میلیون نفر سبک جدید لباس پوشیدن را قبول کردهاند». من هم گفتم:«(اولاً) هفده میلیون نبوده، حتی هفت میلیون هم نیست، حداکثر هفت هزار نفر سرخوش مقلد اروپا چنین پوششی را با رضایت پذیرفتهاند. (ثانیاً) من به جای اینکه با اجبار قانون یا حتی رخصت شرعی طرز پوششم را مانند آنها کنم، ترجیح میدهم با توجه به عزیمت شرعی و تقوا، لباسی را برتن کنم که هفت میلیارد بر تن کردهاند. به کسی چون من که بیست و پنج سال است حیات اجتماعی را کنار گذاشته نمیتوان گفت:«عناد میکند و مخالف ماست». بسیار خب حتی اگر عناد هم باشد، در حالی که مصطفی کمال نتوانست آن را در هم بشکند، دو دادگاه و مقامات سه استان هم آن را از بین نبردند، شما کی هستید که بیهوده تلاش میکنید به ضرر ملت و حکومت، آن را در هم بشکنید؟ این شخص حتی اگر مخالف سیاسی هم باشد، فردی که به قول شما بیست سال است ارتباطش را با دنیا قطع کرده و به لحاظ معنا بیست سال است که مرده محسوب میشود، دوباره زنده نخواهد شد تا وارد حیات سیاسی بیفایده و مُضر گردد و با شما مخالفت کند. پس برخورد متوهمانه با مخالفت او دیوانگیست. صحبت کردن جدی با دیوانگان، خود نوعی دیوانگیست، لذا سخن گفتن با امثال شما را ترک میگویم. وقتی گفتم «هر کاری کنید منتی نخواهم کشید» عصبانی شدند و سکوت کردند. سخن پایانیام: حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ
حق و حقیقت و شفقت موجود در رساله نور ما را از پرداختن به سیاست منع کرده است، زیرا بیگناهان دچار بلا و مصیبت شده و این ظلمی میشود از طرف ما به آنها. برخی خواستار توضیح این مطلب شدند، من هم گفتم: در عصر توفانی امروز، ظلم و استبداد ناشی از استبداد نظامی حاصل از جنگ جهانی، و خودکامگی و عصبیت قومی نشأت گرفته از مدنیت غدار، و بیرحمی حاصل از ضلالت، چنان شدت یافته است که اگر اهل حق با قدرت مادی به دفاع از حق خود برخیزد، یا در نهایت ستمگری و به بهانه طرفداری، بیچارگان فراوانی را از بین میبرد که در این صورت خود ظالمتر خواهد بود یا اینکه باید شکست خورده و مغلوب بماند، زیرا کسانی که با احساسات مذکور اقدام به تجاوز به حقوق دیگران میکنند، بهواسطه خطای یکی دو نفر بیست تا سی نفر را به بهانههای واهی از بین میبرند. اهل حق اگر در راه حق و عدالت فقط همان متجاوز را بزند در برابر سی مورد ضایعه فقط یک برد خواهد داشت و این در حقیقت مغلوب شدن است. اگر کسی که اهل حق و حقیقت است با قاعده ظالمانهی مقابله بهمثل، بهواسطه خطای یکی دو نفر به سی نفر بیچاره صدمه بزند در این حال به نام حق مرتکب بیعدالتی مضاعفی شده است. لذا دلیل و حکمت اینکه به فرمان قرآن به شدت و با نفرت از سیاست و دخالت در کارهای دولتی اجتناب میکنیم همان است که گفتیم؛ وگرنه ما از چنان قدرت بر حقی برخوردار هستیم که بتوانیم از حق خود به طور کامل دفاع کنیم؛ همچنین از آنجا که همه چیز فانی و گذرا میباشد و مرگ نمیمیرد و دروازه قبر بسته نمیشود و زحمت نیز تبدیل به رحمت میشود؛ شکی نیست که ما با صبر و شکر توکل کرده سکوت اختیار میکنیم. شکستن سکوتمان با زور و اجبار نیز با انصاف و عدالت و غیرت وطنی و حمیت ملی مخالف و کاملاً در تضاد است. خلاصه کلام اینکه اهل حکومت و سیاست و دولت و امنیت و دادگستری و نیروی انتظامی دلیلی برای بازخواست کردن ما ندارند. حداکثر این است که گروهی از زندیقهای مخفی بهواسطه تعصب زندیقانهی نشأت گرفته از کفر مطلق و مادیگرایی که طاعون وحشتناک بشریست و هیچ دولتی نمیتواند از آن حمایت کند و هیچ انسان عاقلی نمیتواند به آن رضا دهد برخی از مأموران رسمی را با شیطنت فریب داده و با بهانههای واهی علیه ما تحریک کنند. ما نیز میگوییم: نه فقط همین چند متوهم بلکه اگر تمام دنیا را علیه ما بسیج کنند با قدرت قرآن و عنایت خداوند نمیگریزیم و در برابر کفر مطلقِ مرتد و زندقه تسلیم نمیشویم!… سعید نورسی

