Şualar

The Thirteenth Ray

منبع: risaleinur multilingual dataset, risale.site source · Risale-Nur multilingual research corpus
Risale reading plan
§1

نامه‌هایی نورانی و به غایت ارزشمند که استاد برای طلبه‌هایش فرستاده است. این نامه‌های صمیمانه، مجاهدات درخشان رساله نور را بسیار روشن نشان می‌دهند. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§2

شب قدر گذشته و عید پیش رو را با تمام وجود به شما تبریک می‌گویم و شما را به وحدت و رحمت حضرت ارحم الراحمین می‌سپارم. براساس سرّ «‌مَنْ آمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ‌» با این‌که نیازی به تسلی خاطر شما نمی‌بینم، اما می‌گویم: من با معنای اشاری آیه‌ی وَاص۟بِر۟ لِحُك۟مِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَع۟يُنِنَا وَسَبِّح۟ بِحَم۟دِ رَبِّكَ (طور:48) تسلی خاطری را که نصیب می‌کند به طور کامل دیدم؛ در حالی که به فکر فراموش کردن دنیا و آسوده سپری کردن ماه مبارک رمضان بودم این واقعه وحشتناک را که غیر قابل تحمل است و به خاطری خطور نمی‌کند مشاهده کردم که هم برای من و هم برای رساله نور و هم برای شما و هم برای ماه رمضان و هم برای اخوت‌مان عین عنایت است. فقط سه مورد از فایده‌هایش را که به من مربوط می‌شود بیان می‌کنم: فایده اول: موجب شد با جدیت، اظهار نیاز، پناه بردن و شور و شوقی بسیار شدید در ماه رمضان بر بیماری سخت غلبه کرده و فعالیت کنم. فایده دوم: امسال نیز شدیداً آرزوی دیدار شما را داشتم، و حاضر بودم برای آمدن به اسپارتا و فقط برای دیدار یکی از شما این زحمت را متحمل شوم. فایده سوم: هم در کاستامونو، هم در راه و هم در این‌جا همه حالات الیم و دردناک، ناگهان و به طرز شگرفی تغییر یافت، دست عنایتی برخلاف خواست و آرزویم دیده شد و کاری کرد «‌اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللَّه‌» بگویم؛ و موجب شد رساله نور را که بیش از هر چیز دیگری به آن فکر می‌کنم هم غافل‌ترین افراد و هم کسانی که دارای مقامات بالایی در جهان هستند با دقت تمام بخوانند و به این ترتیب در عرصه‌یی دیگر امکانی برای فتوحات فراهم نمود. آن‌چه بیش از هر چیز دیگری دلم را به درد می‌آورد، همه آلام و افسوس‌هایی‌ست که سوای دردهای خود به دلیل فشارهایی که بر شما می‌آورند احساس می‌کنم، آیه‌ی مزبور در مقابل آن آلام و افسوس در ماه مبارک، که هر ساعت عبادت، حکم صد ساعت عبادت را می‌یابد و این مصیبت نیز ارزش صد ثواب مزبور را به هزار ساعت عبادت می‌رساند، گریستن بر اثر دلسوزی و احساس درد برای انسان‌های مخلصی چون شما را که از رساله نور درس می‌گیرید، دنیا را محلی فانی برای داد و ستد می‌دانید، هر چیز را فدای ایمان و آخرت خود می‌کنید و بر این حقیقت باور دارید که فشارهای گذرا در این درس‌خانه‌ی یوسفیه، لذات و فواید دایمی نتیجه خواهد داد به تقدیر و تحسین فراوان از ارزشمندی و ثابت قدمی شما تبدیل کرد. گفتم: «‌اَلْحَمْدُ لِلَّه عَلَى كُلِّ حَالٍ سِوَى الْكُفْرِ وَ الضَّلاَلِ‌» معتقدم فایده‌هایی که از برادری و رساله نور و ماه رمضان و شماها نصیب من شد در این سو فایده‌هایی نیز نصیب شما می‌شود. پرده که کنار برود خواهید گفت«پروردگارا سپاس! این قضا و قدر الهی عنایتی در حق ماست». مسببان حادثه را عتاب نکنید. طرح گسترده و دهشتناک این مصیبت از مدت‌ها پیش آماده شده بود. لیکن به لحاظ معنا بسیار سبک آمد و ان شاء الله سریع هم خواهد رفت. بر اساس سرّ عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ مأیوس نباشید. سعید نورسی

§3

از این‌که نزدیک شما اقامت دارم بسیار خوشحالم. بعضی اوقات در خیال با شما گفتگو می‌کنم و تسلی می‌یابم. بدانید که اگر امکان داشت حاضر بودم با کمال شوق و افتخار متحمل تمام سختی‌هایتان باشم. من به خاطر شما اسپارتا و حومه‌اش را با کوه و دشت‌اش دوست دارم. حتی می‌گویم و رسماً نیز خواهم گفت: مقامات اسپارتا اگر کیفرم دهند و در استان دیگر بی‌گناهم بدانند من اسپارتا را ترجیح خواهم داد. آری من از سه جهت اسپارتایی هستم؛ اگر چه از نظر تاریخی نمی‌توانم اثبات کنم اما معتقدم اجداد سعیدی که در ناحیه اسپاریت به دنیا آمد از این‌جا بوده است. استان اسپارتا چنان برادران حقیقی نصیب من کرده که نه تنها عبدالمجید و عبدالرحمن بلکه سعید را هم با خرسندی فدای تک تک‌شان می‌کنم. گمان می‌کنم امروز در کره زمین کسی نیست که از شاگردان رساله نور از نظر قلبی و روحی و فکری متحمل فشار کم‌تری باشد، زیرا قلب و روح و عقل‌شان با انوار ایمان تحقیقی متحمل سختی نمی‌شود. مشقت‌های مادی نیز با درس‌های رساله نور دانسته می‌شود که هم گذراست هم ثواب دارد هم بی‌ارزش است و می‌توانند وسیله پیشرفت خدمت ایمانی در مجاری دیگر شوند لذا با آن‌ها با شکر و صبر روبه‌رو می‌شوند. آن‌ها با وضعیت خود ثابت می‌کنند که ایمان تحقیقی در دنیا نیز مدار سعادت است. آری، می‌گویند:«ببینیم مولا چه می‌کند، که هر چه کند زیبا خواهد بود». و با متانت تلاش می‌کنند زحمت‌های فانی را به رحمت‌های باقی تبدیل کنند. حضرت ارحم الراحمین بر تعداد امثال‌شان بیفزاید. آن‌ها را عامل افتخار و سعادت این وطن کند و در بهشت فردوس مظهر سعادت ابدی فرماید؛ آمین … سعید نورسی

§4

طلب جهات دنیوی با رساله نور از طرف تعدادی طلبه جدید که با سرّ اخلاص سازگار نبود از نقطه نظر عدالت قَدَریه‌ی قضای الهی موجب شد آنان برخی رقبای سودجو را در مقابل خود بیابند؛ لذا «شعاع پنجم» که اصل آن بیست و پنج سال پیش نوشته شده و در مدت هشت سال گذشته یکی دوبار به دستم رسیده و همان موقع هم مفقودش کردیم، در جایی دور از من پیدا شد و حسودانی مثل آن عالم بی‌عمل با این رساله باعث وهم و گمان دادگستری شدند؛ در همان زمان به جای مجموعه «مفتاح الایمان» که علاقمند بودم با حروف جدید چاپ شود، «آیت الکبری» را بدون موافقت من منتشر کردند و خبر ارسال نسخه‌های آن را به دولت رساندند؛ لذا دو مسأله با هم در آمیخت. مغرضان چنین وانمود کردند که گویا «شعاع پنجم» در مخالفت با قانون مدنی منتشر شده است؛ پس کاهی را صد کوه جلوه دادند و ما را ظالمانه در این چله خانه محبوس کردند. اما واقعیت این است که تقدیر الهی ما را برای منافع‌مان رهسپار این‌جا کرده است. برای این‌که ثوابی بسیار بیش‌تر از آن‌چه در گذشته با اختیار در چله خانه ها به‌ دست می‌آمد نصیب‌مان کند ما را بازهم به مدرسه یوسفیه دعوت کرد تا درس اخلاص را به طور کامل فرابگیریم و علایق‌مان را نسبت به امور دنیوی که واقعاً ارزشی ندارد تعدیل کنیم. در پاسخ به اوهام اهل دنیا می‌گوییم: «شعاع هفتم» کلاً در مورد مسائل ایمانی‌ست؛ شما فریب خورده‌اید و «شعاع پنجم» کاملاً محرمانه بوده و نسخه‌یی از آن حتی با تحقیقات و بازرسی‌های فراوان نزد ما یافت نشده است؛ اصل این کتاب بیست سال پیش نوشته شده و موضوع آن مطلبِ کاملاً جداگانه‌یی‌ست. ما نه تنها با انتشار آن موافق نبودیم حتی گفته بودیم راضی نیستیم در این زمان آن را به کسی نشان دهند. با این حال «شعاع پنجم» حاوی اخبار غیبیه‌یی‌ست که صحت آن آشکار شده است و دنبال مبارزه نمی‌باشد.

§5

با تبریک مجدد عید، می‌گویم از این‌که دیدار حضوری نداشتیم متأسف نباشید. ما در حقیقت همیشه با هم هستیم. ان شاء الله این با هم بودن در راه ابدیت هم ادامه خواهد داشت. من معتقدم ثواب‌های ابدی و فضایل و سرورهای روحی و قلبی که در مسیر خدمت ایمانی به‌دست می‌آورید غم و غصه‌های گذرا و موقت فعلی را زایل می‌کند. تا امروز هیچ‌کس مانند شاگردان رساله نور نبوده است که در خدمتی بسیار قدسی متحمل زحمتی بسیار کم شوند. آری، بهشت ارزان نیست. نجات دادن از کفر مطلقی که نابود کننده هر دو حیات است امروزه بسیار اهمیت دارد. اگر کمی هم مشقت و سختی بکشیم باید با شوق و شکر و صبر تحمل کرد؛ مادام که خالق‌مان که ما را به فعالیت وا می‌دارد رحیم و حکیم است باید هر چه را که پیش می‌آید با رضا و سرور و اعتماد به رحمت و حکمت‌اش بپذیریم. یکی از برادران قهرمان ما در مسأله «آیت الکبری» همه مسئولیت‌ها را بر عهده گرفت و نشان داد شایستگی فوق العاده‌ی شرف و عزت و فضیلت اخروی را که با قلم‌اش و به وسیله‌ی نوشتن «حزب نوری» و «حزب قرآن» کسب نموده دارد؛ او مرا با سروری ژرف گریاند. «آیت الکبری» که «شعاع هفتم» است با جلب توجه کامل، و براساس حکمت احضار فتوحات شایسته‌اش در آینده، باعث می‌شود مصادره موقتی که نصیب‌اش شده خدمات و هزینه‌های آن برادر و رفقای‌اش را ضایع نکند؛ ان شاء الله موجب درخشش بیش‌ترش خواهد شد و این را از رحمت الهی مسألت داریم. او در همه‌ی دعاهایی مانند «اَجِرْنَا وَارْحَمْنَا وَاحْفَظْنَا» که با صیغه‌ی متکلم مع الغیر ادا می‌شوند شما را بدون استثنا سهیم می‌کند، براساس قواعد همکاری معنوی‌مان که متوجه جسم‌های متعدد اما روحی یگانه و واحد است فعالیت کرده، و با فشارهایی که بر شما وارد می‌شود بیش از شما مأنوس است و از شخصیت معنوی شما همت و مدد و ثبات و متانت و شفاعت انتظار دارد. برادرتان سعید نورسی من تحت تأثیر این حادثه، زمانی که با رضایت قلبی عزم خود را برای فدا شدن در راه برادران معصوم‌ام جزم کرده، و در فکر و جستجوی چاره بودم جلجلوتیه را خواندم. ناگهان به خاطرم رسید که امام علی (رض) چنین دعا کرده است:«پروردگارا امان ده!» ان شاء الله با سرّ این دعا به ساحل نجات نائل می‌شوید. آری، حضرت علی (رض) در قصیده «جلجلوتیه» به دو صورت از رساله نور خبر داده است و به همین ترتیب در اشاره به رساله‌ی آیت الکبری می‌گوید: «‌وَ بِاْلايَةِ الْكُبْرى اَمِنِّى مِنَ الْفَجَتْ‌» و در این اشاره به ما می‌فهماند که «طلبه‌های رساله نور به سبب آیت‌الکبری گرفتار مصیبت بزرگی می‌شوند . . . » و از خداوند درخواست می‌کند:«و به حق آیت‌ ‌الکبری شاگردان رساله نور را از آن بلا و مصیبت امان ده!» یعنی رساله و منبع مزبور را شفیع می‌کند. آری، مصیبتی که به دلیل چاپ آیت الکبری دچارش شدیم دقیقاً رمز غیبی مذکور را تأیید کرد. نیز در صفحه مقابل خاتمه‌ی اشاراتِ دارای ترتیب به اجزای مهم رساله نور در آن قصیده می‌گوید: ‌فَتِلْكَ حُرُوفُ النُّورِ فَاجْمَعْ خَوَاصَّهَا * وَ حَقِّقْ مَعَانِيهَا بِهَا الْخَيْرُ تُمِّمَتْ‌ یعنی تو خواص آن‌ها را جمع کن و معانی آن‌ها را تحقیق کن که همه‌ی خیر و سعادت با آن‌ها تکمیل می‌شود. معانی حروف را تحقیق کن؛ مراد حروف هجایی نیست که به قرینه افاده معنایی نمی‌کند، بلکه منظور رساله‌هایی‌ست که «سوزلر» نام دارند و به معنی گفتار‌ها می‌باشند. لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذ۟نَٓا اِن۟ نَسٖينَٓا اَو۟ اَخ۟طَا۟نَا سعید نورسی

§6

از آن‌جا که سؤال‌های عالمانه تو کلید حقایق بسیار مهمی در بخش مکتوبات رساله نور است نمی‌توانم نسبت به آن‌ها بی‌تفاوت باشم. پاسخ کوتاه، این است: مادام که قرآن خطبه‌یی ازلی‌ست، با تمام طبقات نوع بشر و همه گروه‌های اهل عبادت سخن می‌گوید، حتماً نسبت به آن‌ها دارای معانی متعددی خواهد بود و معنای کلی آن نیز دارای مراتب فراوان است. برخی از مفسران عمومی‌ترین یا صریح‌ترین معنا را برگزیده، یا معنایی را ترجیح می‌دهند که افاده واجب یا سنت مؤکدی کند. برای مثال از آیه‌ی وَمِنَ الَّي۟لِ فَسَبِّح۟هُ (طور: ٤٩) دو رکعت نماز تهجد را که سنت مهمی‌ست برداشت می‌کنند و از اِد۟بَارَ النُّجُومِ (طور: ٤٩) سنت فجر بامداد را که سنت مؤکدی‌ست ذکر می‌کنند؛ وگرنه معنای نخست دارای افراد بسیاری‌ست. برادرم! سخن گفتن با تو قطع نشده است.

§7

هم اینک نماز ظهر را خواندم و در اثنای تسبیحات به یادتان افتادم ؛ شما که هرکدام‌تان با فکر کردن به خودتان و خویشاوندان‌تان در منزل، محزون می‌شوید. ناگهان بر دلم الهام شد اگر کسانی که در زمان‌های گذشته آخرت را بر دنیا ترجیح داده و برای رهایی از معاصی حیات اجتماعی و فعالیت خالصانه در راه آخرت، به غارها و چله خانه‌ها می‌رفتند و روزگارشان را با ریاضت سپری می‌کردند، امروز بودند، شاگرد رساله نور می‌شدند. البته کسانی که امروز تحت شرایط کنونی هستند ده بار بیش از آنان نیازمندند و ده بار بیش‌تر فضیلت کسب می‌کنند و ده بار بیش‌تر آرامش دارند.

§8

درود فراوان بر شما ... ما در گذشته، در شهرمان، روز عرفه هزار مرتبه سوره شریف «اخلاص» را می‌خواندیم. اما حالا من روز قبل از عرفه پانصد بار و در روز عرفه نیز پانصد بار می‌توانم بخوانم. کسی که به خودش مطمئن باشد می‌تواند هزار بار را یک جا بخواند؛ گرچه نمی‌توانم شما را ببینم و به طور خصوصی با تک تک‌تان دیدار کنم، اما بیش‌تر اوقات هنگام دعا گاه با ذکر نام‌تان با شما صحبت می‌کنم.

§9

من تاکنون گمان می‌کردم دو نفر از ارکان مهم هیأتِ ارزشمند اداره کنندگان کارخانه نور رهایی یافته‌اند. الحق که آن اداره و هیأت در عرض شش هفت سال به اندازه بیست، سی سال، کار پیروزمندانه انجام داده‌اند. خدمات آنان هم‌چون یادگار قلم‌های درخشان‌شان، متوقف نمی‌شود و به جای آنان در دفتر اعمال‌شان حسنات می‌نویسند. حتی حزب نوری چنان فتوحات قدرتمندی دارد و وارد چنان جاهای مهمی شده است که گویی ناشران‌اش همواره مشغول فعالیت‌اند. من گمان می‌کردم «حافظ مصطفا»ی پرتلاش هم که بسیار کوشش کرده است، مانند نفر پیشین بیرون است، اما یک‌بار شنیدم او هم همین جاست. برای آن‌که به خود تسلی دهم می‌گفتم احتمالاً مصطفای دیگری‌ست.

§10

من امروز هنگام ذکر تسبیحات نماز صبح برای «حافظ توفیق» دلم سوخت. به ذهن‌ام خطور کرد این دومین باری‌ست که در سختی‌ست. ناگهان به خاطرم رسید که باید به او تبریک بگویم. او با احتیاطی بی‌فایده، می‌خواست از مقام والا و سهم بزرگی که در رساله نور داشت تا حدودی کناره‌گیری کند. اما قدسیت و عظمت خدمت‌اش او را دوباره موفق به برخورداری از آن سهم و ثواب بزرگ کرد. نباید بر اثر فشاری اندک و زحمتی گذرا و ناچیز، از چنین افتخار معنوی محروم ماند. آری، برادران‌ام! مادام که همه چیز در حال رفتن است، بعد از رفتن اگر لذت و خوشی باشد، بی‌فایده و پوچ بوده، فقط حسرتی از آن برجا می‌ماند؛ اما اگر زحمت و مشقت باشد، دنیوی یا اخروی، مخصوصاً چیزی مانند همین خدمت قدسی، چنان فواید لذت بخشی خواهد داشت که زحمت فرد مذکور را هیچ خواهد انگاشت. در میان شما به استثنای یک نفر، سالمندترین فرد و کسی که بیش‌ترین فشارها را تحمل کرده من هستم. به شما اطمینان می‌دهم با صبر و شکر و تحملی تمام و کمال از وضعیت‌ام راضی‌ام. لیکن شکر بر مصیبت برای ثواب و فواید دنیوی و اخرویِ مصیبت است.

§11

با از میان رفتن موانعی که اجازه تکمیل مسائل رساله «ثمره» را نمی‌داد ان شاء الله کار دوباره شروع می‌شود؛ یکی از مسائل، سرما و دیگری وحشت فراماسون‌ها از قدرت آن است. من در این مصیبت به تقدیر الهی می‌اندیشم. زحمت‌ام به رحمت تبدیل می‌شود. آری، همان‌طور که در «رساله قدر» بیان شده است در هر حادثه‌یی دو سبب وجود دارد؛ یکی ظاهری‌ست، که مردم نسبت به آن حکم کرده و در بیش‌تر مواقع ظلم می‌کنند. سبب دوم نیز حقیقی‌ست که قَدَر الهی نسبت به آن حکم کرده و در همان حادثه، در لوای ظلم بشر، عدالت را اجرا می‌کند. فردی را در نظر بگیرید که به دلیل سرقتی که نکرده است ستمگرانه زندانی می‌شود. اما بنا بر جنایت پنهانی که مرتکب شده، قَدَر الهی به محبوس شدنش حکم داده و به این ترتیب در عین ظلم بشر، عدالت اجرا می‌شود. لذا در این مسأله به دو دلیل وارد امتحان دشواری شده‌ایم تا الماس‌ها از شیشه‌ها، فداکاران صدیق از بی‌ثباتان مردد، و مخلصان خالص از کسانی که خودخواهی و سودجویی را رها نمی‌کنند تمیز داده شوند، آن دو دلیل این است: دلیل اول تساند محکم و خدمت دینی فوق العاده‌ و با اخلاصی‌ست که حتی اهل دنیا و سیاست را متوهم می‌کند؛ ظلم بشر ناظر بر این مطلب گردید. دلیل دوم نیز این است که یکایک ما با اخلاص کامل و تساند همه جانبه، لیاقت لازم را برای این خدمت قدسی نشان ندادیم؛ لذا قَدَر (الهی) نیز ناظر بر این وجه شد. اینک قَدَر الهی در عین عدالت، مرحمتی در حق ماست، زیرا برادرانی را که مشتاق هم‌دیگر بودند به مجلس واحدی آورد و زحمت‌ها را به عبادت و ضایعات را به صدقه تبدیل کرد؛ هم‌چنین از جهات گوناگون مرحمت است، چون کاری کرد رساله‌های نوشته شده توسط آنان، توجه همه را در هر سو جلب نماید؛ و چون مال و اولاد و آسایش دنیا موقتی‌ و گذراست و هر کس بالاخره آن‌ها را رها کرده و به زیر خاک خواهد رفت، ما را تعلیم داد که به خاطر آن‌ها نباید بر آخرت‌مان لطمه بزنیم، باید به صبر و تحمل عادت کرد و الگو و شاید امام قهرمانی برای اهل ایمان در آینده شد. البته نکته‌یی وجود دارد که مرا به فکر فرو می‌برد. اگر یکی از انگشتان‌مان زخمی بردارد چشم و عقل و دل ما وظایف مهم خود را رها کرده سرگرم آن می‌شوند؛ به همین ترتیب زندگی دشوار ما نیز که به مرتبه بیچاره‌گی رسیده است با زخمی که بر آن وارد شده قلب و روح‌مان را به خود مشغول می‌کند. حتی در زمانی که لازم است دنیا را به فراموشی سپرد، حالی که گفتم، مرا به مجلس فراماسون‌ها کشید و سرگرم سیلی زدن به آن‌ها کرد. با در نظر گرفتن این احتمال که حضرت حق ممکن است این حال غفلت زده را به عنوان مجاهدتی فکری بپذیرد موجب تسلی‌ام شد. سلامِ علی گُل، برادر حافظ محمد، معلم ارزشمند رساله نور را دریافت کردم. به او، همه هم‌شهریانش و زندگان و مردگان «صاو» هزاران درود می‌فرستم؛ و برایشان دعا می کنم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§12

ثبات و متانت شما تمام نقشه‌های منافقان و فراماسون‌ها را بی‌نتیجه می‌کند. آری، برادران من، لزومی به پنهان کردن نیست، زندیقان، رساله نور و شاگردانش را با طریقت‌ها و مخصوصاً طریقت نقشبندیه مقایسه می‌کنند، و برای از بین بردن و متلاشی کردن ما می‌خواهند همان طرح‌هایی را عملی کنند که با آن‌ها طریقتی‌های مذکور را مغلوب کردند؛ پس علیه ما چنین هجوم و حمله‌یی را تدارک دیدند. اولاً: در صدد ایجاد وحشت و ترساندن و فاش کردن سوء استفاده‌ها از مکتب مورد نظر بر می‌آیند. ثانیاً: خطاها و قصورات ارکان و پیروان مکتب را (به زعم خود) آشکار می‌کنند. ثالثاً: با ایجاد فساد توسط فلسفه مادی و بی‌بند و باری‌های جذابِ تمدن سعی می‌کنند همبستگی و تعاون بین افراد مکتب را از بین ببرند؛ و با اهانت به استادشان او را تضعیف کرده و مجموعه اعتقادات‌شان را با برخی اصول علم و فلسفه از نظرها بیندازند. آن‌ها با همین سلاح که علیه اهل طریقت نقشبندی به کار گرفتند به ما حمله کردند، اما فریب خوردند، زیرا اصل نظام فکری رساله نور عبارت است از احساس و جستجوی اخلاص تام، ترک انانیت، مشاهده رحمت در زحمت‌ها، احساس لذت‌های باقی در آلام و دردها، نشان دادن آلام الیم در لذت‌های سفیهانه زود گذر، و تدریس این‌که ایمان در این دنیا نیز می‌تواند عامل لذت‌های فراوان گردد، و آموختن حقایقی که هیچ فلسفه‌یی قادر به درک آن‌ها نیست. لذا طرح و نقشه‌ی آن‌ها را ان شاء الله به طور کامل عقیم خواهد گذاشت و آن‌ها را وادار به سکوت خواهد کرد که «مکتب رساله نور را نمی‌توان با طریقت‌ها مقایسه کرد.» یک لطیفه: یک روز صبح از بخش ژاندارم‌ها که در مجاورت ماست کسی صدایم کرد. از پنجره بیرون را نگاه کردم. گفت:« درِ ما، خود به خود بسته شد و هر چه می‌کنیم باز نمی‌شود.» من هم گفتم:«این برای شما علامت است تا بدانید بین کسانی که در را بر آن‌ها بسته‌اید و کشیک‌شان را می‌دهید آدم‌های بی‌گناهی مانند خودتان وجود دارد. با یکی از برادران که ده سال می‌شد او را ندیده بودم یک دقیقه دیدار کردم و به همین بهانه به من توهین کردند. به بهانه‌یی دیگر نیز در دوم خروجی ما را بستند. حالا در عوض و به عنوان مجازات، در شما هم بسته شد.» سعید نورسی

§13

لطیفه‌یی که روز گذشته برای شما نوشتم دارای سه نکته ظریف زیر است: نکته ظریف نخست: شخصیت معنوی هیأت ارجمندی که در آینده خواهد آمد نماینده‌یی دارد؛ هم‌چنان که دری که از پشت چفت شده به برکت و سرّ آن شخصیت معنوی گشوده شد، باز هم یک نماینده‌ی آن هیأت ارجمند که تحقق یافته و به وجود آمده بعد از ده سال، نیم دقیقه با من دیدار کرد، به همین دلیل با من تندی کردند. من هم عصبانی شدم؛ چند بار گفتم: «درهای‌شان بسته شود.» صبح فردای همان شب درهای نگهبانی بدون آن‌که سابقه داشته باشد خود به خود بسته شد و تا دوساعت نتوانستند آن را باز کنند. نکته ظریف دوم: توسط مدیر، یادداشتی برای دادستان فرستاده، و در آن گفته بودم: «من در انفرادی هستم و نمی‌توانم با کسی دیدار کنم، امکان دیدار هم باشد در این شهر کسی را نمی‌شناسم. شهردار این‌جا به همراه شخص دیگری . . . الی آخر» بعد، دادستان می‌گوید: «مگر او در انفرادی‌ست؟» مدیر پاسخ می‌دهد: «نه» و هر دو معترض من می‌شوند. همان روز کسی که نیمه مجذوب و نیمه خویشاوندم بود نیم دقیقه با من دیدار کرد؛ به همین خاطر چنان وضعیتی پیش آمد که در هیچ زندان انفرادی سابقه نداشت. اعتراض‌شان به من، به کمرشان زد. نکته ظریف سوم: سر و صدای جوانان بی‌بند و بار همسایه در آستانه در، بین مغرب و عشا مرا اذیت می‌کرد؛ البته کم بود. آن در را نیز همان روز به بهانه‌یی بستند؛ بوی بد منزل‌ام بیش‌تر شد و هم سر و صدای جوانانِ نزدیک در، موجب آزار بیش‌تری شد، من هم گفتم: «درهای‌شان بسته باد؛ چرا چنین می‌کنند؟» همان صبح آن حادثه رخ داد.

§14

دو مسأله‌یی را که با حروف جدید نوشته بودید واقعاً تأثیر گذار بود. مسائل اول و دوم و سوم هم نوشته شود بسیار خوب است، اما قلم کسانی چون «خسرو و طاهری» که خاص قرآن و خطِّ قرآنی‌ست و مأمور به این کار هستند موجب نگرانی من می‌شود، اگر دیگران بنویسند بهتر است.

§15

یک سال است که از مقداری، یعنی حدود یک کیلو رشته‌ی پلو و برنج استفاده می‌کنم. تردیدی برایم نماند که برکت بزرگی در آن است. حالا شما نمی‌گذارید آن را طبخ کنم. پس آن را به عنوان تبرک و هدیه‌یی بابرکت برایتان می‌فرستم. از آن رشته‌ی پلوی ستاره‌یی شکل یک بار برکت خارق العاده‌یی دیدم. دانه‌هایش را بعد از پختن، خشک می‌کردم. من و دیگران دیدیم که دانه‌هایش بیش از ده برابر بزرگ‌تر می‌شوند.

§16

امشب وقتی مشغول گفتن دعا و ذکر شبانه‌ام بودم نگهبانان و دیگران می‌شنیدند. بر قلب‌ام خطور کرد که « آیا این اظهار، ثواب کار را کاهش نمی‌دهد؟» دلواپس شدم و سخن مشهوری از حجت الاسلام امام محمد غزالی را به یاد آوردم، می‌گوید: «فضیلت اظهار کار خیر، گاه به مراتب از اخفای آن بیش‌تر است». یعنی آشکار انجام دادن کار خیر ممکن است موجب استفاده یا تقلید دیگران شود و آن‌ها را از غفلت بیدار نماید؛ و اگر افراد مقابل در گمراهی و بی‌بند و باری عناد داشته باشند، اظهار شعایر اسلام در برابر آنان، عزت دینی را نشان خواهد داد؛ بنابراین ادای آشکار کار خیر مخصوصاً در این زمان و توسط کسانی که درس اخلاص را کامل فرا گرفته‌اند، از جنبه‌های گوناگون نه تنها ریا نیست (به شرط این‌که ندانسته به ظاهرسازی آلوده نشود) بلکه می تواند ثواب زیادی هم داشته باشد، پس تسلی خاطر یافتم. دو روز پیش وقتی قاضی بازپرس خبرم کرد، در این فکر بودم که چگونه از برادران‌ام دفاع کنم؛ «حزب المصون» امام غزالی را گشودم، آیات زیر نظرم را جلب کرد: اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذٖينَ اٰمَنُوا (حج: ٣٨) يَس۟عٰى نُورُهُم۟ بَي۟نَ اَي۟دٖيهِم۟ وَبِاَي۟مَانِهِم۟ (حديد: ١٢) اَللّٰهُ حَفٖيظٌ عَلَي۟هِم۟ (شورى: ٦) طُوبٰى لَهُم۟ (رعد: ٢٩) دیدم آیه نخست (اگر تشدیدها را در نظر داشته باشیم و مدّها را نشماریم، «و» در اٰمَنُوا نیز مدّ است) در مقام جفر و به حساب ابجد می‌شود هزار و سیصد و شصت و دو (1362)، که دقیقاً تاریخ سالی‌ست که در آن هستیم و برای دفاع از برادران مؤمن‌مان عزم را جزم کرده‌ایم؛ دیدم مقام و معنای آیات با شرایط امروز ما کاملاً مناسبت دارد. گفتم:«اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ» نیازی به دفاع من باقی نمی‌ماند. بعد به ذهن‌ام خطور کرد که «نتیجه چه خواهد شد؟» و کنجکاو شدم. دیدم دو جمله اَللّٰهُ حَفٖيظٌ عَلَي۟هِم۟ و طُوبٰى لَهُم۟ به شرط شمارش تنوین، مقام جفری‌اش دقیقاً همان 1362 می‌شود (اگر مدّ را به حساب نیاوریم، دو، و اگر آن را هم در نظر بگیریم سه خواهد شد.) دقیقاً در زمانی که به شدت نیازمند محافظت الهی بودیم رقم به دست آمده با تاریخ سال جاری و سال آینده مناسبت داشت؛ آیات مذکور، بر حفاظت ما در برابر هجوم وحشتناکی که از یک سال پیش در حوزه‌یی وسیع آغاز شده بود با ضمانت، تسلی می‌دادند. رساله نور در رویداد مزبور، در دوایر عالی حکومتی، پیروزی‌های درخشان‌تری به‌دست آورد؛ لذا توقف موقتی فعلی، ما را مأیوس نمی‌کند و نباید بکند؛ هم‌چنین مصادره «آیت الکبری» که به دلیل انتشارش صورت گرفت، موجب شد همه نظرها از هر سو به جایگاه درخشان این کتاب جلب شود؛ پس من این حادثه را مانند اعلان نامه‌یی تلقی می‌کنم. هم اینک آیه‌ی رَبَّنَٓا اَت۟مِم۟ لَنَا نُورَنَا وَاغ۟فِر۟لَنَا (تحريم:‌٨) را قرائت کردم. اِغ۟فِر۟لَنَا به حساب ابجد دقیقاً 1362 می‌شود، یعنی تاریخ همین سالی که در آن هستیم؛ ما را به استغفار فراوان فرا خوانده و فرمان‌ می‌دهد تا نورتان کامل شده و رساله نور ناقص نماند. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§17

من فکر می‌کنم کسانی که در امتحان دشوار این دو مدرسه‌ی یوسفیه قدیم و جدید متزلزل نشدند و درس را رها نکردند و با این‌که دهان‌شان بر اثر خوردن شوربای داغ سوخت، اما از طلبگی منصرف نشدند و توان معنوی‌شان در برابر انبوه تهاجم‌ها به پایان نرسید، توسط اهل حقیقت و نسل آتی تشویق خواهند شد؛ فرشتگان و موجودات روحانی نیز آن‌ها را تشویق می‌کنند. لیکن چون بیمار و ضعیف و فقیر در میان‌تان هست فشار مادی زیاد است. با این حال فکر می‌کنم اگر هر کدام‌تان دیگری را تسلی دهد و همه شما در اخلاق و صبر نمونه و الگو و در تساند و خوبی کردن، برادری مهربان و در مباحثات درسی مخاطبی باهوش و پاسخ‌گو و در انعکاس سجایای نیکو چون آینه باشید فشارهای مادی از بین می‌رود؛ با این اندیشه‌ها در مورد شما که از روح خویش بیش‌تر دوست‌تان دارم تسلی خاطر می‌گیرم. عبای صد و بیست ساله مولانا خالد را روزی برایتان می‌فرستم. همان‌طور که آن شخص، این عبا را بر من پوشاند من هم به نام او برای این‌که شما نیز آن را به عنوان تبرک بر تن کنید هرگاه که بخواهید آن را برایتان خواهم فرستاد. تازه آمده بودیم که دکتر واکسیناسیون، واکسن آبله‌ی من را ترزیق کرد. جای واکسن، تورم کرد و دمل در آمد. تورم به سمت پایین کشیده می‌شد. نمی‌گذاشت بخوابم و هنگام وضو گرفتن اذیت می‌شدم. با خودم می‌گفتم نکند بدنم با واکسن سازگار نیست یا معنای دیگری در کار است. یادم آمد بیست سال پیش در آنکارا واکسنی به من زدند که هنوز هم جای آن گه‌گاهی ورم می‌کند و باعث ناراحتی‌ام می‌شود. گفتم نکند این هم مانند آن شود. وضعیت آن‌جا چطور است؟ سعید نورسی

§18

یکی از حکمت‌های عدالت تقدیر الهی که ما را به مدرسه یوسفیه دنیزلی فرستاده این است که اهالی این‌جا و زندانیان و حتی کارمندان و دادگستری به رساله نور و شاگردان آن بیش از جاهای دیگر نیازمندند. بنابراین ما با مسئولیت ایمانی و اخروی وارد این امتحان دشوار شدیم. آری، در میان زندانیان که از بیست سی نفر فقط یکی دو نفرشان نماز را با تعدیل ارکان می‌خوانند، به یک‌باره چهل تا پنجاه نفر از شاگردان رساله نور عموماً و بلا استثنا نمازشان را کامل و درست می‌خوانند، و این درس و ارشاد که با زبان حال و فعل منتقل می‌شود نه تنها زحمت و دشواری موجود را از بین می‌برد بلکه موجب علاقه بیش‌تر به آن می‌شود. شاگردان رساله نور این درس‌ها را با اعمال خود می‌دهند و ما از رحمت و عنایت الهی امید آن داریم که با ایمان تحقیقی که در قلب خویش دارند در نجات اهل ایمانی که در این‌جا هستند از اوهام و شبهات اهل ضلالت، چون قلعه‌یی پولادین عمل کنند. این‌که اهل دنیا در این‌جا مانع سخن گفتن ما می‌شوند ضرری ندارد. لسان حال از لسان قال مؤثرتر و محکم‌تر سخن می‌گوید؛ مادام که هدف از زندانی کردن، تربیت افراد است، اگر دوستدار ملت هستند نباید مانع دیدار زندانیان با شاگردان رساله نور شوند. تا این محبوسان در یک ماه و شاید در یک روز بیش از آن‌چه در یک سال می‌آموزند تربیت شوند و بیاموزند؛ در نتیجه انسان‌های مفیدی برای ملت و وطن، و آینده و آخرت خود شوند. اگر رساله «راهنمای جوانان» در این‌جا وجود داشت بسیار مفید بود. ان شاء الله روزی آن را هم به این‌جا می‌آورند. سعید نورسی

§19

امروز گفتگوی مربوط به ضیاء‌الدین با برادر مرحوم و بزرگ‌ام ملا عبدلله را از خاطر گذراندم. آن‌گاه به شما فکر کردم. قلباً گفتم: «اگر پرده غیب گشوده شود و هر یک از این دینداران صادق و مسلمانان جدی که در این زمانه‌ی بی‌ثبات ثابت قدم‌اند و در این اوضاع پرآشوب متزلزل نمی‌شوند چون یک ولی و حتی یک قطب دیده شوند، بر اهمیتی که امروز برای آن‌ها قائل‌ام و علاقه‌یی که امروز به آن‌ها دارم چیز بسیار کمی خواهد افزود. و اگر هر کدام‌شان یک فرد عامی و عادی دیده شوند نیز از ارزشی که امروز برایشان قائلم هیچ کم نخواهد کرد، زیرا خدمت به نجات ایمان در چنین شرایط سختی فوق هر چیز است. مزایایی که مقامات شخصی و حسن ظن‌ها (بر شخصیت فرد) می‌افزایند با از میان رفتن حسن ظن‌ها در چنین حالات پر دغدغه و متزلزلی موجب کاهش محبت‌ها به فرد می‌شود. و صاحب مزیت نیز برای آن‌که موقعیت خویش را در نظر آن‌ها حفظ کند مجبور به رفتارهای تکلف آمیز و کارهای ساختگی و رعایت وقار پرمشقت می‌شود. خداوند را بی‌نهایت سپاس که ما به چنین تکلف‌های سردی محتاج نمی‌شویم.» سعید نورسی

§20

با تمام روح و عقل و دلم لیالی عشر را به شما تبریک می‌گویم. از رحمت الهی مسألت می‌کنیم منافع بی‌شماری نصیب همکاری معنوی ما فرماید. امشب خواب دیدم نزد شما آمده و به عنوان امام جماعت قرار است نماز بخوانم، که بیدار شدم. براساس تجربه، زمانی که چیزی نمانده بود خواب مذکور تعبیر شود، دو نفر از برادران‌مان که از قهرمانان «صاو» و «حُما» هستند برای تعبیر این خواب به نمایندگی از شما آمدند. من هم با دیدن آن ها چنان مسرور شدم که گویی همه شما را دیده‌ام. برادران من! اگر‌چه این وضع موجب شده است موافقان و بعضی از کارمندان در برابر رساله نور محتاط و هراسان باشند، اما در بین همه مخالفان و دینداران و مأموران مرتبط نوعی دقت و اشتیاق به وجود آورده است. نگران نباشید نورها خواهند درخشید. سعید نورسی براساس تعبیر و استخراج «صبری» رساله نور متناسب با اشاره سوره «العصر»، برای آناتولی مانند کشتی (نوح) در کوه جودی بوده و وسیله‌یی برای محافظت اسپارتا و کاستامونو از آفات آسمانی و زمینی‌ست؛ من کمی پیش از این مصیبت، مکرر می‌گفتم؛ و آن نامه‌ها برای شما هم ارسال شده بود که:«با رساله نور کاری نداشته باشند؛ در غیر این صورت بدانند با بلایایی مواجه می‌شوند که وقوع‌اش به زودی محتمل است؛ بهتر است عاقل شوند» خبری را که اینک دریافت کردم بشنوید: مردم کاستامونو و حومه و قلعه‌اش چنان گریسته‌اند که گویی در ماتم رساله نور بوده‌اند؛ آن‌ها با زلزله به لرزه افتاده‌اند؛ ان شاء الله باز هم رساله نور واصل شده؛ خنده بر لبان‌شان باز خواهد گشت و شکر خواهند کرد. روز گذشته دو سود گران‌بهای‌مان را برای شما نوشته بودم. در دومی گفتم: «با صدها زبان، دعا و تسبیحات، الی آخر». این تعبیر نارساست؛ درست آن چنین است: «نسبت به درجه و مرتبه‌یی که هر کدام‌ از ما داریم با صدها زبان، الی آخر». ما را در حالی آوردند که دستان مرا با دستان پیرمرد بسیار محترمی از روستای صاوا که من علاقه زیادی به آن دارم دستبند زده بودند. موجب خرسندی فراوان من شد. بدین وسیله از شدت علاقه مردم آن روستا به خود آگاه شدم. به آن برادرم جداگانه سلام می‌کنم.

§21

آیه‌ی وَخَسِرَ هُنَالِكَ ال۟كَافِرُونَ‌ ‌نیز بر اشارت وَ ال۟عَص۟رِ اِنَّ ال۟اِن۟سَانَ لَفٖى خُس۟رٍ اشاره دارد و یادآوری می‌کند ویرانگری و جنگ کفار بی‌فایده است و در متن خسارت‌های وارد شده، عین ضرر می‌باشد. به موازات رمز و ایمایی که در اشارت وَ ال۟عَص۟رِ به رساله نور هست، باید دانست آیه مذکور نیز به رمز اشاره می‌کند در سال جاری که به تاریخ رومی، 1360 است، منافقان و کافران با رساله نور مبارزه خواهند کرد، اما خسارت خواهند دید، زیرا یکی از اسباب رفع بلایایی چون زلزله و جنگ، رساله نور است. احتمالاً اشاره پنهانی وجود دارد مبنی بر این‌که متوقف کردن آن باعث جلب بلایا می شود. سعید نورسی

§22

گمان می‌کنم دفاعیه حقیقی و پایانی ما رساله کوچکی به عنوان «ثمره زندان دنیزلی» شود، زیرا به دلیل برخی اوهام از یک سال پیش به طرز گسترده‌یی با طرح‌ها و بهانه‌های بی‌پایه و اساس به ما حمله کردند؛ طرح‌هایی از قبیل: طریقت‌گرایی، قومیت‌گرایی، کمیته گرایی، احساسات دینی را ابزار سیاست کردن‌، فعالیت علیه جمهوریت و اخلال در کار دولت و آسایش ملت. حضرت حق را شکر بی‌پایان که نقشه‌های‌شان بی‌نتیجه ماند. در چنان گستره وسیع، در میان صدها طلبه و صدها رساله، و در میان نامه‌ها و کتاب‌هایی که در مدت هجده سال نوشته شده جز حقیقت ایمانی و قرآنی و تحقیق در آخرت و تلاش برای سعادت ابدی چیز دیگری نیافتند. آن‌ها برای پنهان کردن نقشه‌های خود در جستجوی بهانه‌های کاملاً عادی بر آمدند، لیکن کمیته زندقه‌ی پنهان و وحشتناکی که برخی از ارکان دولت را اغفال نموده و علیه ما تحریک کرد اینک احتمال می‌رود مستقیماً به نفع کفر مطلق به ما حمله کند، لذا گمان می‌کنم نگارش «رساله ثمره» که چون خورشید می‌درخشد، و چون کوه محکم است، تزلزلی ندارد و (برای هیچ کس) شبهه‌یی باقی نمی‌گذارد بر ما الهام شد، تا در برابر آن‌ها قوی‌ترین دفاعیه باشد و آنان را به سکوت وادار کند. برادران‌ام! اگر‌چه جا و مکان‌تان بسیار محدود است اما وسعت دل‌تان به آن اهمیتی نخواهد داد؛ وانگهی نسبت به مکان‌مان آزادی بیش‌تری دارد. بدانید که اصلی‌ترین نقطه قوت و اتکای ما همبستگی و اتحادمان است. مراقب باشید، خیلی مراقب باشید که بر اثر عصبانیت حاصل از این مصایب کوتاهی‌های یک‌دیگر را به رخ هم نکشید. با گلایه‌هایی که در حکم اعتراض به قسمت و قَدَر الهی‌ست و با گفتن سخنانی مانند این که «اگر چنان نمی‌شد، چنین نمی‌شد» از هم دلخور نشوید. من دانستم که راهی برای نجات از حمله و هجوم مخالفان نداشتیم و هر کاری که می‌کردیم، آن‌ها حمله می‌کردند. ما با صبر و شکر و رضا به قضای الهی و تسلیم در برابر قَدَر با آن‌ها مقابله می‌کنیم، تا عنایت الهی به دادمان برسد. ما باید تلاش کنیم در کم‌ترین زمان بیش‌ترین ثواب و خیر را کسب کنیم. به برادران‌مان در آن‌جا بسیار سلام می‌فرستیم و برای سلامتی‌شان دعا می‌کنیم. سعید نورسی

§23

یکی از چیزهایی که گذران سریع زندگی این دنیا، زوال آن، لذت‌های فانی و پلید و بی‌عاقبت‌اش، و سیلی‌های فراق و دوری را در سطح قابل توجهی تسلی می‌دهد دیدار با دوستان صمیمی‌ست. آری، گاه برای دیدار دو ساعته با یک دوست، باید بیست روز راه رفت و صد لیره هزینه نمود. حالا در این زمانه عجیب و بی‌دوست، دیدار یکی دو ماهه با چهل تا پنجاه نفر از دوستان صمیمی و گفتگو با آن‌ها برای خدا، و کسب تسلی خاطر حقیقی، از اندوه رنج‌ها و ضایعات مالی می‌کاهد. من خود حاضر بودم بعد از ده سال دوری از برادرانی که این‌جا هستند برای دیدار فقط یکی از آن‌ها این مشقت را به جان بخرم. گلایه کردن، اعتراض به تقدیر (الهی)، و سپاسگزاری تسلیم بودن در برابر آن است. به شما اطمینان می‌دهم اگر هم اینک اجل فرا برسد در کمال آرامش قلبی با آن مواجه می‌شوم و می‌میرم. چون معتقدم در بین شما سعیدهای فراوانی هستند که جوان و متین و نیرومندند و بسیار بیش‌تر از این سعید بیچاره، سالمند، بیمار و ضعیف، حامی و وارث و صاحب رساله نور خواهند بود. خود را مدیون کسانی می‌دانم که نام‌شان در یادداشت «نظیف» نوشته شده است. آن‌ها به صورت مؤثری توان معنوی‌ را تقویت کرده‌اند و من از این بابت بسیار خوشحال‌ام. من در اصل حدس می‌زدم که آن‌ها چنین باشند. حضرت حق آن‌ها را موفق کند و الگوی خوبی برای دیگران قرار دهد.

§24

مادام که برای آخرت و خیر و عبادت و ثواب و ایمان و قرآن با رساله نور مرتبط شده‌اید، از این‌که به این‌جا آمده‌اید باید خدا را شکر کنید؛ هر ساعت این شرایط سخت در حکم بیست ساعت عبادت است و این بیست ساعت نیز از آن نظر که مجاهده معنوی در راه خدمت به قرآن و ایمان است به اندازه صد ساعت ارزش دارد و آن صد ساعت هم ارزش دیدار بستن عقد اخوت، دادن و گرفتن قدرت، و تسلی دادن و تسلی گرفتن با برادران مجاهد واقعی را دارد که هر کدام‌شان به قدر صد نفر ارزش و اهمیت دارند؛ نیز شما به این مدرسه یوسفیه آمده‌اید تا در امتحانی برای تداوم همبستگی واقعی و ثابت قدم بودن در خدمت قدسی، و استفاده از سجایای نیکو و کسب شایستگی شاگردان مدرسةُ الزهرا شرکت و قسمت خویش را به همان مقدار که تقدیر شده دریافت کرده و از رزق مقدرتان تناول کنید و از آن ثواب کسب نمایید. باید به فایده‌های یاد شده فکر کرد و با صبر و تحمل با همه سختی‌ها مقابله نمود. برادران‌ام! من قلباً آرزومند بودم مشابه قهرمانان متین اسپارتا و حومه آن که ثبات قدمی آهنین و پولادین دارند، کسانی مانند خسروها و حافظ علی‌ها از اطراف کاستامونو هم در این‌جا دیده شوند. فراوان شکر می‌کنم که استان کاستامونو آرزوی مرا کاملاً برآورده کرد و قهرمان‌های متعددی را به یاری‌مان فرستاد. به برادران فداکاری که نزد شما هستند، و من همیشه به یاد آنان هستم و چون نام‌هایشان را نمی‌توانم بنویسم تک‌تک درود می‌فرستم و برای سلامتی‌شان دعا می‌کنم.

§25

یکی از حالات خویش را بیان می‌کنم نه برای این‌که متأثر شوید یا تدبیری مادی اتخاذ شود، بلکه هدفم استفاده بیش‌تر از مشارکت معنوی نیایشی شماست و این‌که شما هم بیش از پیش خونسردی و احتیاط و صبر و تحمل خود را حفظ کنید و به شدت مراقب همبستگی خود باشید، مطلب این است: فشار و عذابی را که در این‌جا در یک روز می‌بینم در اسکی‌شهیر در یک ماه هم نمی‌دیدم. فراماسون‌های ظالم یکی از افراد بی‌انصاف خود را مأمور کرده‌اند تا از عصبانیت و خشم من در مقابل شکنجه‌هایشان بهانه‌یی بیابند و آن را دلیل تجاوز ظالمانه نشان دهند و دروغ هایشان را پنهان نمایند. من بر اثر احسان الهی خارق العاده‌یی صبر می‌کنم و خدا را شکر می‌گویم و تصمیم گرفته‌ام به این روش ادامه دهم. حال که ما تسلیم تقدیر الهی هستیم و این فشارها را بر اساس سرّ «‌خَيْرُ اْلاُمُورِ اَحْمَزُهَا» نعمتی معنوی برای کسب ثواب بیش‌تر می‌دانیم، و مادام که پایان مصایب گذرا و دنیوی غالباً لذت بخش و خیر است، و اینک که ما در مرتبه حق الیقین اعتقاد یقینی و قطعی داریم که حیات خویش را وقف حقیقتی نموده‌ایم که درخشان‌تر از خورشید و زیبا چون بهشت و شیرین چون سعادت ابدی‌ست؛ پس نباید شک کرد که با این شرایط پر مشقت، با افتخار و شکر در حال انجام مجاهده‌یی معنوی هستیم؛ لذا شکوه و گلایه نباید کرد. برادران عزیز! توصیه اول و آخر ما این است: وحدت خود را حفظ کنید، خونسرد باشید و احتیاط کنید و از انانیت و تکبر و رقابت پرهیز نمایید. سعید نورسی

§26

از کیفرخواست دادستان دانسته شد نقشه زندیقان پنهانی که با اغفال برخی از ارکان حکومت آن‌ها را علیه ما کرده‌اند بی‌نتیجه مانده و دروغ بودن‌شان مشخص شده است. آن‌ها اینک جمعیت‌گرایی و کمیته‌گرایی را بهانه قرار داده درصدد پوشاندن دروغ‌هایشان هستند. یکی از آثار این مطلب ممانعت دیگران از تماس با من است. گویی اگر کسی با من تماسی بگیرد ناگهان یکی از ما می‌شود. حتی کارمندان ارشد هم رفتار خشنی داشته و با تحت فشار قرار دادن من، خود را نزد رؤسایشان عزیز می‌کنند. مخصوصاً «حا ص م د بر» من می‌خواستم مطلبی را که خواهید دید در پایان اعتراض‌نامه‌ام بگویم اما اندیشه‌یی مانع شد. مطلب این است: آری، ما یک جمعیت هستیم. جمعیتی که در هر زمان سیصد میلیون عضو دارد. عضوهایی که روزانه پنج بار براساس اصول جمعیت، علاقه و دلبستگی خود را با احترام نشان می‌دهند. آن‌ها با برنامه قدسی اِنَّمَا ال۟مُؤ۟مِنُونَ اِخ۟وَةٌ با دعاها و معنویات خود به یاری یک‌دیگر می‌شتابند. ما از افراد این جمعیت مقدس و بزرگ هستیم و مسئولیت خاص‌مان نیز بیان تحقیقی حقایق ایمانی قرآن برای اهل ایمان و نجات آنان و خودمان از نیستی همیشگی و حبس انفرادی دائم است. ما با جمعیت‌ها و کمیته‌های دیگر دنیوی و سیاسی و دسیسه باز ارتباطی نداریم و با چنین کاری سطح خود را پایین نمی‌آوریم.

§27

بامداد امروز دلم برای یکایک شما به درد آمد. در یک لحظه، رساله بیماران را به خاطر آوردم و آرامش یافتم. آری، این مصیبت هم نوعی بیماری اجتماعی‌ست. بیشتر علاج های ایمانی در آن رساله، شامل این مورد هم می‌شوند؛ هم‌چنان که به بیمار ارجمندی که در «ارزروم» است گفتم، دردهای پیش از این ساعت مصیبت، کاملاً برطرف شد و آن چه باقی ماند ثواب و خیر و فواید دنیوی و اخروی و ایمانی و قرآنی‌ست. معلوم می‌شود تک مصیبت گذرای مذکور، به نعمت‌های متعدد و دائمی تبدیل شده است. آینده نیز فعلاً موجود نیست، پس مصیبتی که در آن تداوم خواهد یافت فعلاً دردی ندارد. احساس درد متوهمانه از آن‌چه نیست، بی‌اعتمادی به رحمت و قَدَر الهی‌ست. ثانیاً: امروزه بیش‌تر انسان‌های روی زمین به لحاظ مادی و معنوی گرفتار مصایب قلبی و روحی و فکری هستند. گرفتاری های ما نسبت به آن‌ها بسیار ناچیز و در عین حال سودمند است؛ و برای قلب و روح، لذتِ ایمان و سلامت و صحت دارد. ثالثاً: در متن این توفان‌ها اگر وارد این‌جا نمی‌شدیم، این مصیبت ناچیز به‌واسطه ارتباط با مأموران متوهم، سخت‌تر و سنگین‌تر می‌شد. در آن صورت دچار مصیبت ریاکاری و چاپلوسی در برابر آن‌ها می‌شدیم. رابعاً: در این زمستان مضاعف مادی و معنوی که کاری در آن نمی‌شود کرد، و در این مدرسه یوسفیه که یکی از درس‌خانه‌های مدرسةُ الزهراست دیدن کم هزینه و به غایت ارزان دوستان واقعاً حقیقی که از برادر هم مشفق‌ترند و مصاحبت با برادران اخروی که چون مرشد می‌باشند، و بهره‌مند شدن از فضایل خصوصی آنان، و نیرو گرفتن از حسنات و یاری‌های معنوی، انبساط خاطر، و تسلی خاطر آن‌ها که مانند نور و نورانی که در اشیا‌ی شفاف سرایت می‌کنند می‌باشد ماهیت این مصیبت را تغییر داده و حکم نوعی پوشش برای عنایت الهی را می‌یابد. آری، از ظرایف لطیف این عنایت الهی خفیه است که همه طلبه‌های رساله نور که به این‌جا آمده‌اند، «علما و روحانیون» نامیده می‌شوند. همه، آن‌ها را «عالم دین» می‌خوانند و به آن‌ها احترام می‌گذارند. اشاره لطیفی که در این ظرافت وجود دارد این است: هم‌چنان که این زندان به مدرسه تبدیل شده است، شاگردان رساله نور هم هر یک، مدرس و معلمی شده‌اند؛ و زندان‌های دیگر نیز در سایه اینان ان شاء الله تبدیل به مکتب خواهند شد.

§28

اگر گه گاه نامه‌های مختصری که پیش از این، مشابه همین نامه برای تسلی خاطر نوشته شده، خوانده شوند و رساله ثمره مخصوصاً بخش‌های پایانی آن به طور دسته جمعی مطالعه گردند، و هم‌زمان درباره مسائلی که از رساله نور به خاطر می‌رسد مذاکره شود، ان شاء الله موجب کسب عزت و افتخار طلبه علوم می‌شود. شخصیت‌های بزرگی چون امام شافعی (ع) به طلاب علوم (دینی) چنان اهمیتی می‌داده‌اند که گفته‌اند: «حتی خواب طلبه علوم نیز عبادت است.» پس در چنین زمانه‌یی که مدرسه‌یی وجود ندارد و در چنین مکان‌های عذاب‌آوری، به خاطر این‌گونه طلبگی با ارزش نباید به صد سختی و مشکل اهمیت داد و باید گفت «خَيْرُ اْلاُمُورِ اَحْمَزُهَا» و به همه آن فشارها از ته دل خندید. اما دوستان تهی‌دست از آن نظر که دارای اهل و عیال هستند و تکفل آن‌ها را بر عهده دارند، براساس قاعده‌ی قرانی و ایمانی و نورانیِ «در مصیبت باید به بدتر از خود و در نعمت باید به کسانی که کمتر برخوردارند نگاه کرد» باید بدانند که از هشتاد درصد مردم راحت‌تر هستند. اینان هم‌چنان که حق ندارند شکایت و گلایه‌یی کنند، باید هشتاد مرتبه بیش‌تر از دیگران شکر بگویند. در این‌جا دریافت سهمیه غذایی ما از سوی قَدَر الهی تعیین شده بود. رحمتِ مبتنی بر عدالت ما را در این‌جا گرد هم آورده؛ و اهل و عیال‌مان نیز به رزاق حقیقی سپرده شده‌اند؛ (خداوند) ما را موقتاً از مسئولیت سرپرستی خانواده معاف کرده است؛ هم‌چنان که روزی کاملاً دستان ما را کنار خواهد زد و عزل‌مان خواهد کرد. مادام حقیقت چیزی‌ست که گفته شد، باید حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ بگوییم و در حالت تسلیم شکرگزاری کنیم.

§29

من هر چند نمی‌توانم حضوری با شما دیدار کنم، اما از این‌که نزدیک‌تان هستم و همگی در یک ساختمان به‌سر می‌بریم بسیار خوشحال و سپاسگزارم. بدون این‌که اختیاری داشته باشم گاه تدابیر لازم هشدار داده می‌شود؛ از جمله این‌که یک نفر زندانی دروغگو و جاسوس را از طرف فراماسون‌ها در بند کناری من گذاشته‌اند. تخریب کردن آسان است مخصوصاً تخریب جوانانِ سر به هوا؛ از آزار زیادی که فرد مذکور به من می‌رساند و تلاش‌اش برای به فساد کشیدن جوانان فهمیدم که زندقه در مقابله با ارشاد و اصلاح‌های شما، برای فاسد کردن و تخریب اخلاق فعالیت می‌کند. در چنین وضعیتی باید مراقب بود و بسیار احتیاط کرد. تا آن‌جا که امکان دارد نباید در مقابل زندانیان قدیمی حساسیت به خرج داد؛ هم‌چنین حساسیت آن‌ها را هم نباید برانگیخت؛ باید مراقب باشیم و به دو دستگی میدان ندهیم؛ باید خونسرد بود و تحمل کرد. برادران ما باید در حد امکان اخوت و همبستگی‌شان را با فروتنی و تواضع و ترک غرور تقویت کنند، این بسیار لازم و ضروری‌ست. سرگرم امور دنیا شدن مرا می‌رنجاند. به درایت شما اعتماد می‌کنم و جز ضرورت به کارهای دنیا نمی‌پردازم. برادران‌ام! برای مقابله با هر احتمالی، بیان مسأله‌یی که امروز صبح هشدار داده شد لازم است. حقایقی را که ما از قرآن اخذ می‌کنیم چون خورشید و روز روشن است که هیچ شک و شبهه و تردیدی باقی نمی‌گذارد. نفس و شیطان درون من از بیست سال پیش بسیار کنجکاو بوده‌اند که «فیلسوفان زندیق در برابر این مطلب چه می‌گویند و نقطه اتکای‌شان چیست؟» چون در هیچ زمینه‌یی نتوانستند قصور و خطایی بیابند سکوت کردند. گمان می‌کنم حقیقتی بسیار حساس که نفس و شیطان درون من را ساکت کرد، سرکش‌ترین آدم‌ها را نیز به سکوت وا می‌دارد؛ مادام که ما در راه حقیقتی فعالیت می‌کنیم که ثابت‌ترین و بزرگ‌ترین و مهم‌ترین حقیقت است و برایش قیمتی نمی‌توان تعیین نمود؛ حقیقتی که اگر دنیا و جان و جانان‌مان را هم فدایش کنیم باز هم ناچیز است؛ بی‌تردید باید با همه بلایا و فشارها و دشمنان با کمال متانت مقابله کنیم. ممکن است برخی از روحانیون و شیوخ و افراد به ظاهر باتقوای فریب خورده را هم علیه ما تحریک کنند. در برابر این‌ها هم باید وحدت و همبستگی خود را حفظ کنیم و سرگرم‌شان نشویم و مناقشه نکنیم. سعید نورسی

§30

با یک اخطار معنوی در سپیده دم امروز دانستم که دلیل واقعی حمله و تجاوز گسترده و جدی علیه ما، شعاع پنجم نیست؛ بلکه «حزب النوری، مفتاح الایمان، و حجةُ البالغه» است. بخشی از حزب النوری را به دقت خواندم، به مفتاح هم اندیشیدم و دانستم که زندیق‌ها، چون نتوانستند در برابر این دو شمشیر الماسین از مشرب کفر مطلق محافظت کنند، شعاع پنجم را که تا حدودی با مسائل سیاسی مرتبط است در ظاهر دلیل نشان دادند، لذا دولت را اغفال کرده علیه ما شوراندند. به همراه همین اخطار، به ذهن‌ام خطور کرد «اگر تعدادی از برادران ضعیف‌مان موقتاً از فعالیت دست بردارند ممکن است از این گرفتاری نجات پیدا کنند.» می‌خواستم چنین اجازه‌یی بدهم اما ناگهان هشدار داده شد «کسی که تا این حد با موضوع مرتبط بوده و دو بار مورد این آزمایش قرار گرفته، و در مقابل، متحمل زحمات و مشقات فراوان شده است؛ نباید قلباً (از مسیر رساله نور) صرف نظر کند که کاری بی‌فایده و مُضر است؛ بلکه می‌تواند برای فریب آنان در ظاهر کناره گیری کند و اجتناب خود را نشان دهد.» در غیر این صورت به خودش، ما و به مشرب مقدس‌مان لطمه زده، و به تلافی آن برخلاف هدف و مقصدش سیلی می‌خورد.

§31

کسی که متحمل زحمت و مشقت این زندان بشود که نسبت به جاهای دیگر سردتر و دشوارتر است بی‌تردید نسبت به درجه و مرتبه‌یی که دارد میل به خودداری از علّت این حبس خواهد داشت، اما رساله نور که ظاهراً دلیل این زندانی شدن است ایمان تحقیقی را نصیب کِشندگان این زحمت می‌کند، و با ایمان تحقیقی باعث حُسن عاقبت‌شان شده و با مشارکت معنوی، اعمال صالحه‌یی به قدر اعمال صد نفر را نتیجه می‌دهد، بدین گونه آن زحمت و مشقت را به رحمت تبدیل می‌کند. لذا بهای این دو نتیجه، صداقت و ثبات محکمی می‌باشد. این است که اظهار ندامت و صرف نظر کردن از ادامه راه، خسارت بزرگی‌ست. این حبس برای آن دسته از شاگردان (رساله نور) که رابطه‌یی با دنیا ندارند یا آنان که ارتباط‌شان با دنیا اندک است، بهتر است. این‌جا از جهتی جایگاه آزادی‌ست؛ و برای کسانی که با دنیا مرتبط‌اند و اوضاع‌شان خوب و مساعد است پول‌های هزینه شده را به صدقات مضاعف، و لحظات صرف شده‌ی عمرشان را به چندین برابر عبادت تبدیل می‌کند، لذا آن‌ها به جای شکوه و گلایه باید شکر کنند. آن‌ها هم که فقیر و ناتوان‌اند باید بدانند، در اصل بیرون زندان هم برای‌شان بی‌فایده و بی‌ثواب بوده و موجب مشقات پر مسئولیتی برایشان می‌شد؛ اما مشقات زندان که خیر است و ثواب فراوان دارد و هیچ مسئولیتی را متوجه فرد نمی‌کند، در ضمن با تسلی خاطری که دوستان می‌دهند تخفیف می‌یابد، می‌بایست مدار شکرگزاری آن‌ها گردد.

§32

در کاستامونو فردی که اهل تقواست با گلایه گفت:«من سقوط کرده‌ام؛ حال گذشته و اذواق و انوارم را از دست داده‌ام.» به او گفتم: «شاید ترقی کرده‌یی و ذوق‌ها و کشف‌هایی را که نفس را نوازش می‌دهند و میوه اخروی را در این دنیا می‌چشانند و حس خودبینی به انسان می‌دهند، رها نموده و به مرتبه بالاتر و به مرحله‌ی محو و ترک منیت و رها کردن ذوق‌های فانی رسیده‌یی.» آری، یکی از احسان‌های مهم الهی این است که نگذارد کسی که انانیت‌اش را رها نکرده احسان او را احساس کند، تا دچار عُجب و غرور نشود.» برادران من! بنابر این حقیقت، کسانی که مانند فرد مذکور می‌اندیشند یا مقام‌های درخشان حاصل از حُسن ظن‌ها را در نظر می‌گیرند با نگاه به شما، شاگردانی را که در بین‌تان در لباس فروتنی و تواضع و خدمت هستند افرادی عامی و عادی می‌بینند و می‌گویند:«آیا این‌هایند قهرمانان [عرصه] حقیقت و کسانی که دنیا را به مبارزه می‌طلبند؟ . . . هیهات! این‌ها کجایند و مجاهدان این خدمت قدسی که اولیا را در این زمانه عاجز می‌کند کجا؟» و به این ترتیب دوست دچار انکسار خیال شده و دشمن، مخالفت خود را بر حق می‌پندارد. سعید نورسی

§33

ثمرات و میوه‌های حبس شما در نظر من مانند میوه‌های بهشتی، لذیذ و ذی‌قیمت است. هم‌چنان که امیدها و آرزوهایم را در حق شما تصدیق کرد و محقق نمود، نیروی همبستگی را نیز بسیار خوب به نمایش گذاشت. وقتی آن قلم‌های ارجمند متحد شدند مانند کنار هم قرار گرفتن سه، چهار الف، ارزشی معادل سیصد، چهارصد را زیر این فشارها نشان دادند. حالات روحی‌ای که در این شرایط نابسامان از وحدت‌تان محافظت می‌کند ادعاهای روز گذشته مرا اثبات می‌نماید. آری، در مثل مناقشه نیست من به این نتیجه رسیده‌ام هم‌چنان که در نظر اهل سنّت یک ولی بزرگ، در خدمت اسلامی حتی موقعیت یکی از اصحاب کوچک را هم نمی‌یابد، «برادر با اخلاصی که در زمانه فعلی دل به خدمت ایمانی داده و دست از لذات دنیوی شسته و با فروتنی از همبستگی و اتحاد محافظت می‌کند، موقعیتی برتر از ولی خواهد داشت.» شما با اعمال و رفتارتان همواره این دیدگاه مرا تأیید و تقویت می‌کنید. حضرت حق همواره و همیشه از شما راضی و خشنود باد. آمین!

§34

رساله ثمره بسیار ارزشمند و درخور اهمیت است. امیدوارم زمانی موجب فتوحات بزرگی گردد. شما ارزش واقعی آن را دریافته‌اید که این درس‌خانه را بی‌درس رها نکردید. من از طرف خودم می‌گویم: ثمره این همه هزینه و زحمت، اگر فقط همین رساله و رساله دفاعیات و با شما بودن در یک‌جا باشد، زحمت و هزینه را که گفتم تلافی می‌کند؛ و اگر من متحمل ده برابر این مصیبت هم بشوم باز کم است. بر اساس تجربه‌های متعدد و مخصوصاً در این حبس سخت و پر فشار، به این نتیجه قطعی رسیده‌ام کسی که به خواندن یا کتابت رساله نور اشتغال داشته باشد موجب کاهش فشارها و افزایش شادمانی‌اش می‌شود. وقتی سرگرم رساله نور نیستم مصیبت و بلا را دو چندان حس می‌کنم و امور غیر ضروری موجب تأثرم می‌شود. من با این‌که بنا بر دلایلی احساس می‌کنم «خسرو و حافظ علی و طاهری» بیش از دیگران تحت فشار هستند اما می‌بینم که تمکین و تسلیم و آرامش قلبی آن‌ها و کسانی که در کنارشان هستند بیش از دیگران است. دلیل این امر را از خود سؤال می‌کردم؛ و حالا دانسته‌ام که آن‌ها وظیفه واقعی خود را انجام می‌دهند. سرگرم کارهای بی‌معنی نشده و وارد حیطه‌ی وظایف قضا و قَدَر نمی‌شوند و گرفتار خودنمایی و انتقاد و نگرانی که ریشه در انانیت دارد نمی‌شوند و با وقار و متانت و اطمینان قلبیِ خود روی شاگردان رساله نور را سپید کردند و توان معنوی رساله نور را در مواجهه با زندیق ها نشان دادند. حضرت حق خصلت عزت و قهرمانی کامل را که در تواضع و از خودگذشتگی بی‌پایان آن‌ها وجود دارد شامل حال همه برادران ما کند. آمین! برادران‌ام! در این زمانه، انانیت وحشتناکی حکم‌فرماست که ریشه در غفلت و دنیاپرستی دارد. به همین دلیل اهل حقیقت لازم است از انانیت و خودنمایی دست بردارند ولو صورت مشروع هم داشته باشد لذا شاگردان واقعی رساله نور انانیت خود را که به تکه‌های منجمد یخ می‌ماند در شخصیت معنوی و حوض مشارکت ذوب می‌کنند و ان شاء الله در این توفان به لرزه در نمی‌آیند. آری، یکی از طرح های تجربه شده و درخور توجه منافقان این است: اشخاصی را که هر کدام‌شان به منزله ضابط و مدبری هستند به خاطر مسأله‌یی که بین آن‌ها مشترک است در جاهای پر مشقتی جمع می‌کنند تا با عصبانیت حاصل از آن به انتقاد و اعتراض و درگیری با یک‌دیگر بپردازند و از یکدیگر دل‌سرد شده و به این ترتیب توان معنوی آن‌ها از بین برود. سپس به سهولت به کسانی که نیروی خود را از دست داده‌اند ضربه می‌زنند. شاگردان رساله نور در مسیر رفاقت و اخوت و فنا فی الاخوان حرکت می‌کنند، پس به امید خدا این طرح تجربه شده و منافقانه را نیز عقیم خواهند گذاشت.

§35

در گذشته شیخ (طریقتی) مریدان بسیاری داشت و دولت آن کشور به لحاظ سیاسی نگران شده خواست تا جماعت شیخ را پراکنده کند. شیخ به دولت می‌گوید: «من فقط یکی و نصفی مرید دارم؛ بیش‌تر از آن ندارم. اگر می‌خواهید امتحان کنید.» بعد در جایی چادری بر پا کرد و هزاران نفر از مریدان‌اش را به آن‌جا فرا خواند. به آن‌ها گفت: «می‌خواهم آزمایشی کنم. هر کس مرید من است و فرمانم را قبول کند به بهشت خواهد رفت». سپس آن‌ها را یکی یکی به داخل چادر خواند. گوسفندی را پنهانی سر برید، طوری که گویا یکی از مریدان خاص‌اش را سر بریده و روانه بهشت کرده است. دیگر هیچ یک از هزاران مریدی که خون جاری شده را دیده بودند به فرمان شیخ توجهی نکرده و شروع به انکار او نمودند. فقط مردی گفت: «جانم فدای تو باد» و نزد شیخ رفت. بعد زنی هم رفت و دیگران پراکنده شدند. شیخ به مأموران دولت گفت: «حالا دیدید من یکی و نصفی بیش‌تر مرید ندارم.» حضرت حق را صدها هزار بار شکر که رساله نور در امتحان و دادگاه اسکی‌شهیر فقط یکی و نصفی از شاگردان‌اش را از دست داد. بر عکس شیخی که گفتیم و با همت قهرمانان اسپارتا و اطراف آن، به جای یکی و نصفی که از دست دادیم ده‌ها هزار نفر به جمع‌مان اضافه شد. ان شاء الله در این امتحان هم با همت قهرمانان شرق و غرب تعداد زیادی را از دست نمی‌دهیم و به جای هر یک نفر که ما را ترک می‌کند ده نفر به جمع‌مان اضافه خواهد شد. زمانی فرد غیر مسلمانی برای آن که خلافت از طریقت بگیرد چاره‌یی اندیشید و شروع به ارشاد کرد. وقتی که مریدان‌اش تحت تعلیم او شروع به ترقی کردند، یکی از مریدان در حالت مکاشفه مرشد را در سقوط مطلق می‌بیند. مرشد نیز به فراست پی به موضوع می‌برد و خطاب به مرید می‌گوید: «خب مرا شناختی»؛ مرید پاسخ می‌دهد: «حال که با ارشاد شما به این مقام رسیده‌ام از این پس بیش از پیش قدر شما را خواهم دانست.» و از آن پس آن قدر در درگاه حضرت حق تضرع می‌کند تا شیخ بیچاره‌اش را نجات می‌دهد. شیخ به یک‌باره ترقی کرده از همه مریدان سبقت می‌گیرد و مرشد واقعی آنان باقی می‌ماند. منظور این است که گاهی مرید، شیخ شیخ خود می‌شود. هنر این نیست که وقتی برادرتان را در مسیر ناشایست می‌بینید او را ترک کنید. شأن اهل صداقت این است که در چنین مواردی پیوندهای اخوت را محکم‌تر نموده و برای اصلاح چنان فردی بیش‌تر تلاش کنند. منافقان در چنین مواقعی برای از بین بردن همبستگی برادران و بدبین کردن آن‌ها به هم‌دیگر می‌گویند:«کسانی را که تا این حد مهم می پندارید افراد عادی و بیچاره‌یی بیش نیستند.» به هر حال اگر چه ما در این مصیبت ضرر بسیاری دیدیم اما این رویداد از آن نظر که وضعیت و کیفیتی‌ست که به عموم عالم اسلام مرتبط است ارزش گران‌قدری دارد و ما آن را بسیار ارزان به‌دست آورده‌ایم. حوادث مشابه این واقعه به دلایل مختلف از جمله سیاست دینی یا دلایل دیگر نتوانستند عنوان عموم عالم اسلام را با خود داشته باشند. امضای عجیب سعید قدیمی در آغاز «لمعات» که منتشر شده است، با اندکی تغییر، متناسب با حال و روز فعلی‌ام و هفتادمین سال عمرم است؛ به همین دلیل آن را در این‌جا نوشتم. اگر مناسب دیدید آن را به جای امضا در پایان دفاعیات، رساله ثمره، و نامه‌های مختصر قرار دهید. امضای عجیب مذکور سه سطر و نیمِ زیر است:

§36

مزار ویران‌شده‌ام که در خود جمع کرده است شصت و نه جنازه‌ سعید را با گناهان و رنج‌ها هفتادمین‌اش سنگ قبری‌ست برای آن مزار، و با هم می‌گریند برای خسران اسلام امیدوارم که آسمان‌های آینده‌ی‌ زمین آسیا با هم تسلیم ید بیضای اسلام شوند زیرا یمینِ یُمنِ ایمان است که امن و امان و امنیت را به انام اهدا می‌کند

§37

دلیل این‌که برای همبستگی و اتحاد شما اهمیت زیادی قائل هستم صرفاً این نیست که برای ما و رساله نور فایده دارد، بلکه علت اصلی‌اش این است: برای عوام اهل ایمان که داخل دایره ایمان تحقیقی نبوده و فاقد نقطه استناد هستند و شدیداً نیازمند اتکا به حقیقتی می باشند که جماعتی با ایمان محکم آن را قطعی یافته‌اند، مرجع، مرشد و حجتی لازم است که در برابر جریان‌های گمراه به زانو درنیاید، کنار نرود، فاسد نشود و فریب نخورد؛ لذا کسی که همبستگی شما را ببیند در می‌یابد که حقیقتی هست که نمی‌توان آن را فدای چیزی کرد، در برابر اهل ضلالت سرخم نمی‌کند، و شکست نمی خورد. پس قوت معنوی و ایمان مردم تقویت شده و آن ها را از پیوستن به اهل دنیا و بی‌بند و باری نجات می‌دهد. بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ

§38

بسیار مراقب باشید که مشاجره نکنید، گوش‌های جاسوس استفاده خواهند کرد. کسی که در این شرایط جر و بحث کند، فرقی ندارد حق داشته باشد یا نه، کارش خلاف مسیر حق است. اگر درهمی حق به جانب او باشد با مناقشه و مشاجره به ما هزار درهم خسارت می‌زند. حکایتی را که زمانی در زندان اسکی شهیر برای برادران حساس‌ام بیان کردم مجدداً برای شما می‌گویم. در جنگ جهانی سابق در شمال روسیه، همراه نود نفر از افسران در سلولی دراز اسیر بودیم. آن‌ها بیش از شایستگی‌ام به من توجه و احترام می‌کردند، لذا با نصیحت مانع ایجاد سر و صدا می‌شدم. ناگهان متوجه شدیم که نوعی حساسیت ناشی از عصبانیت و فشار باعث مناقشه‌های شدید می‌شود. به سه چهار نفر از آن‌ها گفتم هر جا سر و صدا شنیدید، بروید و به کسی که حق با او نیست کمک کنید. آن‌ها هم همین کار را کردند و مناقشات زیان‌بار به پایان رسید. از من پرسیدند: چرا درباره کسی که حق نداشت، چنین تدبیری اندیشیدی؟ گفتم: کسی که حق به جانب اوست منصف است. یک درهم حق‌اش را فدای صد درهم حق آرامش عموم می‌کند. اما کسی که حقی ندارد معمولاً خودخواه می‌شود و علاقه‌یی به فدا کردن چیزی ندارد، لذا غوغا بیش‌تر می‌شود. برادران‌ام! شما در رساله «نامه‌های کوتاه»، قطعه‌هایی را که برای آرامش و صبر و تحمل نوشته شده با دقت و به تکرار مطالعه کنید. من از همه شما ضعیف‌ترم و در این بلای پر مشقت سهم‌ام از همه بیش‌تر است. خدا را شکر که تحمل می‌کنم و از کسانی که تمام اتهام‌ها را متوجه من می‌کنند اصلاً دل‌خور نشدم و به اعتبار وحدت مسأله از کسانی ‌که صرفاً از خویش دفاع کرده و به‌ طور ضمنی جمعیت‌گرایی و تقصیرات را بر ما تحمیل کردند نیز ناراحت نشدم؛ مادام که برادریم از شما خواهش می‌کنم در این صبر از من تقلید کنید. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§39

من امشب طبق عادت غیرتمندانه سعید قدیمی به رفتن‌مان به دادگاه اندیشیدم؛ در حالی که به دستان‌مان دست‌بند زده بودند و با مأموران سرنیزه به دست انتقال‌مان می دادند، عصبانیت شدیدی حاصل شد. در یک لحظه بر قلب‌ام خطور کرد که به جای عصبانیت باید در کمال افتخار، همراه با شکر و شادمانی با این وضع روبه‌رو شد، زیرا کسانی که به دادگاه منتقل شدند در نظر همه ذی‌شعوران، و فرشتگان و موجودات روحانی‌ که تعدادشان بی‌شمار است، و در نظر همه‌ی اهل حقیقت، و اصحاب وجدان و ایمان تحقیقی از انسان‌ها، چون قافله قهرمانانی دیده می‌شوند که در راه حق و حقیقت، و قرآن و ایمان، زمانه کنونی را به مبارزه می‌خوانند. در برابر تقدیر و تحسین عالی اینان که نشان از توجه رحمت الهی و قبول ربانی دارد، نظرات تحقیرآمیز عده معدودی لاابالی و سرگردان و بی‌بند و بار نمی‌تواند هیچ اهمیتی داشته باشد. حتی یک روز وقتی به دلیل بیماری با اتومبیل رفتم احساس ناخوشایندی بر من حاکم شد، و بار دیگر وقتی مانند شما دستبند به دست و همراه با شما رفتم، انبساط خاطر و لذت معنوی بزرگی حس کردم. معلوم می‌شود حالت مذکور از همین راز سرچشمه گرفته است. هم‌چنان که به کرات گفته‌ام، باز هم تکرار می‌کنم: تاریخ، کسانی مانند شاگردان رساله نور را سراغ ندارد که در راه حق بسیار خدمت کرده، ثواب بسیار زیادی کسب نموده، و متحمّل زحمت بسیار کمی شده باشند. ما هر قدر متحمل مشقت شویم باز هم کم است. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§40

گریز و رهایی از مصیبتی که گرفتارش هستیم به دو دلیل زیر ممکن نبود: دلیل اول: در هر حال باید به این‌جا می‌آمدیم تا بخشی از روزی‌مان توسط قَدَر الهی در این‌جا نصیب‌مان شود. بهترین صورت همین گونه بود. دلیل دوم: امکان رهایی از دامی که برای‌مان چیده بودند را نیافتیم. من موضوع را حس کرده بودم اما چاره‌یی نبود. مرحوم «شیخ عبدالحکیم و شیخ عبدالباقی» بیچاره نتوانستند نجات یابند. لذا در مصیبتی که گرفتارش هستیم گلایه کردن از یک‌دیگر کار نا به جا و بی‌معنا و مُضر، و نوعی قهر کردن با رساله نور خواهد بود. مراقب باشید، این‌که فعالیت ارکان خاص را دلیل وقوع این مصیبت بدانید و از آن‌ها رنجیده خاطر شوید به معنی فاصله گرفتن از رساله نور و اظهار ندامت از فرا گرفتن حقایق ایمانی‌ست، که مصیبتی معنوی و بزرگ‌تر از مصیبت مادی‌ست. من سوگند می‌خورم و به شما اطمینان می‌دهم با این‌که بیست، سی برابر بیش‌تر از هر کدام شما دچار این مصیبت هستم، اگر این بلا که به دلیل بی‌احتیاطی آنان در فعالیت توأم با نیت خالص‌شان دچارش شده‌ایم ده برابر هم بیش‌تر شود باز از آن‌ها رنجیده خاطر نخواهم شد؛ وانگهی اعتراض به آن‌چه گذشته، کار بی‌معنایی‌ست، زیرا جبران آن ممکن نیست. برادران‌ام! نگرانی، مصیبت و بلا را دو برابر می‌کند؛ و زمینه‌ساز جایگزین کردن مصیبت مادی در دل می‌شود. در ضمن نوعی اعتراض و انتقاد به تقدیر الهی محسوب شده، و به نوعی متهم کردن رحمت الهی‌ست؛ مادام که در هر چیز وجهی از زیبایی و جمال، و جلوه‌یی از رحمت وجود دارد و قَدَر الهی با عدالت و حکمت کار می‌کند، بی‌تردید تکلیف ما این است که در زمانه فعلی به زحمت مختصری که به دلیل انجام مسئولیتی مقدس و مرتبط با عالم اسلام متحمل می‌شویم، اهمیت ندهیم. (لازم شد یکی از حالات عادی، جزئی و غیرضروری‌ام را برای شما بنویسم)

§41

من به این نتیجه‌ی قطعی رسیدم که چشم زخم، مرا به‌شدت متأثر و بیمار می‌کند. بارها این موضوع را تجربه کرده‌ام. من با روح و جان‌ام دوست دارم همیشه دوست شما باشم اما بر اساس قاعده‌ی مشهور «اَلنَّظَرُ يُدْخِلُ الْجَمَلَ الْقِدْرَ وَ الرَّجُلَ الْقَبْرَ» نظر به من آسیب می‌رساند، زیرا کسی که به من نگاه می‌کند یا با دشمنی شدید یا با تحسین و تمجید است. این دو نوع نظر، در نگاه برخی افراد براساس سرّ خاصیت اصابت، وجود دارد. به همین دلیل اگر امکان داشته باشد و مجبورمان نکنند، می‌خواهم حتی المقدور همیشه همراه شما به دادگاه نیایم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§42

در فجر امروز مطلبی به من هشدار داده شد. آری، من هم کرامت نوریه‌یی را که خسرو درباره زمین لرزه نوشته است تأیید می‌کنم و نظرم نیز همان‌طور است، زیرا هم‌زمانی وقوع چهار زلزله دهشتناک با چهار نوبت هجوم شدید به شاگردان رساله نور نمی‌تواند امری تصادفی باشد؛ علاوه بر آن شهرهای اسپارتا و کاستامونو که مراکز انتشار رساله نور هستند در زلزله‌های مذکور نسبت به شهرهای دیگر حفظ شده‌اند؛ هم‌چنان که در سوره « ﭑ‌» اشاره می‌شود راه نجات از جنگ جهانی دوم که بزرگ‌ترین خسارت انسانی در آخر الزمان می‌باشد ایمان و عمل صالح است؛ لذا در زمان انتشار ایمان تحقیقی در سراسر آناتولی توسط رساله نور، منطقه آناتولی را می‌بینیم که به شکل فوق العاده‌یی از خسارت عظیم جنگ در امان است و این هم امری تصادفی نیست؛ هم‌چنین وارد آمدن هم‌زمان صدها مورد سیلی شفقت یا غضب بر کسانی که به خدمات رساله نور ضرر می‌رسانند یا در خدمت آن دچار قصور می‌شوند نیز امری تصادفی نیست؛ به همین ترتیب هزاران نفر از کسانی که به نیکی به رساله نور خدمت می‌کنند تقریباً بدون استثنا معیشت‌شان وسعت و برکت یافته و دل‌های‌شان مملو از مسرّت و آرامش می‌شود، این نیز نمی‌تواند تصادفی باشد.

§43

بر مبنای سرّ عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ (بقره: ٢١٦) و «اَلْخَيْرُ فِى مَا اخْتَارَهُ اللّهُ» محرمانه‌ترین بخش‌های رساله نور از پرده‌ی «سِرًّا تَنَوَّرَتْ» بیرون آمد تا به دست نامحرم‌ترین افراد برسد؛ و بر سر متکبرترین افراد فرود آید؛ و خطای صدر نشین‌ها را نشان دهد. تاکنون می‌خواستند مسأله را کوچک جلوه دهند، اما به هر حال دانستند که مسأله بسیار بزرگ است و جلب توجه شایسته‌یی، راه را برای فتوحات درخشان رساله نور و مطالعه آن توسط دشمنان نیز گشود و حتی بسیاری از کسانی که در دادگاه اسکی شهیر متمرّد و متحیر و محتاج بودند آگاه کرد و نجات داد؛ و زحمت ما را مبدل به رحمت نمود. ان‌شاء‌الله این بار در عرصه‌یی گسترده‌تر و مخصوصاً در دادگاه‌ها و مراکز بیش‌تری همان خدمت قدسی اعمال خواهد شد. آری، کسی که طرز بیان رساله نور را مشاهده می‌کند نمی‌تواند بی‌تفاوت بماند. مانند آثار دیگری نیست که فقط عقل و دل فرد، بلکه نفس و احساسات او را نیز تسخیر می‌کند. آزاد شدن شما ضرری به این حقیقت نمی‌زند اما اعلام برائت من زیان بار است. نفس‌ام نیز می‌پذیرد برای حقیقتی که با همه‌ی عالم اسلام ارتباط دارد نه فقط حیات دنیوی که درصورت لزوم حیات و سعادت اخروی‌ام را نیز در جهت نیک‌بختی اهل ایمان با رساله نور فدا کنم.

§44

پس از مدتی در روزنامه‌ی دیگری مطالب کامل کننده و شگفت انگیز زیر را دیدم: پیش از وقوع زلزله، گربه‌ها و سگ‌ها سه تا سه تا، و پنج تا پنج تا دور هم جمع شده و بدون هیچ صدایی انگار به صورت متفکرانه‌یی خیره به هم نگاه کرده و مدتی کنار هم نشسته و بعد پراکنده شده‌اند. زمان زلزله، کمی پیش از آن، نیز بعد از وقوع زلزله هیچ کدام از این حیوان‌ها دیده نمی‌شوند. آن‌ها از قصبات فاصله گرفته و به صحرا می‌روند. غریب این‌ است که متعجبانه نوشته‌اند حیوانات، بلایایی را که بر اثر نافرمانی‌ ما قرار است بر سرمان بیایند، با لسان حال خبر می‌دهند؛ امّا ما در نمی‌یابیم. بدیع الزمان از سال‌های دور با رساله نور خبر داده بود که «زندیقان نباید با رساله نور و شاگردان‌اش کاری داشته باشند؛ در غیر این صورت، خیلی زود بلایایی آن‌ها را از کرده خود صدبار پشیمان خواهد کرد.» صحت این مطلب که می‌تواند شامل صدها حادثه شود بار دیگر با وقوع چهار مصیبت زلزله‌ی منطبق بر حقیقت به اثبات رسید . . . حضرت حق به قلب کسانی که به ما و رساله نور حمله می‌کنند ایمان و به مغزهای‌شان برای مشاهده حقیقت، عقل عطا کند؛ و ما را از این زندان‌ها و آن‌ها را از بلایا نجات دهد؛ آمین! خسرو

§45

در میان شما عالمان بختیار، مدبران عالی جناب و شاگردان خالص و فداکاری هستند که باعث می‌شوند با اطمینان کامل به شما اعتماد کنم. می‌دانستم در برابر دشمنان قدرتمند، دسیسه‌گر و کثیر، از همبستگی و وحدت‌تان محافظت خواهید کرد، لذا آرامش خاطر داشتم و درگیر مسائل شما نمی‌شدم. اینک بیان چند نقطه به شرح زیر لازم شده است: نقطه نخست: برای این‌که آزادی شما به درازا نکشد، نمی‌خواستم با ارسال چیزی به آنکارا، درخواستی داشته باشم. لیکن دادگاه با در هم آمیختن رساله‌های خصوصی و عمومی و نامه‌های قدیم و جدید، آن‌ها را به آنکارا ارسال کرد، من نیز بالاجبار برای این‌که هیأت کارشناسی آن‌جا نیز مانند هیأت کارشناسی این‌جا رساله‌های خصوصی را اساس قرار ندهند و علیه‌مان حکم ندهند، لازم و ضروری دیدم رساله «مدافعات» از «شعاع پنجم» را که درباره سفیان و دجال اسلام پاسخ کاملی به اعتراض‌ها علیه رساله‌های خصوصی می‌دهد و رساله «ثمره» را که کفر مغرورانه منبعث از فلسفه طبیعی و تجاوز گستاخانه‌اش علیه ایمان را در هم می‌شکند، برای مقامات آنکارا ارسال کنم. نقطه دوم: برادران عزیزم! هنگام نگارش پاسخ نامه بااهمیت شما، همان نامه را به دست‌ام دادند. نقطه دوم را شروع کرده بودم که متوقف شد. حالا آن را تمام می‌کنم. دقت داشته باشید، اگر احتمال ترویج این فکر توسط وکیل بی‌فایده شما وجود داشته باشد، حتماً یکی از تدابیر طرفداران محکومیت ما این خواهد بود که هیأت کارشناسی آنکارا نیز مانند هیأت کارشناسی این‌جا، رساله‌های خصوصی منتشر شده و مخصوصاً «شعاع پنجم» را اساس قرار داده و شامل کل رساله‌ی ‌ نور کنند و آن را مصادره نمایند، و چنین وانمود کنند که مسائل «شعاع پنجم» به شکل درس از سوی طلبه‌های بیچاره رساله نور مطالعه می‌شده، آن وقت خواهند توانست آن‌ها را هم با اتهام من مرتبط کنند و این طرح وحشتناکی‌ست. این‌که نمی‌گذارند من حرف بزنم و نوشته‌هایم را مصادره می‌کنند و به آنکارا نمی‌فرستند و این‌که مدیر، و معاون دادستان می‌خواهند مشکلاتی به وجود آورند، نشانه بارزی‌ست مبنی بر این‌که می‌خواهند آنکارا قبل از دریافت پاسخ‌های محکم مطرح شده در دفاعیات، علیه ما حکم صادر کند. نقطه سوم: اصولاً رییس دادگاه همان روز اعلام کرد کتاب‌ها و اوراق مهم و دفاعیه‌ها را که می‌تواند مسأله را طولانی‌تر کند به آنکارا خواهد فرستاد. بی‌شک اینک رسیده است. حالا اگر دو دفاعیه مفصل و مرتب من به آنکارا برسد ممکن است موجب حل زودتر مسأله شود و موضوع به درازا نکشد و قضیه زودتر فیصله یافته و دوستان متأهل نجات یابند. البته من و کسانی مانند من که وابستگی‌های خانوادگی ندارند در پی آزاد شدن از زندان نیستند. این قبیل افراد لازم است برای دفاع از حقایق ایمانی در برابر ملحدان و مرتدان در زندان که بهترین جا برای این کار است بمانند. نقطه چهارم: اگر برائت رساله نور اعلام نشود و به دفاعیات من توجهی نکنند، انکار ظاهری و بی‌فایده، شما را نجات نخواهد داد. ما به حیث وحدت مسأله، به یک‌دیگر وابسته شده‌ایم؛ فقط تعدادی از دوستان که مناسبات خیلی کمی داشته‌اند ممکن است نجات پیدا کنند. دادگاه اسکی‌شهیر این مطلب را بالفعل نشان داد. انکار و گریز شما در برابر کسانی که از یک سال پیش جاسوسان‌شان را با دقت وارد جمع ما کرده بودند و فاش گویی طلبه‌های ساده و در عین حال جسور را ضبط کرده‌اند، و از هر وسیله‌یی استفاده می‌کردند که ما را آشفته نموده و از مشرب و مکتب‌مان پشیمان کنند، انکار و گریز شما در برابر کسانی که «شیخ عبدالحکیم» را علیه ما تحریک کرده و او و «شیخ عبدالباقی» و «شیخ سلیمان» را که گه گاه به من اعتراض می‌نمود پریشان کردند، در اندیشه آنان که نام «اعتقاد وجدانی» بر آن گذاشته‌اند، کم‌ترین تأثیری ندارد و در اسکی شهیر هم نداشت. نقطه پنجم: ما، هم در این‌جا و هم در اسکی شهیر به تجربه و به صورت قطعی دانستیم که به دلیل وحدت مسأله، به شدت نیازمند همبستگی کامل هستیم. دلخوری‌ها و حساسیت و اعتراض‌هایی که از فشارهای وارده سرچشمه می‌گیرد وضع پریشان ما را مضاعف می‌کند. متأسفانه بیش از همه به شما اعتماد داشتم و مطمئن بودم. هر گاه احساس نگرانی می‌کردم به یاد علمای کامل و صدیقی می‌افتادم که از استانبول آمده‌اند یا به کسانی فکر می‌کردم که در استان کاستامونو صداقت فوق‌العاده‌یی نشان می‌دادند؛ و به این ترتیب نگرانی‌ام از بین می‌رفت. دقت کنید کمیته پنهانی که در حال دفاع از کفر مطلق است به درون‌تان فتنه نیافکنند. در سلولی که در همسایگی من است فتنه انداختند و موجب عذاب من شدند. اینک شما در بین خودتان مشورتی بدون مناقشه کنید. تصمیم‌تان را قبول می‌کنم. لیکن دفاعیات من اگر به آنکارا برسد و مدار توجه قرار گیرد، این احتمال وجود دارد که دادگاه این‌جا، رأی‌اش را درباره کسانی که امکان آزاد شدن‌شان وجود دارد بدهد؛ نیز این احتمال را هم در نظر داشته باشید کسانی که با ما درگیرند، کسانی هستند که «عبدالباقی» و «عبدالحکیم» و «حاجی سلیمان» را تبعید کرده و «یشیل شمسی» را با وجود حکم آزادی این‌جا نگه داشته‌اند؛ چنین کسانی ممکن است حافظ محمد و سید شفیق را که به موجب صلابت دینی در برابر رییس مرده آنان و تصویر او تعظیم ننموده و از الحاد و بدعت‌ها جانب‌داری نکردند آزاد نکنند؛ در مشورت خود این مطلب را هم در نظر داشته باشید، در زمانه‌یی که رساله نور از پس پرده‌ی خفا بیرون آمده و در یک ادعای بزرگ و عمومی، به خودی خود در مراکز آنان مشغول مبارزه می‌باشد، لازم است شاگردان‌اش را در پشت خود ببیند و شاگردان‌اش با عدم گریزشان به اهل ایمان مردد و متحیر نشان دهند که دل‌بسته‌ی حقیقتی محکم و شکست ناپذیرند. مراقب باشید و باز هم مراقب باشید که به قصور و کوتاهی‌های یک‌دیگر نپردازید و به جای حدت و عصبانیت به هم احترام بگذارید و به جای اعتراض، به یاری هم برخیزید.

§46

چند روزی هست که من تعدادی از دعاهایم را تغییر داده‌ام. کلمه «الصَّادِقِينَ» را از جمله‌ی «طَلَبَةَ رَسَائِلِ النُّورِ الصَّادِقِينَ» در دعاهایی که دارای «وَاغْفِرْ‌لَنَا » یا «وَفِّق» هستند و تاکنون آن‌ها را صدبار تکرار می‌کرده‌ام، حذف کردم تا برادرانی که با رخصت (شرعی)، خود را ملزم به عملی می‌بینند و به دلیل اوهام و ناامیدیِ ناشی از فشار (زندان) در ظاهر انتساب‌شان به ما را انکار کرده و از آن فاصله می‌گیرند و گویا در مخالفت با صداقت ناشی از عزیمت حرکت می‌کنند، از آن دعاها محروم نمانند. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§47

نگران بیماری‌ات نباش. حضرت حق شفا عنایت کند . . . آمین! در زندان، هر یک ساعت عبادت ارزش دوازده ساعت عبادت را دارد؛ پس نفع بسیار می‌بری. اگر دارو لازم است، چیزهایی نزد من هست؛ می‌توانم برایت بفرستم. در واقع این روزها بیماری خفیفی در همه جا هست. من روزهایی که به دادگاه می‌روم در هر حال مریض می‌شوم. تو شاید برای کمک به من هم‌چنان که در گذشته کسی به جای کسی بیمار می‌شد یا می‌مُرد مانند انسان‌های بسیار فداکار، بخشی از بیماری‌ام را اخذ کرده‌یی.

§48

برادران صادق و عزیزم «‌لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ‌»؛ من به خود و شما و به رساله نور تسلیت، و به مرحوم حافظ علی و قبرستان دنیزلی تبریک می‌گویم. این برادر قهرمان‌مان که حقیقت رساله ثمره را به علم الیقین می‌دانست، برای ارتقا به مرتبه عین الیقین و حق الیقین، پیکرش را در قبر گذاشت و چون فرشتگان برای سیاحت به سوی ستارگان و عالم ارواح رفت. او مسئولیت خویش را تمام و کمال به انجام رساند و بعد از ترخیص به استراحت پرداخت. حضرت ارحم الراحمین به عدد تمام حروف نوشته و خوانده شده رساله نور، در دفتر اعمال‌اش حسنات قید فرماید. آمین! و به همین تعداد، رحمت نثار روح‌اش کند؛ آمین! و قرآن و رساله نور را در قبر، انیس و مونس او قرار دهد؛ آمین! و به جای او ده قهرمان را نصیب کارخانه نور کند و در آن‌جا به کار بگمارد؛ آمین! آمین! آمین! شما هم مانند من در دعاهای‌تان از او یاد کنید و هزار زبان را به جای زبان او به کار اندازید. از رحمت الهی امید آن داریم که او به عوض یک زندگی و یک زبان که از دست داد، هزار حیات معنوی به‌دست آورده باشد.

§49

شکر بی‌پایان حضرت ارحم الراحمین را که در این زمانه عجیب و در مکانی غریب، افتخار ارزشمند طلبه‌ی علوم و خدمات بااهمیت آن را به‌واسطه شما، برای ما نیز میسر نمود. براساس مشاهده اهل کشف قبور و آن‌چه در واقعه‌های متعدد دیده شده، برخی طلاب جدی و مشتاق علوم (دینی) که هنگام تحصیل فوت کرده‌اند، خود را مانند شهیدان، زنده و سرگرم تحصیل می‌پندارند. حتی یکی از افراد سرشناس که اهل کشف قبور است برای این‌که بداند طلبه‌یی که صرف و نحو می‌خوانده و از دنیا رفته است چگونه به پرسش‌های نکیر و منکر جواب می‌دهد، به مراقبه می‌پردازد، و طی مشاهده می‌شنود که فرشته می‌پرسد: «مَن۟ رَبُّكَ»، «پروردگار تو کیست؟» و طلبه‌یی که هنگام مطالعه علم نحو وفات کرده بود پاسخ می‌دهد: «مَن۟، مبتداست و رَبُّكَ خبر آن» یعنی براساس علم نحو پاسخ داده و خود را در مدرسه احساس کرده است. موافق همین واقعه، من مرحوم «حافظ علی» را درست همان‌طور که در زمان حیات، مشغول مطالعه رساله نور بود مانند طلبه‌یی درحال کسب دانش متعالی و در مرتبه شهدا و مانند آن‌ها در قید حیات می‌دانم و با همین فکر و نظر در بعضی از دعاهایم درباره او و «محمد زهدی» و «حافظ محمد» که مانند اویند می‌گویم: «پروردگارا! اینان را تا قیامت در کسوت رساله نور و با حقایق ایمان و اسرار قرآن و کمال شادمانی و خوشی مشغول بدار. آمین!» بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§50

من نمی‌توانم مرحوم «حافظ علی» را فراموش کنم. درد [فوت] او به شدت عذاب‌ام می‌دهد. در گذشته گاه چنین انسان‌های فداکاری به جای دوست خود می‌مردند . . . گمان می‌کنم آن مرحوم به جای من رفت. اگر خدمت فوق العاده او توسط کسانی چون شما در آن سیستم انجام نمی‌شد خسران بزرگی برای قرآن و اسلام می‌بود. من وقتی به وارثان او، یعنی شما فکر می‌کنم، درد حاصل از فراق‌اش زایل شده، و آسودگی حاصل می‌شود؛ موجب حیرت است که او با حیات معنوی و شاید هم مادی خود به عالم برزخ رفته است لذا در من هم اشتیاقی برای رفتن به آن‌جا ایجاد شده و پرده دیگری از مقابل روح‌ام کنار رفته است؛ هم‌چنان که از این‌جا به برادران‌مان در اسپارتا درود می‌فرستیم و با معارفه و مخابره گفتگو می‌کنیم، عالم برزخ نیز که «حافظ علی» در آن سکنی گزیده است در نظر من مانند اسپارتا و کاستامونو شده است. حتی امشب طبق شنیده‌هایم فردی از این‌جا به آن‌جا فرستاده شده است. بیش از ده بار تأسف خوردم که چرا با او برای «حافظ علی» سلام نفرستادم. بعد، هشدار داده شد برای سلام فرستادن، نیازی به وسایط نیست؛ پیوند محکم او مانند تلفن است. خودش می‌آید و تحویل می‌گیرد. آن شهید بزرگ، باعث می‌شود دنیزلی را دوست بدارم؛ دیگر علاقه‌یی به ترک این‌جا ندارم. او و «محمد زهدی» و «حافظ محمد» به مسئولیت‌های ایمانی و نوری که در این دنیا داشتند هم‌چنان ادامه می‌دهند. آن‌ها از فاصله بسیار نزدیکی مشغول تماشا هستند؛ شاید کمک هم می‌کنند. آن‌ها به جهت خدمات با ارزش‌شان، در دایره‌ی اولیای عظیم جای گرفته‌اند، لذا نام آن دو را همراه «حافظ محمد» در کنار نام اقطاب سلسله‌ام یاد کرده و هدایایم را می‌بخشم.

§51

اخلاص و صداقت و متانت شما، دلیلی کافی‌ست برای این‌که در شرایط سنگین فعلی، از یک‌دیگر اشکال نگیرید و ایرادهای هم را بپوشانید. اخوت محکم حاصل از زنجیره رساله نور چنان حسنه‌یی‌ست که موجب عفو و بخشش هزار سیئه می‌شود. عدل الهی در محشر، در صورتی که کفه حسنات کسی نسبت به سیئات‌اش سنگین تر باشد موجب بخشش گناهان آن فرد می‌شود و بر همین اساس اگر حسنات کسی بر کارهای ناشایست او رجحان داشت شما هم باید ببخشید و محبت کنید؛ وگرنه به خاطر یک سیئه، برآشفتگی مضر توأم با عصبی بودن، و خشمگین شدن و حساسیت نشان دادن به خاطر فشار (زندان) به دو جهت ظلم است. ان شاء الله در شادی‌ها و تسلی‌ها به یک‌دیگر کمک کرده و فشارها را خنثی کنید.

§52

دلیل این‌که چند روزی با شما صحبت نکرده‌ام بیماری شدید و زهرآگینی‌ست که نمونه‌اش را تاکنون ندیده بودم. من به نام رساله نور تا آخر عمرم به برادران ثابت قدم، متین و استوارم در دایره گل و نور، هم‌چنین به برادران فداکار کاستامونوی خود افتخار تشکرآمیزی کرده و همراه با آن‌ها در برابر همه تضییقات ستمگران تسلی خاطر کاملی می‌یابم و احساس همبستگی قدرتمندی دارم. امروز اگر اجل‌ام فرا برسد، با وجود آن‌ها، با سرور به‌سوی مرگ آغوش می‌گشایم. اهل دنیا براساس توهمی بی‌پایه گمان کردند من در حال مبارزه با آن‌ها هستم، لذا مرا زندانی کردند. لیکن حقیقت این است که چون من با آن‌ها طرف صحبت نشدم و برای اصلاح وضعیت‌شان تلاش نکردم، قَدَر الهی محبوس‌ام کرد. اگر در زندان با چند نفر از دوستانم باشم برگزاری دادگاه و محاکمه‌یی علنی را از مقامات آنکارا خواهم خواست؛ طوری که مورد توجه جهان اسلام قرار گیرد، و رساله ثمره و بخش‌هایی از دفاعیات را با حروف جدید و در نسخه‌های متعدد منتشر کرده، ان شاء الله برای برخی از مقامات مهم ارسال خواهیم نمود.

§53

این نوع احادیث، متشابه‌اند. جزئی و خاص نیستند، و ناظر بر موارد عام نیز نمی‌باشند اما این قسم از احادیث فقط یک دوره زمانی از وقوع فتنه‌های دینی در میان امت پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را ذکر کرده و حجاز و عراق را نمونه نشان می‌دهند. در واقع در زمان عباسی‌ها، فرقه‌های گمراه متعددی چون معتزله، رافضی، جبری، و در پشت پرده، زنادقه و ملحدان که به اسلام ضرر می‌رساندند ایجاد شده بودند. در زمانی که به شریعت و اعتقاد تکان‌های شدیدی وارد می‌شد بسیاری از اعاظم اسلام مانند «بخاری، مسلم، امام اعظم، امام شافعی، امام مالک، امام احمد ابن حنبل و امام غزالی و غوث اعظم و جنید بغدادی» به فریاد رسیدند و آن فتنه دینی را شکست دادند. این غلبه تا سیصد سال بعد از آن تاریخ ادامه داشت اما همان فرقه‌های ضاله این بار در پشت پرده به طریق سیاسی، فتنه هلاکو و چنگیز را بر سر مسلمانان مسلط کردند. هم احادیث و هم حضرت علی(رض) به صورت صریح به این فتنه و تاریخ آن اشاره دارند. از آن گذشته، فتنه زمانه ما بزرگ‌ترین فتنه است، لذا حدیث‌های متعدد و اشارت‌های مکرر قرآنی با همان تاریخ از آن خبر می‌دهند؛ بر همین قیاس، وقتی حدیثی، وقایعی را که امت از سر خواهد گذراند به صورت کلی بیان می‌کند ممکن است فقط یک حادثه از آن صورت کلی را به عنوان نمونه، با تاریخ‌اش نشان دهد. تأویل چنین حدیث‌هایی که متشابه‌اند و معنای آن‌ها به طور دقیق معلوم نیست در جلدهای مختلف رساله نور به صورت قطعی بیان گردیده است. این حقیقت با قواعد مرتبط‌اش در «گفتار بیست و چهارم و شعاع پنجم» بیان شده است.

§54

[معناً] به من تذکر داده شد برای آن‌که یک‌دیگر را به انانیت و بی‌صداقتی متهم نکنید حقیقتی را برای‌تان بیان کنم. زمانی یکی از اولیای بزرگ را دیدم که انانیت را ترک کرده و نفس اماره‌یی برایش باقی نمانده بود، با این حال به‌شدت از نفس اماره شکایت داشت؛ حیرت کردم. بعد به یقین دانستم برای ادامه مبارزه‌ی پر ثواب با نفس تا پایان عمر، باید توجه داشت که با مرگ نفس اماره وسایط و جوارح آن به خُلق و خوی و حسیات منتقل شده و مجاهده ادامه می‌یابد. لذا اولیای بزرگ از این دشمن ثانی و وارث نفس گلایه می‌کنند. وانگهی ارزش معنوی و مرتبه و مزیت، ناظر بر این دنیا نیست که شخص آن‌ها را احساس کند. حتی برخی از شخصیت‌ها که در بزرگ‌ترین مقام‌ها هستند احسان‌های الهی عطا شده به خودشان را احساس هم نمی‌کنند، لذا خود را بیش از دیگران، درمانده و مفلس تلقی می‌کنند، و این نشان می‌دهد که کشف و کرامت و اذواق و انوار که در نظر عوام، مدار کمالات دانسته می‌شود نمی‌تواند سبب و مَحَک مقام و ارزش‌های معنوی مذکور گردد. یک ساعت از عمر صحابه معادل یک روز اولیای دیگر و شاید به اندازه یک چلّه‌ی آن‌ها ارزش دارد؛ با این حال همه صحابه از کشف و حالات خارق العاده معنوی اولیا برخوردار نبودند و این امر حقیقت مذکور را به اثبات می‌رساند. پس برادران‌ام! توجه کنید که نفس اماره‌ی شما از جهت قیاس بالنفس، و در نقطه نظر غرور و سوء ظن، شما را نفریبد و دچار شبهه نکند که رساله نور قادر به تربیت کسی نیست.

§55

پنج مسأله بیان شده در راهنمای جوانان و رساله ثمره از مجموعه رساله نور، حکایت نُه مورد از سیلی‌های نواخته شده بر جوانان بی‌مبالات را به عنوان کرامت لطیف رساله نور بیان می‌دارد. همان جوانان هم تصدیق می‌کنند که این امر از کرامات رساله نور است. اولی: «فیضی»‌ست که به من خدمت می‌کرد. در ابتدا به او گفتم: تو در یکی از درس‌های رساله ثمره حضور داشتی؛ تنبلی نکن. کرد و ناگهان سیلی خورد و دست‌اش یک هفته بسته ماند. بله درست است فیضی دومی: «علی‌رضا»ست که به من خدمت کرده و رساله ثمره را کتابت نموده است. یک روز قرار بود همان چیزی را که نوشته بود به او درس بدهم. به دلیل تنبلی و با این بهانه که می‌خواهد غذا طبخ کند نیامد. ناگهان سیلی خورد. کف قابلمه اش با این‌که محکم بود همراه غذا فرو ریخت. آری درست است علی رضا سومی: «ضیا» مسائل مربوط به جوانان و نماز را از رساله ثمره برای خود یادداشت نمود و شروع به نماز خواندن کرد. اما سستی نمود نماز و نوشتن را کنار گذاشت. همان موقع و ناگهان سیلی خورد. بی‌دلیل و به صورت غیر عادی، سبد و لباس‌هایی که بالای سرش بود آتش گرفت. این اتفاق در ازدحام و شلوغی رخ داده بود با این حال کسی متوجه موضوع نشده، و این امر نشان داد که سیلی شفقتی بود که به قصد، متحمل شد. بله درست است ضیا چهارمی: محمود است. بخش‌های مربوط به نماز و جوانان را از رساله ثمره برای او قرائت کردم و گفتم: قمار بازی نکن و نماز بخوان. پذیرفت. اما بی‌مبالاتی بر او غلبه کرد؛ نماز نخواند و قمار بازی کرد. ناگهان سیلی غضب را خورد. سه چهار بار پشت سر هم باخت و با وجود فقر، چهل لیره، پالتو و شلوارش را داد، باز هم عاقل نشد. بله درست است محمود پنجمی: جوانی چهارده ساله به نام سلیمان است که به دلیل بازیگوشی فراوان دیگران را هم تحریک می‌کرد به او گفتم: با ادب باش. نمازت را بخوان. رفتاری که در بین بزرگ‌ترهای لا ابالی داری، برایت خطرناک می‌شود. شروع به خواندن نماز کرد. اما بعد از مدتی نماز خواندن را کنار گذاشت و دوباره شروع به بازیگوشی کرد. ناگهان سیلی خورد. به بیماری جَرَب مبتلا شد و مجبور شد بیست روز در بستر بماند. بله درست است سلیمان ششمی: «عُمر» که در ابتدا به من خدمت می‌کرد شروع به نماز خواندن کرد و ترانه و آواز را کنار گذاشت. اما شبی از نزدیک صدای ترانه‌یی به گوش‌ام رسید. مزاحم ذکر و اورادم شد. عصبانی شدم. بیرون آمدم و دیدم برخلاف عادت عُمر است. من هم بر خلاف عادت‌ام سیلی‌ای به او زدم. صبح بر خلاف معمول «عُمر» را به زندان دیگری بردند. هفتم: جوان شانزده ساله‌یی به نام حمزه بود. چون صدای خوشی داشت ترانه می‌خواند و موجب تشویق دیگران هم می‌شد. بی‌مبالات بود. به او گفتم این کارها را نکن سیلی می‌خوری. روز دوم ناگهان دست‌اش در رفت؛ دو هفته عذاب کشید. آری درست است حمزه چنین سیلی‌هایی زیاد است اما کاغذ تمام شد، معنا نیز پایان یافت.

§56

وزیر معارفی پرده از چهره‌اش کنار زد و کفر مطلق را در لباس دیگری نشان داد. او حتی پیش از دریافت دفاعیاتی که فرستاده بودیم با دلیل و انگیزه دیگری آن بیان نامه را نوشت؛ اگرچه من نمی‌خواستم دفاعیات را به آن اداره بفرستم اما برادران‌مان مناسب دیدند برای آن‌ها هم ارسال شود، لذا همین مسأله نشان داد که این کار هم مناسب بود هم لازم، زیرا وکیلی که تا این حد در الحاد تعصب داشت، نمی‌توانست نسبت به برگه‌ها و رساله‌های محرمانه ارسالی به آنکارا بی‌تفاوت بماند. به یک‌باره و مستقیماً دفاعیات غیرقابل انکار بر سرش کوفته شد و این بسیار خوب شد. ان شاء الله در آن اداره نیز جریان قدرتمندی به نفع رساله نور ایجاد می‌کند. برادران‌ام! مادام که برخی افراد چنین ماهیتی دارند تسلیم شدن در برابر آنان به نوعی خودکشی معنوی‌ست؛ اظهار ندامت از مسلمان بودن و حتی دست کشیدن از دین است، زیرا در الحاد چنان تعصب دارند که با تسلیم شدن یا ظاهرسازی امثال ما قانع نمی‌شوند؛ می‌گویند:« قلب و وجدان‌ات را رها کن و فقط برای دنیا کار کن.» در چنین اوضاعی جز تکیه بر عنایت ربانی و رعایت متانت و صبر و توکل، و دعا کردن برای غلبه چهار صندوق از کتاب‌های رساله نور با حقایق نیرومند‌اش که به آن مرکز رسیده، چاره دیگری نیست. دلخور شدن و ناراحتی ما از یک‌دیگر یا فاصله گرفتن از رساله نور و تسلیم شدن، حتی پیوستن به آن‌ها امر بی‌فایده‌یی‌ست که تجربه شده است. اصلاً نگران نباشید. تقلای بی نتیجه و سبک آن وزیر نشان از ضعف و ترس او دارد. تجاوز نه، بلکه نشان دهنده‌ی مجبوریت‌اش به دفاع می‌باشد.

§57

یکی از شاگردان به نام علی از برادران قَصَبه حُما در همان روزهای درگذشت حافظ علی، وفات کرد. این را سامی بیگ به من اطلاع داد؛ در عین حال محمد علی از قهرمانان «حُما» هم برایم نوشت. من هم این علی را در دعاهایم برادر آن شهید بزرگ «علی» کردم. اخیراً یکی از بانوان مرتبط با ما، در رؤیا درگذشت سه نفر از برادران‌مان را دیده بود. تعبیر آن چنین بود: این دو علی و مصطفایی که اعدام شد و در زندان به پیروی از رساله نور علاقمند بود، به جای همه ما راه آخرت را در پیش گرفتند و فدای سلامت ما شدند. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§58

با این‌که بیست سال است هیچ علاقه‌یی به مطالعه روزنامه‌یی یا پرسیدن چیزی درباره آن نداشته‌ام واقعاً متأسفم که امروز به درخواست تعدادی از برادران ضعیف النفس‌مان بحثی را در یک روزنامه دیدم. لذا دانستم که در پشت و روی پرده جریان‌های مهمی نقش بازی می‌کنند. از آن‌جا که ما و دوستان‌مان در میدان حضور داریم متوهمانه فکر می‌کنند که با آن جریان‌ها ارتباط داریم. ان شاء الله چهار صندوق از کتاب‌های محکم و غیرقابل جرح رساله نور و دفترهای حاوی دفاعیات قطعی، درباره ما و ایمان و قرآن و اسلام نتیجه خیری خواهد داشت. ما با دنیای آن‌ها کاری نداشتیم و به هیچ وجه نتوانستند ثابت کنند که دخالتی در این امر خواهیم داشت. لذا آنکارا به‌ ناچار کل رساله نور را برای تحقیق و بررسی درخواست کرد. مادام که حقیقت این است و مادام که تاکنون تجلی عنایت ربانی را در خدمت رساله نور چنان دیده‌ایم که نمی‌توانیم آن را انکار کنیم، و هر کدام از ما به صورت جزئی یا کلی آن را حس کرده‌ایم، و مادام که امروز بسیاری از سیاست‌ها و جریان‌های جهانی به مقابله با هم می‌پردازند، و مادام که از کار دیگری جز راضی بودن به قضای الهی و تسلیم در برابر قَدَر و بهره بردن از آرامش مقدس و بزرگِ خدمت ایمانی و قرآنی و نوری نمی‌توانیم بکنیم، بی‌شک مهم‌ترین کار، به تکاپو نیفتادن و مأیوس نشدن و تقویت نیروی معنوی یک‌دیگر و نترسیدن و با توکل با این مصیبت روبه‌رو شدن و عدم توجه به کار روزنامه نگاران وراج که کاه را کوه جلوه می‌دهند و کاه دیدن آن‌چه آنان کوه جلوه می‌دهند می‌باشد. این زندگی دنیوی، مخصوصاً در این زمان و تحت این شرایط ارزشی ندارد، پس باید از هر چه که پیش می‌آید خشنود باشیم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§59

دو سه نفر از برادران‌مان تسلی خاطر جالبی برای خود یافته‌اند، می‌گویند: «در این زندان تعدادی از برادران جدید، به دلیل یکی دو ساعت کار نامشروع محکوم به یکی دو سال یا ده سال حبس شده‌اند و این مصیبت را با صبر و شکیبایی تحمل می‌کنند. حتی برخی از آن‌ها شکر کرده و می‌گویند خوب شد از ارتکاب گناهان دیگر نجات یافتیم؛ حالا در چنین وضعی ما که به‌واسطه رساله نور و یک حرکت کاملاً مشروع و خدمت ایمانی دچار فشاری شش هفت ماهه و پر خیر شده‌ایم چرا باید لب به گلایه بگشاییم؟» به آن‌ها گفتم:«هزار بار بارک الله». آری، تحمل پنج ماه یا ده ماه زحمت بابت پنج سال یا ده سال خدمت قدسی، خیر، دل‌نشین و با ذوق، به نیت نجات ایمان خود و دیگران، و به دلیل عبودیتی فکری و متعالی، موجب شکر و افتخار است. در حدیثی می‌فرماید:«اگر فقط یک نفر به‌واسطه تو هدایت شود بهتر است از صحرایی مملو از گوسفندها و بزهای سرخ رنگ». به این فکر کنید که در این‌جا در دادگاه و در آنکارا چند نفر به‌واسطه نوشته‌ها و خدمات شما ایمان‌شان را از شبهه‌های دهشتناک نجات داده و می‌دهند؛ لذا با کمال رضایت در صبر شکر کنید. اگر حزب (جمهوری خواه) خلق که در آنکارا حاکم است در برابر کتاب‌های پر قدرت رساله نور که به آن‌جا ارسال شده عناد کند و با قصد مصالحه از آن حمایت نکند، آسوده‌ترین جا برای ما همین زندان است و این امر نشان دهنده‌ی آن است که ملحدان، بلشویسم را با زندقه متحد کرده‌اند، و دولت مجبور است از آن‌ها حرف شنوی داشته باشد. در آن صورت رساله نور کنار می‌کشد، متوقف می‌شود، و مصایب مادی و معنوی هجوم خواهند آورد. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ يَا مَع۟شَرَ ال۟جِنِّ وَال۟اِن۟سِ ۝ اَلَم۟ يَا۟تِكُم۟ رُسُلٌ مِن۟كُم۟ (انعام: ١٣٠) متن زیر پاسخ استاد است در حل این موضوع که به موجب آیه مبارکه فوق از جن ها هم پیامبر وجود داشته است.

§60

سؤال تو واقعاً اهمیت فراوانی دارد، اما مهم‌ترین وظیفه رساله نور نجات مردم از ضلالت و کفر مطلق است لذا نوبت به طرح این قبیل مسائل نمی‌رسد و بحثی از آن‌ها به میان نمی‌آید. سلف صالح نیز در این موارد بحث چندانی نکرده‌اند، زیرا در این‌گونه امور غیبی و نامحسوس، احتمال بهره‌برداری‌های سوء وجود دارد. حیله‌گران از این طریق ممکن است برای خودنمایی‌های خود وسیله‌یی بیابند؛ هم‌چنان که احضار کنندگان ارواح امروز به نام گفتگو با جن‌ها مردم را فریب می‌دهند. لذا این موارد با این ملاحظه که ممکن است وسیله‌یی علیه دین شود چندان مطرح نمی‌گردد؛ هم‌چنین بعد از خاتم الانبیا برای جن‌ها پیامبری نیامده است. نیز رساله نور برای ابطال فکر مادی گرایی که در این زمان نوعی طاعون بشری‌ست کوشیده است وجود جن و موجودات روحانی را با حجت‌های قطعی اثبات کند، اما این موضوع از نظر رساله نور در ردیف مسائل درجه سوم قرار دارد و تفصیل مطلب به دیگران سپرده شده است. شاید ان شاء الله یکی از شاگردان رساله نور با تفسیر سوره «رحمان» این مسأله را هم حل کند. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§61

«‌لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ‌ »؛ درگذشت حافظ علی، حافظ محمد، و محمد زهدی، حقیقتاً نه تنها برای ما و اسپارتا بلکه برای این کشور و جهان اسلام ضایعه‌ بزرگی بود. تاکنون جلوه‌یی از عنایت الهی بود که با وفات شاگردی از شاگردان رساله نور، دو سه نفر هم مدل جای خالی او را پر می‌کرده‌اند، لذا اینک نیز به جد امیدواریم شاگردانی جدی‌تر از آن‌چه فکرش را می‌کنیم به میدان بیایند و مسئولیت قهرمانان مذکور را به شکلی دیگر بر عهده بگیرند. سه شخصیت ارجمند مرحوم در مدتی اندک وظایف ایمانی صد ساله را به انجام رساندند. حضرت حق به عدد آن حروف نوریه‌یی که آن‌ها خواندند و منتشر نمودند و نوشتند رحمت نثارشان کند. آمین! از طرف من به خویشاوندان و اهالی سعادتمند روستای حافظ محمد تسلیت بگویید. من نیز او را رفیق حافظ علی و محمد زهدی قرار دادم و اسم هر سه آنان را در میان نام استادان اقطاب‌ام ذکر می‌کنم. همین طور حافظ عاکف را نیز دوست عاصم و لطفی کردم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§62

براساس سرّ «اَلْخَيْرُ فِى مَا اخْتَارَهُ اللّهُ» تأخیر در این مسأله‌مان خیر است، زیرا محبت به مرد وحشتناکی که مرده است در همه مدارس و ادارات و در میان مردم تلقین می‌شود. این وضع می‌توانست بر عالم اسلام و آینده تأثیر بسیار دردناک و تلخی داشته باشد. اینک رساله نور، خارج از اختیار ما به دست کسانی می‌رسد که درباره واقعیت ماهیت او بیش از همه مرتبط بوده و در صدر دیگران قرار دارند و پس از همه از او دست خواهند کشید؛ رساله نور حجت های قطعی در اختیار آن‌ها می‌گذارد و موضوع را برایشان اثبات می‌کند؛ مطالعه دقیق و از سر کنجکاوی این رساله توسط آنان، چنان رویدادی‌ست که اگر هزاران نفر مانند ما زندانی و حتی اعدام شوند، از نظر دین اسلام باز هم چیزی نیست. دست کم این است که متمرّدان را تا حدی از کفر مطلق و ارتداد نجات می‌دهد و آن‌ها سرگرم کفری مشکوک می‌شوند، به سخن دیگر تجاوزهای مغرورانه و جسورانه آن‌ها را تعدیل می‌کند. این جمله که به عنوان آخرین سخن در دادگاه در برابرشان بیان داشتم ادعا دارد که ما تا نهایت ثابت قدم خواهیم ماند. در آن‌جا گفتم: «جان ما نیز فدای حقیقتی قدسی که جان میلیون‌ها قهرمان فدای‌اش شده است». نمی‌توان از این مبارزه دست کشید. امیدوارم در بین شما کسی نباشد که بخواهد از این راه کنار بکشد. مادام که تاکنون صبر و شکیبایی کرده‌اید باز هم بگویید «قسمت و مسئولیت‌مان به پایان نرسیده است» و مشکلات را تحمل کنید و صبر داشته باشید. به نظر می‌رسد برای دفاع از مشرب اعدام ابدی و حبس انفرادی بی‌پایان که براساس براهین رساله ثمره غیر قابل انکار می‌باشد در برابر رساله نور حرکت‌های عنودانه نخواهند داشت و احتمالاً دنبال راهی برای مصالحه و یا متارکه خواهند بود. «اَلصَّبْرُ مِفْتَاحُ الْفَرَجِ وَالسُّرُورِ» بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§63

اَوَمَن۟ كَانَ مَي۟تًا فَاَح۟يَي۟نَاهُ وَجَعَل۟نَا لَهُ نُورًا يَم۟شٖى بِهٖ فِى النَّاسِ (انعام: ١٢٢) آیه‌ی فوق هم به رساله نور اشاره دارد و هم با کلمه مَي۟تًا با سه نشانه و تناسب محکم بر این شاگرد ناچیز رساله‌ی نور دلالت می‌کند؛ این مطلب در شعاع اول توضیح داده شده است. اینک در این رویداد، یکی از آن نشانه ها کاملاً هویداست. زیرا ظلم کنندگان به ما بر زندگی و تمدن و لذت تأکید دارند و ما را متهم می‌کنند که به آن طرز از زندگی اهمیت نمی‌دهیم. لذا ما را مجرم دانسته و حتی می‌خواهند با مجازات‌های سنگین، زندانی و اعدام کنند. لیکن به لحاظ قانونی دلیل و سببی نمی‌یابند. ما نیز با توسل به موت و مرگ که پرده و مقدمه‌یی‌ست بر حیات باقی، و کوبیدن‌اش بر سر آن‌ها، و بیدارکردن‌شان از این طریق، تلاش می‌کنیم آن‌ها را از مسئولیت و محکومیت واقعی، اعدام ابدی و حبس انفرادی دائمی نجات دهیم. حتی اگر به دلیل رساله‌های تندی که به آنکارا فرستاده‌اند مجازات سنگینی به من دهند و در عوض مجازت کنندگان ما به‌واسطه آن رساله‌ها از نیستی و اعدام مرگ رها شوند، نفس و قلب‌ام خشنود خواهند بود. ما علاقمندیم آن‌ها در هر دو جهان زندگی کنند، دنبال این هدف هستیم. آن‌ها خواهان مرگ ما هستند و بهانه تراشی می‌کنند. اما حقیقت موت که چون خورشید ظاهر است و چون روز با چشم قابل روئیت روزانه فرمان‌ها و اعلامیه‌های سی هزار جنازه در میان انسان‌ها، و سی هزار اعدام ابدی و سی هزار حبس انفرادی را در میان اهل ضلالت صادر می‌کند لذا ما در برابر آن‌ها شکست نمی‌خوریم، هر چه می‌خواهند بکنند. آیه‌ی اِنَّ حِز۟بَ اللّٰهِ هُمُ ال۟غَالِبُونَ (مائده: ٥٦) با حساب ابجد و جفر غلبه‌ی ما را با تاریخ مشخص بیان می‌کند؛ حتی در سخت‌ترین و دردناک‌ترین شکست‌ها در دوازده سال گذشته؛ مادام که حقیقت این است ما از این پس به دادگاه و به مردم خواهیم گفت: «ما تلاش می‌کنیم از اعدام ابدی مرگ که در مقابل دیدگان‌مان انتظار می‌کشد، و از ظلمت همیشگی حبس انفرادی قبر که در مقابل‌مان آغوش گشوده و با جبر قطعی ما را فرا می‌خواند، نجات یابیم. به رهایی شما از آن مصیبت هولناک و بی‌درمان نیز کمک می‌کنیم. آن‌چه به لحاظ دنیوی و سیاسی در نظر شما بزرگ‌ترین مسأله است در نظر ما و از لحاظ حقیقت، ارزش چندانی ندارد و برای کسانی که عملاً مسئولیتی ندارند امر بی‌معنا و بی‌اهمیتی‌ست. اما مسئولیت ضروری انسانی که دل‌مشغولی ماست همیشه و با همه کس به طور جدی مرتبط است. کسانی که مسئولیت ما را خوش نمی‌دارند و درصدد از میان بردن‌اش هستند، باید مرگ را از بین ببرند و قبرها را تعطیل کنند.» فعلاً درباره نقطه‌های دوم و سوم چیزی نمی‌نویسم.

§64

از کرامات رساله نور است که استادمان از ده سال پیش به کرات می‌گفت: «ای ملحدان و ای زندیق ها! با رساله نور کاری نداشته باشید! رساله نور در دفع آفات مانند صدقه عمل می‌کند؛ لذا حمله علیه آن یا تعطیل و توقف آن، دفاع در برابر آفات را ضعیف می‌کند. اگر دست از ضدیت با رساله نور برندارید به زودی سیل بلایا بر سرتان باریدن می‌گیرد». در این خصوص تعداد فلاکت‌هایی که ما شاهدش بودیم بسیار زیاد است. از چهار سال پیش تاکنون هر گاه علیه رساله نور و شاگردان‌اش کاری کرده‌اند در ادامه با مصیبت و فلاکتی روبه‌رو شده‌اند و این امر اهمیت رساله نور و این‌که وسیله‌یی‌ست برا دفع بلا را نشان می‌دهد. فلاکت‌هایی که در میان صدها حادثه، استادمان بدیع الزمان توسط رساله نور از آن‌ها خبر می‌داد به‌واسطه وقوع زلزله درستی امر را نشان دادند و چهار واقعه زلزله بر وسیله بودن رساله نور در دفع بلایا صحه گذاشت. حضرت حق به قلب کسانی که به ما و رساله نور حمله می‌کنند ایمان، و به سرهایشان برای مشاهده حقیقت، عقل و چشم عطا کند، و ما را از این محبس و آن‌ها را نیز از این فلاکت‌ها رهایی دهد. خسرو بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§65

از جلوه‌های عنایت ربانی‌ست که هجوم و پرخاشگری وزیر معارف براساس حدس و گمان، پیش از دیدن دفاعیات و برگه‌ها و کتاب‌های‌مان؛ و این‌که مهم‌ترین مقامات، رساله‌های بسیار تند و خصوصی مانند «شعاع پنجم» و پیوست «هجومات سته» را با قصد یافتن اشکال و ایراد مطالعه و بررسی کردند؛ و با ضربه‌های شجاعانه، جدی و کاری که دفاعیات من بر کفر مطلق وارد کرد، انتظار می‌رفت که آنکارا در مقابل ما رفتار بسیار تند و شدیدی داشته باشد، اما در مقایسه با عظمت موضوع، برخورد بسیار ملایم و شاید بتوان گفت توأم با مسامحه با ما داشتند. یکی دیگر از حکمت‌های این جلوه عنایت ربانی همین است که رساله نور چون سراسر کشور را مخاطب قرار می‌دهد در درس‌خانه‌یی عام و فراگیر و نزد مقامات عالی کشور با دقت و کنجکاوی مطالعه می‌شود. آری، مطالعه چنین درسی باعظمت و والا در این زمانه، در ادارات عمومی و پرجمعیت و کلی، از عنایات الهی‌ست و به روشنی بر این حقیقت دلالت دارد که کفر مطلق را در هم شکسته است. برادران‌ام! با در نظر گرفتن این احتمال که ممکن است برخی از دوستان ضعیف (النفس) و متأهل که متحمل این مقدار فشار و خسارت بوده‌اند بخواهند تا حدی از رساله نور و از ما فاصله بگیرند و حتی رساله نور را کاملاً کنار بگذارند و بعد از آزاد شدن از زندان تغییر کنند، به شما می‌گویم: دست برداشتن از متاعی که تا این حد ارزشمند است و برایش تا این حد هزینه مادی و معنوی پرداخت شده، و عذاب و سختی تحمل کرده‌اند، خسارت بزرگی‌ست. هر یک از این دوستان که به یک‌باره از خدمت به اجزای رساله نور و حفاظت مرتبطانِ با آن، و یاری ما، دست بردارد به ما و خودش ضرری زده است که لزومی ندارد. این است که (می‌گویم) در عین رعایت احتیاط نباید از صداقت و ارتباط و خدمت دست کشید.

§66

از جلوه‌های عنایت ربانی و حمایت و محافظت الهی‌ست که هیأت کارشناسان در آنکارا در برابر حقایق رساله نور شکست خورده و با این‌که دلایل متعددی برای انتقاد و اعتراض شدید داشته‌اند، شنیدم گویا رأی بر برائت آن داده‌اند. این در حالی‌ست که با وجود بیان‌های تند در رساله‌های خصوصی و به مبارزه طلبیدن‌های تلخ (از نظر آن‌ها) در دفاعیات، و حمله وحشتناک وزیر معارف، و وجود دو فیلسوف مادی مهم از اداره معارف در هیأت کارشناسی و حضور یک روحانی بزرگ که هوادار تحولات جدید است و تحریک فرقه خلق [حزب جمهوری‌خواه خلق] و وزارت معارف از یک سال پیش تاکنون توسط کمیته مخفی زندقه علیه ما، انتظار می‌رفت هیأت کارشناسی به شدت اعتراض کند و ما را به مجازات‌های سنگینی متهم نماید اما حمایت و عنایت رحمانی به دادمان رسید و جایگاه برتر رساله نور را به آن‌ها فهماند و موجب شد از اعتراض‌های شدید دست بردارند. حتی با این نیت که ما را از مجازات رهایی دهند و کاری کنند که به‌واسطه مسأله اسکی شهیر و حادثه مشهور «سی و یکم مارس» به من به چشم یک مجرم سابقه‌دار سیاسی نگاه نشود، و با این هدف که بگویند حرکت ما صرفاً دینی و ایمانی بوده و اهداف سیاسی نداشته‌ایم اظهار داشته‌اند که: «سعید نورسی از مدت‌ها پیش گه گاه ادعای وراثت پیامبر را داشته است. در خدمت‌های قرآنی و ایمانی مواضع مجدد بودن و احیاگرانه‌یی اتخاذ می‌کند، یعنی برخی اوقات گرفتار نوعی جذبه شده، و مجذوبانه عمل می‌کند.» بنابراین آن‌ها تعابیر ضد دینی فیلسوفان را علیه من و هر کس دیگری که به طور جدی در جهت دین حرکت می‌کند به کار برده‌اند تا نظر برخی از برادران را که با حسن ظن و بیش از حد و حدودم به من عنایت دارند و می‌گویند وظیفه اش را براساس احیاگری و میراث پیامبر انجام می‌دهد، تخطئه کنند؛ هم‌چنین با نسبت دادن نوعی جذبه به من، مرا در برخوردهای تندم از سیاست و مجازات مبرا نمایند، در عین حال از معارضان و دشمنان ما تا حدی دلجویی کنند، نیز حق و استوار بودن اشارات قرآنی و کرامات عَلَوی و غوثیه را نشان دهند، و برای شکستن حب جاه و انانیت و خود خواهی من که در مقایسه با هر کس، به نظر آنان در من نیز وجود دارد اقدام کرده باشند. در برابر تعبیری که آن‌ها به کار برده‌اند، ابتدا تا انتهای رساله نور پاسخی درخشان چون خورشید است. مشرب ما اخوت و ترک انانیت است، لذا شطحیات خودنمایانه در ما وجود ندارد؛ پس زندگی متواضعانه سعید جدید در زمان شکل‌گیری رساله نور و عدم توجه‌اش به حسن ظن‌های افراطی برادران ارجمند، و تعدیل نظرات‌شان با درس‌های مکرر؛ معنایی را که از تعبیر مذکور استنباط می‌شود بی‌اعتبار کرده از بین می‌برد.

§67

چون نمی‌خواهم کسی که به ما خبر رساند و نامه نوشت دچار مشکل شود فعلاً تصمیمی را که هیأت کارشناسان به اتفاق آرا به آن رسیده‌اند برایتان نمی‌فرستم. هیأت کارشناسی اخیر با تمام توان تلاش کرده‌اند در برابر شرّ گمراهان و اهل بدعت از ما محافظت کرده، نجات‌مان دهند. آن‌ها ما را از تمام اتهام‌های نسبت داده شده تبرئه می‌کنند. آن‌ها احساس می‌کنند درس کاملی از رساله نور گرفته‌اند لذا به اتفاق آرا چنین نظر داده‌اند که اکثریت مطلق بخش های علمی و ایمانی رساله نور آگاهانه نوشته شده و سعید نیز اندیشه‌هایش را جدی و با صداقت مطرح کرده؛ و قدرت و اقتدارش را نه برای تأسیس طریقت و جمعیت صرف نموده و نه در فکر مبارزه با دولت بوده است؛ خواسته‌ی او فقط بیان حقایق قرآن به نیازمندان می‌باشد. درباره رساله‌های خصوصی نیز که آن‌ها را غیر علمی نامیده‌اند اظهار نظر کرده، این معنا را تفهیم نموده‌اند: «گاه گرفتار جذبه شده و تحت تأثیر هیجانات فکری و اختلالات روحی مطالبی نگاشته است؛ لذا در این موارد نباید او را مسئول شناخت.» هم‌چنین گفته‌اند در تعبیر سعید جدید و سعید قدیمی صحبت از دو شخصیت است؛ و معنای یک قدرت ایمانی فوق العاده و علم حقایق قرآنی در دومی را برای تأمین نظر فیلسوفان چنین بیان داشته‌اند که «احتمال نوعی جذبه و اختلال ذهنی وجود دارد.» به این ترتیب خواسته‌اند هم ما را از مسئولیت بیان تعابیر تند برهانند و هم از معارضان ما دل‌جویی کنند، لذا گفته‌اند: «از نظر سمع و بصر می‌توان احتمال بیماری توهم را داد.» رساله‌های نوری که به دست‌شان رسیده، و از همه عقول سبقت گرفته‌اند، هم‌چنین رساله‌های مدافعات و ثمره که موجب حیرت وکلا شده، برای رد کامل احتمال مورد نظر آن‌ها، پاسخی کافی و وافی‌ست. من بسیار شکر می‌کنم که مظهریت یک حدیث شریف به‌واسطه همین احتمال به من عطا شده است. هیأت کارشناسی مذکور سرانجام همه برادران و مرا به طور کامل تبرئه کرده گفته‌اند: «طلبه‌ها به دلیل ایمان و آخرت‌شان به آثار عالمانه و آگاهانه سعید دل سپرده‌اند. ما به هیچ‌وجه نتوانستیم در خبر رسانی‌ها و کتاب‌ها و آثارشان صراحت یا نشانه‌یی دال بر سوء نظر آن‌ها نسبت به دولت بیابیم.» به این ترتیب هیأت کارشناسی مذکور چنین رأیی صادر می‌کند و اعضای آن نجاتی (فیلسوف)، یوسف ضیا (روحانی) و یوسف (فیلسوف) آن را امضا می‌کنند. توافق لطیفی‌ست که ما این زندان را برای خود مدرسه یوسفیه نامیده‌ایم و رساله ثمره را هم میوه آن می‌دانیم؛ دو یوسف مذکور نیز در پرده با لسان حال‌شان گفته‌اند ما هم در درس‌های مدرسه یوسفیه سهیم هستیم. یکی از دلایل لطیف‌شان بر «جذبه» و احتمال «بیماری توهم» نیز این است که از تعابیری چون گفتار «سی و سوم» و مکتوب «سی و سوم» که دارای سی و سه پنجره است یاد می‌کنند و می‌گویند (سعید) از گربه خود تسبیح «یا رحیم، یا رحیم» شنیده و در ضمن خود را چون سنگ قبری مشاهده کرده است. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§68

مادام که ما براساس نشانه‌های متعدد از عنایت (الهی) بهره‌مند هستیم و مادام رساله نور در برابر دشمنان فراوان و ستمگر شکست نخورد، و وزیر معارف و فرقه خلق (حزب جمهوری‌خواه خلق) را تا حدودی ساکت کرد، و مادام عده‌یی که در بُعدی وسیع به بزرگ‌نمایی بیش از حد مسأله ما پرداخته و دولت را نگران کردند، اینک درصددند با بهانه هایی دروغ ها و افتراهای خود را تا حدی بپوشانند، بی‌شک لازم است که ما در برابر خداوند تسلیم کامل باشیم و صبر و احتیاط پیش گیریم و مخصوصاً روحیه خود را از دست ندهیم و با ظهور خلاف آرزوی‌مان مأیوس نشویم و در برابر توفان‌های گذرا نلرزیم. آری، اهل دنیا با از دست دادن روحیه، توان معنوی و شوق و ذوق خود را از دست می‌دهند اما شاگردان رساله نور که در مشقات و ناملایمات و مجاهدت‌ها، التفات عنایت و رحمت الهی را دیده‌اند، لازم است در چنین اوضاعی که امور بر خلاف امید‌مان پیش‌می‌رود بیش‌تر تلاش کنند، پیش‌تر روند و جدیت خود را تقویت کنند. اهل سیاست چهل سال پیش با این ادعا که دچار جنون موقتی شده‌ام مرا به تیمارستان بردند. به آن‌ها گفتم: من بیش‌تر چیزهایی را که شما عقلانیت می‌دانید بی‌عقلی و جهالت می‌دانم لذا از چنان عقلی اعلام برائت می‌کنم. گفتم اصل «وَ كُلُّ النَّاسِ مَجْنُونٌ وَ لكِنْ عَلَى قَدَرِ الْهَوَى اِخْتَلَفَ الْجُنُونُ» را در شما می‌بینم. اینک نیز برای کسانی که با هدف رهایی من و برادران‌ام از مجازات‌های سنگین، با توجه به رساله‌های خصوصی‌ام به من جذبه‌یی موقت و جنونی گذرا استناد می‌کنند همان سخنان را تکرار می‌کنم و به دو دلیل زیر از آنان خشنودم: دلیل نخست: در حدیث صحیح آمده است: «علامت آن کسی که کمال ایمان را کسب نموده این است که عوام الناس رفتارهای متعالی او را که بیرون از طور عقل خودشان است جنون و دیوانگی می‌دانند. این وضع بر کمال ایمان و اعتقاد کامل او دلالت دارد.» دلیل دوم: من برای سلامت و نجات و رهایی برادران محبوس‌ام از ظلم و ستم، نه تنها اتهام دیوانگی را می‌پذیرم، بلکه با کمال افتخار و خرسندی آماده‌ام همه عقل و حیات‌ام را فدا کنم. حتی اگر مناسب بدانید خوب است شما از طرف من نامه تشکرآمیزی برای آن سه شخص بنویسید و بگویید که آن‌ها را در منافع معنوی خویش سهیم کرده‌ایم.

§69

از آن‌جا که زمان فراق و جدایی ما از یک‌دیگر نزدیک است، به دلیل قصورها و کدورت های ناشی از فشارهای وارده و عدم رعایت اصول مندرج در رساله اخلاص، لازم و ضروری‌ست که شما هم‌دیگر را حلال کنید. شما نسبت به هم از هر کس دیگری فداکارتر و از برادر نَسَبی برادرتر هستید. برادر عیب و ایراد برادرش را می‌پوشاند، فراموش می‌کند و او را می‌بخشد. من در این‌جا اختلافات و انانیت‌های شما را که بر خلاف خواست و آرزوی‌مان می‌باشد ناشی از نفس اماره ندانسته و این مسائل را شایسته شاگردان رساله نور نمی‌دانم. بلکه از نوع انانیت موقتی می‌دانم که حتی در اولیایی که نفس اماره خود را ترک کرده‌اند نیز وجود دارد. شما حسن ظن مرا با عناد خود در هم نشکنید و صلح کنید.

§70

از گزارش هیأت کارشناسان دانسته می‌شود که رساله نور همه گروه‌های مخالف ما را شکست می‌دهد؛ به همین دلیل است که نظرها را بارها به سمت رساله‌های «حُجَّةُ الله البالغه» و «سالمندان» و «اخلاص» جلب می‌کنند؛ هم‌چنین با انتقادهای عالم مآبانه و متعصبانه‌ی به غایت سطحی که جواب‌های‌شان ظاهر و گویاست، و بی‌آن‌که مسائلی که با هم کاملاً مطابق‌اند را فهمیده باشند، به هیچ مناسبتی گفته‌اند:«این مطالب با هم در تضادند»؛ از طرف دیگر نود درصد رساله‌ها را بدون هیچ شک و شبهه‌یی کاملاً تأیید نموده از آن‌ها تمجید کرده و در برابرشان تسلیم شده‌اند و در برابر جرح و تضعیف شدیدِ «‌ضمیمه هجومات سته» در مقابل آن‌هایی که به ایجادهای جدید و بدعت‌ها فتوا داده‌اند، فقط گفته‌اند که نزاهت زبانی نیست. درباره‌ی مسیحیان مظلوم و دین‌داری که در آخر الزمان توسط بی‌دینان کشته می‌شوند گفته‌ام:«ممکن است به نوعی شهید محسوب شوند»؛ هیأت کارشناسی در این‌باره به این گفته اکتفا کرده است که، این مطلب با شدت هجوم ضمیمه مذکور به موضوع اذان ترکی و نماز خواندن بدون حجاب ضدیت دارد و این امر به طور قطعی حکایت از شکست آنان در مقابل رساله نور دارد. سعید نورسی

Private reading note

This note stays on this device and is never uploaded to a server.

Up to 1,200 characters