Şualar

The Fourteenth Ray

منبع: risaleinur multilingual dataset, risale.site source · Risale-Nur multilingual research corpus
Risale reading plan
§1

به دادگاه شهر آفیون می‌گویم: سه موردِ هجوم خلاف قانون به منزل، بازجویی و توقیف من که در بازپرسی‌ام تقدیم نظر شما و عدالت قانون شده است، شکستن اعتبار سه دادگاه بزرگ و نادیده گرفتن حیثیت و عدالت آن‌ها‌ و حتی تحقیرشان است. زیرا سه دادگاه و سه هیأت کارشناسی، دو سال به بررسی دقیق و جزء به جزء کتاب‌ها و نامه‌هایی که در طول بیست سال نوشته بودم پرداختند و آن‌گاه علاوه بر اعلام بی‌گناهی ما به اتفاق آرا، همه کتاب‌ها و نامه‌ها را نیز اعاده کردند. بعد از اعلام بی‌گناهی، مدت سه سال در انزوایی غیرعادی، به شدت زیرنظر بودم و در هفته فقط یک نامه معمولی برای دوستان‌ام می‌نوشتم. تو گویی رابطه‌ام با جهان قطع بود؛ با این‌که آزاد بودم به شهر خود نرفتم. اینک طرح دوباره همان موضوع به معنی هیچ انگاشتن حکم عادلانه سه دادگاه مزبور است و اعتبار آن‌ها را از بین می‌برد. از دادگاه شما تقاضامندم از اعتبار محاکمی که در حق من به عدالت رفتار کردند محافظت کند و غیر از موضوعات تکراریِ «رساله نور»، «راه انداختن سازمان»، «طریقت گرایی» و «احتمال اخلال در امنیت و آسایش» دلیل و مسأله دیگری بیابید و مرا با آن مؤاخذه کنید. من اشکالات فراوانی دارم. تصمیم گرفته‌ام در آن‌چه موجب مسئولیت من است به شما کمک کنم. زیرا من بیرون از زندان، بیش از وقتی که در حبس بودم عذاب کشیدم. اینک قبر یا زندان است که موجب آرامش من می‌شود. حقیقتاً از زندگی به ستوه آمده‌ام. آزار و اذیت، اهانت و کنترل‌های توأم با شکنجه در این بیست سال حبس انفرادی دیگر کافی‌ست. غیرت حق را به جوش می‌آورد. وطن ضرر می‌کند. به شما یادآوری می‌کنم ملجأ و پناهگاه اصلی ما این است: حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ

§2

نکته اول: ظهور بیش‌تر حکما در غرب و اروپا، و طلوع اغلب انبیا در شرق و آسیا یکی از اشارات و رموز تقدیر ازلی‌ست و نشان می‌دهد جریان حاکم و غالب در آسیا، دین است، و فلسفه در رده دوم قرار دارد؛ بنابراین رمزِ تقدیر (الهی) اگر کسی که در آسیا حکومت می‌کند دیندار هم نباشد، می‌بایست با کسانی که به نفع دین فعالیت می‌کنند کاری نداشته باشد و حتی آنان را تشویق هم بکند. نکته دوم: قرآن حکیم به منزله عقل و قوه تفکر زمین است. العیاذ بالله اگر زمین از قرآن تهی شود، دیوانه خواهد شد. این از عقل و خرد دور نیست که زمین تهی از قوه تفکر، ممکن است با سیاره‌یی برخورد کند و قیامتی برپا شود. آری، قرآن زنجیر و حبلُ اللهی‌ست که عرش را به فرش پیوند می‌دهد. قرآن بیش از نیروی جاذبه عمومی از زمین محافظت می‌کند. اینک رساله نور که تفسیری حقیقی و قوی از قرآن عظیم الشأن است با تأثیرگذاری خود از بیست سال پیش تاکنون نشان داده است که در این عصر و این وطن، یکی از نعمت‌های بزرگ الهی و معجزه‌ی همیشه فروزان، قرآن است. دولت به جای این‌که مانع رساله نور شود و شاگردانش را از آن بترساند، می‌بایست از آن حمایت کرده و مردم را به مطالعه‌اش ترغیب کند. نکته سوم: با تکیه بر دعای مغفرت و حسناتی که تمامی اهل ایمان نثار روح درگذشتگان می‌کنند، در دادگاه دنیزلی گفته بودم: «اگر در محکمه کبرا میلیاردها نفر از اهل ایمان به عنوان مدعی، از شما و کسانی که می‌خواهند طلبه‌های نور را که به حقایق قرآن خدمت می‌کنند محکوم و پریشان حال نمایند سؤال کنند:«در حالی که براساس قانون آزادی با نشریات کمونیست‌ها و جمعیت‌هایی که آنارشیسم را پرورش می‌دهند، مسامحه می‌کنید و کاری با آن‌ها ندارید، چرا طلبه‌های رساله نور را که تلاش می‌کنند وطن و ملت را از (شرّ) آنارشیسم و بی‌دینی و بی‌اخلاقی، و هم‌وطنان‌شان را از نیستی ابدی مرگ نجات دهند، گرفتار حبس‌ها و محدودیت‌ها می‌کنید؟» چه پاسخی خواهید داد؟ به آن‌ها گفته بودم ما هم همین سؤال را از شما می‌پرسیم.» همان موقع شخصیت‌های منصف و عادل برائت ما را اعلام کردند و عدالت دادگستری را نشان دادند. نکته چهارم: من انتظار داشتم در آنکارا یا آفیون هنگام بازجویی، برای مسائل مهم، و خدمت رسایل نور به آن مسائل، از من مشورت بخواهند، منتظر شنیدن سؤالی در این باره بودم. آری، باید راه‌هایی برای تأمین دوباره برادری و محبت و مساعدت‌های معنوی و حُسن ظن گذشته‌ی سیصد و پنجاه میلیون مسلمان نسبت به این ملت، جستجو کرد؛ و قوی‌ترین چاره و وسیله رساله نور است؛ یکی از دلایل این امر را می‌توان چنین بیان کرد: امسال در مکه مکرمه، یک روحانی بزرگ که مجموعه‌های مفصل رساله نور را به زبان‌های هندی و عربی ترجمه و به هندوستان و عربستان ارسال می‌کند می‌گوید: «رساله نور در راه وحدت و اخوت اسلامی که قوی‌ترین نقطه استنادمان است تلاش کرده و نشان می‌دهد که ملت ترک در دین و ایمان همواره پیشرو بوده است». من انتظار داشتم سؤالات بسیار مهمی مانند این از من پرسیده شود که تأثیر رساله‌های نور در برابر خطر کمونیسم که به آنارشیسم و هرج و مرج تبدیل شده چه میزان است و چگونه می‌توان در برابر این تلاطم وحشتناک از وطن مقدس‌مان حفاظت نمود؟ در حالی که لازم بود چنین سؤالات ضروری پرسیده شود، مسائلی مطرح شد که ارزش بال مگسی را هم نداشت؛ مسائلی که به هیچ‌وجه عامل مسئولیت نبود و ریشه در تهمت‌های مغرضانه شخصی و جزئی داشت. برای همین مسائل بود که تحت شرایطی سنگین با چنان مصایبی روبه‌رو شدم که در سرتاسر عمرم هیچ‌گاه تجربه نکرده بودم. به دلیل یکی دو مسأله عادی و شخصی و همان مسائلی که سه دادگاه از ما پرسیده و در نهایت حکم بی‌گناهی ما را صادر کرده بود؛ سؤال‌های بی‌معنایی از ما پرسیده شد. نکته پنجم: با رساله نور نمی‌توان مبارزه کرد. رساله نور مغلوب نمی‌شود. بیست سال است که معاندترین فیلسوفان را به سکوت وا داشته و حقایق ایمان را چون خورشید نمایان می‌کند، و کسی که در این کشور حکمرانی می‌کند باید از قدرت و توان آن استفاده کند. نکته ششم: مخالفت با من به دلیل کوتاهی‌های شخصیت بی‌اهمیت‌ام و تلاش برای بد جلوه دادنم در نگاه مردم با توهین‌های مختلف، نه تنها ضرری به رساله نور نمی‌رساند بلکه از جنبه‌هایی آن را قدرتمندتر می‌کند. من یک زبان فانی دارم اما رساله نور با صدها هزار نسخه، زبان‌های باقی دارد، سکوت نمی‌کند و سخن می‌گوید؛ و طلبه‌های با اخلاص‌اش نیز با هزاران زبان پر توان، وظیفه نوریِ قدسی و کلی خود را هم‌چنان که تاکنون انجام داده‌اند تا قیامت ادامه خواهند داد. نکته هفتم: همان‌طور که در دادگاه‌های سابق مدعی شدم و براهین‌اش را نیز بیان کردم، دشمنان پنهان و معارضان رسمی و غیر رسمی ما که دولت را اغفال کرده و موجب توهم برخی از ارکان دولت می‌شوند، و دادگستری‌ها را علیه ما تحریک می‌نمایند، یا به طرز بدی دچار خطا شده‌اند یا فریب خورده‌اند، یا هرج و مرج‌طلبانِ به غایت غداری هستند که به سود آنارشیسم کار می‌کنند، یا زندیق‌های بسیار دسیسه‌گری هستند که با حقیقت قرآن به شیوه ارتداد مبارزه می‌کنند؛ آن‌ها برای حمله به ما استبداد مطلق را جمهوریت می‌نامند، ارتداد مطلق را زیر پوشش نظام قرار داده، و بی‌بند و باری مطلق را تمدن و جبر کفرآمیز ساختگی را قانون قلمداد می‌کنند، و به این ترتیب هم موجب ناراحتی ما می‌شوند، هم دولت را اغفال کرده، و هم دادگستری را بی‌دلیل با ما مشغول می‌کنند. آن‌ها را به قهر قهار ذوالجلال می‌سپاریم و برای حفاظت خودمان از شرّ آ‌ن‌ها به قلعه حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ پناه می‌بریم. نکته هشتم: روس‌ها سال گذشته تعداد زیادی حاجی به حج فرستادند و به این وسیله تبلیغات کردند که «روس‌ها بیش‌تر از ملت‌های دیگر حرمت و احترام قرآن را نگاه می‌دارند.» آن‌ها در تلاش بوده و هستند، که جهان اسلام را در موضوع دین، به مخالفت با ملت دیندار این وطن برانگیزند، اما در همان حال مجموعه‌های بزرگ رساله نور در مکه مکرمه، مدینه منوره، شام شریف، مصر و حلب با تمجید علما تا حدودی منتشر شد و تبلیغات کمونیست‌ها را در هم شکست؛ و به جهان اسلام نشان داد که ملت ترک و برادران‌شان چون گذشته از دین و قرآن خود بهره مند بوده و حامی آن هستند. و برادر بزرگ و متدین سایر مسلمانان و فرمانده قهرمانی در خدمت قرآن هستند. مجموعه‌های نور در آن مراکز مقدس و مهم، حقیقت مزبور را به نمایش گذاشتند. اگر این خدمت ملی و باارزش رساله نور با چنین شکنجه‌هایی پاسخ داده شود آیا زمین خشمگین نمی‌شود؟

§3

برای كسانی كه گرفتار مصيبت زندان شده‌اند، و برای آناني كه با مرحمت و صداقت از زندانیان مراقبت کرده و به غذاهايي كه از بيرون براي‌شان فرستاده مي‌شود نظارت مي‏كنند، و به یاری دهندگان آن‌ها، تسلي بسیار آرامش بخشی را ضمن «سه نقطه» زیر بيان مي‌كنم: نقطه اول: هر روز از روزهای سپری شده در زندان، می‌تواند ثواب ده روز عبادت را نصیب انسان کند، و ساعات فاني را از لحاظ نتيجه به ساعات باقي تبديل نماید، و سپري نمودن چند سال در زندان مي‌تواند وسيله‌ی نجات از میليون‌ها سال حبس ابدي شود. شرط کسب این منفعت بزرگ و با ارزش توسط اهل ایمان، ادای نمازهای فرض و توبه کردن از گناهانی که سبب زندان شده‌اند و شکر کردن در عین صبر می‌باشد. در حقيقت خود زندان مانع ارتكاب بسياري از گناهان و جرايم است، و زمینه انجام گناه را از بین می‌برد. نقطه دوم: همان‌گونه كه زوال لذت، درد است، زوال درد نيز لذت محسوب مي‌شود، آری، اگر هر فرد به روزهاي پر از لذت و خوش گذشته‌اش فكر كند، درد معنوي تأسف و حسرت را احساس نموده «ای وای» خواهد گفت، و هر گاه روزهاي مصيبت‌بار و دردناك گذشته‌اش را به ياد بياورد، از سپري شدن آن، چنان لذت معنوي را احساس مي‌كند كه مي‌گويد: «شکر! و الحمدالله! که روزهای بلا و مصیبت سپری شد، و امروز ثوابش باقی مانده است.» سپس نفس راحتی مي‌كشد. پس لحظه‌یی درد، لذتی معنوي را در روح بر جاي مي‌گذارد، و بر عكس ساعتي لذت، دردی [معنوی] بر جای می‌گذارد. مادامی که حقيقت چنين است، و حال که لحظات مصيبت گذشته همراه با دردهايش نابود و ناپديد شده، و روزهاي پر مصیبت آينده نیز در حال حاضر ناپيدا و هيچ است، و هیچ نیز، رنجی را در پی ندارد، و چیزی که وجود ندارد، دردی را به همراه ندارد، مثلاً، همان‏گونه که ديوانگی‏ست اگر فردی به احتمال اين كه چند روز بعد گرسنه و تشنه خواهد شد امروز مدام نان خورده و آب بنوشد، همان‌گونه نیز دیوانگی‌ست اگر لحظات دردناك گذشته و آينده را كه هيچ و معدوم و نيست شده‏اند به یاد آورده و برای آن بي‏تابي کرده و کوتاهی نفس را فراموش نموده، و با فریاد «آخ و اوخ» از خداوند شِكوه و گلایه کنی. انسان اگر نيروي صبرش را به راست و چپ يعني به گذشته و آينده تلف نکند، و در ساعات و دقايق امروز خود به كار گيرد، براي حل مشكلاتش كافي خواهد بود و درد از ده به یک می‌رسد، حتي به یاد دارم شكايت نباشد وقتي كه در سومين «مدرسه يوسفيه» در مدت چند روز با سخت‌ترين فشارهاي مادي و معنوي و بیماری و مصیبت مواجه شدم كه در طول عمرم هرگز نظيرش را نديده بودم به ویژه زماني كه يأس و نااُميديِ ناشي از محروميت‌ام از خدمت به نور و ديگر امراض و فشارهاي قلبي و روحي مرا تحت فشار قرار دادند، عنايت الهي حقيقت مذكور را برايم هويدا کرد؛ به طوری که من از بیماری جانكاه و زنداني بودنم راضي شدم، چون برای انسان بيچاره‌یی مثل من كه در آستانه قبر قرار دارد، فايده بزرگي‌ست، اگر ساعتي از عمرش را كه مي‏تواند با غفلت سپري گردد، به ده‏ها ساعت عبادت تبديل کند! لذا هزاران بار شکر نمودم.‌ نقطه سوم‌: خدمت و کمک کردن به زندانیان با شفقت و دلسوزی، و فراهم کردن غذاهايي كه به آن نياز دارند، و مرهم گذاشتن بر زخم‌هاي معنوي‌شان با تسلي و دلجویي از آن‌ها، در حقيقت با اندک عملی، ثواب بزرگي در بردارد، و هنگامی که نگهبان غذاهایی را که از بیرون برای‌شان ارسال می‌شود به آن‌ها می‌رساند، به اندازه‌ی همان غذا در دفتر حسنات نگهبان و آن‌هايي كه در بيرون يا درون زندان با نگهبان همکاری داشته‌اند، ثواب صدقه نوشته مي‌شود، به ویژه اگر زندانی پير، مريض، فقير، غريب و بي‌كس باشد، در این صورت ثواب اين صدقه‌ی معنوي چند برابر می‌شود. اما كسب اين ثواب بزرگ مشروط به اداي نمازهاي فرض است، تا آن خدمت، لوجه الله انجام گيرد، و شرط ديگر اين است كه بايد با صداقت و شفقت و محبت و عاري از منت به یاری آنان شتافت.

§4

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ زندانيان به تسلي و آرامش موجود در رسايل نور به شدت نياز دارند، به‏ویژه جواناني كه ضربه‌هاي جواني را تجربه کرده، و عمر شیرین و با طراوت خویش را در زندان سپري مي‏كنند، بسان نان، به نور [رساله نور] احتیاج دارند. آری، جوان بيش‌تر تابع احساسات است، تا عقل . . . حس و هوس نیز كور است و عاقبت كار را نمي‏بيند، ذره‌یی لذت حاضر را بر هزاران خروار لذت آتی ترجيح مي‏دهد، برای يك دقيقه لذت انتقام، دست خود را به خون آلوده می‏کند و هشتاد هزار ساعت درد زندان را مي‏كشد، در یک مسأله‏ی ناموسی و برای ساعتی لذت گناه، هزاران روز در انديشه زندان و ترس از خصم به سر می‏برد، و سعادت و خوشبختي عمرش را ضایع می‌کند. بدین‏سان، جوانان بيچاره در زندگی خود پرتگاه‌های فراوانی دارند كه شيرين‏ترين ايام زندگي‏شان را به تلخ‏ترين و جانكاه‏ترين روزها مبدل مي‏سازد، به ویژه دولتی بزرگ در شمال با تحریک هوس‌های جوانان، این عصر را با توفان‌های خویش در می‌نوردد. زیرا برای جواناني كه پيرو احساسات كور بوده، و غافل از فرجام کار هستند، تجاوز به زنان و دختران زیبای خانواده‏هاي باعفت و باحيا و ناموس‌پرست را مجاز می‏داند، و حتی با اجازه به حضور زنان و مردان عریان در حمام‌ها، به فحشا و انحراف‏های اخلاقي تشويق‏ مي‏كند؛ هم‏چنین اموال ثروتمندان را برای فقرا و اوباش حلال مي‏گرداند، به‏گونه‌یی كه در برابر اين مصيبت خانمان‏سوز، تَن بشریت به لرزه درآمده است. لذا در اين عصر، وظيفه جوانان ترک و مسلمان است تا با حركت قهرمانانه خود در برابر اين مصيبت هولناك كه از دو جهت بر سرشان هجوم آورده است، با به دست گرفتن شمشير‏هاي برّنده‌یی چون «رساله ثمره» و «راهنماي جوانان» از مجموعه‌ی رسايل نور، به مقابله برخيزند؛ در غير این صورت، جوانان درمانده، آينده‏ی زندگی و حیات سعادتمند و سعادت اُخروي و حيات جاويدان خود را به رنج و عذاب مبدل ساخته، نابود خواهند كرد، آن‌گاه در نتيجه‌ی بی‌بند و باری و سوء استفاده از نعمت جواني روانه‌ی بيمارستان‌ها شده، و در اثر عدم کنترل احساسات جوانی به زندان انداخته مي‏شوند، و سرانجام در ايام پيري، آه و واويلا سر داده، و گریه و زاری می‏کنند. اما اگر جوان، با تربيت قرآن و با حقايق رسايل نور خود را محافظت كند، جوانی قهرمان، انسان كامل، مسلمانی نيك‌بخت و سرور و سلطان ذی‌حیات و حیوانات خواهد شد. آری، اگر جواني در زندان، ساعتي از بيست و چهار ساعت عمرش را به اداي نمازهاي فرض پنج‌گانه بپردازد؛ علاوه بر این‌که زندان مانع ارتکاب بیش‌تر گناهان می‌شود، او نیز از خطايی كه سبب زندان افتادنش شده توبه كرده، و با اراده خود از سایر گناهان رنج‌آور و زیانمند دست بکشد، آن‌گاه به عوض پانزده سال جوانی زودگذرش، جوانیِ ابدی و درخشانی را کسب خواهد کرد و شخص مفيدي خواهد شد، که برای زندگي، آينده، وطن، ملت و خويشاوندانش سودمند می‌باشد، البته تمام كتب و صحف آسماني و پيشاپيش همه‌ی آن‌ها قرآن معجز ‌البیان قاطعانه از اين حقيقت خبر داده، و آن را مژده مي‌دهند. آری، وقتي جوانی شكر نعمت شيرين و زيباي جواني را با مداومت بر صراط مستقيم و با طاعت و بندگي ادا كند، هم نعمت جواني او افزايش می‌یابد، و هم ابدی شده، و لذتش چند برابر مي‌گردد؛ در غير این صورت، جواني او مملو از بلا و درد و پر از غم و اندوه و کابوس شده، و بيهوده مي‌گذرد؛ در نهایت، چنين جواني به فردی مضر برای خویشاوندان و وطن و ملّت خود تبدیل می‏شود. اگر فرد زندانی به ناحق محكوم به زندان شده باشد، به شرطی كه نمازهاي فرض را بخواند، هر یک ساعت او در زندان حكم عبادت يك روز كامل را دارد، و زندان نیز براي او چله‌خانه‌ی تنهایی و انزوا می‏شود، و در نهایت می‌تواند از جمله صالحينی به شمار آيد كه در گذشته به غارها می‌رفتند، و در خلوت به نيايش خداوند مي‏پرداختند.‌ زندانی اگر فقير یا سالمند یا بیمار یا علاقمند به حقايق ايمان باشد، به شرط آن‌كه فرايضش را ادا نماید و توبه كند، هر ساعت عمرش حكم بيست ساعت عبادت را خواهد داشت، و زندان براي او به استراحتگاه و برای کسانی‌که با مهربانی از او مراقبت می‌کنند به محلی برای محبت و تربیت و درس تبدیل می‌شود و ماندن در زندان می‌تواند باعث شود که از آزادی آلوده به گناهان و آشفتگی‌های بیرون برایش خوشایندتر باشد. و از زندان تربيت كامل بیاموزد. زمانی هم که از زندان رها مي‌شود، دیگر قاتل و انتقام گيرنده نیست، بلكه انسانی توبه‌کار و باتجربه و با تربيت شده است، و فرد مفيدي‌ست که به جامعه تقديم مي‏شود. حتي مسئولان با ديدن افراد محبوس در زندان «دنيزلي» كه در مدت بسيار كم از رسايل نور درس اخلاق آموختند، گفته‌اند: «مجرم‏ها اگر به جاي اين‌كه پانزده سال در زندان بمانند پانزده هفته از رسايل نور درس بگيرند، به مراتب بهتر اصلاح خواهند شد.‌» پس حال كه مرگ نمی‌میرد و زمان مرگ نیز پنهان است، و هر لحظه امكان فرا رسیدن اجل وجود دارد و هرگز درِ قبر بسته نمي‏شود، و قافله‌ها يكي پس از ديگري مي‌آيند و وارد آن‌جا می‌شوند و ناپديد مي‌گردند، و حال كه تبدیل مرگ برای اهل ایمان از اعدام ابدی به گذرنامه‌یی برای ترخیص از [دنیا] با حقایق قرآنی مشخص شده است؛ به وضوح می‏توان دید که برای اهل ضلالت و فسق و فجور به منزله نیستی ابدی و جدایی همیشگی از محبوبان و همه موجودات است. هيچ شك و ترديدي نیست كه خوشبخت‌ترين انسان كسي‌ست كه با صبر و شكر به درگاه پروردگار، فرصت زندان را غنيمت شمرده، و با استفاده از درس رسایل نور و با استقامت و پایمردی در راه خدمت به ايمان و قرآن، سعي و تلاش كند. اي انسان مبتلا به عيش و لذت! من در مدت هفتاد و پنج سال عمرم با هزاران تجربه و دليل و اتفاق و به «عين اليقين» دريافتم كه: «ذوق حقيقي و لذت عاري از درد و شادی عاری از غصّه و خوشبختي در زندگي، فقط و فقط در گرو ايمان بوده و در دايره حقايق ايمان یافت می‌شود.» در غیر این صورت هر لذت دنيوي رنج بي‌شماري در پي دارد. دانه‌یی انگور می‌خوراند ولی ده سیلی به انسان زده، و آرامش و لذت زندگي را از او سلب مي‏كند. پس اي بيچارگان گرفتار مصيبت زندان! حال که دنیای‌تان گریان است، و زندگي به كام‌تان تلخ، پس بكوشيد تا مبادا آخرت‌تان نیز گريه كند، سعی كنيد زندگي دايمي و ابدي‌تان بخندد و شيرين شود. از فرصت زندان استفاده كنيد. همان‌گونه که در شرايط سخت، گاهی يك ساعت نگهبانی در برابر دشمن، حكم يك سال عبادت را دارد، هر ساعت عبادت شما در اين شرايط دشوار نیز، ساعت‌ها عبادت محسوب شده و آن زحمات را به رحمت‌های گوناگون تبديل مي‌كند.

§5

به شما تسلیت نگفته بلکه تبریک می‌گویم. مادام که تقدیر الهی به سبب حکمتی ما را برای سومین بار روانه این مدرسه یوسفیه نموده و رزق‌مان را در این‌جا نصیب‌مان می‌کند و روزی‌مان ما را به این‌جا خوانده است؛ و مادام که عنایت الهی ما را تاکنون بارها با تجربه‌های قطعی مظهر سرّ عَسٰٓى اَن۟ تَك۟رَهُوا شَي۟ئًا وَهُوَ خَي۟رٌ لَكُم۟ قرار داده است؛ و مادام که برادران جدیدمان در مدرسه یوسفیه بیش از دیگران نیازمند رساله‌های نور می‌باشند، و همین طور کارمندان دادگستری بیش از دیگر کارمندان به قواعد نور و سایر قوانین قدسی‌اش محتاج‌اند، و مادام که نسخه‌های متعدد رساله نور وظایف‌تان را در خارج به طور کامل انجام می‌دهند و فتوحات‌شان متوقف نمی‌شود؛ و مادام که هر ساعت از زمان فانی در این‌جا تبدیل به عبادات باقی می‌گردد، شک نکنید که ما در این واقعه با توجه به نکات مذکور باید در کمال صبر و متانت با خرسندی شکر کنیم. همه آن نامه‌های مختصری را که در زندان دنیزلی برای تسلی خاطر نوشتیم در این‌جا با شما هم تکرار خواهیم کرد. ان شاء الله آن یادداشت‌های منطبق بر حقیقت موجب تسلی شما هم می‌شود.

§6

اولاً: بی‌نهایت شکر می‌کنم که از میان مفتیان و واعظان و امامان جماعت و روحانیون که صاحبان حقیقی رساله نور هستند قهرمانانی معنوی برخاسته‌اند. تاکنون جوانان و دانشگاهیان و معلمان بودند که در راه رساله نور فداکاری می‌کردند. هزاران بارک الله بر ادهم‌ ابراهیم‌ها و علی‌ عثمان‌ها که روی اهل مدرسه را سپید کرده و دو دلی خویش را به جسارت تبدیل نمودند. ثانیاً: از این رویداد که به دلیل هیجانات و فعالیت‌های خالصانه آن‌ها حادث شده است متأسف نباشند، زیرا زندان دنیزلی به اعتبار نتیجه‌یی که داشت موجب تبریک به کسانی شد که بی‌احتیاط عمل می‌کنند. زحمت، بسیار اندک و فایده معنوی بسیار زیاد بود. ان شاء الله این مدرسه سوم یوسفیه از مورد دوم عقب نخواهد ماند. ثالثاً: ثواب به نسبت مشقت فزونی می‌یابد، لذا برای این وضعیت دشوار باید شکر بگوییم، و سعی کنیم خدمت ایمانی را که وظیفه ماست با اخلاص به جا آوریم و در وظیفه الهی که اعطای موفقیت و نتایج خیر است نباید دخالتی کنیم، بلکه باید بگوییم «خَيْرُ اْلاُمُورِ اَحْمَزُهَا» و در این چله خانه در برابر سختی‌ها صبر کنیم و شکر بگوییم. باید بدانیم این وضع نشانه و علامتی‌ست مبنی بر این‌که عمل‌مان مقبول افتاده و در امتحان مجاهده قدسی خویش شهادت نامه کاملی دریافت می‌کنیم.

§7

بیست و دو سال از عمرم در تنهایی مطلق سپری شد و جسم هفتاد و پنج ساله‌ام تحمل ترزیق واکسن را ندارد. سال‌ها پیش واکسنی به من زدند؛ جای آن بیست سال جراحت داشت. حکم زهری مزمن را یافته بود. دو دکتر و دوستان‌ام در امیرداغ این را می‌دانند؛ هم‌چنین چهار سال پیش در دنیزلی نیز همراه با همه محکومان به من هم واکسن زدند. با این‌که به هیچ کدام آن‌ها ضرری نرساند بیست روز مرا مریض نمود. با عنایت الهی مرا مجبور نکردند به بیمارستان بروم زیرا برایم خطرناک بود. من مطمئن‌ام بدن‌ام طاقت واکسن را ندارد. عذرم جدی‌ست. هفتاد و پنج سال دارم و بسیار ضعیف شده‌ام. لذا شاید تحمل واکسن بچه ده ساله را داشته باشم. وانگهی من همواره در انفرادی مطلق به سر می‌برم و تماسی با دیگران ندارم. از آن گذشته استاندار یک ماه پیش دو پزشک را به امیرداغ فرستاد، آن‌ها مرا معاینه کامل کردند، و گفتند هیچ بیماری مسری‌ای ندارم و جز ضعف شدید و تنهایی و پیری و مرض قلنج چیز دیگری نیافتند. البته این وضع از نظر قانون مرا مجبور به قبول واکسن زدن نمی‌کند. درخواست مهمی از شما دارم؛ مرا به بیمارستان نفرستید، و به اجبار زیر نظر کسانی قرار ندهید که به بیماران رسیدگی می‌کنند و من آن‌ها را نمی‌شناسم؛ این وضعیتی است که در همه عمرم مخصوصاً در تنهایی مطلق بیست و دو سال اخیر برای‌ام تحمل ناپذیر بوده است. هر چند این روزها احساس می‌کنم مردن و رفتن به قبر چیز دل‌نشینی‌ست، اما به خاطر مسئولان این زندان که شاهد انسانیت‌شان بوده‌ام و برای تسلی خاطر زندانیان، فعلاً در حبس بودن را به قبر ترجیح داده‌ام.

§8

اولاً: از آزارها و اهانت‌هایی که به شخص من روا می‌دارند ناراحت نشوید. در رساله نور اشکالی نمی‌یابند به جای آن شخص بی‌اهمیت و پر از قصور مرا آزار می‌دهند. من از این بابت خرسندم. اگر در راه سلامت و افتخار رساله نور با هزاران درد و بلا و تحقیر مواجه شوم، لازمه درسی که از رساله نور گرفته‌ام این است که با افتخار شکر کنم. لذا از این نظر برایم دلسوزی نکنید. ثانیاً: این هجوم و تعرض گسترده و شدید و خشن فعلاً از بیست به یک کاهش یافته است. به جای هزاران نفر از افراد خاص، چند نفر؛ و به جای صدها هزار نفر مرتبط با موضوع تعداد محدودی از برادران جدید را جمع کرده‌اند. پس معلوم می‌شود موضوع به‌واسطه عنایت الهی صورت خفیفی یافته است. ثالثاً: با عنایت الهی، استاندار سابق که دو سال علیه ما توطئه می‌کرد و نقشه می‌کشید رفت. احتمال قوی هست که وزیر کشور که او را بیش از همه علیه ما متوهم کرده بودند به سبب هم‌شهری بودن‌مان و اجدادش که دیندار بوده‌اند از شدت حمله‌ی شدیدی که علیه ما صورت گرفت کاسته باشد. لذا مأیوس نباشید و سراسیمه نشوید. رابعاً: وقوع تجربه‌ها و رویدادهای فراوان اطمینان قطعی می‌دهد که با گریستن رساله نور یا زمین به لرزه در می‌آید یا آسمان اشک می‌ریزد؛ هم‌چنان که با چشمان‌مان فراوان دیدیم و تا حدی نیز در دادگاه اثبات نمودیم، گمان می‌کنم لبخند زمستان امسال در آغاز که به صورت بی‌نظیری مانند تابستان متبسم بود با لبخند رساله نور به دلیل تکثیر و انتشار مخفیانه‌اش توسط دستگاه تکثیر مطابقت داشت؛ هم‌چنین تطابق شدت سهمگین و یک‌باره زمستان و گریستن‌اش، با گریستن و توقف رساله نور به دلیل بازجویی‌ها و ترس از مصادره‌ها، نشانه‌یی محکم است دال بر این‌که این اثر در عصر فعلی معجزه کبرا و درخشان حقیقت قرآنی‌ست و زمین و زمان با آن مرتبط‌اند . . . سعید نورسی

§9

امروز در یک لحظه به خاطر رسید به کسانی که به سبب موضوع رساله نور و براساس تقدیر الهی و قسمت به این مدرسه آمده‌اند به جای تسلیت، تبریک بگویم، زیرا هر یک از این جمعیت شاید بدل از بیست تا سی و شاید صد و شاید به جای هزار نفر از برادران بی‌گناه‌مان به این‌جا آمده‌اند و مقداری از زحمت آن‌ها را کاهش داده‌اند. با تداوم خدمتی که شما به‌واسطه رساله نور به ایمان می‌کنید در حقیقت هر کدام‌تان در زمانی اندک خدمت زیادی کرده‌اید. مثل این است که برخی از دوستان کار صد ساله را در ده سال به انجام رسانده‌اند. اینان برای آن‌که در امتحان این مدرسه یوسفیه جدید شرکت کنند و در نتایج کلی و گسترده و ارزشمند آن عملاً سهمی داشته باشند وارد این مجاهده پرمشقت شده‌اند، لذا برادران صادق و مخلصی را که مشتاق دیدن‌شان می‌باشند در این‌جا به سهولت می‌بینند، درس دل‌نشینی آموخته و به دیگران می‌آموزند. از سوی دیگر با توجه به این که لحظه های خوشی در دنیا تداوم ندارد و بی‌فایده می‌گذرد، شکی نیست کسانی که با زحمت کم، سود زیادی کسب می‌کنند شایسته تبریک‌اند. برادران من! این حمله گسترده برای مقابله با فتوحات رساله نور صورت گرفته است، اما آن‌ها فهمیده‌اند که هر چه بیش‌تر پا پیچ رساله نور شوند درخشندگی آن بیش‌تر شده، و گستردگی دایره درس‌ها افزایش می‌یابد، نیز اهمیت‌اش بیش‌تر شده و شکست نمی‌خورد؛ فقط زیر پرده «سِرًّا تَنَوَّرَتْ» می‌رود. این است که طرح را عوض کرده و در ظاهر با رساله نور کاری ندارند. مادام که ما تحت عنایت (الهی) قرار داریم تردیدی نیست که باید با کمال صبر و خویشتن‌داری شکر کنیم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§10

لازم شد دو حالت غریب و لطیف خود را به شرح زیر برای‌تان بگویم: حالت اول: بر قلب‌ام الهام شد اگر من در انفرادی مطلق هستم و نمی‌توانم آزادانه با برادرانی که از جان‌ام بیش‌تر دوست‌شان دارم دیدار کنم عنایتی الهی‌ست و حتماً مصلحتی در آن است. زیرا تعداد زیادی از برادران آخرتی ما پنجاه لیره خرج می‌کنند و برای دیدار به امیر داغ می‌آیند گاه پنجاه دقیقه، گاه ده دقیقه و در برخی موارد بدون هیچ دیداری باز می‌گردند. آن‌ها با هر بهانه‌یی سعی می‌کنند روانه این مدرسه یوسفیه شوند. اگر کمبود وقت و حالت روحی‌ای که نتیجه انزواست به من اجازه صحبت‌های (طولانی) با آن دوستان فداکار را بدهد مطمئن‌ام که خدمت نوریه این اجازه را نمی‌داد. حالت دوم: زمانی جهادگران علامه مشهوری را در جبهه‌های متعدد جنگ می‌بینند و به او می‌گویند . . . او نیز پاسخ می‌دهد: «برخی از اولیا برای این‌که ثواب نصیب من کنند و اهل ایمان را از درس‌هایم بهره‌مند سازند به صورت من در آمده و به جای من کارهایی کرده‌اند». دقیقاً به همین ترتیب در شهر دنیزلی مرا در مساجد دیده و حتی به مأموران خبر داده و موضوع را به زندانبان و مدیر زندان منعکس کرده‌اند. برخی سراسیمه گفته‌اند: «چه کسی در زندان را به روی او باز کرده است» در این‌جا نیز همان موضوع در حال تکرار است. این در حالی‌ست که به جای شخصیت بی‌اهمیت و پر از اشکال من و یک کار خارق‌العاده‌ی بسیار جزئی، «مجموعه سکه تصدیق غیبی» با اثبات و نشان دادن جوانب خارق العاده رساله نور، صد درجه و شاید هزار درجه بیش‌تر، موجب اعتماد دیگران به رساله نور می‌شود و مقبولیت‌اش را تضمین می‌کند. به ویژه طلبه‌های قهرمان نور، با حالات واقعاً خارق العاده و قلم‌های خویش آن را تأیید می‌کنند. سعید نورسی

§11

نگران من نباشید؛ من همین که با شما در بنایی مشترک هستم خود را خوشبخت و خرسند و مسرور می‌دانم. اما وظیفه فعلی: یک نسخه از دفاعیه به اسپارتا ارسال شود. در صورت امکان با حروف جدید و قدیم تایپ شده بیست نسخه آماده گردد، حتی به دادستان آن‌جا نشان داده شود؛ هم‌چنین نسخه‌یی از آن شخصاً به وکیل‌مان داده و نسخه دیگری نیز به مدیر تحویل داده شود تا او به وکیل تحویل دهد. برای مقامات آنکارا نیز با حروف جدید و قدیم هم‌چنان که در دنیزلی بود ارسال خواهد شد. در صورت امکان پنج نسخه را برای مقامات آماده کنید، زیرا رساله‌های مصادره شده با حروف قدیم برای مقامات مذکور به ویژه برای هیأت رئیسه دیانت فرستاده شده و پس از آن به این‌جا آمده است. در ضمن به احمد بیگ وکیل‌مان خبر دهید که وقتی دفاعیه را ماشین نویسی می‌کند به درستیِ آن کاملاً دقت کند، زیرا جملات من مانند جملات اشخاص دیگر نیست. با اشتباه در یک حرف یا بعضاً یک نقطه مسأله‌یی تغییر کرده و معنای مورد نظر از بین می‌رود؛ هم‌چنین دو دستگاه ماشین تایپی که به این‌جا آورده شده در صورتی که به شما اجازه داده نشود پس فرستاده شود. نگران نباشید؛ به تقلا نیفتید و مأیوس نشوید. بر‌اساس سرّ اِنَّ مَعَ ال۟عُس۟رِ يُس۟رًا (شرح: ٦) ان شاء الله عنایت الهی خیلی زود به دادمان می‌رسد.

§12

رساله نور به جای من با شما دیدار می‌کند و به آن دسته از برادران جدیدمان که مشتاق درس‌اند، به نیکی درس می‌دهد. تجربه نشان داده است که مشغول شدن با رساله‌ها به صورت مطالعه یا شنیدن یا کتابت موجب گشادگی دل، آرامش روان، برکت در رزق و تندرستی می‌شود. حالا خداوند قهرمانی مانند «خسرو» را به شما احسان کرده است. ان شاء الله این مدرسه یوسفیه نیز یکی از درس‌خانه‌های با برکت مدرسة الزهرا خواهد شد. من تاکنون خسرو را به اهل دنیا نشان نمی‌دادم، و او را پنهان می‌کردم، اما مجموعه‌های منتشر شده، او را کاملاً به اهل سیاست نشان داد و چیز پنهانی باقی نماند، لذا من دو سه مورد از خدمات او را برای برادران خاص‌ام بیان کردم. هم من، هم او دیگر در پی پنهان کردن نیستیم، در صورت لزوم عین حقیقت را بیان می‌کنیم. لیکن در حال حاضر در میان کسانی که می‌خواهند گوش به حقیقت مذکور بسپارند دو معاند، به حساب الحاد و کمونیست، با فریب و نیرنگ علیه ما تلاش کرده و سعی می‌کنند که مأموران را با دروغ‌های‌شان از ما بترسانند. یکی از آن‌ها در امیرداغ و دیگری در این‌جا شناسایی شدند. این است که ما در حال حاضر نباید به تکاپو بیفتیم. باید با توکل در انتظار عنایت الهی باشیم تا به مددمان بیاید.

§13

بر قلب‌ام الهام شد حقیقتی را که باعث نجات از عذاب دنیا و آخرت می‌شود برای شما بگویم. فرض کنید کسی برادر کسی یا یکی از خویشاوندان او را کشته است. قتلی که به دلیل یک دقیقه لذت انتقام صورت می‌گیرد باعث تحمل میلیون‌ها دقیقه فشار روحی و عذاب زندان می‌شود. خویشاوندان مقتول نیز با اندیشه انتقام و دل مشغولی همیشگی به قاتل، خوشی زندگانی و شادی عمر خود را از دست می‌دهند؛ بنابراین هم عذاب ترس و هم عذاب عصبانیت را متحمل می‌شوند. این مسأله فقط یک راه حل دارد؛ آن هم راهی‌ست که قرآن فرمان می‌دهد و حق و حقیقت و مصلحت و انسانیت و اسلام اقتضای آن را دارد و به آن تشویق می‌کند؛ آشتی و مصالحه. آری، حقیقت و مصلحت، صلح و آشتی‌ست، زیرا اجل واحد است و تغییر نمی‌کند. در هر حال مقتولی که گفتیم به دلیل فرا رسیدن اجلش در دنیا نمی‌ماند. قاتل نیز واسطه آن قضای الهی شده است. اگر آشتی و صلح صورت نگیرد هر دو طرف همواره عذاب ترس و انتقام را تحمل می‌کنند. این است که اسلام می‌فرماید:«مؤمن نباید بیش از سه روز با مؤمن دیگر قهر کند.» اگر اقدام قاتل ریشه در عداوت و غرضی کینه‌توزانه نداشته باشد و منافقی واسطه آن فتنه شده باشد، لازم است خیلی زود صلح و آشتی صورت گیرد؛ در غیر این صورت مصیبت جزئی مزبور بزرگ شده و ادامه می‌یابد. دو طرف اگر صلح کنند و قاتل توبه کرده و برای مقتول همواره دعا نماید؛ هر دو سود بسیار خواهند برد و مانند دو برادر خواهند بود. به جای یک برادرِ از دنیا رفته، چند برادر دینی به دست می‌آید. فرد تسلیم قضا و قدر الهی شده دشمن خود را می‌بخشد. به ویژه اگر دروس رساله نور را فرا گرفته باشند؛ برادری در دایره‌ی رساله نور و آسایش فردی و عمومی و مصلحت، اقتضا می‌کند که کاملاً قهر کردن‌ها را کنار بگذارند. هم‌چنان که در زندان دنیزلی همه زندانیانی که دشمن یک‌دیگر بودند به‌واسطه درس‌های رساله نور برادر هم شدند و موجب اعلام برائت ما گردیده و کاری کردند که حتی بی‌دینان و لاابالیان نیز ما شاء الله و بارک الله بگویند و زندانیان نیز همه راحت شدند، من در این‌جا دیدم که به خاطر فقط یک نفر، صد نفر دیگر در عذاب‌اند و در ساعت تنفس با هم بیرون نمی‌روند. این ظلمی‌ست در حق آن‌ها. یک مؤمنِ با وجدان و جوانمرد هیچ‌گاه به دلیل خطای کوچک و جزئی، یا برای سود و منفعت شخصی موجب نمی‌شود اهل ایمان متحمل صدها ضرر شوند. فرد اگر خطا کند، و به کسی ضرری برساند باید به سرعت توبه نماید. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§14

من به‌واسطه مژده خسرو و حفظی و سید بارطینی هم به رساله نور، هم به شما، و هم به خودم تبریک می‌گویم و بشارت می‌دهم. آری، آنان که سال جاری عازم سفر حج شدند مشاهده کرده‌اند که عالمان بزرگ در مکه مکرمه در تلاش برای ترجمه و نشر مجموعه‌های پر قوت رساله نور به عربی و هندی بوده‌اند. نیز از رساله نور در مدینه منوره چنان استقبال شده است که آن را در روضه مطهره بالای مزار پیامبر قرار داده‌اند. حاجی سید مجموعه عصای موسی را روی مزار پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام به چشم خود دیده است. رساله نور مورد پذیرش نبوی قرار گرفته و وارد رضای محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام ‌شده است. طبق نیتی که کرده و به حاجیانی که می‌رفتند گفته بودیم؛ رساله‌های نور به جای ما آن مقامات مقدس را زیارت کرده‌اند. خداوند را بی‌نهایت سپاس. قهرمانان رساله‌های نور این مجموعه‌ها را به صورت تصحیح شده‌یی منتشر می‌کنند و این کار فواید فراوانی دارد که یکی از آن‌ها آسودگی خاطر من از مسئولیت تصحیح و پایان دادن به نگرانی‌هایم در این مورد است؛ نیز از این لحاظ که مأخذی هستند برای نسخه‌هایی که با قلم کتابت می‌شوند، کار صدها مصحح را انجام داده‌اند. از حضرت ارحم الراحمین مسألت داریم در برابر هر حرف این مجموعه‌ها، هزار حسنه در دفتر حسنات آن‌ها بنگارد. آمین.

§15

علی که به من خدمت می‌کند آمد و گفت: «من در عالم خواب دیدم تو همراه با خسرو دست پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را بوسیدید.» در همین اثنا نامه‌یی به دست‌ام رسید و مطلع شدم حجاج مجموعه «عصای موسی» را که به خط خسرو کتابت شده بود بر مزار پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام دیده‌اند. دانستم عصای موسی به و‌اسطه‌ی قلم خسرو بدل از من دست معنوی پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را بوسیده و مظهر رضای نبوی واقع شده است. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§16

'اولاً: از این‌که حضوری دیدار نمی‌کنیم نگران نباشید. ما در عالم معنا همیشه با هم دیدار می‌کنیم. به جای شخص بی‌اهمیت من، هر رساله نوری را که به‌دست آورید و مطالعه کنید یا به آن گوش دهید، گویی نه با شخص عادی من، که با یکی از خدمت‌گزاران قرآن صحبت و گفتگو می‌کنید. در واقع من هم در همه دعاهایم، در نوشته‌های شما، در اظهار علاقه‌هایتان و در خیال خویش با شما دیدار می‌کنم. چون همه در یک زندان هستیم، انگار همیشه در حال دیداریم. ثانیاً: در این مدرسه جدید یوسفیه، به طلبه‌های تازه وارد رساله نور می‌گوییم: ما با حجت‌های محکم و با اشاره‌های قرآنی که کارشناسان دادگاه را نیز مجبور به تسلیم و قبول می‌کند معتقدیم: «شاگردان صادق رساله نور، با ایمان وارد قبر خواهند شد.» نیز هر شاگرد به‌واسطه فیض مشارکت و همکاری‌های معنوی نوریه، براساس رتبه و مرتبه‌یی که دارد در دعاهای همه برادران و آن‌چه از نظر معنوی به‌دست می‌آورند سهیم می‌شود. تو گویی با هزاران زبان استغفار و عبادت می‌کند. این دو فایده و نتیجه در زمانه عجیب فعلی، فشارها را از بین می‌برد و این دو سود ارزشمند را که بسیار ارزان هم تأمین می‌شود، در اختیار مشتریان صادق قرار می‌دهد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§17

دفاعیات آفیون برای ما و رساله‌های نور و این مملکت و عالم اسلام حاوی حقیقت‌های مهمی‌ست. به نظرم لازم است آن را با حروف جدید و در چند نسخه منتشر کرد تا برای مقامات آنکارا ارسال شود. اهمیتی ندارد ما را آزاد کنند یا جزا دهند. مسئولیت فعلی ما این است که حقایق مندرج در دفاعیه مذکور را به دولت و ملت و دادگستری‌ها اطلاع دهیم. شاید یکی از حکمت‌های تقدیر الهی که ما را روانه این درس‌خانه کرده همین باشد. تا حد امکان بهتر است به سرعت و با ماشین تایپ شود. حتی اگر ما را همین امروز هم آزاد کنند دفاعیه مزبور را باید به مقامات بدهیم. (مراقب باشید) با فریب موجب تأخیر در کارتان نشوند. دیگر بس است! بگذار این آخرین دفاع ما در برابر شدیدترین ظلم‌ها و بهانه‌ها و شکنجه‌های بی‌مانندی باشد که در پانزده سال گذشته سه مرتبه به سبب موضوع واحدی گرفتارش شده‌ایم. مادام که در دادگاه‌های پیشین برای دفاع قانونی دستگاه تایپ را در اختیارمان گذاشتند در این‌جا نیز نمی‌توانند به موجب هیچ قانونی ما را از استفاده از آن منع کنند. اگر به‌طور رسمی چاره‌یی نیافتید وکیل ما در بیرون، پیش از هر کار دیگری پنج نسخه از آن را با ماشین آماده کند؛ هم‌چنین به درستی آن دقت شود. سعید نورسی

§18

من به يقين پي بردم كه از روي لطف و عنايت الهي يكي از عوامل مهم آمدن ما به اين‌جا شما هستيد، یعنی «رسایل نور» با تسلی‌هایش و با حقايق بر آمده از«ايمان» شما را از فشارهاي مصيبت زندان و بسياري از ضررهاي دنيوي و از هدر رفتن زندگي‌تان که پوچ و آلوده به غم و اندوه است و از گریه‏ی آخرت‏تان هم‏چون گریه‌ی دنيای‌تان نجات داده، و شما را کاملاً دلداري و تسلي دهد. مادامی که حقیقت چنين است، بر شما لازم است که مانند زندانيان دنيزلي و طلبه‌های رسایل نور با هم‌ديگر برادر باشيد. می‌بینید براي اين‌كه چاقویی وارد بَند نشود، و به يك‌ديگر تجاوز نکنید، تمام وسایلی كه از خارج زندان برای شما مي‏آيد، و نیز غذا و نان و حتی سوپ شما را بازرسي مي‏كنند، مسئوليني كه با صداقت وظيفه‏ی خود را انجام مي‏دهند، زحمت فراوانی می‌کشند. شما با هم به هواخوري نمی‌رويد، گويا مانند درندگان و وحشي‏ها به هم‏ديگر حمله خواهید کرد، پس اي برادران زندانی جديد كه ريشه‏هاي قهرماني، ذاتاً در وجودتان هست اينك زمان آن رسيده كه با يك شهامت بزرگ معنوي به هيأت مسئول بگوييد: «اگر به جاي چاقو و كارد، تفنگ و اسلحه هم به ما داده شود، و فرمان استفاده هم بدهند، هرگز به اين برادران بيچاره كه مثل ما گرفتار مصيبت هستند آسيبي نخواهيم رساند، حتي اگر صدها عداوت و دشمني دیرینه هم ميان ما وجود داشته باشد، هم‏دیگر را حلال می‏کنیم، و مي‏كوشيم یک‌دیگر را آزرده خاطر نسازيم، ما بنا بر امر و ارشاد قرآن كريم و ايمان و اخوت اسلامي و مصلحت خويش چنين تصميمی گرفته‏ايم». و با اين گفته خود، زندان را به مدرسه‏یی پربرکت و آموزنده تبديل كنيد.

§19

هم‌چنان که گروه‌های مختلف مردم در دنیا اعم از آنان که در سیاست‌اند یا هنر، مسئولیتی دارند، یا مشغول خدمت در امور اجتماعی مردم هستند یا به نوعی به تجارت خصوصی می‌پردازند در کنگره دور هم جمع می‌شوند و مذاکره می‌کنند، طلبه‌های رساله نور نیز که سرگرم خدمت مقدس ایمان تحقیقی هستند و به واسطه فرمان تقدیر الهی و سوق و مناسب دیدن عنایت ربانی به کنگره این مدرسه یوسفیه آمده‌اند، ان شاء الله فواید معنوی ارزشمند و فراوان و نتایج مهمی به آن‌ها احسان خواهد شد. ارکان رساله نور هر کدام به منزله الفی هستند که به تنهایی ارزش یک دارد؛ اما اگر یک الف در کنار سه الف دیگر دوشادوش هم قرار بگیرند و به لحاظ حال با یکدیگر دیدار کنند آن‌چه حاصل می‌گردد هزار و صد و یازده (1111) می‌شود؛ به همین ترتیب ارزش آن‌ها در این اجتماع و ان شاء الله خدمت قدسی و ثواب‌ هزار برابر می‌شود . . . آن الف، اَلْفٌ می‌شود. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§20

این‌که امروز پنجره‌های اتاق‌ام را میخکوبی کردند و بستند به آن سبب است که می‌خواهند از دیدار و سلام و علیک من با زندانیان جلوگیری کنند، در ظاهر بهانه‌ی دیگری آوردند. اصلاً نگران نباشید . . . موضوع بر عکس است؛ از این‌که سرگرم شخص بی‌اهمیتی چون من می‌شوند و با رساله‌های نور کار چندانی ندارند و به طلبه‌هایش آن چنان فشاری وارد نمی‌کنند خرسندم؛ جداً و قلباً خوشحالم از این‌که به جای رساله‌های نور و شما با اهانت‌ها و شکنجه‌هایشان مرا آزار می‌دهند و با شما چندان کاری ندارند. شکر می‌کنم، شکری اندر صبر، و نگران نیستم. شما هم ناراحت نباشید. دشمنان پنهان ما، توجه مأموران را بر من متمرکز کرده‌اند و از این بابت معتقدم به لحاظ سلامت و مصلحت طلبه‌ها و رساله‌های نور خیر و عنایتی در کار است. برخی از دوستان‌مان نباید عصبانی شده و سخنان ناراحت کننده‌یی بیان کنند. باید با احتیاط حرکت کنند و سراسیمه و هیجان زده نشوند. نیز این موضوع را با هر کسی در میان نگذارند؛ چرا که جاسوسان می‌توانند از سخنان برادران صاف و ساده ما و آن‌هایی که هنوز به رعایت احتیاط عادت نکرده‌اند، سوء استفاده کنند، ممکن است کاه را کوه جلوه داده و خبرچینی کنند. وضعیت فعلی ما شوخی بردار نیست. با این حال اصلاً نگران نباشید ما تحت توجهات الهی هستیم. و عزم‌مان را جزم کرده‌ایم که در کمال صبوری و شکر با همه مشقات و سختی‌ها مقابله کنیم. اندکی زحمت چندین برابر، رحمت و ثواب نتیجه می‌دهد، لذا مکلف به شکر گزاری هستیم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§21

بنا بر دو دلیل مهم و یک هشدار، من قلباً مجبور شدم کل مسئولیت دفاع را به ارکان رساله نور که به این‌جا آمده یا خواهند آمد واگذار کنم. مخصوصاً به «خ، ر، ط، ف، و ص». دلیل اول: من هم در اداره بازجویی و هم براساس نشانه‌های متعدد دانستم که تا آن‌جا که بتوانند می‌خواهند برای من مشکلاتی به وجود بیاورند و چون از نظر فکری بر آن‌ها غلبه دارم سعی می‌کنند با من مواجه نشوند، و در این باره هم دستور العمل دارند. گویا من اگر صحبت کنم رؤسای دادگاه را قانع خواهم کرد و با نشان دادن اقتدار علمی و سیاسی از خود، دیپلمات‌ها را به سکوت وادار خواهم کرد که با بهانه‌های متعدد مانع سخن گفتنم می‌شوند. حتی در بازجویی در پاسخ سؤالی گفتم:«به یاد نمی‌آورم.» قاضی با شگفتی و حیرت گفت: «چه‌طور ممکن است کسی چون تو با این همه هوش و ذکاوت و دانش فراموش کند؟» آن‌ها گمان کرده‌اند ارزش والای رساله نور و تحقیقات علمی‌اش زاییده فکر من است، لذا ترسیده‌اند و به من اجازه سخن گفتن نمی‌دهند. هم‌چنین گویا هر کسی با من دیدار کند به یک‌باره یکی از طلبه‌های فداکار رساله نور می‌شود، لذا مانع دیدارم می‌شوند. حتی رییس [سازمان] دیانت گفته است:«هر شخصی با او دیدار کند شیفته‌اش می‌شود؛ جاذبه او قوی‌ست.» بنابراین فعلاً مصلحت اقتضا می‌کند این مسئولیت را به شما محول کنم. دفاعیات قدیم و جدیدم نزد شما هست؛ به جای من طرف مشورت شما قرار می‌گیرد، همین کافی‌ست. دلیل دوم: به زمان دیگری موکول شد، اما اشاره مختصرِ تذکر معنوی چنین است: همان وظیفه اخروی قدرتمند و حالت روحی مؤثر که موجب شد بیست و پنج سال سیاست و روزنامه و سایر امور فانی را کنار بگذارم و انجام دادن این امور را برای من ممنوع کرد، به قطع مانع پرداختن به جزئیات این امور می‌شود. شما گاه با مشورت بین خودتان و با دو وکیل خود وظیفه مرا نیز انجام می‌دهید.

§22

هم اینک در نماز مطلبی به این مضمون بر قلب‌ام خطور کرد: برادران‌ات براساس حسن ظن فراوان، از تو انتظار درس و یاری و همت مادی و معنوی دارند؛ هم‌چنان که در امور دنیوی، خاصان را وکیل کردی و کارها را به نتیجه مشورت ارکان رساله نور سپردی که کار درستی بود در کارهای اخروی و قرآنی و ایمانی و علمی نیز رساله نور و شخصیت معنوی شاگردانش را وکیل قرار بده. شخصیت معنوی این افرادِ خاص و خالص و مخلص، وظیفه‌ات را کامل‌تر از تو همراه با مسئولیت‌های خود انجام می‌دهند؛ چنان که تاکنون نیز چنین کرده‌اند. برای نمونه کسی که با تو دیدار کند و مثلاً درسی و نصیحتی اندک و گذرا اخذ کند از یک جزء رساله نور می‌تواند صد برابر بیش‌تر درس بگیرد. به جای تو از رساله نور نصیحت می‌پذیرد و به مصاحبت می‌پردازد. شاگردان خاص رساله نور این وظیفه را همیشه انجام می‌دهند و ان شاء الله شخص معنوی آن‌ها که مرتبه‌یی متعالی دارد و مستجاب الدعوه می‌باشد همواره به عنوان استاد و یاور همراه آنان می باشد. این اندیشه روح‌ام را بشارت داد و موجب راحتی و تسلی‌اش شد.

§23

شنیده شدن دو صدای انفجار کوچک در دو روز اخیر با توجه به این‌که هیچ دلیل ظاهری وجود نداشت عجیب و معنادار بود و شباهتی به تصادف نداشت. صدای اول: بخاری‌ای از جنس فلزِ سخت که در سلول‌ام بود ناگهان مانند اسلحه‌یی قوی صدایی تولید کرد؛ طوری که قسمت محکم و فلزیِ پایین آن مانند بمب منفجر و دو تکه شد. حامد خیاط ترسید و موجب حیرت ما شد. در حالی که بارها در زمستان با قطعات زغال سنگ گداخته و سرخ شده، و تحمل کرده بود. صدای دوم: روز دوم در بند فیضی و دوستان دیگر در زندان، لیوانی که روی کوزه آب گذاشته بودند بی هیچ دلیلی به شکل حیرت آوری تکه تکه شد. چنین به خاطر آمد که ان شاء الله نسخه‌های ارسالی دفاعیات به شش نفر از مقامات آنکارا بدون آن‌که ضرری برای ما داشته باشد بمب‌های دهشتناک علیه ما را منفجر کردند؛ هم‌چنین بخاری خشم و عصبانیتی که آن را علیه ما روشن و گداخته کرده بودند بدون آن‌که ضرری به ما بزند دو تکه شد. این احتمال هم وجود دارد که بخاری مبارک مذکور یعنی تنها رفیق سودمند من که به تأثرات و تضرعات من گوش فرا می‌داد مطلع‌ام می‌کند که از این محبس و زندان رها خواهی شد و نیازی به من نخواهی داشت. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§24

امروز بر اثر هشداری معنوی، تکاپو و اندوهی در حق شما بر من عارض شد. درست لحظه‌یی که در فکر برادرانی بودم که نگران درد معیشت‌اند و علاقمندند خیلی زود آزاد شوند، و این موضوع واقعاً متأثر و متألم‌ام کرده بود، خاطره‌یی مبارک به همراه حقیقتی و بشارتی بر قلب‌ام خطور کرد: پنج روز دیگر ماه‌های مبارک و پر ثواب سه‌گانه که مختص عبادات است، می‌رسد. اگر ثواب هر کار نیک به طور عادی ده باشد در ماه شریف رجب بیش از صد است، در شعبان المعظم بیش از سیصد، و در ماه مبارک رمضان از هزار می‌گذرد. میزان ثواب‌ها در شب‌های جمعه تا هزاران و در شب‌ قدر تا سی هزار می‌رسد. ماه‌های سه‌گانه هم‌چون بازار قدسی داد و ستد اخروی‌ست و فواید آخرتی فراوانی نصیب مؤمن می‌کند، این ماه‌ها برای اهل حقیقت و عبادت چون نمایشگاه ممتازی‌ست؛ ماه‌هایی که عمری هشتاد ساله را نصیب فرد می‌کند؛ سپری کردن این ماه‌ها در مدرسه یوسفیه که سودش یک به ده می‌باشد بی‌شک منفعت عظیمی‌ست. هر قدر که دچار زحمت شویم عین رحمت است. حال که در عبادت چنین است، در خدمت نوریه نیز اگر کمیت را در نظر نگیریم به اعتبار کیفیت یک به پنج است، زیرا وارد شوندگان و خارج شوندگان همیشگی این مسافرخانه واسطه‌یی برای انتشار درس‌های نور هستند. گاه اخلاص یک نفر به اندازه بیست نفر فایده در بر دارد. نیز سرّ اخلاص نور به حدی‌ست که اگر کسی در راه انتشار آن در بین زندانیان بیچاره‌یی که از ویژگی قهرمانی‌های سیاسی برخوردارند و به تسلی‌های رساله نور کاملاً محتاج می‌باشند؛ متحمل قدری زحمت و فشار گردد اهمیتی ندارد، اما از نظر درد معیشت خیالم کاملاً آسوده شد؛ چرا که سه ماه مذکور در واقع بازار آخرت است و چون هر یک از شما بدل از تعداد زیادی از شاگردان حتی برخی از شما جای هزار نفر به این‌جا آمده‌اید، لذا در کارهای بیرون یاورتان خواهند بود. دانستم که ماندن در این‌جا تا فرا رسیدن عید، نعمت بزرگی‌ست. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§25

اولاً: رجب شریف و فردا را که لیلة الرغائب است با جان و دل به شما تبریک می‌گویم. ثانیاً: ناامید و نگران نشوید، و به تکاپو نیفتید. یاری ربانی ان شاء الله مددمان می‌کند. بمبی که سه ماه است در حال حاضر کردن علیه ما بودند منفجر شد. خبری را که بخاری من، لیوان آب فیضی، و لیوان‌های آب خسرو دادند درست از آب درآمد. لیکن خیلی وحشتناک نبود و شدتش اندک بود. ان شاء الله آتش مذکور کاملاً خاموش می‌شود. تمام توطئه‌ها‌ی‌شان برای ناکارآمد کردن من و جلوگیری فتوحات رساله نور است. ضربه‌یی را که یکی از این‌ها که ابزاری‌ست در دست زندیقان پنهان و ضررش بیش از منافقِ شناخته شده‌یی‌ست که در امیر داغ بود همراه با بدعت‌کاری نیمه روحانی می‌کوشند با تمام قوا بر ما وارد کنند از بیست به یک سقوط کرده است، که آن هم به کمک خدا ما را زخمی و مجروح نخواهد کرد، و طرحی را هم که برای ترساندن ما از یک‌دیگر و فرار از رساله نور اندیشیده و قصد عملی کردنش را دارند به یاری خدا بی‌نتیجه می‌ماند. به حرمت این ماه‌های مبارک و با اطمینان از این‌که ثواب فراوانی نصیب انسان می‌شود، در مقطع فعلی وظیفه ما این است که در عین صبر و تحمل، شکر کرده، توکل کنیم و بیش از هر چیز دیگر لازم است تسلیم اصل «‌مَنْ آمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ‌» شویم. سعید نورسی

§26

به دادگاه آفیون می‌گویم: دیگر بس است، صبر و تحمل‌ام تمام شد. بیست و دو سال است در تبعیدی بی‌سبب مرا دائماً زیر نظر گرفته و هم‌چون زندان انفرادی و تنهایی مطلق مرا تحت فشار می‌گذارید. شش دادگاه در میان صد جلد از مجموعه رساله نور جز دو سه مسأله چیز دیگری برای مؤاخذه نیافتند، با این حال براساس توهم و به بهانه‌ی امکان داشتن چیزی به جای وقوع آن، برخلاف قانون ما را سه مرتبه زندانی کردند و صدها هزار لیره به شاگردان رساله نور خسارت زدند. این ظلمی‌ست که در جهان نمونه‌یی ندارد؛ آینده و نسل آتی با نفرین از مسببان ظالم این واقعه یاد خواهند کرد؛ به همین ترتیب این ظالمان در دادگاه عدل الهی نیز محکوم به اسفل سافلین جهنم می‌شوند؛ ما به این مطلب اطمینان داریم، لذا تاکنون تا حدی تسلی خاطر یافته، سکوت نموده تحمل کردیم و الا می‌توانستیم به طور کامل از حق خود دفاع کنیم. شش دادگاه در مدت پانزده سال، رساله‌ها و نامه‌هایی را که در طول بیست سال نوشته شده‌اند بررسی کردند و پنج دادگاه از این تعداد با ما کاری نداشته‌اند، که معنایش این است که ما را بی‌گناه تشخیص داده‌اند. فقط دادگاه اسکی شهیر پنج شش کلمه از رساله کوچکی که درباره حجاب زنان است بهانه کرد و براساس یک قانون انعطاف‌پذیر مجازات سبکی را در نظر گرفت. در همان زمان پس از دادگاه تجدید نظر، فقط یک نمونه از اعمال خلاف قانون را در لایحه تصحیح‌ام آوردم و به آنکارا نوشتم: «شما کسی را محکوم می‌کنید که برای دفاع از آیه‌ی حجاب در برابر انتقاد تجدد (گرایان) و اعتراض‌های یک زندیق که در گذشته به این آیه از کلام الله صورت گرفت، با استناد به احکام و اجماع سیصد و پنجاه هزار تفسیر اقدام به تفسیر آیه حجاب نموده است، آیه‌یی که براساس قاعده‌ی قدسی‌ِ سیصد و پنجاه میلیون نفر، یکی از شعایر اساسی و همیشگی اسلام را در طول هزار و سیصد و پنجاه سال تعلیم و فرمان داده است؛ آری، کسی را محکوم می‌کنید که از مشرب نیاکان‌مان در طول هزار و سیصد و پنجاه سال پیروی کرده است؛ اگر عدالتی بر روی زمین باشد محکومیت و مجازاتی را که برای تفسیر او قائل شده‌اید نقض خواهد کرد و این لکه ننگ را از دامان دادگستری این حکومت اسلامی خواهند شست». این مطلب را به دادستان آن‌جا نشان دادم. وحشت کرد و گفت: «ای وای، نیازی به این مطلب نبود. مجازات شما کم است؛ وانگهی چیزی به اتمام‌اش نمانده است. تحویل این مطلب لزومی ندارد». بی شک در اعتراضیه و مدافعات‌ام که تقدیم شما و مقامات آنکارا شده است نمونه‌های عجیب متعددی مانند نمونه ذکر شده را یافته‌اید. من از دادگاه آفیون درخواست می‌کنم و امیدوارم به آزادی کامل رساله نور که به اندازه یک ارتش برای منافع این ملت خدمت می‌کند و دارای برکت است رأی دهید؛ ما به نام حقیقت عدالت، این انتظار را از شما داریم؛ در غیر این صورت همزمان با آزاد شدن چند نفر از دوستان‌ام که به‌خاطر رابطه با من زندانی بودند، به شما اطلاع می‌دهم اندیشه‌یی بر قلب‌ام خطور کرده که به موجب آن جرمی مرتکب شوم تا به‌وسیله آن بزرگ‌ترین مجازات را نصیب‌ام کنند تا با این‌گونه زندگی وداع کنم. اندیشه مذکور چنین است: در حالی که دولت با توجه به مصلحت ملت و منافع وطن لازم است به طور کامل از من حمایت کند و یاری‌ام دهد، بر من فشار آورده، و این نشان می دهد کمیته زندقه پنهانی که چهل سال است با من مبارزه می‌کند همراه با عده‌یی از کمیته کمونیست‌ها که به آنان پیوسته‌اند، هر کدام مقام رسمی مهمی به دست آورده و علیه من عمل می‌کنند. نشانه‌های فراوانی وجود دارد که دولت یا نمی‌داند یا به آن‌ها اجازه‌ی چنین اقداماتی می‌دهد؛ به هر حال موجب نگرانی‌ من می‌شود. جناب رییس! اگر اجازه بفرمایید می‌خواهم درباره مسأله‌یی سؤال کنم که موجب حیرت بسیار من شده است؛ چرا با این‌که هیچ گاه وارد سیاست نشده‌ام، اهل سیاست مرا از همه حقوق مدنی و آزادی‌ها و حتی حق حیات محروم می‌کنند؟ با نیت سوء قصد به جانم، مرا مانند کسی که مرتکب صد جنایت شده به مدت سه ماه و نیم در انفرادی مطلق محبوس کردند؛ علاوه بر آن مرا از تماس با برادران‌ام منع کرده‌اند؛ برادران دقیق و خادمان صادق‌ام که برای محافظت‌ام از شر دشمنان پنهانی که یازده بار مرا مسموم کرده‌اند تلاش می‌کردند. حتی مرا به رغم سالمندی و بیماری و غربتی که در آن هستم از مطالعه کتاب‌های پر برکت و بی‌ضررم که در تنهایی به آن‌ها خو کرده‌ام منع نموده‌اند. از دادستان بسیار تقاضا کردم یکی از کتاب‌هایم را به من بدهد، با این‌که وعده داده بود اما نداد. مرا مجبور کردند در یک بند بزرگ، سرد و کلید شده به تنهایی و عاطل و باطل بمانم و به جای این‌که از مأموران و خدمتکاران مرتبط بخواهند که با من دوستی کنند و تسلی خاطرم دهند آن‌ها را تشویق می‌کنند مرا به چشم دشمنی بنگرند. یک نمونه کوچک‌اش چنین است: خطاب به مدیر، دادستان و رییس دادگاه درخواستی نوشتم و آن را برای یکی از برادران‌ام فرستادم تا آن را با حروف جدید که من بلد نیستم بنویسد. نوشته و به آن‌ها داده شد؛ طوری که گویی مرتکب جرم بزرگی شده‌ام، آمدند و پنجره‌های سلول‌ام را میخ کردند. دود خفه‌ام می‌کرد، نگذاشتم یکی از پنجره‌ها را مسدود کنند، بالاخره آمدند و آن یکی را هم میخ کردند؛ علاوه براین، طبق قانون مدت انفرادی پانزده روز است اما مرا سه ماه و نیم در انفرادی مطلق نگاه داشتند و با هیچ یک از رفقایم اجازه‌ی دیدار ندادند. ادعانامه‌یی را که در چهل صفحه و در مدت سه ماه علیه من نوشته بودند به من نشان دادند. من با حروف جدید آشنا نبودم، از طرفی بیمار هم بودم و خطّم هم بسیار ناقص بود، لذا خواهش فراوان کردم که اجازه بدهید دو نفر از شاگردهایم که با زبانم آشنا هستند به این‌جا بیایند تا ادعانامه را برایم بخوانند و اعتراضیه‌ام را بنویسند. اجازه ندادند، گفتند: «وکیل بیاید و برایت بخواند». بعداً به او هم اجازه ندادند. به یکی از برادران گفتند: «نوشته را به حروف قدیم برگردان و به او بده». این در حالی بود که نگارش ادعانامه چهل صفحه‌یی مذکور شش، هفت روز زمان لازم داشت. کار خواندن یک ساعته متن مذکور را تا شش، هفت روز طول دادند تا کسی با من دیدار و تماس نداشته باشد؛ این کار، نادیده گرفتن تمام حقوق دفاعی من با استبدادی وحشتناک بود. در دنیا حتی با کسی که مرتکب صد جنایت شده و قرار است به دار آویخته شود هم، چنین رفتاری نمی‌کنند. واقعاً من دلیل این شکنجه‌های بی‌نظیر را نمی‌دانم و از این بابت عذاب زیادی می‌کشم. مطلع شدم که رییس دادگاه فرد با وجدان و مهربانی‌ست. بر همین اساس و به عنوان اولین و آخرین تجربه، این تقاضانامه و شکواییه را خدمت شما نوشتم. بیمار و پریشان خاطر در انفرادی مطلق سعید نورسی

§27

اساس نخست: وانمود می‌شود که اهل تفاخر و خودخواهی هستم و خود را مجدد می‌دانم. من با تمام توان این مطلب را رد می‌کنم. همه برادران‌ام شهادت می‌دهند که هیچ گاه انتساب به مهدویت را قبول نکرده‌ام. حتی در برابر اظهار هیأت کارشناسی در دنیزلی که گفته بودند: «سعید اگر اعلان مهدویت کند همه شاگردان‌اش خواهند پذیرفت»، سعید در اعتراضیه‌اش این مطلب را رد کرده و گفته است: «من سید نیستم، مهدی سید خواهد بود». اساس دوم: پنهان کردن نشریات. برای این‌که دشمنان پنهان باعث سوء برداشت نشوند؛ نه این‌که امر نشریات با سیاست و آسایش عمومی تماس داشته باشد؛ هم‌چنین دستگاه تکثیر با حروف قدیمی را بهانه نکنند. اما سیلی رساله نور به مصطفی کمال، که شش دادگاه و مقامات آنکارا پی به موضوع بردند؛ دست از رساله نور برداشتند؛ ما را بی‌گناه اعلام کردند و همه کتاب‌های‌مان را به همراه شعاع پنجم بازگرداندند. بیان ایرادهای او نیز برای محافظت از ارزش و جایگاه ارتش است. دوست نداشتن یک فرد در این مورد به سبب ستایش محبت آمیز از ارتش است. اساس سوم: در برابر این اتهام که «به اخلال در امنیت تشویق می‌کند» می‌گوییم در ظرف بیست سال صد هزار نورجی و صدهزار نسخه رساله نور به اتهام اخلال در امنیت و تخریب آسایش عمومی در شش دادگاه محاکمه شده‌اند و رؤسای این دادگاه‌ها و نیروی انتظامیِ ده استان هیچ مطلبی را در اثبات ادعای مذکور نیافته و ثبت ننموده‌اند؛ لذا این حقیقت، اتهام بی‌اساس مذکور را ابطال می‌کند. در ادعانامه جدید دقیقاً همان نکاتی مطرح شده که سه دادگاه در همان زمینه ما را بی‌گناه تشخیص داده، و پاسخ‌شان بارها داده شده است. لذا اینک پرداختن به چند مسأله بی‌اهمیت مذکور کار عبثی خواهد بود. متهم کردن ما به همان مسائل، در واقع متهم کردن دادگاه جرایم سنگین آنکارا و محاکم دنیزلی و اسکی شهیر است، لذا ارائه پاسخ را به همان‌ها می‌سپارم. به جز این موارد دو سه مسأله دیگر به شرح زیر وجود دارد: مسأله نخست: با این‌که دادگاه دنیزلی و دادگاه جرایم سنگین آنکارا دو سال تمام موضوع را دقیق بررسی کردند و ما را بی‌گناه تشخیص داده و کتاب را به ما بازگرداندند، یکی دو مطلب مندرج در شعاع پنجم را بر فرمانده‌یی که مرده و رفته است تطبیق داده ما را مجرم قلمداد می‌کنند. ما می‌گوییم: انتقاد کلی و منطبق بر حقیقتی که می‌تواند علیه فردی که مرده و ارتباط‌اش با دولت قطع شده تطبیق گردد، در نظر هیچ قانونی جرم نیست. وانگهی دادستان با حیله‌گری از معنای یک تأویل کلی، مطلبی برای آن فرمانده استنباط نموده و بر او تطبیق داده است. وجود چنین معنایی در رساله‌یی خصوصی و مخفی که از هر صد نفر ممکن است یک نفر آن را دریابد از نظر هیچ قانونی جرم نیست؛ هم‌چنین رساله مذکور به طرزی عالی تأویل احادیث متشابه را بیان داشته است؛ و این موضوع مربوط به سی چهل سال پیش است. در دفاعیه و اعتراضیه‌یی که ظرف سه سال تاکنون دو بار به سه دادگاه و دادگاه شما و شش نفر از مقامات آنکارا تقدیم شده و با هیچ نقدی مواجه نشده است، پاسخ‌های قطعی داده شده و گفته‌ایم که درصدد بیان حقیقت یک حدیث بوده‌ایم؛ لذا هیچ قانونی تطبیق مطلب مذکور را با شخصی که دارای قصور است، نمی‌تواند جرم بداند. هم‌چنین در انتقاد از آن فرد به این نکته باید توجه کرد که حسنات انقلابی که او در آن حضور داشت و موجب ایجاد مشکلاتی شد، صرفاً به او تعلق ندارد و از آنِ ارتش و حکومت است. او هم البته سهمی در انقلاب داشت. انتقاد از او به دلیل اشکالاتی که داشت بی‌شک جرم نیست؛ در عین حال نمی‌توان گفت به معنی حمله به انقلاب است. مگر ممکن است دوست نداشتن کسی که اداره مشیخت را به دبیرستان دخترانه و مسجد ایاصوفیا را به بت‌خانه تبدیل کرد، جرم باشد؟ ایاصوفیایی که مدار افتخار ابدی این ملت قهرمان بوده و در راه خدمت به قرآن و جهاد، نشان چشمگیر‌ی‌ست و یادگار بسیار بزرگ و باستانی شمشیرهای این ملت است. مسأله دومی که در ادعانامه سبب اتهام است: سه دادگاه در خصوص تأویل فوق العاده یک حدیث که چهل سال پیش بیان کرده بودیم ما را بی‌گناه تشخیص دادند؛ در عین حال طبق نظر شیخ الاسلام انس و جن علی زنبیلی که گفته بود: «حتی به شوخی هم استفاده از کلاه شاپو مجاز نیست». همه شیخ الاسلام‌ها و علمای اسلام نیز اعلام کردند که استفاده از شاپو مجاز نیست؛ با این حال عوام اهل ایمان را مجبور به استفاده از آن کردند؛ بنابراین به دلیل عدم اجازه علمای بزرگ به استفاده از شاپو، آنان در خطر‌ند . . . یعنی یا باید دست از اعتقادات دینی خود بر می‌داشتند یا اعتراض و شورش می‌کردند. در این وضع، چهل سال پیش در فقره‌یی از شعاع پنجم آمده بود: «شاپو بر سر فرود می‌آید و بعد می‌گوید سر به سجده نگذار. اما ایمان و باوری که در سرها هست شاپو را هم به سجده خواهد برد و ان شاء الله وارد دایره اسلام خواهد کرد.» و به این ترتیب عوام اهل ایمان را از شورش و اعتراض و از دست دادن اختیاری دین و ایمان نجات ‌داد. وانگهی هیچ قانونی اجازه نمی‌دهد استفاده از شاپو را بر فردی منزوی تحمیل کنند . . . در مدت بیست سال، شش دولت مختلف روی کار آمده است و هیچ کدام آن‌ها مرا مجبور به استفاده از شاپو نکرده‌اند؛ نیز همه‌ی کارمندان در محل کارشان و زنان و بچه‌ها و بیش‌تر روستاییان و کسانی که به مسجد می‌روند مجبور به استفاده از شاپو نیستند؛ اینک نیز استفاده از آن رسماً در ارتش ملغی شده است؛ هم‌چنین استفاده از کلاه‌های بَرَه (بدون لبه) و دست‌باف نیز در بسیاری از ولایات ممنوع نیست؛ با این حال عدم استفاده از شاپو به عنوان یکی از دلایل اتهامی من و برادران‌ام اعلام شده است. آیا در جهان، قانون و مصلحت و اصولی هست که این اتهام بی‌معنا را جرم بداند؟ سومین دلیل اتهام: می‌گویند: «در امیرداغ مردم را تشویق کرده است که در امنیت اخلال کنند». اما اعتراض به این مورد: اولاً: اعتراض‌نامه‌ی غیرقابل جرحی‌ست که با اطلاع و اجازه این دادگاه به شش نفر از مقامات آنکارا داده شده است. آن را به همین دادگاه و در این‌جا به عنوان اعتراض به ادعا نامه عیناً می‌آورم. ثانیاً: در امیر داغ، به گواهی همه کسانی که با من گفتگو کرده‌اند و به تصدیق اهالی و نیروی انتظامی، پس از اعلام بی‌گناهی‌ام با تمام توان کوشیده‌ام در انزوایم از سیاست جهان دور بمانم. حتی تألیف و نامه‌نگاری را هم کنار گذاشتم. جز دو مطلب درباره تکرارهای قرآنی و فرشتگان چیزی ننوشتم. هفته‌یی یک نامه برای جایی می‌نوشتم که آن‌ها را به خدمت نوریه تشویق کنم. حتی به برادر تنی‌ام که مفتی بود و بیست سال شاگردی‌ام را کرده و نگران‌ام بود و بارها تبریک عید برایم فرستاده بود در ظرف سه سال سه چهار نامه نوشتم. با این که ظرف بیست سال خطاب به برادرم که در شهر خودمان زندگی می‌کند نامه‌یی ننوشته‌ام در ادعا نامه مرا متهم به اخلال در امنیت می‌کنند و با نیرنگ اتهامات گذشته را مدام تکرار کرده می‌گویند «مخالف انقلاب است» در برابر این اتهام می‌گوییم: درباره بیست هزار نفر و شاید صدهزار نفری که در طول بیست سال گذشته در پی بیست هزار نسخه رساله‌ نور بوده و با نظر مثبت آن را خوانده‌اند، هیچ یک از شش دادگاه یاد شده یا نیروهای انتظامی مرتبط با ده استان هیچ موردی را در خصوص اخلال در امنیت ثبت نکرده‌اند؛ این امر نشان می‌دهد با یک احتمال از هزاران احتمال، به امکانی در حق‌مان، با نظر وقوعات قطعی می‌نگرند. این در حالی‌ست که اگر یک احتمال در میان دو سه احتمال مطرح باشد و در عین حال اثر آن مشاهده نشود نمی‌توان به وقوع جرمی قائل شد؛ نه یک احتمال در میان هزاران احتمال، بلکه هر آدمی و حتی دادستانی که به من حمله می‌کند ممکن است در آینده افراد زیادی را بکشد. هر کس ممکن است به نفع آنارشیسم و کمونیسم امنیت و آسایش مردم را از بین ببرد و درامنیت اخلال ایجاد کند. پس باید گفت قراردادن احتمالات و امکان‌ها به جای افعال واقع شده، آن هم به این شکل عجیب و افراط آمیز، خیانت به قانون و دادگستری‌ست. گذشته از آن، هر حکومتی مخالفانی دارد. مخالفت فکری جرم نیست. حکومت، به دست‌ها یعنی به فعل و اقدام نگاه می‌کند نه به قلب یعنی نیت درونی افراد. ما نگران هستیم کسانی که چنین اتهام‌های بی‌پایه و اساس و عجیبی را بر کسی وارد می‌کنند که خدمات و فواید فراوان بی‌ضرری برای وطن و ملت داشته، دخالتی در حیات اجتماعی ندارد، و بالاجبار در تنهایی مطلق زندگی می‌کند؛ کسی که آثارش در مهم‌ترین مراکز جهان اسلام با بیش‌ترین تقدیرها و تمجیدها مواجه شده، شاید نادانسته آب به آسیاب آنارشیسم و کمونیسم می‌ریزند. از برخی نشانه‌ها دانستم که دشمنان پنهان ما با اندیشه تنزل ارزش رساله نور، با توهم ادعای مهدویت که یادآور معنایی سیاسی‌ست در پی بهانه‌های بی‌پایه و اساسی هستند تا رساله نور را ابزار و وسیله‌یی برای آن معرفی کنند. شاید شکنجه‌هایی که در حق من روا می‌دارند برخاسته از همین اوهام است. من خطاب به این دشمنان ظالم پنهان و کسانی که سخن آنان را علیه ما می‌شنوند می‌گویم: «حاشا، ثم حاشا! در هفتاد و پنج سال عمرم هیچ‌گاه حقایق ایمان را وسیله شأن و شرف شخصیت خود قرار نداده‌ام و مخصوصاً سی سال اخیر عمرم و صد و سی جلد رساله نور و هزاران نفری که با من رفاقت داشته‌اند در این امر گواهی می‌دهند». آری، شاگردان رساله نور می‌دانند و براهین‌اش را در دادگاه بیان کرده‌ام که من نه تنها در پی کسب مقام و شأن و شرف و شهرت و رتبه‌یی معنوی و اخروی برای شخص خود نبوده و نیستم، بلکه برای آن‌که با تمام توان و اندیشه‌ام به اهل ایمان خدمتی ایمانی ارائه کنم نه فقط زندگانی دنیا و مقامات فانی بلکه اگر لازم شود آماده‌ام حیات اخروی و مراتب باقی و آخرتی را نیز که همه در پی‌اش هستند فدا کنم؛ حتی حاضرم برای آن‌که برخی از بیچارگان را از جهنم نجات دهم از خیر بهشت بگذرم و به جهنم بروم؛ این را برادران حقیقی من می‌دانند و آن را در دادگاه‌ها نیز از جهتی اثبات کرده‌ام؛ با این حال طرح این اتهام، با هدف نسبت دادن بی‌اخلاصی در خدمت ایمانی و نوریه به من و تنزّل ارزش رساله نور صورت می‌گیرد. آیا این انسان‌های بدبخت، دنیا را ابدی می‌دانند و گمان می‌کنند دیگران نیز مانند آن‌ها متوهمانه «دین و ایمان را وسیله دنیا می‌کنند؟» و آن‌گاه درباره کسی که گمراهان را به مبارزه می‌طلبد و در راه خدمت ایمانی، حیات دنیوی و در صورت لزوم اخروی خود را فدا می‌کند و چنان که در دادگاه‌ها مدعی شده است حاضر نیست حتی یک حقیقت ایمانی را با سلطنت دنیا عوض کند؛ فردی که از سیاست و مراتب مادی و معنوی‌ که بوی سیاست می‌دهد براساس سرّ اخلاص و با تمام توان می‌گریزد، کسی که در طول بیست سال، شکنجه‌های بی‌سابقه را تحمل کرده و به اعتبار مسلک ایمانی، سطح شخصیتی خود را پایین نیاورده و وارد سیاست نشده است، کسی که به اعتبار نفس‌اش، خود را بسیار کم‌تر از طلبه‌هایش می‌داند و همواره خواهان دعای خیر آنان است، فردی که نفس خود را بسیار درمانده و بی‌اهمیت می‌داند، کسی که برخی از برادرانِ با اخلاص‌اش در برابر قدرت ایمانی فوق العاده‌یی که از رساله نور اخذ کرده‌اند، برخی فضایل رسایل نور را در نامه‌های خصوصی خود به او که ترجمان بیچاره رساله نور است نسبت می‌دهند، برادرانی که هیچ سیاستی را به ذهن خود خطور نمی‌دهند و مقام والایی برای او در نظر می‌گیرند و هزار بار بیش از حدش درباره او حُسن ظن دارند، و طبق یک عادت مقبول قدیمی که بین استاد و طلبه‌هایش بود و کسی به آن اعتراضی نمی‌کرد به عنوان تشکر و سپاسگزاری بیش از حد مدح و ثنای او را می‌گویند، آیا قانونی وجود دارد که چنین چیزهایی را جرم بداند؟ البته این کار به اعتبار مبالغه‌یی که در آن هست از جنبه‌هایی با حقیقت هم‌خوانی ندارد، اما کسی را در نظر بگیرید که غریب و تنهاست و دشمنان فراوانی دارد و عوامل متعددی هم برای فراری دادن دوستانش وجود دارد؛ کسی که در برابر معترضان بی‌انصاف فقط و فقط برای تقویت توان معنوی دوستانش و ممانعت از فرار آن‌ها و عدم خدشه بر شوقی که در مدح و ثنای مبالغه آمیزشان وجود دارد، تعریف و تمجید آن‌ها را متوجه رساله نور می‌کند، و آن را کاملاً رد نمی‌کند؛ با توجه به این حقایق دانسته می‌شود برخی از مأموران رسمی که می‌کوشند خدمت ایمانی او را که در آستانه قبر است دنیوی جلوه دهند، تا چه حد از قانون و انصاف به دورند. آخرین سخن‌ام این است: «‌لِكُلِّ مُصِيبَةٍ اِنَّا للّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ‌» سعید نورسی

§28

آن دسته از رجال حکومتی که اعلام دوره آزادی، جنگ جهانی اول، دوره ترک مخاصمه، شکل گیری نخستین دولت ملی و زمان جمهوریت را درک کرده‌اند مرا خوب می‌شناسند. با این حال اجازه بفرمایید مانند یک حلقه فیلم سینمایی همراه با شما نگاهی داشته باشیم به زندگی من. در روستای «نورس» از توابع استان بیتلیس به دنیا آمدم و با مجادله با علمایی که در دوره طلبگی‌ام با آن‌ها مواجه می‌شدم کسانی را که با مناقشات علمی در برابرم می‌ایستادند با عنایت الهی شکست داده تا استانبول آمدم. در استانبول در متن این شهرت آفت خیز مجادلات‌ام را ادامه دادم و سرانجام با دسیسه رقیبان‌ام به دستور مرحوم سلطان عبدالحمید مرا روانه تیمارستان کردند. با اعلام آزادی به سبب خدماتی که در واقعه سی و یکم مارس داشتم نظر دولت اتحاد و ترقی را جلب نمودم. با پیشنهاد پایه‌گذاریِ دانشگاهی اسلامی مانند جامع الازهر مصر به نام «مدرسة الزهرا» در شهر وان رو به رو شدم. حتی پی آن را ساختم. با وقوع جنگ جهانی اول طلبه‌هایم را جمع کردم و فرماندهی هنگ داوطلب را بر عهده گرفته در جنگ مشارکت کردم. در جبهه قفقاز، در بیتلیس اسیر شدم. پس از آزادی از اسارت به استانبول آمدم و عضو دارالحکمةُ الاسلامیه شدم. در زمان متارکه با تمام وجود علیه قدرت‌های سلطه‌گر در استانبول کار کردم. در پی پیروزی دولت ملی به دلیل خدماتی که داشتم دولت آنکارا از من تقدیر نمود و در همان زمان پیشنهاد تأسیس دانشگاهی در شهر وان دوباره مطرح شد. تا این جای زندگانیِ من عبارت از وطن دوستی بود. حس می‌کردم می‌توانم از طریق سیاست به دین خدمت کنم. اما از این مرحله به بعد کاملاً از دنیا روی برگرداندم و به تعبیر خودم «سعید قدیمی» را دفن کردم. با عنوان «سعید جدید» کلاً اهل آخرت شدم و از دنیا دست شستم. با انزوایی کامل مدتی به بلندی یوشا در استانبول رفتم. بعد به زادگاهم اطراف وان و بیتلیس رفتم و خود را در غارها محبوس نمودم. در آن‌جا من بودم و حظّ روحی و وجدانی من. براساس قاعده «اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ‌» یعنی از شر شیطان و سیاست به خدا پناه می‌برم، غرق عالم روحی خود شدم. با سپری کردن اوقات خود در بررسی و مطالعه قرآن تحت نام «سعید جدید» زندگانی تازه‌یی را آغاز کردم، اما از جلوه‌های تقدیر بود که با وضعیت تبعیدی در جاهای مختلفی حضور یافتم. در همین ایام آن‌چه را براساس فیض قرآن به قلب‌ام خطور می‌کرد توسط اطرافیان‌ام مکتوب می‌کردم لذا رساله‌هایی پدید آمد. کلیات این رساله‌ها را «رساله نور» نامیدم. حقیقت این است که در رساله نور به نور قرآن استناد می‌شود لذا این نام از وجدان من سر برآورد. با تمام ایمان‌ام مطمئن هستم که این امر الهام الهی بوده است، لذا به نسخه‌برداران «بارَکَ الله» گفتم، زیرا امکان ندارد دیگران را از نور ایمان محروم نمود. گروه‌هایی از اهل ایمان این رساله‌ها را از هم‌دیگر می‌گرفتند و استنساخ می‌کردند. لذا من به این نتیجه رسیدم که فعالیت مذکور از سوی خداوند سوقی‌ست برای تقویت ایمانِ آسیب دیده مسلمانان. هیچ صاحب ایمانی نمی‌تواند مانع این سوق الهی شود و من احساس کردم به لحاظ دینی مجبور به تشویق دیگران هستم. در واقع این رساله‌ها که تا امروز صد و سی جلد آن تألیف شده است فقط به بحث‌های آخرت و ایمان می‌پردازد و دانسته از سیاست و دنیا بحثی نمی‌کند. با این حال رساله نور موجب اشتغال گروهی فرصت طلب هم شد. آن را بررسی کرده و در اسکی شهیر و کاستامونو و دنیزلی بازداشت‌ام نمودند. دادگاه‌هایی تشکیل شد. سرانجام حقیقت تجلی یافت و عدالت در جای خود نشست. اما فرصت طلبان مذکور خسته نشدند. این بار نیز مرا دستگیر کردند و به شهر آفیون آوردند. دستگیرم کرده‌اند و تحت بازجویی هستم، و اتهام‌های زیر را به من می‌زدند: 1. تو جمعیتی سیاسی تشکیل داده‌یی؛ 2. اندیشه‌های ضد رژیم را انتشار می‌دهی؛ 3. در پی هدفی سیاسی هستی. دلیل و اسباب موجبه این‌ها نیز ده پانزده جمله از دو، سه تا از رساله‌هایم است. جناب رییس! همان طور که ناپلئون می‌گفت:«جمله‌یی را برای من بیاورید که امکان تأویلش نباشد تا با همان جمله شما را اعدام کنم.» کدام جمله هست که از دهان آدمی بیرون آید و براساس تأویل‌های گوناگون نتوان جرمی از آن استخراج کرد؟ مخصوصاً با نوشته‌های فرد هفتاد و پنج ساله‌یی چون من که دست از همه دنیا کشیده و زندگی خود را در آخرت منحصر نموده است نباید کاری داشت. این نوشته‌ها چون قرین حسن نیت‌اند بی‌پروا خواهند بود. بررسی و جستجوی جرم در این سخنان بی‌انصافی‌ست و جز آن نیست؛ بنابراین در این صد و سی رساله هیچ هدفی برای مرتبط کردن خواننده با امور دنیوی وجود ندارد. همه مطالبِ این کتاب‌ها مقتبس از نور قرآن و متعلق به ایمان و آخرت است. هیچ غایت و مقصد دنیوی و سیاسی وجود ندارد. به همین دلیل هر دادگاهی که شروع به بررسی موضوع نمود با همان نظر رأی بر برائت داد. لذا هدر دادن وقت دادگاه‌ها و مانع کار و زندگی مؤمنان شدن به نام وطن و ملت موجب تأسف است. سعید قدیمی همه زندگی خود را صرف سعادت وطن و ملت کرد حال چگونه ممکن است سعید جدید که از همه دنیا دست کشیده است در هفتاد و پنج سالگی مشغول کارهای سیاسی شود؟ مطمئن‌ام که شما هم با این موضوع کاملاً موافق‌اید. من فقط یک هدف دارم: در این مقطع که من به قبر نزدیک شده‌ام در این وطن که مملکت اسلامی‌ست صدای شوم بلشویک‌ها به گوش می‌رسد. این صدا به پایه‌های ایمان جهان اسلام آسیب می‌رساند. مردم، مخصوصاً جوانان را بی‌ایمان کرده و به خودشان وابسته می‌کنند. من با تمام وجودم با این‌ها مبارزه کرده و جوانان و مسلمانان را به ایمان فرا می‌خوانم. من با این گروه بی‌ایمان مبارزه می‌کنم. می‌خواهم ان شاء الله با همین مجاهده نزد خدا بروم. این همه فعالیت من است. می‌ترسم کسانی هم که می‌خواهند مانع رسیدن من به این هدف شوند خودشان بلشویک باشند. همراهی با نیروهای متدینی که در حال مبارزه با دشمنان ایمان هستند برای من هدف مقدسی‌ست. مرا آزاد بگذارید می‌خواهم با همکاری دیگران برای اصلاح جوانانی که توسط کمونیسم مسموم شده‌اند و برای ایمان این مرز و بوم و به توحید الهی خدمت کنم. زندانی زندانی سعید نورسي بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§29

مؤثرترین کار در این دنیا و در این زمانه، خصوصاً برای آنان که دچار مصیبت شده‌اند و به‌ویژه برای شاگردان رساله نور در برابر فشارهای وحشتناک و ناامیدی‌ها؛ تسلی خاطر دادن، و شاد کردن یک‌دیگر، و تقویت توان معنویِ هم، و چون برادری فداکار و حقیقی مرهم گذاشتن بر غم و حزن و گرفتاری‌های هم‌دیگر، و نوازش روح هم با تمام مهربانی‌ست. برادری حقیقی و اخروی رایج در بین ما مناسبتی با موضع‌گیری و مکدر شدن ندارد. من با تمام توانم به شما اعتماد کرده دل بسته‌ام و برای شما نه تنها راحتی و آبرو و شرف‌ام را که روح‌ام را نیز آماده‌ام با افتخار فدا کنم و شما از این امر آگاهید و شاهد آن بوده‌اید. حتی قسم می‌خورم در هشت روزی که برای دو تن از ارکان نور حادثه‌یی رخ داد، و آن‌ها در ظاهر رخ از یک‌دیگر برتافتند و به جای تسلی خاطر موجب غم و اندوه هم شدند؛ قلب‌ام متحمل چنان عذابی شد که با روح و قلب و و عقل‌ام فریاد زدم و گریستم که:«ای وای، ای وای، الامان، الامان، یا ارحم الراحمین به فریاد رس، ما را محافظت فرما، ما را از شر شیاطین انسی و جن نجات بده، قلب برادران‌ام را مملو از صداقت و محبت و اخوت و شفقت نسبت به یکدیگر فرما». ای برادران مصمم پولادین من! یاری‌ام کنید، که مسأله ما بسیار ظریف است. من به شما کاملاً اطمینان داشتم که تمام وظایف‌ام را بر شخصیت معنوی شما محول کرده بودم. شما هم باید با تمام قوا به یاری من بشتابید. هر چند آن‌چه برای‌تان رخ داد بسیار ناچیز و گذرا بود، اما توجه داشته باشید که تار مو یا ذرّه‌یی می‌تواند عقربه ساعت یا حدقه چشم را آزار دهد. از این نظر بسیار مهم است که سه رخداد مادی و سه مشاهده معنوی به صورت کامل خبر رسانی کردند. سعید نورسی

§30

متلاشی شدن بخاری من و دو لیوان مربوط به فیضی و صبری و خسرو خبر از وقوع مصیبت وحشتناکی داشت. آری، تساند حقیقی و نادیده گرفتن قصورهای یک‌دیگر محکم‌ترین نقطه اتکای ما می باشد و واجب است به هیچ وجه از کسانی مانند خسرو که قهرمان رساله نور است و در جای من، و از مهم‌ترین نمایندگان شخصیت معنوی رساله نور دلخور نشویم. من چند روزی بود که به طرز عجیبی احساس ناامیدی و ناخرسندی می‌کردم و بسیار نگران بودم که نکند «دشمنان برای شکست ما چاره‌یی یافته باشند.» هم بخاری مذکور و هم مشاهده خیالی‌ام که عین حقیقت است درست خبر داده بودند. مراقب باشید؛ مراقب باشید؛ مراقب باشید! خیلی زود تساند خود را که تاکنون چون فولاد قوی بود بازسازی کنید. واللّهِ احتمال این که ضرر این حادثه بیش از زندانی شدن ما متوجه خدمت قرآنی و ایمانی ما باشد مخصوصاً در این روزها بیش‌تر است. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§31

شب معراج در حکم شب قدر دیگری‌ست. اگر در این شب تا حد ممکن تلاش کنیم، بهره معنوی‌مان هزار برابر می‌شود. هر یک از شما ان شاء الله بر اساس سرّ مشارکت معنوی، مانند برخی از فرشتگان که با چهل هزار زبان تسبیح می‌گویند، در این شب باارزش و در این چله خانه که اقامت در آن ثواب فراوانی دارد با چهل هزار زبان به دعا و نیایش خواهید پرداخت و از این‌که خطر توفانی که علیه‌مان راه افتاده از هزار، یک هم نشد، همراه عبادت‌های امشب شکر خواهید نمود. ضمناً علاوه بر تبریکی که باید برای رعایت کامل احتیاط به شما بگویم، به شما بشارت می‌دهم که عنایت ربانی آشکارا بر ما تجلی کرده است. سعید نورسی

§32

اولاً: شب معراج را با تمام روح و جان‌ام به شما تبریک می‌گویم. ثانیاً: فعالیت‌مان را یادآوری می‌کنم که از بیست سال پیش شروع شده و شاگردان رساله نور در این مدت در حد امکان کوشیده‌اند که به آرامش عمومی صدمه‌یی وارد نشود. در برابر کسانی که به ما هجوم می‌آورند و مخصوصاً آنان که ادعا می‌کنند ما خلاف امنیت و آسایش عمومی کار می‌کنیم و این حادثه زندان را به احتمال قوی نشانه‌یی بر صدق ادعای‌شان و بهانه‌یی برای تخریب فعالیت‌مان می‌دانند باید گفت واقعه زندان براساس عنایت الهی و به طرز فوق العاده‌یی به عنوان کرامت اخلاص و صداقت شاگردان رساله نور، شدت ادعای مذکور را از صد به یک رساند. (این بار) کوه، کاه شد. و الا آنان که در مورد ما کاه را کوه جلوه می‌دادند با استفاده از وضع موجود دروغ‌هایشان را درباره‌ی ما به بسیاری از مردم القا می‌کردند. ثالثاً: نگران من نباشید. همین که با شما در یک ساختمان هستم همه مشقات و سختی‌هایم از بین می‌رود. در واقع جمع شدن ما در یک‌جا از جنبه‌های گوناگون مهم است و برای خدمت ایمانی فایده‌های زیادی دارد. حتی این بار برخی حقایق مهمّ مطرح شده در تتمه اعتراضیه برای شش نفر از مقامات مزبور ارسال شد، توجه همه آن‌ها را جلب نمود و مرتبه‌یی از حکم خود را در آن‌ها به اجرا درآورد. در نتیجه همه مشقات ما را از بین برد. رابعاً: پرداختن به رساله نور در حد امکان، هم سختی‌ها را از بین برده و هم می‌تواند پنج نوع عبادت به‌شمار رود. خامساً: اهمیت مصیبت اخیر به‌واسطه دروس رساله نور از صد به یک کاهش یافت. اگر چنین نبود به سبب رسم زمین و زمان، همان حادثه کوچک حکم باروت ریختن بر آتش را می‌یافت و کاهی کوه می‌شد. حتی برخی از کارگزاران رسمی گفته‌اند «کسانی که مخاطب درس‌های رساله نور بوده‌اند دخالتی نکردند.» اگر همه پای درس رساله نور می‌نشستند هیچ اتفاقی رخ نمی‌داد. شما تا جایی که می‌توانید از اختلاف و دو دستگی جلوگیری کنید. نگذارید مشکل دیگری به سختی‌های زندان اضافه شود. زندانیان دیگر نیز مانند نورجیان، برادر هم باشند و از یک‌دیگر روی برنتابند. سعید نورسی

§33

عمل کردن به اصول لمعه اخلاص و سرّ حقیقی اخلاص در بین ما و نسبت به یک‌دیگر در دایره امکان و با تمام توان، به درجه وجوب رسیده است. خبر قطعی دریافت کردم که سه ماه است برای ایجاد کدورت در میان برادران خاص در این‌جا به سبب اختلاف مشرب یا فکر، سه نفر را تعیین کرده‌اند. هم‌چنین برای سست کردن نورجیان متین و باوقار از راه اذیت و آزار آن‌ها، و متوهم کردن آنان که تحمل‌شان کم است و زود رنج‌اند و منصرف کردن‌شان از خدمت نوریه، دادگاه ما را بی‌سبب طولانی می‌کنند. مراقب باشید! مراقب باشید! اخوت فداکارانه و محبت صمیمانه‌یی که تاکنون در بین‌تان وجود داشته است متزلزل نشود. اگر اندکی نیز چنین شود برای ما ضرر بزرگی‌ست. زیرا تزلزل کوچکی باعث شد در دنیزلی روحانیونی مانند . . . از ما فاصله بگیرند. ما در صورت لزوم آماده هستیم روح‌مان را فدای یک‌دیگر کنیم و اگر خدمت قرآنی و ایمانی ما اقتضا کند به عنوان افرادی واقعاً فداکار در قبال خطاهایی که بر اثر فشار یا چیزهای دیگر حاصل می‌شود، به جای قهر کردن با هم، با تیزبینی و کمال فروتنی و تواضع و تسلیم، خطاها را از خود می‌دانیم و برای افزایش محبت و صمیمیت تلاش می‌کنیم؛ در غیر این صورت کاه، کوه شده و ضرر جبران ناپذیری حاصل می‌شود. موضوع را به فراست شما سپرده سخن را کوتاه می‌کنم. سعید نورسی

§34

بنا بر یک یادآوری مهم معنوی، شما اینک باید یکی دو وظیفه نوریه را انجام دهید؛ لازم است در این مدرسه یوسفیه سوم با تمام توان با برگزاری درس‌های رساله نور بکوشید تا میان زندانیان بیچاره مصیبت‌دیده دو‌ دستگی و طرفداری‌های مغرضانه ایجاد نشود. زیرا در خفا مفسدان وحشتناکی هستند که می‌کوشند از اختلاف و اغراض و کینه و عناد استفاده کنند؛ مادام در میان دوستان زندانی افراد بسیاری هستند که دارای روحیه قهرمانی‌اند و حاضرند در صورت لزوم روح‌شان را فداکارانه در راه وطن و ملت و احباب‌شان تقدیم کنند؛ تردیدی نمی‌ماند که این جوانمردان برای تأمین سلامت ملت، و برای آرامش این حبس و نجات از فساد کسانی که در خفا در پی ایجاد هرج و مرج و القای بلشویسم‌اند باید عداوت و عناد و غرض را که در این زمانه پرتلاطم بسیار مضر است و هیچ فایده‌یی ندارد کنار بگذارند؛ در غیر این صورت در زمانه فعلی وضع چنان خواهد شد که گویی بر روی آتش باروت ریخته شود، یعنی وسیله‌ی مشقات و بی‌نظمی‌های بیش‌تر برای صدها زندانی بیچاره و شاگردان معصوم رساله نور و برای این شهر آفیون خواهند شد، و شاید دخالت کمیته اجانبی که وارد مملکت شده‌اند را موجب شوند؛ مادام که ما براساس تقدیر الهی و به خاطر آن‌ها وارد زندان شده و گروهی از ما برای سعادت و آرامش معنویِ آن‌ها علاقه‌یی به ترک زندان ندارند و می‌خواهند راحتی خود را فدای آنان کنند و بر هر مشقتی، صبر و تحمل دارند، پس این دوستان جدید نیز می‌بایست مانند زندانیان دنیزلی به خاطر برادری‌مان و حرمت ماه‌های شعبان و رمضان از هم دلگیر نشوند و برادر هم شده با هم صلح و آشتی نمایند؛ این کار لازم و واجب است. در حقیقت من و ما آن‌ها را جزو طلبه‌های رساله نور می‌دانیم و وارد دعاهای ما شده‌اند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§35

اولاً: براساس سرّ «‌اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللّه‌ُ» در تأخیر افتادن دادگاه ما، و حضور مجدد برادران آزاد شده در این‌جا، که روز دادگاه آمده بودند، خیرهای بزرگی هست. آری، مسأله رساله نور، در عالم اسلام و به‌ویژه در این کشور اهمیت کلی یافته است، لذا با چنین گردهمایی‌های هیجان انگیزی باید توجه مردم را به حقایق رساله نور جلب نمود؛ به همین دلایل است که رساله نور فوق امید و احتیاط ما و پنهان کاری ما و تحقیرهایی که معارضان‌مان می‌کنند، بیرون از اختیار ما، آشکارا و چشمگیر به دوست و دشمن درس می‌دهد؛ و خصوصی‌ترین رازهایش را بدون هیچ اکراهی در اختیار نامحرم‌ترین افراد می‌گذارد. حال که حقیقت چنین است ما نیز می‌بایست فشارهای مختصری را که متحمل می‌شویم داروی تلخی چون «تب بُر» تلقی کنیم، صبر کرده و شکر (خدا را) به جا آوریم و بگوییم:«این نیز بگذرد.» ثانیاً: برای مسئول این مدرسه یوسفیه نوشتم من زمانی که در روسیه اسیر بودم توفان بلشویسم پیش از هر چیز، از زندان‌ها آغاز شد؛ انقلاب کبیر فرانسه نیز قبل از هر جای دیگری، در زندان‌ها، در میان زندانیانی که در تاریخ از آن‌ها با عنوان «افراد لاابالی» یاد می‌شود ظاهر شد، به همین دلیل ما شاگردان رساله نور، در اسکی‌شهیر و دنیزلی هم‌چنین در این‌جا در حد امکان برای اصلاح زندانیان تلاش کردیم. فایده اساسی این کار در اسکی ‌شهیر و دنیزلی دیده شد اما در این‌جا فایده‌اش بیش‌تر خواهد بود؛ چرا که در این زمان و زمین حساس، خطر توفان ضعیفی که از سرمان گذشت به‌واسطه درس‌های رساله نور از صد به یک کاهش یافت؛ وگرنه جریان‌های مُضر خارجی که منتظر فرصت‌اند با استفاده از اختلاف و چنین حوادثی، باروت مزبور را به آتش کشیده، حریقی ایجاد می‌کردند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§36

هم اینک که نفس‌ام بر اثر فشاری مادی و معنوی مرا به حساب شما مغموم و محزون می‌نمود این معنا بر قلب‌ام خطور کرد: اگر تو و برادران‌ات که در این‌جا هستند می‌خواستید از نزدیک با یکی از هم دیگر دیدار کنید و این زحمت و مشقت را به صورت دیگر و ده برابر بیش‌تر متحمل می‌شدید باز هم چیزی نبود. با توجه به مشرب پرهیزکارانه و مبتنی بر ریاضت رساله نور، و مسلک تدریسی آن به عموم مردم و نیازمندان واقعی و حتی معارضان، و برای به سخن در آوردن شخصیت معنوی‌اش، هم‌چنان که اهل حقیقت در گذشته دستِ کم‌ سالی یکی دو بار دور هم جمع می‌شدند و گفتگو می‌کردند، شاگردان نور نیز می‌بایست هر چند سال یک‌بار در مدرسه یوسفیه که مناسب‌ترین مکان می‌باشد گرد هم آیند؛ لذا اگر در این مسیر با هزاران سختی و مشقت هم روبه‌رو شوند باز اهمیتی ندارد. در حبس‌های پیشین چند تن از برادران ضعیف‌مان اذیت شده از دایره نور بیرون رفتند و این امر زیان بسیار بزرگی برای خود آن‌ها شد و ضرری متوجه رساله‌های نور نگردید. به جای آن‌ها شاگردانی متین‌تر و مخلص‌تر وارد عرصه شدند. آزمایش‌های این دنیا گذراست؛ خیلی زود سپری شده و ثواب‌ها و ثمراتش را به ما می‌دهند. ما نیز با اتکال به عنایت الهی باید با صبوری شکر کنیم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§37

اولاً: دو قطعه اخیر را با حروف قدیم یا با ماشین تایپ آماده کنید و برای اطلاع غیر رسمی با فردی جدی که مناسب تشخیص می‌دهید برای رییس دادگاه بفرستید؛ در عین حال یادداشت دیگری هم برای او بنویسید و اطلاع دهید که سعید از شما تشکر می‌کند و می‌گوید: «پنجره‌ها را باز کردند، اما دادستان به هیچ یک از برادران یا خدمتکاران‌ام اجازه دیدار نمی‌دهد.» ضمناً از جناب عالی درخواست می‌کند نسخه‌یی از قرآن را که عجیب و دارای معجزات است و نزد دادگاه نگهداری می‌شود به او بازگردانید تا در ماه‌های مبارک بخواند. او سه جزء از این قرآن خارق العاده را به عنوان نمونه برای ریاست سازمان دیانت فرستاده بود تا به صورت عکس نسبت به طبع آن اقدام کنند؛ علاوه بر آن یکی از مجموعه‌های رساله نور را که در دادگاه است از شما می‌خواهد تا با مطالعه آن در حبس انفرادی مطلق، در تنهایی و زیر فشارهای شدید، آرامش بیابد و رفیقی داشته باشد. در واقع سه چهار دادگاه این رساله‌ها را دیده و اشکالی نگرفته‌اند، و به گواهی و مشاهده حجاج، این مجموعه‌های بزرگ را علمای بزرگ هم در مکه مکرمه، هم در مدینه منوره، هم در شام و حلب، و هم جامع الازهر مصر دیده‌اند و نه تنها انتقاد و اعتراضی نکرده‌اند بلکه آن‌ها را مورد تقدیر و تحسین فراوان هم قرار داده‌اند. سعید نورسی

§38

از حزب نوری دو نسخه نزد فیضی و دوستان هست. اگر لازم نداشته باشند یکی از آن‌ها را برای من بفرستید؛ یا این‌که محمد فیضی نسخه دیگری از آن را کتابت کند. نیز رساله «رمضان» و «آیت الکبرا»ی چاپ شده هم باید در این‌جا باشد. دلخوری میان خود را خیلی زود کنار بگذارید. مراقب باشید و بازهم مراقب باشید که کم‌ترین انحراف می‌تواند برای محفل رساله نور ضررهای بزرگی در پی داشته باشد. به احساساتی که از سختی و مشقات سرچشمه می‌گیرد توجه نکنید. منفجر شدن بخاری‌ام اشاره‌یی بود بر این مصیبت. سعید نورسی

§39

من با اطمینان کامل به شما اعتماد داشته و منتظر بودم صحت و درستی رساله‌های نور را به شما بسپارم و با آرامش قلبی وارد قبر شوم و می‌دانستم که هیچ چیز قادر به جدا کردن شما از یک‌دیگر نیست. اینک می‌بینم رسماً نشانه‌هایی دال بر وجود طرحی وحشتناک برای سرد کردن ارکان رساله نور نسبت به هم‌دیگر در جریان است؛ مادام که شما در مواقع لزوم آماده هستید برای یک‌دیگر جان دهید و خود را به اقتضای صداقت و علاقه شدیدتان به رساله نور فدا کنید، بی‌شک مکلف هستید احساسات بی‌اهمیت و جزئی و گذرای خود را کنار بگذارید. اگر چنین نباشد در این مقطع خسارات بزرگی برای ما ایجاد می‌شود؛ علاوه بر آن با فکر کردن به احتمال فاصله گرفتن از دایره رساله نور بر خود می‌لرزم. سه روز بود که ناراحتی بی‌سابقه‌یی مرا مکرراً به لرزه در می‌آورد. اینک به یقین دانستم اندک کدورتی در میان امثال شما مثل افتادن تار مویی بر چشم در زندگانی نوریه ما چون بمبی خواهد بود. حتی این خبر را هم به شما می‌دهم که بسیار سعی کرده‌اند ما را با توفان [حادثه] اخیر مرتبط نشان دهند. اینک تلاش می‌کنند در بین شما اختلافی ولو اندک ایجاد کنند. با این‌که من به خاطر شما ده برابر بیش‌تر از هر کدام‌تان زحمت کشیده‌ام اما تصمیم گرفتم به هیچ یک از قصورهای شما توجهی نکنم. به نام شخصیت معنوی شاگردان که استاد همه ما می‌باشد از شما می‌خواهم چه حق داشته باشید چه نداشته باشید از منیت دست بردارید. اگر در آن جای عجیب دستان پنهانی مشغول فتنه انگیزی در بین شما هستند خوب است یکی از شما به بند «طاهری» برود. سعید نورسی

§40

خواهش می‌کنم از این‌که نگران وضعیت دل‌خوری زیاد مابین سه نفر از شما بودم دل‌خور نشوید، زیرا «خسرو و فیضی» هم مانند من از مردم گریزان و در مضیقه هستند. آن‌ها به لحاظ مشرب نیز تاحدودی با هم فرق دارند. «صبری» نیز از نظر خویشاوندان و طرز معیشت به چند جهت با زندگانی اجتماعی ارتباط دارد و مجبور به رعایت احتیاط می‌باشد. شما سه تن از حیث اختلاف مشرب و مسلک در آن بند پردغدغه و ازدحام آزار دهنده نمی‌توانید صبر و تحمل داشته باشید، لذا من در تقلایم و دچار وسوسه می‌شوم. چون کم‌ترین مخالفت در این مقطع موجب خسران فراوان خواهد شد. سعید نورسی

§41

شب پیش رو شب برائت است شبی که به مثابه مغز و هسته‌یی در طول سال می‌باشد و از آن نظر که از نوع برنامه مقدرات بشر است تقدس شب قدر را داراست؛ هم‌چنان که ثواب هر کار نیک در شب قدر سی هزار برابر می‌شود در شب برائت نیز ثواب هر عمل صالح، و قرائت هر حرف قرآن بیست هزار برابر می‌شود. ثواب حسنات در سایر ماه‌ها اگر ده باشد در ماه‌های سه‌گانه صد برابر و هزار برابر می‌شود؛ و در این شب‌های مشهور مقدس به ده هزار و بیست هزار و سی هزار برابر افزایش می‌یابد. عبادت در این شب‌ها ممکن است حکم پنجاه سال عبادت را بیابد. این است که اگر در حد توان به قرائت قرآن و طلب استغفار و ذکر صلوات بپردازیم نفع معنوی فراوانی خواهیم برد. سعید نورسی

§42

اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا سَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فِى الدَّارَي۟نِ شب برات شما را که می‌تواند معادل پنجاه سال عبادت نصیب اهل ایمان کند با جان و دل تبریک می‌گوییم. امیدوار هستیم و با اطمینان کامل از رحمت الهی مسألت می‌کنیم هر یک از شما براساس مشارکت معنوی و با فیض همبستگی و وحدت معنوی مانند برخی فرشتگان که با چهل هزار زبان تسبیح می‌گویند . . . موجب استغفار و عبادت شاگردان خالص و مخلص رساله نور به چهل هزار زبان بوده باشید. سعید نورسی

§43

اولاً: بر اثر تلقین عده‌یی از روحانیون اهل بدعت، در کیفرخواست به مسأله‌یی از شعاع پنجم اعتراض کرده‌اند که گویا قبول ندارند که دجال اسلام و چند دجال متعدد دیگر خواهند آمد. در پاسخ به این ادعا باید به حدیث صحیح زیر توجه نمود که یکی از معجزات قطعی و درخشان نبوی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را نشان می‌دهد: لَن۟ تَزَالَ ال۟خِلَافَةُ فٖى وِل۟دِ عَمّٖى صِن۟وِ اَبِى ال۟عَبَّاسِ حَتّٰى يُسَلِّمُوهَا اِلَى الدَّجَّالِ یعنی خلافت اسلامی توسط اولاد عباس برادر پدرم، عمویم ادامه می‌یابد، تا این‌که آن خلافت یعنی سلطنتِ خلافت به دست تخریبگر دجال افتد. به عبارت دیگر خلافت عباسی تأسیس می‌شود و تا مدت زیادی پانصد سال ادامه می‌یابد. بعد، یکی از سه دجال که چنگیز، هلاکو نامیده می‌شود سلطنت خلافت را از بین می‌برد و در میان مسلمانان دجالانه حکوت خواهد نمود. پس این دلیل آشکاری‌ست که در جهان اسلام با توجه به احادیث متعدد، سه دجال خواهد آمد. خبر غیبی موجود در این حدیث به یقین حاوی دو معجزه است: معجزه اول: خلافت عباسی تأسیس می‌شود و پانصد سال ادامه می‌یابد. معجزه دوم: این خلافت سرانجام به‌دست دجالی به نام چنگیز و هلاکو که ظالم‌ترین و مخرب‌ترین اشخاص هستند منقرض می‌شود. صاحب شریعت که در کتاب‌های حدیث از قرآن و شعایر اسلام و حتی جزئی‌ترین چیزهای مربوط به آن‌ها خبر می‌دهد آیا ممکن است از حوادث بسیار عجیب زمانه‌ی ما چیزی نگوید؟ آیا اصلاً امکان دارد به شاگردان رساله نور که در متن این حوادث شگفت، در عرصه‌یی فراخ، زمانه‌یی عجیب و تحت سخت‌ترین شرایط، ثابت قدم و مصمم به قرآن خدمت می‌کنند و دوست و دشمن نیز بر ثمرات این خدمت صحه می‌گذارند، اشاره‌یی نکرده باشد؟ سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ ضُرِبَت۟ عَلَي۟هِمُ الذِّلَّةُ وَال۟مَس۟كَنَةُ

§44

برادرم رفعت بیگ فرمانده عزیز نور و خادم قرآن! ملت یهود به دلیل افراط در دنیاپرستی و حب حیات در هر عصری شایسته سیلی ذلت و مسکن‌ات بوده است، اما در مسأله امروز فلسطین موضوع حب حیات و دنیاپرستی مطرح نیست؛ فلسطین (سراسر) مزار انبیای بنی اسرائیل است و چون همه این انبیا از ملیت بنی اسرائیل بوده‌اند از جهتی حس ملی و مهم دینی مطرح است لذا یهود سریع سیلی نمی‌خورد؛ و الا گروهی اندک نمی‌توانست در عربستان وسیع مقاومت کند و خیلی زود دچار مسکنت می‌شد. سعید نورسی سؤال: آیا درباره کروی بودن زمین آیه‌یی در قرآن وجود دارد؟ اگر هست در کدام سوره است؟ در مستوی یا کروی بودن زمین تردید دارم. سرزمین هر حکومتی در میان دریاست، چه چیزهایی از اطراف این دریاها محافظت می‌کنند؟ خواهش می‌کنم سؤال‌ام را پاسخ بفرمایید، دستان‌تان را می‌بوسم. خواجه علی امیرداغی رساله نور این قبیل مسائل را حل کرده است. کروی بودن زمین مطلبی‌ست که علمای اسلام آن را پذیرفته‌اند و با دین مخالفتی ندارد. این‌که در آیه قرآن واژه «سطح» به کار رفته است بر کروی نبودن زمین دلالت نمی‌کند. مجتهدان معتقدند رو به قبله ایستادن در نماز شرط است؛ این شرط در همه ارکان نیز معتبر می‌باشد، بنا بر همین سرّ است که رو به قبله بودن در سجده و رکوع لازم می‌شود. این مطلب با کروی بودن زمین ممکن است و این‌که قبله شرعاً عمودی نورانی بالای کعبه مکرمه تا عرش، و زیر آن تا فرش می‌باشد. با کروی بودن لزوم رو به قبله بودن در ارکان نماز امکان می‌یابد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ اَلسَّلَامُ عَلَي۟كُم۟ وَ رَح۟مَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا رمضان مبارک را با تمام روح و جان‌مان به شما تبریک می‌گوییم. حضرت حق شب قدر این رمضان شریف را برای همه شما مفیدتر از هزار ماه قرار دهد؛ آمین؛ و برای شما معادل عمری هشتاد ساله و مقبول کند؛ آمین. ثانیا:ً معتقدم اگر تا عید در این‌جا [زندان] بمانیم خیر و فایده زیادی برای ما خواهد داشت. اگر آزاد می‌شدیم؛ علاوه بر این‌که از فواید خیر این مدرسه یوسفیه محروم می‌شدیم مشغله‌های دنیوی در آرامش روحی و معنوی‌مان در ماه رمضان که صرفاً اخروی‌ست خلل وارد می‌نمود. براساس سرّ «اَلْخَيْرُ فِى مَا‌ اخْتَارَهُ اللّهُ» ان شاء الله در این امر هم شادی‌های فراوان پر خیری خواهیم داشت. در دادگاه شما هم دریافتید چون با قانون‌های‌شان نتوانستند به هیچ جهت ما را محکوم کنند چیزهای جزئی مانند مسائل پیش پا افتاده‌ی نامه‌های جزئی و مختصر را که اهمیتی ندارند و ارتباط‌شان با قانون نیز کم‌تر از بال مگسی‌ست مدار بحث قرار دادند و راهی برای پرداختن به مسائل بزرگ و کلی رساله نور پیدا نکردند. نیز تخریب من و کم کردن ارزش و اهمیت من به جای رساله نور و طلبه‌های متعدد و بی‌شمار آن برای ما مصلحت بزرگی‌ست؛ تقدیر الهی‌ست که اجازه نمی‌دهد به رساله‌های نور و طلبه‌هایش بپردازند، تنها با من مشغول می‌شوند. من به شما و همه دوستان می‌گویم: با تمام روح و روان‌ام حتی با نفس اماره‌ام برای سلامت رساله نور و شما، همه مشقاتی را که متوجه شخص من است با خوشحالی و خرسندی معنوی می‌پذیرم؛ هم‌چنان که بهشت ارزان نیست جهنم نیز بی دلیل نیست. هم‌چنان که دنیا و زحمات‌اش فانی و گذراست از ظلمی که دشمنان مخفی در حق ما روا می‌دارند در محکمه کبرا و تا حدی در همین دنیا صد برابر بیش‌تر انتقام گرفته خواهد شد، لذا ما به جای عصبانی شدن از آن‌ها برای‌شان تأسف می‌خوریم. مادام حقیقت چنین است بدون تقلا و با احتیاط، با صبر و شکر کامل، و تسلیم و توکل در برابر قضا و قدر الهی که در حق ما جریان دارد و در برابر عنایت الهی که حامی ماست، با برادران‌مان که در این‌جا هستند خالصانه و با آرامش و صمیمانه و با اتحاد و الفت و محبت و مصاحبتی حقیقی به اذکارمان می‌پردازیم که در ماه مبارک رمضان ارزش آن هزار برابر افزایش می‌یابد؛ و با پرداختن به دروس علمی خود تلاش می‌کنیم به فشارهای گذرای جزئی اهمیتی ندهیم؛ این سعادت بزرگی‌ست. دروس مؤثر رساله نور در امتحان مهم اخیر و این‌که معارضان هم به مطالعه رساله نور می‌پردازند فتوحات نوریه مهمی‌ست. حاشیه: انکار غیر ضروری طلبه بودن برخی از دوستان؛ مخصوصاً . . . که در گذشته خدمات مهمی به رساله نور ارائه کرده و در حال حاضر بدون آن‌که لزومی داشته باشد آن را پنهان می‌کند، هر چند رفتار ناشایست و پستی‌ست لیکن باید آن‌ها را به دلیل خدماتی که داشته‌اند ببخشیم و از آن‌ها دلگیر نشویم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ وَ اِن۟ مِن۟ شَى۟ءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَم۟دِهٖ

§45

اولاً: براساس روایت صحیح که فرمود:«شب قدر را در نیمه آخر به‌ویژه در عُشر آخر (ماه مبارک رمضان) جستجو کنید.» احتمال این که شب قدر که عبادت عمری هشتاد و چند ساله را نصیب آدمی می‌کند در لیالی پیش رو باشد بسیار است؛ کوشش برای بهره بردن از آن در چنین جاهای پرثوابی سعادت است. ثانیاً: براساس سرّ «مَنْ آمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ» یعنی کسی که به قدر ایمان داشته باشد از حزن و اندوه در امان می‌ماند؛ نیز براساس سرّی که در قاعده «خُذُوا مِن۟ كُلِّ شَى۟ءٍ اَح۟سَنَهُ‌» یعنی به جهت زیبای هر چیز بنگرید؛ هم‌چنین با توجه به معنای کاملاً موجز آیه‌ی اَلَّذٖينَ يَس۟تَمِعُونَ ال۟قَو۟لَ فَيَتَّبِعُونَ اَح۟سَنَهُ اُولٰٓئِكَ الَّذٖينَ هَدٰيهُمُ اللّٰهُ وَ اُولٰٓئِكَ هُم۟ اُولُوا ال۟اَل۟بَابِ (زمر: ١٨) یعنی به سخن گوش فرا مى‏دهند و بهترين آن را پيروى مى‏كنند، اينانند كه خدايشان راه نموده و اينانند همان خردمندان؛ ما در حال حاضر باید به سمت زیبای هر چیز و جهت خوشحال کننده آن بنگریم تا حالات بی‌معنا، غیر لازم، مضر، پردردسر، زشت و گذرا نظرمان را جلب نکنند و قلب‌مان را مشغول نسازند. در «گفتار هشتم» گفته بودیم که یک نفر وارد باغچه‌یی می‌شود و دیگری از باغچه بیرون می‌رود. سعادتمندِ این دو کسی‌ست که به گل‌ها و چیزهای زیبایی که در باغچه هست نگاه کرده و به خوشی استراحت می‌کند. از این دو، بدبخت کسی‌ست که با این‌که توان تمیزکاری و نظافت ندارد توجه خود را روی چیزهای زشت و کریه متمرکز کرده و حال خود را به هم می‌زند. او به جای استراحت اذیت می‌شود لذا راه خود را می‌گیرد و از باغچه بیرون می‌رود. اکنون صفحات حیات اجتماعی انسان مخصوصاً مدرسه‌ی یوسفیه آن در حکم یک باغچه است. هم چیزهای ناپسند هست هم چیزهای دلنشین؛ هم مسائل حزن انگیز هست هم مسائل سرور آفرین؛ این‌ها توأم با هم هستند. خردمند کسی است که خود را با امور شادی‌بخش و زیبا سرگرم می‌کند و به مسائل زشت و ناراحت کننده اهمیت نمی‌دهد، و به جای گلایه و نگرانی، شکر کرده و خوشحال می‌شود. سعید نورسی

§46

اولاً: احتمال این‌که فردا شب قدر باشد خیلی زیاد است، لذا برخی از مجتهدان شب قدر را به فردا شب اختصاص داده‌اند. اگر واقعاً فردا، شب قدر هم نباشد، چون امت از فردا شب چنین تلقی‌ای دارند ان شاء الله در حکم شب قدر واقعی خواهد بود. ثانیاً: نگران راحتی برادرانی هستم که در (بند) پرهیاهیوی ششم به‌سر می‌برند. دستی از بیرون، در امور زندان مخصوصاً بند ششم دخالت می‌کند؛ برادرانی که در آن‌جا هستند توجه داشته باشند و در هیچ کاری دخالت نکنند. ثالثاً: قطعه مورد نظر را برای مطالعه وکیل و رئیس فرستادید؟ خلیل حلمی به اعتبار وحدت مسأله، وکیل همه ما می‌باشد نه فقط وکیل صبری. من با این دید به او نگاه می‌کردم. او اینک از طرف همه ما به وکیل شماره یک‌مان کاملاً کمک کند. رابعاً: مقدمه آقای صادق طاش کوپرولو را برای نسخه‌برداری به صبری داده بودم. قطعه تصحیح شده در صورتی که نوشته شده باشد برای او ارسال خواهد شد. یکی از نسخه‌های تازه نوشته شده‌اش برای من فرستاده شود؛ هم‌چنین نسخه‌یی از منظومه کوتاه صادق نزد من است؛ اگر ندارید برایتان بفرستم. سعید نورسی

§47

اولاً: عید بر شما و همه دوستان دربندتان مبارک باشد. همه کسانی که با شما عید دیدنی کرده‌اند مانند این است که با من عید دیدنی نموده‌اند. بدانید و به آن‌ها هم بگویید من احساس می‌کنم با همه آن‌ها شخصاً عید دیدنی کرده‌ام. ثانیاً: خبری که تکه تکه شدن بی‌سبب بخاری من با جنس فلزی محکم‌اش داد و احتیاط و تدبیری که ما براساس اشارت فوق، معمول داشتیم باعث شد شدت توفانی که درگرفته بود از صد به یک کاهش یابد، و باروت مشتعل نشود. اخیراً قمقمه‌ام نیز بدون هیچ دلیلی متلاشی و به تکه‌های کوچک تبدیل شد؛ این امر به ما خبر می‌دهد که لازم است با تدبیر و تحمل، احتیاط کامل را رعایت کنیم. با یک یادآوری معنوی که دریافت کردم دانستم منافقان پنهان می‌خواهند در برابر متدینان از لاابالی‌های بی‌نماز و کمونیست‌های مرتد استفاده نمایند. آن‌ها حتی در امور این‌جا (زندان) نیز دخالت می‌کنند. یک حاشیه کوتاه: روز گذشته راحتی و خوشی‌ای در دل احساس می‌کردم. دیدم برادرم که در نورس اقامت دارد هشت ماه پیش برایم ظرفی از عسل نورس به امیر داغ فرستاده بوده است. عسل، دیروز از امیر داغ رسید. گفتم زود باشید آن را به من بدهید. منتظر ماندم اما به ‌دست‌ام نرسید. خوشحالیم تبدیل به عصبانیت شد. ظرف عسل مذکور را که بیش از صد ظرف دیگر برایم ارزش داشت دستان غریبه‌یی به بازار برده بود لذا آن هم به یک‌باره تکه تکه شد. از عسلی که تبرک زادگاه و مسقط الرأس‌ام نورس که چهل و پنج سال است ندیده‌ام بود مقداری فرستادم تا هر یک از برادران به عنوان شیرینی عید اندکی از آن بچشند. سعید نورسی

§48

با جان و روح‌ام به شما تبریک می‌گویم که زخم‌مان را زود مداوا کردید. من امشب از بابت شفایی که یافتم کاملاً مسرور شدم. مدرسة الزهرا اساساً گسترش یافته و اخلاص واقعی و ترک انانیتِ کاملاً فداکارانه و تواضع کامل را در دایره رساله نور القا کرده و می‌پراکند. البته حساسیت و ناز کردن‌های گذرا و بسیار جزئی قادر به از بین بردن آن درس پر قدرت رساله نور و ارتباط اخوت و برادری نیست. لمعه اخلاص در این ارتباط ناصح کاملی‌ست. در حال حاضر بدترین نقشه برای این‌که بر ما و رساله های نور ضربه وارد کنند و ما را متزلزل سازند این است که طلبه‌های نور را نسبت به هم سرد و دل‌زده و از نظر مشرب و نحوه فکر و اندیشه از هم جدا کنند. هر چند ناز کردنی بسیار ناچیز اتفاق افتاد، اما توجه داشته باشید اگر تار مویی وارد چشم انسان شود مانند سنگی که به سرش اصابت کند دردآور می‌شود. موضوع قمقمه من از رویداد مذکور چون حادثه‌یی بزرگ خبر داد. گلایه مرحوم حافظ رَحْمَةُ اللّٰهِ عَلَيْه که کمی پیش از درگذشت‌اش و در پی چنین مسائل ناچیزی مطرح شد تاکنون شاید صدبار به یادم آمده و متأثرم کرده است. سعید نورسی

§49

نامه اعتراضی طلبه‌ها را به مدیر دادم، گفتم:«می‌خواهیم همراه با بخش پایانی اعتراض‌نامه‌ام برای ریاست دیانت و دادگاه جرایم سنگین آنکارا که برائت ما و رساله‌های‌مان را اعلام کرده بود بفرستیم؛ البته اگر ارسال محرمانه جدول خطا صواب نیز جهت اطلاع برای همان دو مقام مناسب باشد.» گفت: «مناسب است». اینک شما به وکیل بگویید چند نسخه از نامه اعتراضی طلبه‌ها و دو نسخه هم از جدول آماده کند. نیز برای رییس دیانت بنویسید که وظیفه ضروری‌تان را در حمایت از طلاب علوم دینی، این بار با گزارشی که درباره سعید و دوستانش به آفیون فرستادید کاملاً به جا آوردید؛ سعید مظلوم و دوستان بی‌گناه‌اش از اداره شما بسیار تشکر کرده و خود را واقعاً مدیون شما می‌دانند. در واقع چون مسأله ما دینی و علمی‌ست اداره دیانت پیش از هر دادگستری و نیروی انتظامی و اداره‌یی با آن مرتبط است. به همین دلیل ما در دنیزلی و آفیون پیش از جاهای دیگر به ادارات دیانت مراجعه کردیم و شکایت خود را برای علمایشان نوشتیم. عنوانی به این مضمون بنویسید. سعید نورسی

§50

به حرمت قرآن عظیم الشأن و به حق علایق قرآنی و به شرف خدمت بیست ساله‌یی که در مسیر ایمان با رساله‌های نور داشته‌اید هر چه زودتر از آزردگی خاطر و دلخوری دردناکی که چون شعله‌ور کردن باروت است و در ظاهر ناچیز اما با توجه به ادب جایگاه‌مان بسیار فجیع و دردآور است و مساعدتی بزرگ به منافقانی می‌باشد که برای نابودی ما تلاش می‌کنند، دست بردارید و از دیگران نیز بخواهید چنین کنند. و الا ( فعلاً) این احتمال هست که به سبب یک درهم حق شخصی، خسارت قابل توجهی بر ما و خدمت قرآنی و ایمانی وارد شود. با سوگند به شما اطمینان می‌دهم اگر یک نفر از شما توهین بزرگی به من کند و آبروی مرا کامل بریزد، اما دست از خدمت قرآنی و ایمانی و نوری برندارد من از او می‌گذرم و حق‌ام را بر او حلال می‌کنم. با او آشتی خواهم کرد و سعی می‌کنم از او آزرده نشوم؛ مادام که می‌دانید دشمنان‌مان سعی می‌کنند از اختلافی ولو جزئی سوء استفاده نمایند خیلی زود باید آشتی کنید. از نازکردن‌های بی‌معنا و زیان‌بار دست بردارید؛ در غیر این صورت برخی از دوستان مانند شمسی، شفیق و توفیق در ظاهر جذب دشمنان می‌شوند و خسارت و ضرر بزرگی به خدمت ایمانی ما وارد خواهند کرد؛ هم‌چنان که عنایت الهی تاکنون در برابر از دست رفتن یک نفر، نفرات مشابه زیادی اعطا کرده است ان شاء الله باز هم یاری‌مان خواهد کرد. سعید نورسی

§51

مدیر، رساله‌های آیت الکبری و راهنما‌(ی جوانان) را خیلی پسندیده است. اینک خواهان رساله‌های عصای موسی و ذوالفقار است. به او قول دادم برایش ببرم. اگر در این‌جا، در آفیون باشد یک عصای موسی، یک ذوالفقار (مجلد شده و بزرگ)، یک راهنما (ی جوانان) و یک آیت الکبری سفارش بدهید. سعید نورسی

§52

شعاع پنجم که در انتهای مجموعه «سراج النور» از رساله نور که دارای بیش از سیصد صفحه است قرار دارد و اصل آن مدت‌ها پیش نوشته شده و شامل پانزده صفحه می‌شود وسیله‌یی برای صدور دستور جمع‌آوری کتاب مذکور از طرف هیأت دولت شد؛ سراج النور برای همه، مخصوصاً مصیبت دیدگان و سالمندان و کسانی که در باورهایشان دچار تردید شده‌اند فایده‌های فراوانی داشته است؛ ما همراه همه مصیبت دیدگان و سالمندان و نیازمندانِ به حقیقت ایمان که از تسلی‌هایش بهره کامل برده‌اند، از هیأت دولت تقاضا می‌کنیم دستور فرمایند بخش‌هایی را که گمان می‌رود مضرند حذف کرده، و ممنوع کنند و اجازه دهند مابقی سی‌صد صفحه منتشر گردد. در کتاب ذوالفقار هم دو صفحه به تفسیر دو آیه مربوط به ارث و حجاب اختصاص دارد که سی سال پیش در پاسخ به فیلسوفان اروپا نوشته شده است، به همین ترتیب در اشارات الاعجاز هم که سی سال پیش نوشته شده در بحث از آیه‌ی اَحَلَّ اللّٰهُ ال۟بَي۟عَ وَحَرَّمَ الرِّبٰوا (بقره: ٢٧٥) سطری درباره بانک وجود دارد؛ سی سال پیش که من در دارالحکمة ‌الاسلامیه بودم سر اسقف کلیسای انگلیکان انگلستان شش سؤال از اداره مشیخت اسلامی پرسیده و در این ارتباط سطری نگاشته شده بود. اینک با بهانه کردن آن دو صفحه و این یک سطر، کتاب ذوالفقار را با این ادعا که با قانون مدنی فعلی سازگار نیست مصادره کرده‌اند. لذا خواهشمندیم با توجه به تقدیر، تحسینی که جهان اسلام از این کتاب کرده، و منافع آن‌که بالفعل مشاهده می‌شود، و مطالبی که در اثبات سه رکن ایمان به طرز عالی دارد، مجموعه ذوالفقارمان را به ما بازگردانید. ما خواهان این کتاب هستیم و این حق ماست. هم‌چنان که اگر در نامه‌یی پنج کلمه سانسور شود به بقیه آن اجازه داده می شود ما نیز خواهان حق خود هستیم که به لحاظ قانونی اهمیت زیادی دارد. همراه با ایمان‌پروران و قرآن باورانی که با رساله‌های نور به ملت و وطن و امنیت خدمت می‌کنند از شما می‌خواهیم ما را از ظلم کسانی که در حق‌مان کاه را کوه جلوه می‌دهند نجات دهید. من هجده سال پیش تحت تأثیر ظلم و ستمی شدید، هنگامی که بسیار عصبانی بودم کتاب «هجومات سته» را نوشتم. این کتاب را از آن روز تاکنون یعنی هجده سال است که ندیده‌ام. تاکنون نیز به عنوان یک نوشته خصوصی اجازه نشر آن را نداده‌ام. ضمناً همین کتاب در اختیار سه چهار دادگاه گذاشته شده بود، اما آن را به صاحبانش بازگردانده‌اند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§53

اولاً: نتیجه این گزارش درست مانند همان گزارش دنیزلی‌ست. ضمن تبرئه ما از اتهامات وارده، برای خودشیرینی و اعلام این‌که نورجی نیستند، با احساسات مبتنی بر وهابیت با چند انتقاد علمی به ما حمله کرده‌اند. حدس می‌زنم این گزارش پیش از کیفرخواست به این‌جا آمده، زیرا کیفرخواست برخی نکات را از آن اقتباس نموده است. اگر چنین باشد جدول ما برای آن‌ها هم پاسخ تمام و کمالی‌ست. نظر شما چیست؟ همین طور نظرتان درباره پاسخ جدیدمان چیست؛ فکر می‌کنید پاسخ مناسبی‌ست؟ آن را با عجله و در پریشان حالی نوشته‌ام. ثانیاً: تاکنون و در ظاهر در مورد ما، به شخص ما و جمعیت و طریقت و برخی نامه‌های خصوصی و جزئی می‌پرداختند، اما حالا با مصادره «سراج النور و هجومات السته» و جلب نظر هیأت کارشناسان به رساله‌ی نور، در راستای دسیسه دشمنان پنهان ما، نوعی حمله را علیه رساله نور که مدار آرامش میهن است آغاز کرده‌اند؛ هم‌چنان که قبلاً بارها شاهد بوده‌ایم هنگام حمله به رساله نور که من در حال نگارش بحث مذکور بودم دو زلزله شدید در این مملکت وقوع یافت. این وقایع درحقیقت تأیید گفته‌های من بود و گفت: «لزومی به نوشتن نیست» من هم دیگر ننوشتم. امروز هم شنیدم که وحشت از جنگ آغاز شده است. به مدیر این‌جا گفتم، تاکنون هر وقت به رساله نور حمله کرده‌اند یا زمین به خشم آمده یا ترس از جنگ آغاز شده است. شاهد حوادث متعددی بوده‌ایم که احتمال تصادفی بودن‌شان وجود ندارد و به دادگاه‌ها نیز بیان داشته‌ایم. این روزها با نگرانی شدید و غیر ارادی‌ام در خصوص رساله‌ها، انتقادهای حسادت آمیز کارشناسان، و مصادره یکی از مجموعه‌های مهم رساله نور، سراج النور که در دفع مصایب و بلایا حکم صدقه مقبوله را دارد در حجاب قرار گرفت، لذا وحشت از زلزله و جنگ آغاز شد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§54

نگران نباشید ما تحت عنایت (الهی) هستیم. در پس زحمت‌های ظاهری، رحمت‌هایی وجود دارد. هیأت کارشناسی را مجبور کرده‌اند قسمتی از آن را بی‌ارزش و بی‌اساس نشان دهند، البته قلوب آنان نورجی شده است. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§55

از این‌که قرار باشد کمی بیش‌تر در این‌جا بمانیم و بخواهند مسائل ما را اندکی تفصیل دهند، غمگین نشوید و بر عکس، مانند من راضی و خشنود باشید. مادام، عمر توقف ندارد و به‌سوی زوال در شتاب است، در این چله خانه با ثمرات اخروی‌اش بقا می‌یابد، و دایره درسی رساله نور نیز گسترده‌تر می‌شود؛ و برای نمونه روحانیون هیأت کارشناسی، ناگزیر از مطالعه دقیق سراج النور می‌شوند؛ و مادام که بیرون رفتن ما در این ایام می‌تواند از یکی دو لحاظ به خدمت ایمانی ما ضرر برساند، من با این‌که شخصاً بیش از شما تحت فشارم، خواهان آزاد شدن (در مقطع فعلی) نیستم. شما هم حتی الامکان صبر و تحمل کرده و سعی کرده به این طرز زندگی خو بگیرید و به نگارش و مطالعه رساله‌ها بپردازید، تا نشاط و تسلی خاطر بیابید. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§56

اولاً: دو نسخه از جدول انتهای دفاعیات‌ام را که با حروف جدید نزدم هست همراه پاسخ به هیأت کارشناسی برای شما می‌فرستم تا در صورت لزوم برای ریاست دیانت و دادگاه جرایم سنگین آنکارا ارسال کنید. رونوشتی از پاسخ به هیأت کارشناسی نیز به دادگاه همین جا داده شود. ثانیاً: این‌که موضوع ما را بسط می‌دهند خیر است. تاکنون برای کم ارزش جلوه دادن موضوع، آن را در ظاهر بی‌اهمیت و کوچک نشان می‌دادند اما در خفا برای‌شان بسیار مهم بود. ان شاء الله وضعیت فعلی برای خدمت ایمانی و قرآنی بیش از پیش خیر و مفید خواهد بود. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§57

اولاً: اگر امسال آزاد می‌بودیم احتمالاً گروهی از ما عازم حج می‌شدند. ان‌شاء‌الله این نیت، عملاً مقبول درگاه حضرت حق می‌گردد و خدمت ایمانی و قرآنی ما در این شرایط دشوار ثواب حج را نصیب‌مان می‌کند. ثانیاً: ما بارها گفته‌ایم: «رساله نور تفسیر حقیقی و بسیار محکم قرآن است.» اما چون برخی ناآگاه نمی‌توانند معنای کامل این سخن را در‌یابند، هشداری مبنی بر لزوم بیان یک حقیقت را دریافت کردم، آن حقیقت این است: تفسیر دو نوع است: نوع اول: تفسیرهای معلوم و شناخته شده‌اند که به بیان و توضیح و اثبات عبارات، کلمات و جملات قرآن می‌پردازند. نوع دوم: حقایق ایمانی قرآن با براهین محکم بیان و اثبات و ایضاح می‌گردد. این نوع تفسیر از اهمیت فراوانی برخوردار است. تفسیرهای معمول و عادی، گاه به طرز مجمل به این موضوع می‌پردازند، لیکن رساله نور مستقیماً نوع دوم را مبنای کار قرار داده و تفسیری معنوی‌ست که به طرز بی‌نظیری فیلسوفان معاند را به سکوت وادار می‌کند. ثالثاً: صبح می‌خواستم چیزی بنویسم؛ ماند. اینک همان موضوع مطرح شد و «سالم بیگ کاتب» اجازه داد. فردا می‌خواهم درخواستی خطاب به هیأت وزیران بنویسم، خسرو و طاهر به همین منظور نزد من بیایند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§58

آیا در شرایط موجود، ضرر ما و رساله‌های نور از موارد دیگر بیش‌تر است که هر نویسنده‌یی آزادانه می‌نویسد و هر صنفی بدون هیچ مداخله‌یی گردهمایی برگزار می‌کند. این در حالی‌ست که اگر تربیت دینی نباشد مسلمان‌ها جز پرداختن به استبداد و ارتشای مطلق راه دیگری نخواهند داشت. زیرا تاکنون چنین بوده که یک مسلمان نمی‌توانسته است یک یهودی یا نصرانی واقعی شود، البته بی‌دین شدن و فاسد شدنِ کامل او امکان پذیر است؛ به همین ترتیب یک مسلمان، بلشویک هم نمی‌تواند بشود، بلکه آنارشیست می‌شود و تنها راه کنترل او وجود استبداد مطلق خواهد بود. ما طلبه‌های نور برای سعادت دولت و وطن و ملت و تأمین آسایش فعالیت می‌کنیم. آنان که در مقابل ما هستند آنارشیست‌های بی‌دین و دشمنان ملت و وطن می‌باشند. آن‌چه برای دولت لازم است حمایت از ماست نه این که مانع کار ما شود. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§59

اولاً: آزاد شدن ناشران نور، کسانی چون رفعت، ادهم، چالیشکانلار و برهان نشان می‌دهد که انتشار این اثر ممنوع نیست و دادگاه نمی‌تواند با آن کاری داشته باشد؛ هم‌چنین اشاره‌یی‌ست مبنی بر این‌که تصمیم گرفته‌اند ما را از اتهام تشکیل سازمان تبرئه کنند. توجه داشته باشید که طولانی شدن مسأله در واقع موجب توجه گسترده مردم به رساله‌های نور می‌شود و دعوتی عمومی‌ست برای مطالعه این کتاب‌ها؛ گویی اعلامیه‌یی رسمی صادر می‌کنند؛ لذا وقتی خبر به گوش مشتاقان می‌رسد شوق مطالعه رساله نور در آن‌ها تحریک می‌شود. پس وضعیت موجود صد بار بیش‌تر از رنجی که می‌بریم برای ما و اهل ایمان سودمند است. در واقع این‌که در این زمانه و در وسیع‌ترین دایره‌ی زمین درسی چنین قدسی با لشکریان ضلالت که به صورت کلی و دهشتناک هجوم می‌آورند مقابله می‌کند، اشاره‌یی‌ست بر این حقیقت که درس مذکور بدین صورت، ان شاء الله تأثیری چون بمب اتم خواهد داشت. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§60

من با اخطاری معنوی و اشاره‌یی شدید از هر سه شما واقعاً خواهش می‌کنم به خاطر رساله نور، به حرمت این عید، و به اعتبار حقوقی که از گذشته نسبت به هم داشته‌ایم برای مداوای زخم دهشتناک جدیدمان بکوشید، زیرا دشمنان پنهان ما در پی اجرای دو طرح هستند . . . اول این‌که می‌خواهند شخصیت مرا با اهانت‌هایی که می‌کنند تخریب کنند. دوم این‌که درصدد هستند در میان ما نوعی سردی ایجاد کنند. قبل از هر چیزی می‌خواهند با انتقاد و اعتراض و دلخوری علیه خسرو ما را از هم جدا کنند. من به شما اعلام می‌کنم خسرو اگر هزار نقص هم داشته باشد از این‌که علیه او باشم، می‌ترسم، زیرا در حال حاضر مخالفت با او مستقیماً مخالفت با من و رساله نوراست؛ خیانتی بزرگ است و به نفع کسانی تمام می‌شود که ما را آواره کرده‌اند؛ همین است که حادثه‌یی عجیب و (در ظاهر) بی‌دلیل مانند تکه تکه شدن بخاری برای من اتفاق افتاد. اطمینان دارم شکنجه اخیر من نیز به دلیل عدم هم‌بستگی بی‌معنا و زیان‌بار شما روی داد. دست وحشتناکی در مسائل این‌جا مخصوصاً در حوادث بند شش دخالت می‌کند. نگذارید در این عید بگریم؛ خیلی زود کاملاً جدی آشتی کنید. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§61

من امروز خواهان آزادی فقط دو سه نفر از دوستان‌مان بودم اما عنایت الهی برای این‌که به نفع آن‌ها شود آزادی‌شان را عقب انداخت. تداوم این وضع تا بیست روز لازم و ضروری‌ست؛ زیرا با هم بودن ما در این عید برای همه ما و رساله‌های نور و برای خدمتی که می‌کنیم مفید خواهد بود؛ بر آرامش روحی و معنوی ما تأثیر مثبت می‌گذارد؛ موجب می‌شود سهمی کامل از دعاهای حجاج نصیب‌مان شود؛ مصادره رساله‌هایی که به آنکارا ارسال شده منتفی گردد، مردم مظلومیت ما را ببینند و تعداد علاقمندان رساله نور بیش‌تر شود و همه بدانند که با رضایت قلبی در خطاهای بزرگ خائنان به ملت و وطن و دین دخالتی نداشته‌ایم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§62

انتقادات غلط، بی‌مورد و دور از انصاف هیأت کارشناسی که با حس و حال وهابیت مطرح شده نشان داد که آنان تقدیر و ارتباط جدی امام علی (رض) نسبت به رساله‌های نور را بر نمی‌تابند و اعتراض‌های غلطی مبتنی بر حسد را نسبت به شعاع پنجم، تحت تأثیر اوهام و شبهاتی مطرح کرده‌اند که سال گذشته آب زمزم را هدر داد و امسال حج را منع نمود. در این مقطع و در این زمانِ وهم انگیز و پرتلاطم، مطمئن‌ترین جا برای ما زندان است. ان شاء الله رساله‌های نور موجب آزادی ما و خودشان خواهند شد. اینک که رساله‌های نور به رغم دشوارترین شرایط موجود، و در برابر معارضان فراوان، به طرز بی‌نظیری موجب شده‌اند بیش‌تر خوانده شوند؛ طلبه‌های خود را در زندان به طرق گوناگون فعال نموده و با عنایت الهی به آن‌ها اجازه پریشان حالی نمی‌دهند. ما با قناعت به این مرتبه، مکلفیم به جای شکایت و گلایه، شکر کنیم. تحمل من در برابر همه فشارهای شدید از همین اعتقاد سرچشمه می‌گیرد و دخالتی هم در وظیفه خداوند نمی‌کنم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§63

اولاً: از این دو نسخه، یکی متعلق به من است و دیگری به مدیر. نسخه مربوط به مدیر را بر‌اساس نسخه‌یی که آغازش به خط من است تصحیح کنید. من این بار که آیت الکبری را مطالعه می‌کردم، مقام دوم را تا به آخر و گفتگوی معنوی پایان کتاب را بسیار بااهمیت یافتم و بهره فراوانی از آن بردم. شما برای این‌که استفاده کنید و بهره ببرید خوب است یک نفرتان آن را بخواند و دیگری گوش کند. کتاب را نباید به دلیل تصحیح، معطل گذاشت؛ برادران‌مان دو به دو آن را مطالعه کنند. ثانیاً: گفتار دهم متعلق به من و دفترِ نامه‌هایی که در این‌جاست و موارد دیگر ضایع نشوند و معطل نمانند. من نظارت بر این کار را به جیلان سپرده بودم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§64

هم اینک که «جلجلوتیه» را می‌خواندم به عبارت «بِحَقِّ تَبَارَكَ ثُمَّ نُونٍ وَ سَائِلٍ» رسیدم؛ بر قلب‌ام خطور کرد که مناسبت واژه قَدَر با سوره «ثُمَّ نُوْن» در مرتبه بیست و ششم که به رساله قَدَر اشاره دارد چیست؟ در همان لحظه هشدار داده شد «ابتدای سوره مذکور را بخوان.» در قرائت ابتدای سوره یعنی آیه نٓ وَال۟قَلَمِ وَمَا يَس۟طُرُونَ (قلم: ١) دیدم اصل و اساس و مأخذ ازلی و استاد سرمدی همه قلم‌ها و نوشته‌ها و کتابت‌ها که بر نور و نور علم ازلی اشاره دارد قلم قَدَر یعنی کلمه «نٓ» است. گویی هم‌چنان که وَالذَّارِيَاتِ بر رساله ذرات اشاره دارد، کلمه «نٓ» نیز با اشاره و مناسبتی محکم ناظر است بر رساله قَدَر. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§65

اولاً: براساس سرّ «اَلْخَيْرُ فِى مَا اخْتَارَهُ اللّهُ» در تأخیر مسأله ما خیری هست. قلب من و آزادی رساله‌های نور چنین طلب می‌کرد. ان شاء الله شما در تسلی دادن به یک‌دیگر، تقویت قدرت معنوی، انجام مذاکرات علمی با مصاحبت شیرین، و کتابت و مطالعه رساله‌های نور موفق می‌شوید و خواهید توانست با پاک کردن نقطه این زحمت گذرا و موقت، آن را به رحمت تبدیل کنید و لحظات فانی را به لحظه‌های باقی مبدل نمایید. ثانیاً: مادام که عید دیدنی‌های‌مان در منزل زندانِ موقتِ دادگاه صورت گرفت من هم به عنوان شیرینی عید، آب زمزمی را ‌که زبیر، قهرمان قونیه برایم آورده بود و عسل روستای نورس را که به نظرم بسیار با معناست برای‌تان فرستادم. در ظرف عسل آب بریزید و مخلوط‌اش کنید، بعد زمزم را به آن اضافه کرده و در کمال عافیت بنوشید. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§66

از جای مهمی، سؤال مهم و معناداری مطرح شده است، از من پرسیدند: «با این‌که براساس حکم سه دادگاه، شما جمعیت و سازمانی ندارید و در شش استان نیز بیست سال زیر نظر بوده‌اید و از این نظر، آن‌ها هم معتقدند شما سازمان نیستید، اما با این حال در بین نورجی‌ها چنان ارتباط تنگاتنگی وجود دارد که نمونه‌اش را در هیچ جمعیت و کمیته‌یی نمی‌توان دید». گفتند می‌خواهیم این مسأله را برای ما حل کنید، من هم در پاسخ گفتم: آری، نورجی‌ها جمعیت ممعیت نیستند، مخصوصاً کمیته یا سازمانی نیستند که برای منافع سیاسی و دنیوی و منفی و شخصی و گروهی تشکیل شده باشد، نمی‌توانند هم باشند. لیکن دختران و پسران و فرزندان میلیون‌ها نفر از فداییان اسلام و قهرمانان پیشین این وطن که جان خود را با اشتیاق در راه کسب درجه شهادت فدا کرده‌اند با تبعیت‌ از آن‌ها علاقه وافری بروز داده و در دادگاه دنیزلی موجب شدند این برادر ناتوان و درمانده به نام آن‌ها بگوید: «در راه حقیقتی که میلیون‌ها قهرمان جان خود را داده‌اند بگذار ما هم فدا شویم». و به این ترتیب دادگاه را با حیرت و تقدیر مجبور به سکوت کند. پس معلوم می‌شود نورجیان، فداییان حقیقی، خالص و مثبتی هستند که صرفاً برای رضای خدا فعالیت می‌کنند و به آخرت می‌اندیشند، به همین خاطر کمیته‌های وحشتناکی مانند فراماسون‌ها و کمونیست‌ها و فاسدان و زنادقه و ملحدان و «داشناک‌ها» نتوانستند برای آن‌ها چاره‌یی بیابند، لذا دولت و دادگستری را فریب داده می‌خواهند با قوانین انعطاف پذیر، نورجی‌ها را متلاشی کرده، از بین ببرند. ان شاء الله غلطی نمی‌توانند بکنند و موجب افزایش فدائیان نور و ایمان خواهند شد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§67

همانند سؤال دیروز، می‌خواهم از پرسش و پاسخی به شما بگویم که مربوط به چهل سال پیش می‌شود. در گذشته، زمانی که شدت علاقه طلبه‌های سعید قدیمی به استادشان به درجه فدایی شدن رسیده بود؛ کمیته ارامنه و فداییان «داشناک» در بیتلیس و وان فعالیت زیادی داشتند. سعید قدیمی مخالف آن‌ها بود و تا حدودی آن‌ها را ساکت نگاه می‌داشت. برای طلبه‌هایش سلاح ماوزر تأمین کرده و زمانی مدرسه‌اش شکل پادگان گرفته بود. وقتی که سلاح‌ها و کتاب‌ها توأمان در این مدرسه یافت می‌شد، ارتشبدی آمد و اوضاع را دید و گفت: «این‌جا مدرسه نیست پادگان است.» او به مناسبت واقعه بیتلیس گرفتار توهم شد. دستور داد اسلحه‌ها را از ما بگیرند. پانزده ماوزری را که توانستند از ما گرفتند. یکی دو ماه بعد که جنگ جهانی آغاز شد من اسلحه‌ها را پس گرفتم. خلاصه . . . به همین مناسبت از من سؤال کردند: کمیته ارامنه که فداییان ورزیده‌یی دارد از شما می‌ترسد و زمانی که شما بالای کوه اَرَک در شهر وان می‌روید آن‌ها همه پراکنده می‌شوند و به جای دیگری می‌روند. شما مگر چه قدرتی دارید که چنین می‌شود؟ من هم در پاسخ گفتم: وقتی فداییان ارمنی را در مقابل‌مان می‌بینیم که برای حیات فانی و منافع زود‌گذرِ یک ملیت منفی و کوچک چنین فداکاری‌های عجیبی می‌کنند، شک نکنید طلبه‌هایی که به حیات جاوید معتقدند و برای منافع مثبت ملیت مقدس و بسیار بزرگ اسلام فعالیت می‌کنند و بر این باورند که «اجل تغییر ناپذیر است»، از آن فدایی‌ها عقب نمی‌مانند. در صورت لزوم، اجلِ قطعی و عمر موهوم ظاهری و چند ساله خود را با افتخار و بدون هیچ تردیدی فدای عمری چند میلیون ساله و منافع و سلامت میلیاردها نفر از هم‌کیشان‌شان می‌کنند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§68

دو روز است بر اثر یک سرما خوردگی شدید در اعصاب و سرم احساس درد می‌کنم. با این‌که در چنین مواقعی نیازمند دیدار با دوستان هستم تا تسلی خاطرم شوند، هراس عجیب تنهایی و حبس انفرادی مرا تحت فشار قرار داد، و این شکواییه بر دل خطور کرد: «چرا متحمل چنین عذابی می‌شویم؛ چه فایده‌یی برای خدمت‌مان دارد؟» امروز صبح هشداری چنین بر قلب‌ام وارد شد: «تقدیر الهی و عنایت ربانی شما را وارد این امتحان دشوار کرد تا شما را به دقت و چند بار محک بزنند که طلا هستید یا مس؛ و با بی‌رحمی آزمایش کنند و چند بار از غربال بگذرانند که آیا نفس‌تان سهمی و دسیسه‌یی دارد یا نه؛ این امر برای خدمتی که به نام حق و حقیقتِ صرف و خالص در پیش گرفته‌اید بسیار ضروری بود، زیرا نمایش همه چیز در چنین میدان امتحانی و در برابر معارضان بی‌انصاف و ستیزه‌جو و اهل عناد، به همه مردم فهماند که کار شما بدون ذره‌یی حیله و انانیت و غرض و منفعت طلبی دنیوی و اخروی و شخصی، از حق و حقیقت صرف سرچشمه می‌گیرد. اگر این مطلب زیر پرده می‌ماند معانی فراوان و مختلفی به آن می‌دادند، و عوام اهل ایمان اعتماد نمی‌کردند و می‌گفتند:«احتمالاً در حال فریب ما هستند» و خواص نیز وسوسه می‌کردند که «ممکن است مانند برخی از مقامات، خودنمایی می‌کنند تا اعتماد دیگران را به‌دست آورند» و کاملاً اطمینان نمی‌کردند. اما حالا بعد از امتحان، معاندترین وسوسه گران نیز مجبور به تسلیم می‌شوند. زحمت‌تان یک، و سود و نفع‌تان هزار است ان شاء الله . . .» سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§69

با این‌که تلاش کردند مردم را با ممنوعیت‌های شدید در هر سو از ما فراری دهند، اعلام حادثه‌ی اسارت من توسط روزنامه‌یی توجه عموم را بیش‌تر کرد. سه نفر از افراد رسمی که خواهان اهانت به ما و مخصوصاً به من هستند دیروز در حیاط زندان گفته‌اند: «سعید وقتی پشت پنجره نمایان می‌شود اهالی جمع شده، و به او نگاه می‌کنند. پشت پنجره نایستد؛ در غیر این صورت بندش را تغییر دهید.» و سرزندان‌بان هم به من خبر داد. اصلاً نگران نباشید. من تصمیم گرفته‌ام هر فشاری را تحمل کنم. به برکت دعاهای‌تان ان شاء الله فشارها تبدیل به شادی خواهد شد. آری، اصل حادثه اسارت درست است؛ چون شاهد نداشتم آن را به تفصیل بیان نکرده بودم. اما نمی‌دانستم جوخه‌یی برای اعدام من آمده‌ است. این را بعداً فهمیدم. فرمانده روس در مقام عذرخواهی چیزهایی به روسی گفت که من نفهمیدم. ظاهراً سروان مسلمانی که آن‌جا حضور داشت و موضوع را به روزنامه خبر داده بود پی به مطلب برده بود که فرمانده مکرر می‌گفته است: «ببخشید» برادر‌ان‌ام! هرگاه به رساله های نور می پردازم فشارها کاهش می‌یابد. معلوم می‌شود وظیفه ما پرداختن به رساله نور، اهمیت ندادن به امور موقت، صبر کردن و شکر گفتن است. سعید نورسی

§70

(مطلب زیر به تاریخ پانزدهم تشرین اول 1948 در مجموعه اهل سنت منتشر شده، و مقاله وکیلی‌ست که صاحب روزنامه اهل سنت بوده است.) زمانی که من در جنگ جهانی اول در موقعیت بیتلیس مجروح و اسیر شده بودم بدیع الزمان نیز همان موقع به اسارت درآمد. او را به سیبری فرستاده بودند و در بزرگ‌ترین کمپ اسرا نگهداری می‌شد. من در جزیره نارگین باکو بودم. یکی از روزها که نیکولا نیکولاویچ برای بازدید از کمپ اسیران و تفتیش و بازرسی آن‌ها رفته بود، از مقابل بدیع الزمان عبور می‌کند و بدیع الزمان به او هیچ اهمیتی نمی‌دهد و از جای خود تکان نمی‌خورد. رفتار او توجه فرمانده روس را به خود جلب می‌کند. دوباره به بهانه‌یی از مقابل او می‌گذرد، اما بدیع الزمان باز هم حرکتی نمی‌کند. بار سوم در برابر او می‌ایستد و سخنان زیر توسط مترجم در بین آن‌ها رد و بدل می‌شود: مرا نشناختند؟ بله شناختم. نیکولا نیکولاویچ؛ دایی تزار است، فرمانده کل جبهه قفقاز . . . پس چرا توهین کردند؟ خیر، عفو بفرمایند، من توهینی به ایشان نکردم. آن‌چه را انجام دادم لازمه مقدسات‌ام بود. مقدسات ایشان چه می‌فرمایند؟ من یک عالم مسلمان هستم و در قلب‌ام ایمان وجود دارد. کسی که دارای ایمان است افضل از کسی‌ست که ایمان ندارد. من اگر در برابر او بر می‌خاستم به مقدسات‌ام بی‌احترامی می‌کردم؛ این بود که برنخاستم. در این صورت با بی‌ایمان خواندن من، به شخص من، ارتش و ملت من و به تزار توهین کرده است. بلافاصله در دادگاه حکومت نظامی او را بازجویی و محاکمه کنید. با این فرمان، بی‌درنگ دادگاه حکومت نظامی را تشکیل می‌دهند. افسران ترک، آلمانی و اتریشی هر کدام با اصرار از بدیع الزمان درخواست می‌کنند از فرمانده مذکور طلب بخشش کند. او پاسخ می‌دهد: من علاقمندم به دیار آخرت مهاجرت کنم و به حضور رسول الله عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام برسم. گذرنامه‌یی لازم داشتم، من نمی‌توانم خلاف ایمان خود عمل کنم. در برابر این پاسخ همه سکوت می‌کنند و منتظر نتیجه می‌شوند. بازجویی و محاکمه تمام می‌شود. به دلیل تحقیر و توهین به تزار و ارتش روس او را محکوم به اعدام می‌کنند. با کمال بی‌باکی و سرور خطاب به فرمانده جوخه نظامیان اجرای حکم می‌گوید: اجازه دهید وظیفه‌ام را در پانزده دقیقه انجام بدهم.» وضو می‌گیرد و دو رکعت نماز می‌خواند. در همین حین نیکولا نیکولاویچ می‌آید و به او می‌گوید: «مرا ببخشید. گمان کردم برای تحقیر من چنان رفتاری کردید. این بود که با شما برخورد قانونی کردم، اما حالا دریافتم که رفتارتان مبتنی بر ایمان‌تان بوده است و شما درحال عمل به فرامین مقدسات‌تان هستید. حکم‌تان نقض شد. شما به دلیل صلاحیت دینی‌تان شایسته تقدیر هستید. شما را آزردم، باز هم خواهش می‌کنم مرا ببخشید». این صلابت دینی و سجیه متعالی را که بهترین نمونه برای همه مسلمانان است سروانی از دوستان‌اش براساس مشاهده خویش بیان نموده است. با شنیدن این مطلب چشمان‌ام بی اختیار پر از اشک شد. عبدالرحیم با این‌که استاد ما نفرموده بود این یادداشت روزنامه نوشته شود، اما چون موضوع بسیار حیرت انگیز و آموزنده و هیجان انگیز بود، در این‌جا آورده شد. خسرو

§71

از آن‌جا که اشتهای‌ام را از دست داده و هم هدیه به من ضرر می‌کند، سه قالب روغن، یک سبد انگور، یک کیسه سیب و دو پاکت چای و شکر را که سهم من بود برای شما فرستادم. قرار بود تبرّکی به شما بدهم، اما سؤال کردم و دیدم شما هم دارید؛ هم‌چنین با پول آن‌ها می‌خواهم چیزهایی مانند ماست و تخم مرغ و نان بخرم تا مدرسة الزهرا از من دلخور نشود و نگوید که تبرّک‌ام را نخورد. به فردی نیازمند و کسی که شایستگی‌اش را دارد بفروشید، آن هم کمی ارزان تا به دو جهت هدایای مدرسة الزهرا و شعبات‌اش کاملاً مبارک باشد و برای من و خریداران تبرّکی شفابخش شود. خسرو، ناظر و جیلان و حفظی فروشنده باشند. سعید نورسی

§72

اولاً: درباره موضوع روزنامه هم اینک به من یادآوری شد «در حالی که فرمانده جبار روس در برابر عزت ایمانی‌ای که از خود نشان دادی، دست از عصبانیت برداشت و عذرخواهی کرد . . . مأموران و کارمندان دولت اگر درس‌های بسیار متقن رساله نور را که مملو از صلابت ایمانی‌ست و خلوص‌اش صد برابر بیش‌تر از من است ببینند و قلباً منصف نشوند و به عناد خود ادامه دهند شکی نیست که هیچ جزایی جز جهنم آن‌ها را پاک نخواهد کرد. مجازات چنین خطای بزرگی در عمری موقت و گذرا نمی‌گنجد. زیرا روغن اگر فاسد شود آن را نمی‌خورند؛ مانند شیر و ماست نیست. ان شاء الله رساله نور آن‌ها را پیش از فاسد شدن نجات داده باشد.» ثانیاً: محمد فیضی به بدریه بنویسد من برای همه کسانی که در نامه‌اش ذکر کرده است دعا می‌کنم؛ آن‌ها هم برای من دعا کنند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§73

اولاً: به من هشدار داده شد رفتاری را که در دو نوبت اسارت با من شد و مایه عبرت و حیرت است، بیان کنم؛ به این ترتیب که: در کاستورمای روسیه همراه نود نفر از افسران اسیر در یک بند بودیم. من گاه گاهی به افسران‌مان درس می‌دادم. یک روز فرمانده روس آمد و تدریس مرا دید و گفت: «این مرد کُرد فرمانده هنگ داوطلب بوده و تعداد زیادی از سربازان ما را کشته است؛ او حالا در این‌جا درس سیاسی می‌دهد؛ من این کار را ممنوع اعلام می‌کنم؛ از این پس نباید درس بدهد.» دو روز بعد دوباره آمد و گفت:«مادام که درس‌تان سیاسی نیست، و دینی و اخلاقی‌ست، می‌توانید به کارتان ادامه دهید.» به این ترتیب اجازه داد. در اسارت دوم هم، وقتی زندانی بودم، مأمور دادگستری آمدن چند نفر را نزد من ممنوع کرد؛ یکی از آن‌ها یکی از برادران خاص‌ام بود که بیست سال پای درس‌ام نشسته بود و حالا بهتر از من درس می‌داد، و دیگران نیز خدمت‌کارانی بودند که کارهای ضروری مرا انجام می‌دادند. آمدن این‌ها را ممنوع کردند تا نکند از من درسی بگیرند. این در حالی‌ست که رساله نور نیازی به درس‌های دیگر باقی نمی‌گذارد . . . در واقع هیچ درسی نمانده که داده نشده باشد و هیچ رازی از ما پنهان نمانده است. بگذریم . . . حالی موجب گردید این قصه طولانی را کوتاه کنیم. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§74

با عرض ارادت و تقدیم احترامات جویای احوال‌تان هستیم، سلامت و تندرستی شما را از خداوند مسألت کرده و بر دامان و دست و پای‌تان بوسه می‌زنیم. سرور و استاد مهربان! توسط یکی از برادران ارجمند فرموده بودید درباره سه نامه گران‌سنگی که برای ما ارسال شده و به انتهای دفاعیات اضافه گردیده است؛ هم‌چنین درباره نکته‌یی از « ﭒ» اظهار نظر کنیم. استاد و سرور عزیز! نامه نخست شما مربوط است به این‌که: با وجود کنترل‌های شدیدی که از بیست سال پیش تاکنون در جریان بوده است، مقامات شش استان و دو دادگاه در خصوص اتهام تشکیل سازمان، هیچ نشانه‌یی در شما نیافتند و اعلام برائت نمودند، به همین دلیل از سوی فرد مهمی از شما استاد عزیز در خصوص علاقه فوق العاده‌یی که در نورجی‌ها وجود دارد و نظیرش در هیچ جمعیت و کمیته‌یی دیده نمی‌شود سؤال می‌شود . . . احفاد و فرزندان میلیون‌ها فدایی اسلام که برای رسیدن به مقام شهادت جان‌هایشان را فدا کرده‌اند، فدایی بودن را از اجدادشان به ارث می‌برند. حقیقت مذکور موجب بیان جمله عجیب زیر از سوی شما استاد محبوب می‌شود که «در راه حقیقتی که میلیون‌ها نفر فدایش شده‌اند بگذار جان ما هم فدا شود» و دادگاه‌ها را متحیر می‌کند و به سکوت وا می‌دارد. شما فرموده‌اید که در برابر فداکاری واقعی، خالصانه، مثبت و اخروی طلبه‌های‌تان که مشاهده شده است و صرفاً برای رضای الهی صورت می‌گیرد ‌ همه جمعیت‌ها و کمیته‌های منفی مغلوب می‌شوند و ان شاء الله کسانی که درصدد از بین بردن نورجیان هستند موفق نمی‌شوند، در ضمن موجب کثرت فداییان ایمان و رساله نور خواهند شد. در نامه نخست این موارد توضیح و پاسخ داده شده است. نامه دوم ارزشمند شما استاد عزیز در واقع پاسخ به سؤالی‌ست که چهل سال پیش از شما پرسیده شده است. شما در این نامه از دوره‌یی سخن می‌گویید که در وان و بیتلیس تدریس می‌کردید و با نیروی خارق العاده خویش و طلبه‌های‌تان با فداییان ارمنی و داشناک که در اطراف، موجب ترس و وحشت اهل ایمان شده بودند مقابله نموده، مغلوب‌شان کرده‌اید. سخن از نیروی عجیبی‌ست که شما و طلبه‌هایتان از آن برخوردار هستید و در مقابلِ فداکاری فوق العاده‌یی که در فداییان ارمنی دیده می‌شود و متوجه دنیای محدود و فانی و منافع زودگذر ملی‌گرایی منفی‌ست، برای حیات باقی و منافع سودمند ملت مقدس اسلام تلاش کرده و معتقد بوده‌اید که اجل، واحد است؛ شدت علاقه طلاب به استادشان موجب می‌شده است آن‌ها تا مرتبه فدایی بودن ارتقا یابند و نیروی فوق العاده آن‌ها از این اندیشه سرچشمه می‌گرفته است که باید عمر موهوم چند ساله را با افتخار فدای عمری چند میلیون ساله کرد و سلامت و منفعت میلیاردها هم کیش را تأمین نمود. نامه سوم ارزشمند شما استاد محبوب درباره گلایه‌یی‌ست که بر قلب‌ مبارک‌تان خطور می‌کند مبنی بر این‌که در حبس انفرادی بسیار عجیبِ شما که نُه ماه ادامه داشته است چرا به رغم بیماری‌ای که لازمه‌اش تسلی و همراهی‌ست آزارتان می‌دهند و فایده این وضعیت برای خدمت‌مان چیست؟ در امتحان دشواری که در برابر دشمنان معاند، بی‌انصاف و بهانه‌جو داریم برای تفکیک طلا از مس به سنگ محک نیاز است؛ و برای پی بردن به این‌که آیا نفس دخالت دارد یا نه باید اعمال را با تجربه‌یی بی‌رحمانه الک کرد. می‌گویید چون برای خدمت خالصانه‌ی ما که صرفاً برای حق و حقیقت انجام می‌شود ضروری بود، قَدَر الهی و عنایت ربانی به این فشارهای دهشتناک اجازه‌ی ظهور داد؛ زیرا اگر این خدمت‌مان که به هیچ وجه در آن حیله، انانیت، غرض، منافع دنیوی و اخروی دخالت نداشته و کاملاً خالص بوده و از حق و حقیقت سر چشمه گرفته و اکنون معندترین و پر وسوسه‌ترین افراد را نیز مجبور به تسلیم می‌کند مخفی می‌ماند، علاوه بر برداشت‌های مختلف، عوام اهل ایمان و قسم خواص هر یک با بهانه‌یی، کاملاً آن را نمی‌پذیرفتند. نکته‌یی از «هُوَ» نیز که نامه‌ی چهارم است به کلمات قدسی قُل۟ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ و «لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ» می‌پردازد و شما استاد محبوب در جهت مادی لفظ «هُوَ» سیاحتی فکری تخیلی ترتیب می‌دهید. با اشاره مختصری می‌گویید در مطالعه صفحات «هُوَ» یک نکته ظریف توحیدی مشاهده می‌شود که به موجب آن در می‌یابیم مشرب ایمان با نهایت سهولت توأم است؛ و بر عکس، مشرب ضلالت و گمراهی با مشکلات بی‌پایانی همراه می‌باشد. وقایع خارق العاده موجود در ماهیت تخم‌های مختلف کاشته شده در مشتی خاک به عنوان عرش قدرت الهی و در لفظ «هُوَ» که در تکه‌یی از هوا به عنوان عرش دیگر امر و اراده (الهی) مشاهده می‌شود، اگر به اسباب نسبت داده شوند موجب بروز مشکلات دهشتناکی می‌گردد اما اگر همین مطلب به واحد احد نسبت داده شود سهولت فوق العاده‌یی ایجاد خواهد شد. این موضوع برای گمراهان مخصوصاً برای ارباب مکاتب مادی و طبیعی و نیز برای اهل ایمان به صورت کاملاً دل‌نشین، نیکو، پسندیده و قانع کننده‌یی اثبات گردیده است. ما فکر می‌کنیم این مطلب که به قدر یک رساله ارزشمند است می‌تواند به ویژه خلاصه «گفتار سی‌ام» که درباره تحول ذرات است و «لمعه بیست و سوم» که رساله طبیعت است تلقی گردد. سراسر رساله نور و این مطالبی که نگاشته‌اید می‌توانند خواننده را آگاه نموده ترقی دهند و برای همیشه وامدار استاد عزیز ما نمایند. خسرو بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§75

دو سه بار است که حالت روحی مهمی بر من عارض می‌شود. پیش درآمد و مشابه انقلاب‌های شگفت روحی که نشان از ماهیت سعید جدید دارد در من آغاز شده است؛ منظورم چیزی شبیه همان حس و حالی‌ست که سی سال پیش در استانبول موجب شد بالای کوه یوشا بروم، جایگاه اجتماعی پر جاذبه دارالحکمة الاسلامیه را رها کنم و حتی به قهرمان و شاگرد نخست رساله نور که در استانبول اقامت داشت، یعنی مرحوم عبدالرحمان برای انجام کارهای ضروری نیز اجازه دیدار ندهم. گمان می‌کنم این وضعیت نشانه‌یی از ظهور سعید سومی‌ست که به طور کامل ترک دنیا کرده است. لابد رساله‌های نور و شاگردان قهرمانش وظایف مرا انجام خواهند داد و امروز دیگر هیچ نیازی به من نمانده است. در واقع هر یک از اجزای جامع رساله نور و هر کدام از شاگردان خالص و ثابت قدم آن کامل‌تر از من درس می‌دهند. سعید نورسی

§76

اولاً: من با توجه به نشانه‌هایی حدس می‌زنم در میان مجموعه‌هایی که منتشر کرده‌ایم بیش از همه به «راهنمای جوانان» اهمیت می‌دهند. گمان می‌کنم نکته «هُوَ» کمر دشمنان زندیق و پنهان‌مان را شکسته، و طاغوت طبیعت را که نقطه اتکای آن‌هاست متلاشی کرده است، طاغوتی که آن را می‌توان در خاک کدر تا حدی پنهان داشت اما این امر در هوای شفاف پس از نکته «هُوَ» به هیچ وجه ممکن نیست؛ این است که به سبب کفر عنادی و تمرد ارتدادی، دادگستری را فریب داده علیه ما می‌شورانند. ان شاء الله رساله‌های نور موجب خواهند شد محاکم به نفع ما رأی دهند و حمله‌ی این بار آن‌ها را نیز عقیم خواهند نمود. ثانیاً: در این اثنا، هم روزنامه اهل سنت و هم روزنامه این‌جا، هم مقابله پرشور زبیر، و در مجموع پرداختن‌شان به رساله نور، تبلیغ جالبی شد. از طرف من مطالبی را که مربوط به ما می‌شود و می‌دانید که مورد توجه من است ببینید و به من هم اطلاع دهید. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§77

اولاً: دیروز صحبت گرم چهار نفرتان را دیدم و بسیار خوشحال و خرسند شدم. با انبساط خاطر آن را شنیدم طوری که گویی در کنارتان هستم. در یک لحظه متوجه شدم در دو سوی شما کسانی هستند که سخنان‌تان را می‌شنوند. نیم ساعت ادامه یافت. نگران شدم و در دل گفتم جاسوسی که کاه را کوه جلوه می‌دهد و عمداً غلط ابراز می‌کند، احتمال دارد که در بین شنوندگان باشد و به دقت حرف‌ها را بشنود، و برادران سخنگو نیز به دلیل بی‌احتیاطی و لذتی که از گفتگو می‌برند به او توجهی نکنند. این بود که پاسخی برای شما فرستادم. الحمدلله دانستم که صحبت مُضری نبوده است. در این مقطع حساس، لازم است احتیاط کنیم. ثانیاً: از نامه ملا حسن که براساس حسن ظن و صد برابر بیش‌تر از شایستگی‌ام نوشته بود دانستم دقیقاً مانند مرحوم حسن فیضی قهرمان دنیزلی ناشر رساله نور خواهد شد. ان شاء الله حسن فیضی‌هایی مانند او در آفیون نیز به عرصه خواهند آمد. آفیون از دنیزلی عقب نخواهد ماند و زحمت ما را مبدل به رحمت خواهد کرد. سعید نورسی

§78

من درباره روزنامه‌ها کنجکاوی نمی‌کردم، اما مطالبی که روزنامه‌های «اهل سنت و سبیل الرشاد» به نفع ما نوشته‌اند، حتماً بخیلانی را که علیه ما هستند، و دشمنان زندیق پنهان را متعجب کرده است. نگران شدم که نکند اینان برای ساکت کردن آن دوستان کاری بکنند. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§79

اول: مشقاتی را که در حق‌مان روا داشتند و زحمت‌هایی که متحمل شدیم تبدیل به رحمت گردید. دوم: شادی و آرامش رضا و تسلیم که در متن عدالت تقدیر قرار داشت. سوم: سروری که در تخصیص عنایت خاصه (الهی) در‌باره نورجیان وجود داشت. چهارم: لذتی که در زوال امور موقتی بود. پنجم: ثواب‌های با ارزش و مهم. ششم: دخالت نکردن در حیطه مسئولیت‌های الهی. هفتم: دیدن کم‌ترین مشقت‌ها و کوچک‌ترین زخم‌ها از شدیدترین حمله‌ها. هشتم: ناچیز بودن مصیبت ما در مقایسه با آن‌چه بر سر مصیبت‌زدگان دیگر آمده است. نهم: شادی حاصل از اعلام نتایج عالی امتحانات دشوار در مسیر خدمت به ایمان و (رساله) نور. این شادی‌های معنوی نه‌گانه چنان مرهم‌های آرامش بخش و علاج‌های شیرینی هستند که نمی‌توان توصیف‌شان کرد و دردهای عمیق‌مان را تسکین می‌دهند. سعید نورسی

§80

حمله‌یی که ده ماه است منافقان با به کار گرفتن یک مأمور رسمی با همه دسیسه‌ها صورت داده‌اند پایین‌ترین شاگرد را هم دچار تردید نکرده است. افتراهای‌شان در حکم هیچ است. در برابر صد دروغ او که به اثبات رسانده‌ایم، یکی از روزنامه‌ها در نامه‌یی از ما مطلبی در باره واداشتن استاندار سابق به بازنشستگی یافته و آن را خلاف واقع و نادرست خوانده است؛ در حالی که خطای مذکور مربوط به آن روزنامه است. بگذریم، این قبیل افتراها از جانب چنین کسانی، همان‌طور که یک هزارم هم بر ما تأثیر نمی‌گذارد ان شاء الله برای حلقه نور نیز ضرری نخواهد داشت؛ هم‌چنان که گفتم به افترانامه مأمور مذکور اهمیت ندهید و مراقب باشید ذهن‌تان را مشوّش نکند. اگر مطلب قانونی‌ای باشد که پاسخ‌اش در دفاعیات من نباشد شما به اختصار پاسخ دهید، هم‌چنین بگویید «سعید می‌گوید: برای زیر سؤال نبردن سه دادگاهی که ما و رساله نور را بی‌گناه شناخته‌اند و برای این که اهمیت کارشان را از بین نبریم به ادعانامه مغرضانه پاسخ نداده اهمیت نخواهم داد. دفاعیات مفصل من مخصوصاً به ده دلیل پاسخ تمام و کمالی به بی‌قانونی‌ست».

§81

اولاً: عنایتی (الهی)‌ست که ادعانامه مملو از افترای آن آدم را نشنیدم. اگر می‌شنیدم سخنرانی شدیدی می‌کردم. به رییس می‌گفتم تو را تحویل دادگاه می‌دهم؛ یعنی به دلیل پا گذاشتن بر حق، به محکمه کبری و به جهت زیر پا گذاشتن قانون به محاکم همین دنیا تحویلت می‌دهم. مقصودم هم از این‌که گفتم وکیل ندارم آن بود که او در این مسأله کلی وکیل همه ما می‌باشد؛ و در ارتباط با هجومی که به شخص من صورت می‌گیرد خودم هستم که می‌توانم مقابله کنم. این را به احمد حکمت اطلاع دهید. ثانیاً: در برابر مستندات دادستان، آیا دفاعیات پیشین ما کافی‌ست؟ ثالثاً: مصطفی عثمان و جیلان برایم نوشتند که نحوه تلقی‌شان از آن چگونه است، اذیت‌شان نمی‌کند و در محیط برادران نور نیز تأثیر ناشایستی نخواهد داشت. طاهر قهرمان را دیدم. برداشت او هم همین است. برای تلقی خسرو و فیضی‌ها و صبری کنجکاو هستم. رابعاً: گمان می‌کنم کفر و ضلالت در حال حاضر در قالب کمیته‌ها و جمعیت‌ها حمله می‌کنند؛ این است که تقدیر الهی به‌واسطه ظلم شدید آن‌ها و با استناد به جمعیتی مشخص در حال عذاب دادن ما است. معلوم می‌شود در حال حاضر اتحاد اهل ایمان بسیار ضروری‌ست. ما به دلیل اطلاع نداشتن از حقیقت مذکور، متحمل سیلی عدالت خواهیم شد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§82

اولاً: در زمان حاکمیت کابینه مستبدی که حج را منع می‌کند، آب زمزم را بیرون می‌ریزد، از ظلم‌هایی که به ما روا می‌دارند حمایت می‌کند، به مصادره‌ی رساله‌های ذوالفقار و سراج النور اهمیتی نمی‌دهد، و مأمورانی را که مغرضانه و خلاف قانون ما را آزار می‌دهند در پست‌های بالاتری می‌نشاند، و صدای گریستن‌های ما را که با زبان حال و مظلومانه از خانه‌هایمان بلند است نمی‌شنود، راحت‌ترین و آسوده‌ترین جا، زندان است، البته اگر امکان می‌یافتیم و به زندان دیگری منتقل می‌شدیم بسیار بهتر بود. ثانیاً: آن‌هایی که به زور محرم‌ترین رساله‌هایمان را در اختیار نامحرم‌ترین افراد قرار دادند تا بخوانند؛ به همان ترتیب ما را هم به زور و اصرار، مجبور می‌کنند جمعیتی داشته باشیم. این در حالی‌ست که ما اصلاً و هیچ‌گاه برای داشتن جمعیت و کمیته احساس نیاز نکرده‌ایم، زیرا برادری اسلامی و اتحاد اهل ایمان در میان نورجی‌ها به صورت خالصانه و فداکارانه ظهور و بروز می‌یابد و هم‌چنان که نیاکان ما با کمال اشتیاق جان‌شان را فدای حقیقت واحدی می‌کردند شاگردان نور نیز با فداکاری چشمگیری که از میلیون‌ها جد قهرمان خود به ارث برده‌اند به همان حقیقت دل سپرده‌اند و این تاکنون آن‌ها را از هر سازمان و کمیته رسمی و غیر رسمی، و آشکار و پنهان بی‌نیاز می‌کرده است. بدیهی‌ست، امروز در این زمینه نیازی هست که تقدیر الهی آن‌ها را بر ما مسلط می‌کند. آن‌ها با انتساب ما به جمعیتی موهوم بر ما ستم روا می‌دارند و تقدیر الهی نیز با این استدلال که «چرا با اخلاص و تکیه بر هم‌دیگر حزب الله کاملی نشدید؟» توسط آن‌ها بر ما سیلی زد و عدالت‌اش را چنین بروز داد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§83

اولاً: شما را نیازمند تسلی دادن نمی‌دانم. همین که توان معنوی هم را تقویت کنید کافی‌ست. همین لوحِ مقابل رویم نیز برای من کافی‌ست. معلوم شد حمله اخیر کاملاً ظالمانه و خلاف قانون و برای ترساندنی ناشی از اوهام و ضعف بود. وضعیت اهالی و نیروی انتظامی در حکم اعتراضی به آن حمله بی‌معنا بود. ثانیاً: آیا دفاعیات من برای استنادات جدید مطرح شده هم کافی‌ست؟ آیا زبیر و وکلا کار می‌کنند؟ هیجان‌زده که نیستند؟ نگران نباشند. براساس مواد قانونی که طبق آن ما را مجرم شناخته‌اند باید همه کسانی را که معتقد به اخوت اسلامی هستند، حتی جماعات همه ائمه جماعات و شاگردان همه اساتید و معلمان را نیز مجرم بدانند. معلوم است مخالفان‌شان قدرت زیادی کسب کرده‌اند که همه احتمالات را سراسیمه به جای افعال انجام شده گذاشته و با وهم و خیال‌های عجیب به ما حمله کرده‌اند. ثالثاً: نظر من این است که باید تا بهار در زندان بمانیم. در واقع در زمستان هر چیزی راکد می‌شود. عنایت الهی ان شاء الله باز هم به دادمان می‌رسد. سعید نورسی

§84

بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ استاد عزیز و محبوب! علمای هیأت کارشناسی با گزارش‌های مغرضانه خود باعث توجه بسیار زیاد دادگستری شهر آفیون به مسأله ما شدند؛ به نحوی که هشت ماه است شما استاد محترم را تحت فشارهای شدیدی قرار داده و سبب ادامه حبس شما و طلبه‌هایتان شدند؛ آن‌ها حقایق اعجاز آمیز و انکارناپذیر رساله نور را با حسادت مطالعه کرده‌اند. با این‌که بزرگ‌ترین وظیفه علامه‌های محترم مذکور، به رغم سکوت بیست و پنج ساله رساله‌های نور، دفاع و حفاظت از اهل ایمان و مخصوصاً حاملان قرآن بوده و می‌باشد، متأسفانه شما استاد عزیز را مجبور به مقابله با گزارش‌هایی کرده‌اند که به موجب آن‌ها، دادگاه آفیون را به مخالفت با ما تشویق و تحریک کرده بودند. تردیدی نیست که نوشته‌های شما اثر شفقت و مهربانی شما می‌باشد. شما استاد عزیز از بیست و پنج سال پیش تاکنون همواره با اندک طلبه‌هایتان به مقابله با دشمنان پنهان پرداخته‌اید و نه تنها دفاع از رساله نور که در برگیرنده بزرگ‌ترین حقایق قرآن است بلکه پرسیدن سؤالات متعدد از عالمان مذکور که در پرخطرترین لحظات در برابر ما جبهه گرفته‌اند همواره حق شما بوده است اما به سؤال‌های بسیار جزئی بسنده کرده‌اید، که این امر جزء برای بیداری آن‌ها نبوده است. در چنین شرایط بسیار حساسی که به یاری شما نیاز فراوان داشته‌ایم، عنایت خاصه‌یی که احسان الهی بسیار بزرگی بوده و ناامیدی‌های ما را که زاییده مسائل مختلف بوده است به عزتی بزرگ تبدیل نموده، در همین زندان آفیون دوباره خود را نشان داد. زمین که هشت ماه است تکانی نخورده بود با حمله و هجوم علیه شما استاد محبوب و علیه رساله نور، در لحظه نگارش از بحث زلزله‌های حاصل از هجوم دشمنان پنهان، به خشم آمد و امروز دو بار به شدت لرزید و ما را نیز گواه این حقیقت نمود و امیدهایمان را تقویت کرد و در برابر دهشت انگیزترین حمله دشمنان بی‌انصاف‌تان که تشنه نابودی شما هستند به‌ بی‌کسی ظاهری شما رحم کرد و در برابر عجز مادی شما رحمت نمود و یاری‌تان کرد و با لرزیدن مذکور راستی مبارزه شما را تصدیق نمود. این واقعه، بشارتی را که به‌واسطه قدرتی الهی و ملکوتی از قلم مبارک‌تان استخراج شده و تعالی یافته بود به یادمان آورد که «پیروزی از آن ماست» و ما را کاملاً مدیون استاد محبوب‌مان کرد. اَل۟بَاقٖى هُوَ ال۟بَاقٖى طلبه سراپا تقصیر شما خسرو بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§85

اولاً: باید احتیاط و مشورت و تمکین کرد. ثانیاً: تذکری معنوی دریافت کردم که زبیر به جای برادرزاده مرحوم‌ام عبدالرحمان، و جیلان به جای برادرزاده مرحوم‌ام فؤاد به من داده شده‌اند. من هم در این‌جا کارم را به آن‌ها سپردم. ثالثاً: مطلع شدم دادگاه نامه‌ی مذکور مرا که در ابتدای رساله «مائدةُ القرآنِ» احمد فیضی که بسیار تلاش می‌کند اما بی‌احتیاط است قرار دارد بهانه کرده و دلیلی برای محکومیت‌ام قلمداد نموده است. گفته‌اند: «سعید تعریف و تمجید از خود و مواردی از این قبیل را تأیید کرده است.» من مکرر گفتم: آن نامه برای قبول نکردن نامه‌های [مدحیه] در حق خودم و برای تعدیل سایر قسمت آن‌ها بوده است، در حالی که نیاز بود احمد فیضی پیش از هر چیز دیگری این مطلب را بیان کند بی‌سبب چیزهایی را نوشته که موجب خشم و عصبانیت آن‌ها می‌گردد. من اگر هزار اشکال و ایراد از او ببینم، از شخص او دلخور نمی‌شوم اما برای آسیب نرسیدن به رساله‌ها باید از بی‌احتیاطی و کارهای جسورانه اجتناب کرد. رابعاً: برادرمان احمد فیضی هم که یکی از قهرمانان فیضی‌هاست در بند طاهری که مدرسه‌اش است باید مانند طاهری رفتار کند؛ و به جای رفتگان، شاگردان آن‌ها را با نوشته‌های خود و با دروس قرآن و رساله نور تشویق نماید. دفاتر طلبه‌های جدید که دیروز برای من فرستاده بود احوال حزین مرا شاد کرد و الحمدلله گفتم. تعرض و تجاوز این بار در عرصه وسیعی صورت می‌گیرد . . . رییس دولت و کابینه فعلی با توهمی طراحی شده و وحشتناک اقدام به حمله کردند. طبق خبری که دریافت کردم و با توجه به نشانه‌های فراوان، منافقان پنهان با دسیسه‌ها و اخبار دروغ‌شان، ما را با کمیته خلافت و جمعیت مخفی طریقت نقشبندیه مرتبط نشان می‌دهند و حتی می‌گویند رهبری آن‌ها را بر عهده داشته‌ایم؛ و به این ترتیب دولت را کاملاً می‌ترسانند. آن‌ها مُجلد شدن مجموعه‌های بزرگ رساله نور در استانبول و توزیع آن در جهان اسلام و استقبال مردم از آن‌ها را دلیل مدعای خود نشان می‌دهند و دولت را می‌ترسانند و روحانیون حسود و مأموران متوهم را با بی‌رحمی علیه ما می‌شورانند. آن‌ها حدس می‌زنند در هر حال، اسناد و مدارک فراوانی مشاهده شود. هم‌چنین معتقدند «سعید نورسی» با حس و حال سعید قدیمی این وضع را تحمل نکرده و اوضاع را به هم خواهد ریخت. حضرت حق را سپاس بی‌پایان که مصیبت مذکور را از هزار به یک کاهش داد. در هیچ کدام از بررسی‌ها نتوانستند نشانه‌یی از رابطه ما با جمعیت‌ها و کمیته‌ها بیابند. اصلاً رابطه‌یی نیست که بیابند. به همین دلیل است که دادستان مجبور به پذیرش استنادها، تهمت‌ها و برداشت‌های غلطی شده که، مسئولیت‌آور نیست. حال که حقیقت چنین است؛ ما و رساله‌های نور تا نود و نه درصد از مصیبت نجات یافته‌ایم؛ بنابراین به جای شکوه و گلایه باید هزاران بار شکر کنیم و این جلوه از عنایت الهی را به صورت تمام و کمال با صبر و شکر و درخواست رحمت به انتظار بنشینیم . . . و با درس‌های رساله نور به محتاجان و مشتاقانی که همواره وارد این مدرسه می‌شوند و از آن خارج می‌گردند تسلی دهیم و کمک کنیم. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§86

با یک یادآوری شدید دانستم که تو و احمد فیضی خارج از مشرب رساله نور که عبارت است از عدم مشاجره، بی‌تفاوتی به اهل دنیا، عدم پرداختن به سیاست، و دفاع مختصر، آن هم در موقعی که به قطع و یقین لازم تشخیص داده شود؛ قطعاتی را در دادگاه به صورت مبارزه جویانه و سیاست مآبانه، اضافی و مُضر قرائت کرده‌اید که به رساله‌های نور آسیب بسیار جدی زده است. حتی موجب مجازات ما و فشارهایی به من شده است. من از تو و احمد فیضی دلخور نمی‌شوم، لیکن باید مطلب را از قبل به من نشان می‌دادید. وضعیت مذکور به عنوان قضای مادی الهی متوجه شما شده است. برای بازسازی آن باید مانند من رفتار کنید. فیضی هم با تمام توان باید دفاعیات سیاسی را رها کند و با رساله‌های نور و مانند طاهری با طلبه‌های جدید مشغول شود؛ این الزامی‌ست. بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§87

علاوه بر چهل و اندی صفحه درباره من و رساله‌های نور، لازم است در خصوص جدول خطا و صواب و پیوست آن، و پاسخ به روزنامه «پُست» هم کار کرد و آن‌ها را با حروف جدید و قدیم در اسپارتا و استانبول و در صورت امکان در این‌جا نیز منتشر نمود. مادام که دادگاه مسائلی را که علیه ما می‌پندارد با ماشین تکثیر می‌کند، ما نیز می‌بایست همان مسائل و نود خطای سهوی آن‌ها را به همان ترتیب تکثیر کنیم؛ این حق قانونی ماست؛ لازم است این کار را بکنیم. سپس اعتراض‌نامه دوستانی مانند احمد فیضی، زبیر، مصطفی عثمان، خسرو، صونگور و جیلان نیز همراه دفاعیات مفصل من ان شاء الله چاپ خواهد شد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§88

به من یادآوری شد دو رویداد شگفت و لطیف، در ظاهر ناچیز اما در واقع مهمی را که ظرف دو ساعت رخ داد برای شما بنویسم. رویداد نخست: برای دو نفر از کسانی که نامزد طلبگی رساله نور شده‌اند از کتاب راهنمای جوانان مسأله‌یی را که در شب قدر یادآوری شده بود خواندم. در انتها وقتی گفتم: «مراتب تحصیلی‌ای را که روحانیون مدارس دینی طی پنج تا ده سال کسب می‌کنند شاگردان رساله نور در ده هفته به دست می‌آورند» بر قلب‌ام خطور کرد که: سعید قدیمی در پانزده سالگی با عنایت الهی موفق شد علمی را که طبق اصول مدارس دینی در پانزده سال خوانده می‌شود در پانزده هفته به اتمام برساند؛ به همین ترتیب رساله نور نیز به‌واسطه رحمت ربانیه نشان داده است که در کسب علم حقیقت و ایمان به عوض پانزده سال در این زمانه که مدرسه‌یی هم در اختیار نیست پانزده هفته کافی‌ست. این مطلب را پانزده هزار نفر در پانزده سال اخیر با تجربه شخصی خود تصدیق می‌کنند. رویداد دوم: در همان ساعت پنجره سنگین ما گویی بی‌هیچ دلیل و سببی روی بشقاب‌ها و ظروف شیشه‌یی و غذاهایم افتاد. ما گمان کردیم شیشه‌ها و ظروف و لیوان‌ها شکسته و همه غذاها ضایع شدند، اما عجیب است که هیچ چیز نشکست و هیچ چیز از بین نرفت. فقط گوشتی که برایم هدیه آورده بودند و من آن را پخته بودم ریخت. آن هم قسمت همان‌هایی شد که نامزد جدید طلبگی رساله نور بودند. در ضمن قاعده «عدم قبول هدیه» من نیز پابرجا ماند و این حادثه با شگفتی خود رویداد نخست را تصدیق و تأیید نمود. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§89

لایحه‌ها و اوراق مربوط به درخواست تجدید نظر ما کاملاً برخلاف قانون تاکنون به دادگاه استیناف فرستاده نشده است. سه وکیل توانای ما هر طور شده و حتی الامکان به سرعت چاره‌یی برای ارسال اوراق مربوطه به دادگاه پیدا کنند؛ در غیر این صورت لازم و ضروری‌ست که شما و وکلای‌مان با تمام توان تلاش کنید دادگاه را به استان دیگری انتقال دهند؛ زیرا حبس ما را یازده ماه به بهانه‌هایی کش داده‌اند و در دادگاه به من اجازه سخن گفتن نداده و یازده ماه در انفرادی مطلق با سرما شکنجه داده‌اند؛ این موارد همگی نشان از غرض‌هایی دارد که حقیقت عدالت آن را نمی‌پذیرد. سعید نورسی بِاس۟مِهٖ سُب۟حَانَهُ

§90

اولاً: سرّ «اِنَّا اَعْطَيْنَا» به این دلیل هیچ وقت نزد من نبوده است که در زمان گذشته التباسی در دو حس قبل از وقوع‌ برایم ایجاد شده است. نخست: با حس قبل از وقوعی مصیبت ستمگران و حادثه دهشت انگیزی را فقط در وطن‌مان احساس کردم؛ حال آن که طبق آن‌چه خبر داده بودیم دوازده سال بعد همان سرّ عظیم در عرصه‌یی بزرگ‌تر در پهنه زمین مشاهده شد. این امر هر چند در ظاهر استخراج مرا تا حدودی تغییر داد، اما در جهت حقیقت کاملاً درست بود و عین حقیقت ظهور یافت. به همین دلیل رساله مذکور را نزد خود نگاه نمی‌دارم و به دیگران هم نمی‌دهم. دوم: چهل سال پیش بارها گفتم: نوری خواهیم دید، مژده‌های بزرگ دادم. من آن نور را در دایره وسیع وطن می‌پنداشتم، حال آن‌که نور مذکور رساله نور بوده است. دایره شاگردان رساله نور را عرصه گسترده سیاسی کشور و وطن پنداشته و مرتکب سهو شده بودم.

§91

از شما تشکر می‌کنم که پرچم عید استقلال را در سلول‌ام نصب کردید. من در اثنای مبارزات ملی در استانبول با نشر و طبع اثری به نام «خطوات سته» علیه انگلستان و یونان، شاید به اندازه تلاش سربازان یک هنگ خدمت کرده‌ام. این مسأله را آنکارا دریافته بود که مصطفی کمال (آتاترک) برای تلطیف، دو بار با رمز مرا به آنکارا دعوت کرد، حتی گفته بود: «ما این روحانی قهرمان را لازم داریم.» بنابراین حق من است که در این عید، این پرچم در سلول‌ام نصب شود. سعید نورسی

§92

آنان که می‌کوشند علاقه شاگردان با اخلاص رساله نور به این مجموعه و ترجمان آن را دنیوی بنامند و عنوان یک جمعیت سیاسی بر آن‌ها نهند از حقیقت و عدالت فاصله زیادی دارند و ما با یادآوری این‌که سه دادگاه از این لحاظ حکم بی‌گناهی ما را صادر کرده است می‌گوییم: پایه اساسی حیات اجتماعی انسان، مخصوصاً ملت مسلمان، محبت صمیمانه در میان خویشاوندان، ارتباط دوستانه در میان اعضای قبایل و طوایف، و ارتباط فداکارانه و معنوی در برابر برادران مؤمن ملت مسلمان است؛ باید با حقایق قرآن که حیات ابدی فرد را نجات می‌دهد و انتشار دهندگان آن پیوندی مستحکم و التزام و وابستگی داشت؛ به همین ترتیب با انکار همین روابط که تأمین کننده اساسی حیات اجتماعی‌ست و فقط با قبول خطر سرخ که بذر آنارشیسم وحشتناک شمال را می‌پراکند و نسل و ملت را نابود کرده، و فرزندان مردم را به خود جذب می‌کند و ملیت و خویشاوندی را از بین می‌برد، راه نابودی کامل تمدن بشری و حیات اجتماعی را باز می‌کند، می‌توان بر شاگردان رساله نور نام جمعیت و سازمان گذاشت. به همین دلیل است که شاگردان حقیقی نور بدون هیچ ملاحظه‌یی علاقه قدسی خود به حقایق قرآن و ارتباط محکم با برادران اخروی‌شان را نه تنها پنهان نمی‌کنند بلکه اظهار می‌دارند. آن‌ها چون هر مجازات ناشی از اخوت را با خرسندی پذیرا هستند حقیقت مسائل را همان‌طور که بوده و هست در دادگاه شما اعتراف می‌کنند. آن‌ها برای دفاع از خود به حیله و نیرنگ و دروغ تنزّل نمی‌یابند. زندانی سعید نورسي

§93

به دادگاه جرایم سنگین شهر آفیون دادستان در کیفرخواست خود به دو جهت کلی و خصوصی مرا متهم کرده است. اتهام کلی به دلیل خدمت‌ام به رساله نور و مشارکت در جرم خیالی استادم است. اتهام خصوصی نیز مسائل جزئی و بی‌اهمیتی‌ست که به ویژگی‌های شخصی و زندگی‌ام مربوط می‌شود که همه در انزوا گذشت؛ و در حقیقت به هیچ وجه جرم نیست. در پاسخ به دادستان که به دلیل خدمت به رساله نور مرا شریک جرم خیالی استادم می‌داند می‌گویم: من با جان و دل خود را شریک جرم موهومی می‌دانم که به دلیل مشرب استادم و خدمت قدسی‌اش که با رساله نور به جهان اسلام به ویژه این وطن و این ملت ارائه کرده است به او نسبت داده می‌شود. من تا پایان عمر حضرت حق را سپاس خواهم گفت که مرا به انجام این خدمت ایمانی موفق کرده است. قضات محترم! یکی از دلایل موفقیت قطعی‌ من در خدمت به رساله نور که شاهدش بوده‌ایم این است: با این‌که رسم الخط قرآنی من بسیار ضعیف است اما سه نسخه از قرآن را بسیار بی‌نظیر و عالی و به طرزی فوق العاده و فراتر از اختیار و توانایی‌ام کتابت کرده‌ام. یکی از آن‌ها در دست شماست. دلیل دوم موفقیتی‌ست که در نگارش قریب ششصد نسخه از رساله نور داشته‌ام. این اثر از بیست سال پیش تاکنون منافع فراوانی نصیب این ملت و دین و حُسن اخلاق آن‌ها کرده است. حتی من در زمان کوتاهی چون یک ماه موفق شدم چهارده رساله را کتابت کنم و دوستانم این را می‌دانند. دفاع جداگانه از نکاتی را که دادستان در خدمت قدسی به استادم متوهمانه جرم من اعلام کرده امری زائد می‌دانم. ضمن تأیید کامل اعتراض‌نامه و تتمه‌یی که استادم نوشته، آن را به عنوان اعتراض‌نامه خودم تقدیم دادگاه عالی شما می‌کنم. قضات محترم! علاوه بر من و دوستان‌ام که خدمات قدسی استادمان را به این وطن و ملت تأیید می‌کنیم، وطن دوستان دولت اتحاد و ترقی نیز این خدمات را ارج می‌نهند. استاد ما بی‌آن‌که در پی هدفی دنیوی یا سیاسی باشد با آثار مبارک و قدسی و نورانی خود که در برگیرنده حقایق ایمان و قرآن است، آثاری که هنوز در دادگاه شما وجود دارند به این وطن خدمت می‌کند. دولت اتحاد و ترقی در آن زمان نوزده هزار لیره طلا به دارالفنون موسوم به مدرسة الزهرای استاد در شهر وان پرداخت کرد. ملی‌گرایان نیز [در اوایل حکومت جمهوری] خدمات علمی، وطن دوستانه و ملی استاد ما را با شیفتگی تأیید کرده‌اند. در آن زمان وقتی پول بسیار با ارزش بود با امضای صد و شصت و سه نماینده از دویست نماینده مجلس صد و پنجاه هزار لیره به دارالفنون شرق که متعلق به استاد ما بود تخصیص داده شد. این استاد گرامی و مقدس در طول حیات‌اش با سخنان تلخ و شدیدش معاندترین و حسودترین معارضان و هم‌چنین کسانی که در دادگاه‌ها برای محکومیت‌اش فعالیت می‌کردند را بدون هیچ اعتراضی مجبور به تسلیم نموده است؛ من با افتخار به دادگاه عالی شما عرض می‌کنم در طول بیست سال گذشته در خدمت قدسی و مقاصد علمی‌اش که معطوف به تأمین پایه‌های سعادت این ملت و وطن بوده کاتب وی بوده‌ام و به رساله نور خدمت کرده‌ام؛ ولی این خدمت بنده از جانب دادستان جرم تلقی می‌شود. زندانی خسرو آلتین باشاک

§94

به دادگاه جرایم سنگین شهر آفیون طبق آن چه دادستانی جمهوریت آفیون به من اعلام کرده است متهم به سوء استفاده از احساسات دینی و تشویق مردم به فعالیت‌های ضد امنیتی هستم و همراه استادم بدیع الزمان سعید نورسی و دوستان دیگر محاکمه می‌شوم. من در دادگاه صلح اسپارتا و در اداره بازجویی آفیون به سؤال‌هایی که از من شد پاسخ‌های درستی دادم. دادگاه دنیزلی که ما را بی‌گناه تشخیص داد همه کتاب‌های‌مان را به ما بازگرداند؛ و در مطالعه و کتابت رساله‌های استادم بدیع‌الزمان و نامه‌نگاری با طلبه‌های او که برادران‌ام هستند مجازاتی برای‌مان قائل نشد؛ در عین حال دادگاه دنیزلی پانصد نسخه از کتاب «شعاع هفتم» بدیع ‌الزمان را که شش سال پیش با صلاحدید من، با الفبای قدیم و البته بدون اجازه استادم، در استانبول (در چاپ‌خانه) منتشر شده بود طی حکم تاریخ 20/7/1945 با صندوق‌اش به من بازگرداند. این کتاب در همان زمان با قیمت تمام شده در میان طلبه‌ها توزیع شد. در استناد به حکم این دادگاه عالی که با تأیید نهایی دادگاه تجدید نظر قطعیت یافت، دو سال پیش در استانبول کاغذ و دستگاه تکثیری خریدم و به اسپارتا آوردم. دو نسخه از سه مجموعه‌یی را که در اختیارتان است برادرم خسرو آلتین باشاک کتابت کرد. سومی را هم من نوشتم. نخست مجموعه «ذوالفقار، معجزات قرآنی و احمدیه» را منتشر کردیم و تا حدودی نیز به فروش رساندیم. با پول به‌دست آمده کاغذ مجموعه عصای موسی را خریداری کرده و آوردم. بعد مجموعه «عصای موسی» را منتشر کردیم و آن را هم به فروش رساندیم. سپس کاغذ مورد نیاز مجموعه سراج النور را خریدیم و آن را چاپ کردیم. این کار یک سال ادامه داشت. بعد، سی مجموعه را هنگام انتقال به اگیردیر در راه توقیف و به دادگستری اگریدیر تحویل دادند. پس از مدت اندکی به صلاحدید دادگستری اسپارتا خانه خسرو آلتین باشاک را تفتیش کردند و دستگاه تکثیر و مجموعه‌های موجود را مصادره نمودند و یک سال پیش نیز ما را تحویل دادگاه دادند. سرانجام تشخیص داده شد که کتاب‌های دینی ممنوع نیستند اما به دلیل انتشار بدون مجوزشان خسرو آلتین باشاک، من و دوست دیگرمان را به یک ماه زندان محکوم کردند. ما نیز خواهان تجدید نظر شدیم. قبل از اعلام رأی دادگاه تجدید نظر نیز مرا به زندان آفیون آوردند. در دادگاه عالی شما دادستان جمهوریت آفیون، در خصوص خدمت فی سبیلُ اللهِ من به دین و هم‌کیشان‌ام مخصوصاً در خصوص مسأله «شعاع پنجم» که حاوی معانی حدیث شریف است و دادگاه سابق نسخه‌های آن را اعاده کرد، اعلام نموده است: «در امنیت دولت ایجاد اخلال می‌کنند.» لذا خواهان مجازات من، مؤلف رساله نور، خسرو آلتین باشاک و چهل و شش نفر از برادران طلبه‌ام می‌باشد که آثار مذکور را نوشته و خوانده‌اند. به عنوان یک شهروند اصیل این وطن در حضور شما براساس حقیقت می‌گویم: سعید نورسی با آثارش اخلاق ما را طبق آموزه‌های دینی تربیت کرد و ارتقا داد؛ ما او را مُجَدّد می‌نامیدیم اما او رد کرده و موجب رنجش ما می‌شد. ما او را با احترامی وافر استاد خود می‌دانیم و من سال‌هاست که طلبه او هستم. من به قطع و یقین شهادت می‌دهم که در رفتار و گفتار او و در آثارش و در فعالیت طلبه‌هایش هیچ فعلی مبنی بر اخلال در امنیت دولت وجود ندارد. به ویژه در خصوص یکی از موارد اتهامی که وجوه حاصل از فروش کتاب‌هاست باید بگویم: «دادگاه اسپارتا با توجه به اشرافی که بر حقیقت داشت مجازاتی برای ما قائل نشد. ما به هیچ وجه در تأمین معیشت خود به وجوه حاصل از فروش کتاب‌ها نیازی نداشتیم. به اطلاع دادگاه عالی شما می‌رسانم که ما مبالغ به دست آمده را برای خرید دستگاه تکثیر، کاغذ و مرکب استفاده می‌کردیم و این خدمت را صرفاً برای رضای خدا و با حُسن نیت انجام داده‌ایم و جرم بودن آن غیرممکن است. لذا از دادگاه عالی و وجدان بیدارتان درخواست می‌کنم رساله‌های نور را به ما بازگردانید.» زندانی طاهری

§95

به: قاضی جرایم سنگین شهر آفیون مرا به راه اندازی گروه مخفی و اخلال در امنیت دولت متهم کرده‌اند. با توضیحی که در زیر عرض می‌کنم به یقین مطمئن خواهید شد که من مرتکب چنین جرمی نشده‌ام، لذا اتهام مذکور را از هم اینک رد می‌کنم. آری، این را که طلبه رساله نور بوده‌ام با خرسندی و آشکارا اعلام می‌کنم. انکار این مطلب با دروس فضیلتی که رساله نور به من عطا کرد در تضاد است، پس مرتکب این جرم نمی‌شوم. خواننده رساله نور نمی‌تواند آن‌چه را خوانده، پنهان کند. او با افتخار و بدون ترس و واهمه اجتنابی از بیان موضوع نخواهد داشت، زیرا هیچ جمله یا کلمه‌یی در رساله نور وجود ندارد که موجب سرشکستگی و شرمساری شود. من در جزوه‌یی چهل پنجاه صفحه‌یی سعی کرده بودم ارزش و منزلت رساله نور را مشخص کنم. نمی‌توانم بگویم این اثر را مدح کردم؛ زیرا توان آن را ندارم حتی ثنای جزئی از رساله نور نه کلیات آن را بگویم؛ رساله نور تفسیر حقیقی قرآن حکیم است؛ قرآنی که عقل و خورشید کائنات است و از هزار و سیصد و اندی سال تاکنون بشریت را آگاهی و ارشاد می‌بخشد؛ هم‌چنان که عرض کردم اگر موضوعاتی چون تشکیل گروه مخفی در آثاری که سعی در مشخص کردن ارزش و اهمیت‌شان داشته‌ام یافته‌اید مرا به جرم معرفی آثار مُضر مجازات کنید، اما توجه داشته باشید رساله نور اثری‌ست که به صورت خارق العاده و فوق العاده نوشته شده و مورد تأیید شخصیت‌های علمی‌ست؛ اثری که قادر است جامعه‌یی فاسد را اصلاح کند، رهبری انسان‌ها را در قرن بیستم بر عهده گرفته آن‌ها را از فسق و فجور و ضلالت و ظلمات اندیشه‌های تاریکِ منتج از ماتریالیسم و ماده‌پرستی و طبیعت‌پرستی نجات دهد و راه رسیدن به سعادت و سلامت ابدی را برای بشر با فیض قرآن حکیم بگشاید و با نورانیت‌اش روشن و آشکار کند. اگر بحث‌های مربوط به اتهام وارد شده، در رساله نور پیدا نشد معتقدم مجازات من با مبانی عدالت در تضاد بوده و دادگاه نیز این نظر را خواهد پذیرفت. در بازجویی از من پرسیدند: «آیا طلبه رساله نور بوده‌یی؟» و من گفتم: «شایستگی شاگردی شخص نابغه‌یی چون بدیع الزمان سعید نورسی را در خود نمی‌بینم. ایشان اگر بپذیرند بنده با افتخار اعلام می‌کنم که بله من شاگرد رساله نور هستم». استادم بدیع الزمان سعید نورسی مؤلف بی‌نظیر رساله نور بارها توسط دشمنان پنهان مورد افترا قرار گرفته و تحویل دادگاه شده است اما در همه محاکمه‌ها او را بی‌گناه تشخیص داده‌اند. هیأتی متشکل از اساتید و عالمان مسلمان کلیات رساله نور را سطر به سطر بررسی نموده و در پایان طی گزارش‌هایی اعلام کردند که این اثر با آگاهی و اشراف فوق العاده‌یی نگارش یافته و تفسیر حقیقی قرآن حکیم است. حال که واقعیت چنین است او به چه دلیل مجدداً محاکمه می‌شود؟ نظر قطعی من در این خصوص چنین است: کسانی که رساله نور را مطالعه می‌کنند به ویژه جوانان صاحب ادراک، دارای ایمانی قوی شده و دینداران و وطن دوستانی مصمم و فداکار می‌شوند. جایی که ایمان محکم وجود داشته باشد بی‌بند و باری و بی‌اخلاقی‌های القا شده توسط ایدئولوژی‌های منفی راه نمی‌یابد. با فزونی صاحبان چنین ایمان محکمی عرصه فعالیت فراماسون‌ها و کمونیست‌ها به هیچ وجه مجال گسترش نمی‌یابد. رساله نور با استناد به آیات قرآن کریم و ارائه براهین و حجت‌های متقن عقلاً و منطقاً اثبات می‌کند فلسفه ماتریالیسم (ماده‌گرایی) که زیر بنای کمونیسم است هیچ ارتباطی با حق و حقیقت ندارد و نظریات کمونیست‌ها کاملاً بی‌پایه و اساس می‌باشد. این اثر کسانی را که در تاریکی اندیشه‌های سست سرگشته‌اند بیدار کرده و نجات می‌دهد. وجود خدا را برای کسانی که به ماده معتقدند و فقط هر آن‌چه را که می بینند می‌پذیرند، با دلایلی انکارناپذیر اثبات می‌کند. این آثار عالی با اسلوب اصیل و جذّاب و صنعت ادبی فوق العاده، خود را مخصوصاً در معرض مطالعه جوانان دبیرستانی و دانشگاهی قرار می‌دهد. به همین سبب کمونیست‌ها و فراماسون‌ها می‌دانند که رساله نور مانع بزرگی بر سر راه گسترش افکار زهرآگین‌شان است. آن‌ها برای از میان برداشتن رساله‌ی نور که تفسیر حقیقی قرآن و منبع قدرتمندی برای ایمان است و عدم مطالعه‌ی آن، دسیسه‌های متعددی اجرا کرده و افتراهای فراوانی می‌زنند. با این‌که تا به حال هیچ کدام از دروغ‌های‌شان حقیقت نیافته به تهاجم‌شان ادامه می‌دهند. لذا معلوم می‌شود که با ترساندن و دور کردن ما از رساله نور و تبلیغ نشریات مسموم خودشان برای ما می‌خواهند ایمان این ملت و جوانان را از بین ببرند و موجب سقوط اخلاق مردم شوند؛ در نتیجه موجبات انحطاط دولت را فراهم آورند. آن‌ها آرزومندند وطن و ملت را تحویل دولتی بیگانه دهند. من در محضر دادگاه بدون هیچ واهمه‌یی به آن‌ها می‌گویم: خوب بدانند و برخود بلرزند که ما بیدی نیستیم که با این بادها بلرزیم؛ چرا که در رساله نور حق و حقیقت را دیده، فرا گرفته و باور کرده‌ایم. جوانان ترک بیدارند. ملت مسلمان و قهرمان ترکیه تحت یوغ هیچ دولت دیگری قرار نمی‌گیرد. جوانان مسلمان و فداکار با قدرت ایمان تحقیقی که دارند اجازه فروش وطن‌شان را نمی‌دهند. ملت دیندار و سلحشور و جوانان مؤمن و جسور ترک واهمه‌یی ندارند. این است که ما به عنوان دینداران حقیقیِ تربیت شده‌ی رساله نور آن را مطالعه می‌کنیم و مطالعه خواهیم کرد؛ رساله نوری که ما را به بالاترین درجات و سجایای انسانیت رسانده و موجب ترقی ما در همه عرصه‌ها شده و عشق دین و وطن و ملت را به ما جوانان القا نموده و ما را آماده فدای تمام موجودیت‌مان در این راه کرده است. همان‌طور که پیش‌تر عرض کردم با آن‌که مطالب رساله نور را بسیار اندک مطالعه کرده‌ام اما بهره وافری از آن برده‌ام. اگر ثروت و سرمایه‌یی داشتم همه آن را صرف انتشار کلیات این اثر بسیار سودمند می‌کردم که برای وطن و ملت و همه بشریت فواید به غایت عظیم دارد، زیرا آماده فدا کردن همه موجودیت‌ام در راه سعادت و سلامت ابدی وطن و دین و ملت‌ام هستم. باور من به رساله نور از روی ساده لوحی نیست. سی و سه آیه قرآنی، حضرت علی (رض) و عبدالقادر گیلانی (رض) به صورت غیبی از تألیف رساله نور و این‌که انسان‌ها را ارشاد خواهد کرد خبر داده‌اند؛ هم‌چنین با مطالعه کتاب‌هایی از مجموعه رساله نور به این نتیجه رسیده‌ام که کلیات این اثر حق و حقیقت را تعلیم داده و بشریت را اصلاح می‌کند. هنگامی که در روح خود خلأ بزرگی احساس می‌کردم و در پی کتابی برای مطالعه بودم رساله نور را یافتم و وقتی آن را خواندم بی‌اختیار نتوانستم از آن جدا شوم. احساس کردم رساله نور نیاز بزرگی را که در درون‌ام هست جبران می‌کند. اثبات‌های عقلی و ایمانی را که نجات بخش انسان از شبهات علمی و ایمانی‌ست در رساله نور یافتم. به این ترتیب از فشار وسوسه‌ها رها شدم و از این حقایق دانستم که بدیع الزمان سعید نورسی مأمور به نگارش رساله نور برای ما انسان‌های عصر حاضر شده است. برای کسب فضایل عالی چون اخلاق و ادب و تربیت باید دارای ایمانی توانمند بود. حقایق ایمان در رساله نور با قدرتمندترین دلایل و مثال‌های روشن بیان شده است، لذا ایمان من استحکام یافت. در سایه رساله نور از سقوط به چاه گمراهی و روی گردانی از دین‌ام که حاوی حق و حقیقت و جامع مبانی مدنیت است و طعمه شدن برای اژدهای سرخ نجات یافتم. این است که هر کس قدر رساله نور را بداند به هیچ قیمت از آن جدا نمی‌شود؛ رساله نوری که خوانندگانش را از فلاکت‌های متعدد مادی و معنوی نجات می‌دهد و از علم و دانشی بیش‌تر از آن‌چه فارغ التحصیلان دانشگاهی برخوردارند، بهره‌مند می‌کند، عشق و محبت اسلام و وطن و ملت را القا می‌کند، و به فرد اطاعت از خداوند و کوشش و مهربانی را می‌آموزد. این احترام و بزرگداشت بی‌ریا را از قلب کسی نمی‌توان بیرون کرد. دادستان در توصیف رساله نور آن را از آثار مُضر می‌داند. من به این بی‌وجدانی و دروغ به شدت اعتراض دارم. ادعا می‌کند که من هم در این مسیر تشویق‌هایی داشته‌ام. آری، این درست است. لیکن قلب همه روشنفکرانی که دروغ پیشین را شنیده‌اند به درد آمده و گریسته و دندان به دندان خاییده‌اند. قرن بیستم زمان حاکمیت اندیشه‌های پوزیتیویستی‌ست. مردم مطالب اثبات نشده و بی‌دلیل را نمی‌پذیرند؛ ما هم نمی‌پذیریم. ما از شما می‌خواهیم ثابت کنید که رساله نور اثر مُضری‌ست. اگر یکی دیگر از مقاصد دشمنان پنهانی که افترا می‌زنند این باشد که تساند خوانندگان رساله نور را از بین ببرند، بدانند که فریب خورده‌اند. خوانندگان رساله نور در راه خدمت به قرآن، با پیوندهای اسلامی و به طرز بی‌سابقه‌یی با هم مرتبط هستند و جز احترام و مهربانی و محبت هدف دیگری ندارند. به آن‌ها می‌گوییم خود را بیهوده خسته نکنند. من که عقب مانده‌ترین و عامی‌ترین خواننده رساله نور هستم به آن‌ها چنین پاسخ می‌دهم: اگر یکی از ما در شرق و دیگری در غرب باشد یکی در شمال و آن دیگری در جنوب باشد یا یکی در دنیا و دیگری در آخرت، باز هم با هم و کنار یک‌دیگر هستیم. اگر همه قدرت و توانایی‌های عالم را یک‌جا جمع کنند تا ما را از خودمان و از استاد سعید نورسی بزرگ و رساله نور دور کنند موفق نخواهند شد. زیرا ما به قرآن خدمت می‌کنیم و خواهیم کرد. ما به حقیقت آخرت ایمان داریم، پس هیچ نیرویی نمی‌تواند دوستی و تساند معنوی ما را از بین ببرد، زیرا همه مسلمانان در مقر سعادت ابدی گرد هم خواهند آمد. با اجازه شما حقیقت مهمی را به نام سلامت وطن و ملت‌مان عرض می‌کنم. یکی دیگر از طرح‌های پنهان کمونیست‌ها تشویق مردم به ضدیت با دولت است. علاوه بر خبرهای ساختگی که برای به زندان افکندن بدیع الزمان سعید نورسی و مُضر نشان دادن آثارش به ارکان دولت می‌دهند چنان تبلیغات منفی‌ای راه می‌اندازند که هیچ کس نمی‌تواند باور کند. این ملت سال‌هاست که باور کرده‌اند بدیع الزمان سعید نورسی در این عصر از نوابغ بی‌نظیر اسلامی‌ست و از هر نظر شخصیت بی‌مانندی دارد، لذا هیچ تبلیغاتی قادر به خنثی کردن این اعتقاد نیست و نخواهد بود. حمد و ثنای حضرت حق را به جا می‌آورم که امکان استفاده از آثار استادی بزرگ را به ما عنایت فرمود. استاد بزرگی که به من درس ایمان و اسلام داد و به دریافت فواید عظیم نائل‌ام کرد؛ من با تمام روح و جان‌ام وامدار این استاد هستم. برای استاد ثابت قدمی که طی سال‌های سختی و مشقت کتاب نوشته و جوانان‌مان را از این‌که طعمه کمونیسم شوند و محکوم به حبس انفرادی همیشگی گردند نجات داده، آماده‌ام سال‌های سال در حبس دنیوی بمانم. اگر قرار است در راه رساله نور که تفسیر قرآن است و از بیست سال پیش تاکنون به میلیون‌ها نفر درس دین و ایمان و اسلام و فضیلت داده و آن‌ها را از بی‌دینی محافظت نموده، اعدام شوم؛ با فریادهای الله، الله، یا رسول الله به‌سوی چوبه دار خواهم شتافت. اگر قرار باشد در راه رساله نور تیرباران شوم سینه‌ام را در برابر گلوله‌ها سپر خواهم کرد؛ رساله نوری که جوانان‌مان را محافظت می‌کند تا اسیر کمونیسم نشوند، دین‌شان را از دست ندهند، گرفتار فلاکت‌های ابدی و جرم‌هایی که عاقبت‌اش خیانت به وطن و تیرباران است نشوند. از خداوند می‌خواهم اگر در راه استادم بدیع الزمان با خنجر تکه تکه‌ام کردند در خونم که به هر سو خواهد پاشید نام رساله نور نوشته شود. هیأت حاکمه محترم! تحصیل رساله نور واقعاً عالی و اصیل و بی‌نظیر است. در هر نوع تحصیلی منفعت مادی یا کسب مقامی مورد نظر است و به این صورت به تحصیل ادامه داده می‌شود. درس‌ها بیش‌تر اوقات برای مادیات و رسیدن به شهرت و شاید به زور خوانده شوند. اما تحصیل رساله نور مانند یک دانشگاه آزاد‌ی‌ست که سازمان‌دهی نشده و با مطالعه کتاب‌های این مجموعه تحصیل ادامه می‌یابد و محصلان نیز جز خدمت به قرآن و ایمان در پی اهداف دنیوی نیستند. در چنین حالتی رساله نور که مجموعه‌یی جدی از آثار علمی و ایمانی‌ست با شوق و ذوقی فراوان و با لذتی بی انتها مطالعه می‌شود و خوانندگان صادق آن با جدیت آرزومند می‌شوند که آن را بارها بخوانند. کسانی که رساله نور را کتابت می‌کنند و می‌خوانند با این‌که جان‌شان در دادگاه‌ها در معرض خطر است اما به مطالعه این آثار عالی اعتراف دارند و اعلام می‌کنند که به مطالعه‌اش ادامه خواهند داد، و حتی اگر بدانند اعدام خواهند شد از بیان و اظهار عزم جزم خود در این مورد خودداری نمی‌کنند. از جوانب متعدد خارق العاده‌ی رساله نور یکی همین است که طرف مقابل فکر می‌کند «اعتراف کنندگان مگر جان‌شان را از سر راه یافته‌اند؟» معلوم می‌شود در رساله نور و بدیع الزمان چنان حقیقت عظیمی وجود دارد و فاقد ضرر و جنبه‌های منفی هستند که آن‌ها موضوع را انکار نمی‌کنند. در حالت عادی دانشجویان در حال تحصیل با نظم و دیسیپلین مدیریت می‌شوند و درس می‌خوانند، اما بدیع الزمان هیچ کس را مجبور به خواندن رساله نور نکرده است و صدها هزار نفر از خوانندگان رساله نور بدون این‌که او را دیده باشند با پیوندی محکم و پایدار طلبه او شده و از رساله نور درس می‌گیرند. بنابراین چنین تدریس خارق العاده‌یی در هیچ یک از مدارس تاریخ دور و نزدیک دیده نشده و در هیچ دانشگاهی مشابه آن وجود نداشته است. دادستان محترم گفت: « احترامی که به بدیع الزمان گذاشته می‌شود در هیچ یک از مفسران دیگر دیده نمی‌شود.» درست است. از آن‌جا که احترام و بزرگداشت به درجه بزرگی و کمالات بستگی دارد و تشکر و سپاسگزاری متناسب با مقدار بهره‌یی که شخص به دست آورده انجام می‌شود؛ باید گفت حتماً از آثار بدیع الزمان بهره‌های فراوانی نصیب مردم شده که از او به صورتی تشکر و سپاسگزاری می‌شود که نمونه‌اش دیده نشده است. کمونیست‌ها و فراماسون‌ها تلاش کردند بدیع الزمان که بزرگ‌ترین اندیشمند و مؤلف مسلمان قرن بیستم است به ما مخصوصاً به جوانان معرفی نشود، لیکن جوانان و ملت مسلمان ترکیه که بیدارند این استاد را که قهرمان دین است شناخته و از او بهره برده و موجبات بهره‌برداری دیگران را هم فراهم نموده‌اند. این است که دلبستگی و اعتماد فوق العاده به بدیع الزمان تزلزلی نخواهد یافت. آیات موجود در رساله نور بی‌آن‌که ویژگی‌های بزرگ و اعجاز آمیز قرآن حکیم نادیده گرفته شود با هنرمندی و مهارت چشم‌گیری به زبان ترکی تفسیر شده‌اند، لذا همه طبقات مردم اعم از زن و مرد، کارمند و کاسب، و عالم و فیلسوف رساله نور را مطالعه کرده و پی به مطالب آن می‌برند؛ و متناسب استفاده‌یی که به میزان استعداد خود می‌برند بیش از پیش به آن علاقمند می‌شوند. دبیرستانی‌ها، دانشگاهی‌ها، اساتید، استادیاران و فیلسوفان رساله نور را مطالعه می‌کنند. این طبقات روشنفکر علاوه بر استفاده‌ی فوق العاده‌یی که از رساله نور می‌کنند خارق‌العاده بودن و برتری هنر تألیف آن را نیز تأیید نموده، به طرز شگفت انگیزی مشتاق مطالعه تمام رساله‌ها می‌شوند. افراد آگاه و قدرشناسی که به تازگی با بدیع الزمان و رساله نور آشنا می‌شوند از این‌که این اتفاق چرا زودتر برایشان رخ نداده هزارها بار افسوس می‌خورند، لذا برای جبران زمان‌هایی که از دست داده‌اند اوقات مساعدشان را هدر نداده، حتی قدر پنج دقیقه خود را هم دانسته و به فعالیت شبانه‌روزی در خصوص رساله نور می‌پردازند. این رغبت و علاقه شدید در آثار هیچ روانشناس و جامعه شناس و فیلسوفی دیده نشده است. آثار آن‌ها طوری‌ست که فقط تحصیل کردگان می‌توانند استفاده ببرند. یک دانش آموز مقطع راهنمایی یا زنی که صرفاً خواندن و نوشتن می‌داند در صورت مطالعه کتابی از یک فیلسوف قادر به فهم آن نخواهد بود. اما همه بسته به درجه و مرتبه خود می‌توانند از رساله نور استفاده کنند. لذا ملتی در انتظار رأی شما درباره بدیع الزمان و شاگردان رساله نور است تا بی‌گناهی آن‌ها را اعلام کنید. اگر سعید نورسی به طلبه‌هایش توصیه نکرده بود که در زمان مصیبت، صبر و تحمل کنند و مسیر اعتدال در پیش گیرند، مانند زمانی که به عنوان فرمانده هنگ داوطلب در جنگ مشارکت کرد و طلبه‌هایش را گرد هم آورد هزاران شاگرد رساله نور نیز مانند آن طلبه‌های محترم در چادرهایی که بر ارتفاعات شهر آفیون برپا می‌کردند منتظر اعلام بی‌گناهی و برائت توسط دادگاه جرایم سنگین آفیون می‌ماندند. فعالیت‌های سعید نورسی و شاگردان رساله نور در چارچوب قانون است و کسی نمی‌تواند ثابت کند که آن‌ها در پی تشکیل جمعیتی مخفی بوده‌اند. چرا کسی نمی‌تواند چنین چیزی را اثبات کند؟ آیا شخصی که مسیر کارشناس دادگستری تا دادستانی کل را طی کرده است نمی‌تواند مطلب مذکور را با قانون ثابت کند؟ خیر؛ قطعاً ناتوان نیست. مسأله این است تشکیلاتی که بتوان آن را جمعیتی مخفی نامید در کار نیست. به همین دلیل است که راه اندازی تشکیلات را نمی‌توانند ثابت کنند. این‌که دادستان در ابتدا و طبق قانون حکم بسیار صحیحی داده و می‌گوید «طلبه‌های رساله نور جمعیت نیستند» و پس از مدتی به هر دلیلی ادعا می‌کند «جمعیت‌اند» یک تناقض است و بی‌تردید اعتباری ندارد. ما اطمینان داریم هیأت قضات با فهم این حقیقت آشکار حکم خواهد داد که «جمعیت مخفی وجود ندارد.» قضات محترم! اگر هنگام تأثر و اضطراب بخشی از قلب آدمی جدا می‌شد، در برابر خبر بی‌دین شدن یک جوان همان قلب باید به اندازه ذرات اتم متلاشی شود. حکم برائتی که شما صادر خواهید کرد موجب می‌شود جوانان مسلمان و عالم اسلام به صورت مؤثری از این بلای دهشتناک نجات یابند. این یکی از دلایلی‌ست که مرا با پیوندی محکم به بدیع الزمان و آثار او مرتبط می‌کند. حکم برائتی که شما در حق رساله نور و آزادی آن خواهید داد همه جوانان ترک و تمام مسلمانان را از فاجعه بی‌دینی نجات خواهد داد، زیرا رساله نور که خزانه حقایق متعالی‌ست بی‌هیچ شک و شبهه‌یی روزی در سراسر جهان شناخته خواهد شد. بدین اعتبار شما با تقدیر و تمجید انسانیت مواجه می‌شوید. حکم برائتی که شما صادر می‌کنید نسل‌های امروز و فردا را سپاسگزار و مدیون‌تان کرده، لذا با مطالعه رساله نور و کسب فواید عظیم آن، مردم از شما با تقدیر و تمجید یاد خواهند کرد. به هیچ وجه گمان نکنید با سخنانی که صادقانه بیان کردم درصدد ریاکاری بوده‌ام. اصلاً و ابداً چنین نیست . . . زیرا من در دادگاه بدیع الزمان از هیچ کس نمی‌ترسم و ملاحظه‌یی هم ندارم. فقط مطلب بسیار کوتاه دیگری را با اجازه شما عرض می‌کنم، اگر دادستان اتهام‌های شنیع خود را علیه رساله نور، مؤلف و خوانندگانش که با برتری فوق العاده‌یی مانع فراماسون‌ها و کمونیست‌ها در این وطن مبارک بوده‌اند تکرار کند و از اتهاماتی که کلاً خطا می‌باشند دست بر ندارد، و تحت تأثیر احساسات به جانب‌داری بپردازد در حقیقت به کمونیسم و فراماسونری کمک کرده و به ازدیاد بی‌دینان مضری که باید هدف راستین اتهامات باشند، کمک نموده است.

§96

ایمان‌های تخریب شده بر اثر شبهات و وسوسه‌های نشریات کمیته‌های الحادی با اثبات‌های رساله نور بازسازی می‌شوند. یکی از ظریف‌ترین حکمت‌ها و اسرار دلبستگی چون مغناطیس جوانان به رساله نور این است: بدیع الزمان سعید نورسی سال‌هاست در زمانه‌یی سالخورده و رنجور و بی‌نهایت نیازمند دقت و مراقبت، با فراغت نفس و فداکاری بی‌نظیر در مواجهه با انواع شکنجه‌های دشمنان پنهانش یعنی کمونیست‌ها و فراماسون‌ها و فریب‌خوردگان آن‌ها، با صبری فراتر از تحمل، با نظر حقیقت بین و دیدگاه‌های واقع گرایانه خود پی به طرح‌های مزدورانه فراوانی علیه دین برده و با تألیف آثاری در مباحث ایمانی، طرح‌های مخفی و فریب‌کاری‌های وحشتناک مذکور را عقیم گذاشته است. اما وضعیت موجود هزاران بار مایه‌ی حزن و ترحم و تأسف است، زیرا بیست و پنج سال است که می‌کوشند این شخصیت خارق العاده و بزرگ و قهرمان اسلام را با حبس‌ها و زندان‌ها و سلول‌های انفرادی از بین ببرند. حتی اگر مؤلف رساله نور با رفتارهای مغرضانه‌یی که نتیجه‌یی اوهام حاصل از اهانت کمونیست‌هاست مجازات شود، باز هم مطالعه رساله نور با اشتیاقی وافر و علاقه‌یی روزافزون ادامه خواهد یافت. اولین و محکم‌ترین دلیل این است که جوانان مطالعه کننده کتاب عصای موسی، تکثیر شده با حروف و الفبای جدید، برای مطالعه باقی آثار نیز در مدت کمی حروف قرآنی را فرا می‌گیرند. به این ترتیب سد بزرگی را که در راه یادگیری زبان قرآنی فراهم آمده بود در هم می‌شکنند؛ سدی که مانع فراگیری بسیاری از علوم بود و همه را مجبور می‌کرد آثاری را مطالعه کنند که نتیجه‌اش خارج شدن از دایره دین و ایمان بود. جوانان یک ملت تا وقتی با قرآن و علوم منبعث از آن تجهیز و تحکیم شده باشند، راه ترقی و تعالی را در پیش خواهند داشت. جوانان، روح خود را که تشنه و نیازمند اسلام و ایمان است با انوار و فیوضات رساله نور که تفسیر قرآن می‌باشد سیراب می‌کنند. لذا جوانانی که به این صورت دارای ایمانی تحقیقی می‌شوند به مبارزه با بی‌دینی و کمونیسم می‌پردازند و اجازه فروش وطن به دشمنان اسلام را به هیچ وجه نخواهند داد. این است که حتی اگر کمونیست‌ها امکان از بین بردن کاغذ و مرکب را هم بیابند جوانان زیادی چون من و همین طور بزرگ‌ترها فدایی می‌شوند و برای انتشار رساله نور ‌که گنجینه حقیقت است پوست بدن‌شان را کاغذ و خون جاری در رگ‌هایشان را مرکب خواهند کرد. آری، آری، آری؛ هزاران بار آری . . . دادستان در کیفرخواست خود می‌گوید: «سعید نورسی با آثار خود جوانان دانشگاهی را مسموم کرده است.» ما هم در مقابل این سخن می‌گوییم: «اگر رساله نور زهر باشد، ما هزاران کیلو و هزاران تن به این نوع زهر نیازمند هستیم. اگر مکانی را می‌شناسد که چنین زهری در آن‌جا به‌وفور یافت می‌شود ترتیب انتقال مقدار زیادی از آن را با هواپیما بدهد.» ما طلبه‌های رساله نور در راه خدمت به ایمان و اسلام وقتی با ظلم ظالمان مواجه می‌شویم مردن در گوشه زندان‌ها یا در بالای دار را بر مرگ در بستر استراحت ترجیح می‌دهیم. ما شهادت در زندانی را که به دلیل خدمت قرآنی و ستمگرانه گرفتارش شده‌ایم بر زندگی اسیرگونه‌یی که ظاهرش آزادی و حقیقت‌اش استبداد مطلق است ترجیح می‌دهیم و آن را لطف بزرگ الهی می‌دانیم محبوس در زندان آفیون اهل قونیه زبیر گوندوز آلپ یادداشت: پس از ارسال این دفاعیه و لایحه درخواست تجدید نظر به دادگاه استیناف، رییس دادگاه طی تلگرافی دستور آزادی زبیر را از زندان داد.

§97

به دادگاه جرایم سنگین آفیون دادستان من را هم عضو جمعیت نورجی‌ها دانسته و با این ادعا که مردم را علیه دولت تحریک می‌کنم خواهان مجازات‌ام شده است. اولاً: جمعیتی به نام جمعیت نورجی‌ها وجود ندارد، و من هم عضو چنین جمعیتی نیستم. من عضو جمعیت الهی و قدسی اسلام هستم که از هزار و سیصد و پنجاه سال پیش تاکنون در هر عصر هزار و سیصد و پنجاه میلیون پیرو داشته و توسط فخر کائنات حضرت محمد عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام پایه‌گذاری شده است؛ دینی معظم و نورانی که سلامت و سعادت ابدی را به همه انسان‌ها مژده می‌دهد. خداوند را سپاس که من هم با تمام توان عزم خود را برای اطاعت از اوامر قدسی او جزم کرده‌ام. درباره طلبگی رساله نور نیز که جرم من اعلام شده، باید بگویم رساله نور یکی از معجزات قرآن است؛ این اثر وظایف دینی و ایمانی‌ام را به من آموخت و توسط این اثر بود که دانستم اسلام عالی‌ترین و مقدس‌ترین دین و تنها عامل سعادت بشر است؛ به من اثبات کرد که قرآن، فرمان الهی ذات ذوالجلالی‌ست که صاحب همه موجودات می‌باشد، در هر جایی حاضر و ناظر است، از ذرات تا ستارگان تا خورشیدها، همه موجودات را در اداره ازلی خود دارد؛ به من اثبات کرد که قرآن اثر معجزانه ذاتی‌ست که ازل و ابد و تمام حوادث در احاطه نظرش می‌باشد؛ ثابت کرد که قرآن به چهل دلیل معجزه و برتر از همه کتاب‌هاست، و مکالمه‌ی ازلی شمسی سرمدی‌ست که سعادت ابدی را به نوع بشر بشارت داده و با این کار مشتاقان را همیشه و همواره وامدار خود می‌کند؛ رساله نور اثبات می‌کند که رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام از جانب خالق کائنات فرستاده شده است؛ پیامبری که با همه حالات و رفتارهایش اکمل همه انسان‌هاست، صادق‌ترین و متعالی‌ترین و در کمالات، برترین آن‌هاست و با نور اسلامی که آورد عظیم‌ترین مژده و قدسی‌ترین تسلی را به بشریت عطا کرد و چهارده قرن و یک پنجم بشر را تحت سلطنت معنوی خود اداره فرمود و نمونه‌یی از ثواب حاصله امت از هزار و سیصد سال پیش تاکنون برای او در دفتر حسنات‌اش قید شده و می‌شود؛ او که سبب وجود کائنات است و حبیب الله می‌باشد؛ آری، رساله نور به من ثابت کرد که آخرت و بهشت و جهنم به قطع و یقین حق است و محقق خواهد شد؛ رساله نور یکی از معجزات قرآن است که همه موارد ذکر شده را با براهین عالی و حجت‌های درخشان اثبات می‌کند. رساله نور با کلمات و جملات خود گواهی می‌دهد که نوری ازلی و ابدی و برخاسته از نور قرآن و نور محمدی‌ عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام است، و به دلیل نسبت‌اش با قرآن و از آن نظر که تفسیر خاص کلام الله می‌باشد پس آسمانی و عرشی‌ست. آری، رساله نوری که گمان می‌کنید مردم را علیه حکومت می‌شوراند با همه «گفتار‌ها»، «لمعات»، «شعاع‌ها» و با همه «مکتوبات»اش حقایق الهی و اصول اسلامی و اسرار قرآنی را درس می‌دهد. آیا مطالعه رساله نور که چنین ارزشمند و متعالی‌ست و اخلاق و فضیلت و حقایق ایمان را با قطعیت درس می‌دهد، و استنساخ نسخه‌هایی از آن که تأمین کننده سعادت ابدی‌ست، و خدمت به آن در راه ایمان و برای استفاده مؤمنی از این اثر، جرم است؟ تشویق مردم به فعالیت علیه حکومت است؟ آیا دیدار با مؤلف چنین اثر بزرگ و گران‌سنگی که چون تندیس نوری در بالاترین مرتبه ایمان و اخلاق و فضیلت می‌باشد؛ و در راه ایمان و قرآن، اخوت با طلبه‌های رساله نور راه اندازی سازمان و تشکیلات است؟ طلبه‌هایی که در این عصر با نیکی و راستی و ایمان و اعتقاد محکم‌شان عزت اسلام و حقایق قرآن را تعالی می‌بخشند و از آن حراست می‌کنند و هدفی جز کسب رضای الهی ندارند. کدام وجدان پاک و عادلی می‌تواند چنین رفتاری را مستحق مجازات بداند؟ قضات محترم! رساله نور که عشق اسلامی و مرتبه ایمانی رفیعی را نصیب فرد می‌کند و بلند مرتبه‌ترین عالمان نیز حقانیت آن را تأیید کرده‌اند تردیدی نیست که همه «گفتار‌ها» و «لمعات» و «شعاع‌ها»‌یش هر یک تفسیری نورانی از قرآن معجز‌البیان‌اند و هر کدام چون خورشیدی بسیار درخشان هستند که بیماری‌ها و تاریکی‌های معنوی را از میان می‌برند. استادمان که وظیفه‌ی تألیف رساله نور را بر عهده دارد، در راه ایمان و قرآن سینه خود را در برابر هر سختی و فشاری سپر کرده، و با نشر حقایق قرآنی در این عصر تلاش می‌کند مخصوصاً فرزندان این ملت ارجمند را از هجوم سهمگین کمونیسم و هر نوع بی‌دینی برهاند؛ او به گواهی زندگانی پاک و بی‌آلایش خود در زمانه فعلی موظف به انجام مسئولیت قدسی مذکور گردیده است. او حاشا درس فتنه و بی‌اخلاقی به ما نمی‌دهد، راه رهانیدن ایمان را به ما می‌آموزد که امروز بزرگ‌ترین دغدغه و مهم‌ترین مسأله دنیای انسان‌هاست. بیست و پنج، سی سال است با رساله نور برای نجات ایمان صدها هزار نفر از اهل ایمان کوشیده است؛ به‌ویژه به بیچارگان چون منی که از اسلام بی‌خبرند درس می‌دهد که هدف زندگی و بزرگ‌ترین سعادت، ایمان است؛ لذا بی‌تردید او برای ما یکی از الطاف الهی می‌باشد. به کسانی که با انکار وظیفه دینی و خدمت ایمانی و قدسی او کاملاً برخلاف حق و حقیقت، او را برای زندگی اجتماعی زیان‌بار می‌بینند می‌گوییم: اگر وابستگی مؤمنانه به خدا و نجات مردم از آفات وحشتناکی چون بی‌اخلاقی و بی‌ایمانی به‌واسطه اطاعت از فرامین دین، و سعادتمند کردن مردم به وسیله سعادت دائمی اسلام، جرم باشد می‌توان گفت برای حیات اجتماعی مُضر است؛ در غیر این صورت افترای بزرگ و جرمی نابخشودنی‌ست. هدف رساله نور، دنیا نیست؛ بلکه تحصیل رضای اوست که سعادت دائمی آخرت و همه حُسن و جمال حیات دنیوی، سایه‌یی از جلوه جمال او، و همه بهشت با تمام لطایف‌اش لمعه‌یی از لمعات محبت اوست؛ او که دائم، باقی و رحیم ذوالجمال می‌باشد. با وجود چنین هدف الهی و قدسی و بسیار عالی، ما رساله نور را هزاران بار از پرداختن به امور فانی مانند مسائل پست و بی‌نتیجه و معصیت‌بار یا تشویق مردم بر ضد حکومت منزه و بری می‌دانیم. از شرّ آنان که خواهان فعالیت‌های ایمانی ما نیستند و علاقه‌یی ندارند که معارف دینی را بیاموزیم و با چنین دروغ‌هایی می‌کوشند بر ما فشار بیاورند، به خدا پناه می‌بریم. قضات محترم! با اشارات سی و سه آیه از قرآن کریم و بیانات تقدیرآمیز امام علی (رض) و غوثِ اعظم (رض) و صدها تن از اهل تحقیق به قطع تحقق می‌یابد که این اثر نوری از انوار قرآن است و متوسلان به آن ان شاء الله ایمان خود را می‌رهانند؛ رساله نور را به هیچ وجه نمی‌توان خاموش نمود یا از بین برد. به عنوان مثال بیست و پنج سال است که حملاتی با قصد از بین بردن رساله نور صورت می‌گیرد اما این حملات نتیجه عکس داده و موجب انتشار فوق العاده آن و درخشندگی بیش‌ترش شده است، زیرا صاحب آن، سلطان ذوالجلالی‌ست که همه چیز را از ازل تا ابد تحت قدرت ازلی و فرمان خویش دارد، زیرا حقایق آن، حقایق قرآن است و با محافظت و عنایت حضرت حق همواره خواهد درخشید ان شاء الله. قضات گرامی! به قطع و یقین محقق است که رساله نور ایمان و اسلام را با عالی‌ترین شکل محبت و اشتیاق می‌آموزد و هدف و مقصدی جز تحصیل رضای الهی ندارد و در عصر حاضر از معجزات کبرای قرآن و تفسیر نورانی کلام الله به‌شمار می‌رود؛ اگر کتابت و مطالعه این اثر و دادن رسایلی از آن که حقایق ایمان را درس می‌دهند به برادران مؤمن، جرم باشد؛ و اگر برداشت از برادریِ مقدس و الهی و اخروی و رابطه‌ی دینی و اخوت اسلامی که از اوامر قدسی دین می‌باشد و متحد شدن در مسیر محبت الله و ایمان و قرآن، تشکیل جمعیت و سازمان باشد، عضویت در چنین تشکیلات مبارکی برای من سعادت عظیمی‌ست؛ سعادتی برتر از هرگونه پاداش و نشانی. خداوند را سپاس بی پایان می‌گویم که لطف بزرگی چون طلبگی رساله نور را که باعث کسب این سعادت و خوشبختی‌ست، نصیب بیچاره‌یی چون من فرمود. واپسین سخن‌ام: حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ ۝ حَس۟بِىَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَي۟هِ تَوَكَّل۟تُ وَهُوَ رَبُّ ال۟عَر۟شِ ال۟عَظٖيمِ معلم مصطفی صونگور

§98

1. دادگاه جرایم سنگین مرا به دلیل آن‌که رساله‌های نور را مطالعه و کتابت کرده و به برادر نیازمند مؤمنی داده‌ام تا استفاده کند مجرم شناخته و می‌گوید: «مردم را به مخالفت با حکومت تشویق می‌کند . . .» در حالی که من در اعتراض‌نامه‌ام در مورد این اتهام گفتم: رساله نور را که گمان می‌کنید مردم را علیه حکومت می‌شوراند، در واقع تفسیر حقیقی قرآن است. این اثر با تمام اجزایش حقایق ایمانی را تعلیم داده و بزرگ‌ترین سعادت را نصیب خواننده و نویسنده‌اش می‌کند. هدف این کتاب هیچ شباهتی به هدف سرسریانی که مردم را به ضدیت با حکومت تشویق می‌کنند یا بی‌اخلاقان خرابکاری که در پی فساد هستند ندارد، هدف رساله نور کسب رضای الهی‌ست که بالاترین مرتبه سعادت و خوشبختی می‌باشد. من از این‌که رساله نور را خوانده و کتابت کرده‌ام، رساله نوری که ایمان، این برترین فضیلت و دل‌نشین‌ترین نعمت را نصیب‌ام کرده است، و از این‌که طلبه‌ی برگزیده و خدمتکار درمانده آن هستم به خود می‌بالم. طلبگی رساله نور را یکی از احسان‌های بزرگ الهی در حق خود می‌دانم و پروردگار را همواره شکر می‌گویم که این نعمت عظما را نصیب بیچاره‌یی چون من کرد که شایسته‌اش نبودم. با این حال برخلاف قانون و دلیل، دلبستگی‌ام به ایمان و اسلام را جرم دانسته و برخلاف حق و حقیقت مجازات‌ام کردند. 2. من شاهدم زمانی که در انستیتوی «گول کوی» کاستامونو تحصیل می‌کردم برخی معلمان به ما درس بی‌دینی می‌دادند. حاشا . . . می‌گفتند «قرآن را حضرت پیامبر نوشته است، اسلام ملغی اعلام خواهد شد، تمدن در حال پیشرفت است، تبعیت از قرآن در این عصر خطا و عقب ماندگی بزرگی‌ست؛» حتی روزی یکی از معلمان گفت: «مسلمانان نماز می‌خوانند و به آخرت اعتقاد دارند به همین دلیل همیشه مضطرب‌اند؛ عمرشان با درد و رنج سپری می‌شود، در مساجد مسلمانان همیشه هوای مردگی می‌وزد اما در کلیسای مسیحیان همیشه شادی و سرور و سرزندگی وجود دارد؛ مسیحیان با ساز و وسایل دیگر و با سرگرمی از زندگی خود لذت می‌برند و عمرشان را با نشاط طی می‌کنند . . .» آن‌ها می‌خواستند پیوندهای اسلام و ایمان را از قلب‌های ما برکنند و به جایش انکار و کفر بنشانند. اینک به مرد بیچاره‌یی فکر کنید که از چنین افکار زهرآگینی تأثیر گرفته و با درس چنین بی‌دینان خطرناک و مُضری می‌خواسته‌اند معنویات‌اش را از بین ببرند، حتی مجذوب اندیشه‌های زیان‌بار مذکور شده و (حاشا . . .!) باور نموده و شروع به نشرش در محیط اطراف کرده است؛ او ناگهان با خواندن چند رساله از مجموعه رساله نور که نور بی ‌نظیر قرآن است و از فیض قرآن نشأت می‌گیرد و حقایق ایمان و اسلام را با براهین به غایت روشن و دلایل بسیار عالی اثبات می‌کند و شرح می‌دهد که دین اسلام همواره و همیشه وسیله‌یی برای سعادت و سلامت انسان‌ها بوده و هست و خورشیدی معنوی‌ست که هیچ‌گاه خاموش نمی‌شود و کسی نیز قادر به خاموش کردنش نیست، آری، او با مطالعه چند رساله از رساله‌های نور همه آن افکار مسموم را رها نموده و کسب ایمان می‌کند و احساس شادی و سعادت بی‌پایان خود را که حضرت استاد بدیع الزمان با تألیف رساله‌های مبارک نور نصیب‌اش نموده به او معروض می‌دارد؛ لذا از غفلت گذشته و زندگانی غرق در گمراهی نجات یافته و به ایمان و روشنایی رسیده و در می‌یابد که رساله نور ایمان حقیقی را نصیب مردم می‌کند و مؤلف این اثر، استاد محترم بدیع‌الزمان، شمس هدایت و وسیله سعادتی‌ست برای همه انسان‌های این عصر و موظف به تألیف این کتاب می‌باشد. او در می‌یابد که استاد با خدمت ایمانی بسیار بزرگ و عالی‌اش لطفی‌ست الهی برای بشریت مخصوصاً برای اهل ایمان؛ او این مطالب را با سرگشتی عرض می‌کند؛ هم‌چنان که به وجه فوق بیان شد در وصف کسانی که در ضدیت با قرآن و اسلام و با تجاوزهای دهشتناک‌شان در تلاش‌اند فرزندان این ملت قهرمان و مسلمان را به بی‌دینی سوق دهند و پایه‌های قدسی و الهی اسلام را که میلیون‌ها نفر دل‌بسته آن‌اند ویران کنند و سعادت ابدی میلیون‌ها نفر را از بین ببرند، می‌گوید: «ویرانگری و تخریب کمیته مخفی سفیان» و برای دیوانگانی که آن‌ها و تخریب‌های پست و ظالمانه و قهرآمیز و ویرانگری هایشان را تشویق می‌کنند با تنفر و تأسف، هزاران بار افسوس می‌خورد و به هم‌کلاسی‌های قدیمی‌اش که در ایمان خود دچار تردید شده‌اند می‌گوید: «بیایید همگی از خواسته‌های نفسانی و هوی و هوس دست برداریم و در برابر حقایق قرآنی زانو بزنیم و به مدرسه نور که راهنمای سعادت این عصر است بشتابیم؛ از بیچارگان کذابی که ماه‌ها و سال‌ها تشویق‌شان کردیم و از دروغ‌هایی که به نام حقیقت نشان‌مان دادند دست بشوییم، دل به درس های سعید نورسی دهیم و او را استاد خود بدانیم، و از ظلمت رو به نور کنیم.» آیا این سخنان و این امور برخاسته از سروری نیست که از ایمانش نشات می‌گیرد؟ آیا ریشه در محبت و دل‌بستگی‌اش به قرآن و اسلام ندارد؟ آیا به دلیل علاقه وافرش به ملت خویش نیست که می‌خواهد همه دارای ایمان تحقیقی شوند و به سعادتی جاودان و ابدی نایل آیند؟ آیا پیروی از خداوند و اعلام این‌که اسلام عالی‌ترین دین است و فضیلت و سعادت را بشارت می‌دهد جرم است؟ امروز از هر سو تعرضات ویرانگر ظالمانه‌یی علیه قرآن و اسلام آغاز شده و با تهمت و افترا به قرآن و حضرت محمد عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام می‌خواهند ارزش و موجودیت بسیار مقدس و عالی آن حضرت را از بین ببرند؛ در عین حال کتاب‌هایی که بی‌دینی و الحاد و فساد اخلاقی را تبلیغ می‌کنند و بیچارگان فانی و کم ارزشی که علیه اسلام هجوم می‌آورند و در مقابل خدا عصیان می‌کنند، ارج و قرب می‌بینند و احوال بدعت‌آمیز و نامشروع آن‌ها تشویق می‌شود. در چنین زمانه‌یی رساله نور آشکارا و به صورت قطعی توضیح داده و اثبات می‌کند که قرآن و حضرت محمد عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام افضل و دارای قدسیت و حقانیت می‌باشند، نیز وجود خداوند را ثابت کرده و شرح می‌دهد که این عالم با تمام موجودات و اعضا و جوارحش بر وجوب وجود آفریننده و وحدانیت او شهادت می‌دهند، و انسان به اعتبار عقل و اندیشه‌یی که دارد و از آن نظر که بیش از موجودات دیگر آیینه‌داری اسمای الهی را می‌کند نسبت به آفریدگان دیگر به نوعی حکم سلطان را دارد؛ اگر انسان با ایمان و عبودیت به خداوند منتسب شود، و از گمراهی و بی‌قیدی و گناهان کبیره اجتناب نماید، برتر از موجودات دیگر شایسته اعلای علیین است و مسافری محترم و مظهر بهشت و سعادت جاودان خواهد شد. ولی اگر او با شرک و عصیان یا غفلت و ضلالت به خالق خود کافر گردد پست‌تر از حیوان می‌شود و با سقوط در اسفل سافلین، مستحق جهنم ابدی خواهد شد؛ آن‌گاه بدبخت و درمانده‌یی می‌شود لایق رنج و عذاب بی‌پایان. رساله‌ی نور توضیح می‌دهد که قرآن لایتغیرِ همیشگی‌ست و احکام و اوامرش هیچ‌گاه تغییر و تبدیل نیافته و قابل تغییر نیست؛ کلام حق است. اسلام نیز همواره در اوج تمدنی برتر قرار دارد، و سعادت دائمی و واقعی بشریت فقط و فقط در پیروی و انتساب به فرامین قرآنی امکان‌پذیر می‌باشد. اینک شما بگویید آیا سخن از قدسیت و برتری رساله نور و این‌که بگوییم نوری‌ست الهی از معجزات قرآن، و این‌که ایمان داشته باشیم و اعلام کنیم که این کتاب، احسانی ربانی‌ست مرتکب جرم شده‌ایم؟ انتشار رمان‌ها و افسانه‌هایی که برای لذت‌های نامشروعِ چند دقیقه‌ییِ زود گذر نوشته شده‌اند، و کتاب‌هایی که علیه اسلام تألیف می‌شوند و مطالعه آن‌ها برای معنویات ملت و مملکت به غایت زیان بار و خطرناک است؛ نیز مدح و ستایش و توصیه و نشر این قبیل کتاب‌ها جرم نیست اما کتابت و توصیه به مطالعه رساله نور جرم محسوب می‌شود، کتابی که معرف خورشید اسلام که میلیون‌ها نفر با دقت نظر در آن به سعادت حقیقی نایل آمده‌اند می‌باشد و همگان را به آن سفارش می‌کند؛ کتابی که بشارت دهنده حقایق ایمان می‌باشد؛ و ما قادر به مدح و ثنای مزایای عالی آن نیستیم آیا کسی که ذره‌یی ایمان در دل داشته باشد و خواهان سلامتی کشور و ملت‌اش باشد می‌تواند چنین چیزی را جرم بداند؟ قضات محترم تجدید نظر! دعاوی عرض شده به حضور عالی شما، مستقیماً به دعاوی ایمان و قرآن و نجات و سعادت ابدی توده‌های میلیونی مربوط است. بسیاری چون انبیا‌(ع) و اولیا و در صدر آن‌ها رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام و همه اهل حقیقت که بی‌شمارند و تمام نیاکان‌مان که با ایمان رهسپار دیار باقی شده‌اند مرتبط با این دعوا هستند. فرصت بهره‌مند شدن از سلام و محبت و دعا و شفاعت میلیون‌ها نفر از اهل حقیقت هم اینک در اختیار شماست. حقیقت عالی‌ای که رساله نور نامیده می‌شود اینک پیش روی‌تان است. آیا هدف این کتاب کسب مقامات دنیوی و زودگذر و پست است؟ یا به‌دست آوردن رضای خداست که بزرگ‌ترین سعادت و عالی‌ترین شادی و برترین خوشبختی‌ست؟ همه مطالب مندرج در این کتاب آیا مردم را به فساد اخلاقی می‌خواند؟ یا این‌که آنان را مجهز به ایمان نموده و به اخلاق و فضیلت برتر می‌رساند؟ رساله نور که از اعجاز معنوی قرآن معجز البیان فوران می‌یابد و نوری الهی‌ست، پیش روی‌تان است. مادام کسب ایمان و ترک مؤمنانه‌ی این جهان به دارالسعادتِ باقی برای انسان‌ها، دعوی‌ای برتر از هر مسأله دیگری‌ست؛ و مادام که رساله نور با فیض قرآن حقایق ایمانی را تعلیم می‌دهد و صدها هزار نفر کاتب و مطالعه کننده آن شهادت قطعی می‌دهند و آیات قدسی قرآن و احادیث متعدد محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام و تعدادی از اهل ولایت مانند امام علی (رض) و غوث گیلانی (رض) از رساله نور تقدیر نموده و مطالعه‌اش را توصیه کرده‌اند و گفته‌اند که رساله نور موجب پیروزی این مسیر می‌شود، البته تردیدی نیست که شما با عدالت طلبی و حق و حقیقت‌پرستی برتر خود که فراتر از هر اندیشه‌ی فانی و گذرایی‌ست چهره حقانی و قرآنی رساله نور و ارزش واقعی آن را با نگاه تقدیرآمیزی خواهید دید و خواهید دانست. شما پی خواهید برد که طلبه‌های رساله نور نیز دنبال هدفی جز کسب رضای حضرت حق نیستند. قضات محترم قوه قضاییه! استاد عزیز و عالی مقام ما جناب بدیع الزمان با برخورداری از عالی‌ترین اخلاق و فضایل و با برترین میزان شفقت و مهربانی همیشه کوشیده است انسان‌ها را از ظلمت افکار تیره و تار و از حبس ابدی و همیشگی نجات دهد. او که در برابر شدیدترین فشارها و اذیت‌ها سینه سپر کرده است از سوی حضرت حق وظیفه دارد حقایق قرآنی را منتشر نماید؛ ایشان با مسئولیت قدسی خود به کسب بالاترین مقام کمال در این زمان نائل آمده است؛ با این حال او را برخلاف حق و عدالت روانه زندان‌ها می‌کنند. این استاد گرامی و انسان‌دوست واقعیِ هفتاد و پنج ساله که بسیار بیمار و سالمند و بی‌کس است و دارای ایمان و عبودیت متعالی و هوش سرشار و علم و دانش می‌باشد و هدفی جز نجات ایمان مردم را دنبال نمی‌کند، در زندان‌های آفیون در سرمای شدید و تحت فشارهای دهشتناک وضعیت دردناکی دارد که دل هر کسی را می‌آزارد و به درد می‌آورد. با اعتماد به عدالت عالی شما که شیفته و مفتون حقایق است و با اطمینان از انسان‌دوستی شما، در انتظار تجلی شفقت و مهربانی عدالت‌ هستیم. مصطفی صونگور

§99

به دادگاه جرایم سنگین آفیون در کیفرخواست، من را دبیر ویژه استادم سعید نورسی خوانده‌اند و با یادآوری علاقه شدیدم به ایشان و رساله نور و خدمات زیادی که در این زمینه داشته‌ام مجرم دانسته‌اند. من هم در مقابل، با تمام توان این اتهام را پذیرفته و به آن افتخار می‌کنم، زیرا ذاتاً شوق فراوانی به علم دارم. دلیل‌اش این است که در حادثه دنیزلی وقتی خانه‌ام را تفتیش و بازرسی کردند پانصد و هشتاد جلد کتاب متنوع علمی و عربی یافتند؛ و این مطلب به طور رسمی ثابت است. در زمانه کنونی از هر هزار نفر ممکن است یک نفر هم این تعداد کتاب را نداشته باشد؛ لذا با توجه به فقر و اوضاع و احوال من و با عنایت به جوان بودنم و ضعفی که در دانستن زبان عربی دارم، شوق فوق العاده طلبگی و عشق عجیب به علم و دانش است که موجب جمع آوری پانصد و هشتاد جلد کتاب شده است. من با این استعداد فطری همواره در پی یک استاد واقعی بودم. حضرت حق را بی‌نهایت شکر می‌گویم، که آن‌چه را در دور دست‌ها جستجو می‌کردم در همین نزدیکی‌ها نصیب‌ام کرد. آری، سراسر حیات استادم سعید نورسی گواهی می‌دهد که هدف او در زندگانی چیزی جز شوق به علم و دانش و علاقه به یادگیری علوم اسلامی نبوده است. من با مشاهدات خویش و مطالعه تاریخچه حیات استادم که منتشر شده است و به‌واسطه مطالبی که از طلبه‌های قدیمی‌تر شنیده‌ام به قطع و یقین دانسته‌ام که علاقه فطری من به علم و دانش به صورت برتر و عالی‌تری در استادم وجود دارد. لذا او برخلاف همه عالمان مدارس قدیم، به تنهایی و بسیار عالی به محافظت از طلبه‌گی پرداخته و متحمل هر بلایی شده است. حتی اهل سیاست به دلیل عدم درک احوال شگفت استادم تلاش کردند او را به رغم عدم ارتباط، به نوعی از سیاست مشغول کنند. او را بارها زندانی کردند. اما حضرت حق عشق علمی او را کلیدی برای حقایق قرآن قرار داد. رساله نور که موجب حیرت و سرگشتگی همه اهل علم و تمام فیلسوفان است به میدان آمد. من نیز که تا آن زمان در طول عمرم در جستجوی چنین اثری بودم، استاد را که با او تشابه فطری داشتم اما او در مرتبه‌یی بسیار بالاتر قرار داشت به لطف و احسان الهی در کاستامونو در کنار خویش یافتم. تا آخر عمرم نیز سپاسگزار این واقعه خواهم بود. هم‌چنین استادم از گذشته تاکنون برای محافظت از عزت علمی، چیزهایی مانند صدقه و هدیه را نپذیرفته و طلبه‌هایش را نیز از گرفتن آن منع کرده است. او در مقابل کسی سر خم نمی‌کند. یکی از ویژگی‌های عالی استاد این است؛ همان‌طور که زمان جنگ در خط مقدم قبول نمی‌کند بنشیند یا وارد سنگر شود و از عزت علمی محافظت می‌کند، در برابر سه فرمانده ترسناک نیز قهرمانانه از حیثیت علمی و روحانی دفاع نموده و به غضب آن‌ها اهمیتی نداده و ساکت‌شان می‌کند. این است که من، استاد را شخصیتی می‌دانم که برای محافظت از عزت و شرف این ملت و این وطن و علمای ترک، همه چیز خود را فدا نموده است؛ لذا او را به عنوان استاد واقعی خود پذیرفته‌ام. چنین استادی که برای وطن و ملت واقعاً فداکاری می‌کند حتی اگر بر فرض محال صد اشکال هم داشته باشد باید نظر مسامحه داشته و به او اعتراضی نکنیم. وطن‌دوستان این کشور در دوره مشروطیت و ملی‌گرایان و میهن‌پرستان نیز در دوره جمهوریت به نام وطن و ملت از خدمات فوق العاده این استاد به عرصه علم تقدیر و تشکر کردند. به عنوان نمونه دولت اتحاد و ترقی به دارالفنون شرق که مشابه جامع الازهر به نام مدرسةُ الزهرا در استان وان بنای اولیه‌اش پایه‌گذاری شده و به دلیل وقوع جنگ جهانی اول کار ساختمان‌اش متوقف شده بود نوزده هزار لیره طلا داد؛ به همین ترتیب بیست و چهار سال پیش دولت جمهوری نیز با تأیید صد و شصت و سه نفر از نمایندگان، قبول کرده بود که صد و پنجاه هزار لیره تخصیص دهد. این استاد عالی نزدیک بود موفق شود مدرسة الکبرایی مانند جامع الازهر را که با مشارکت هزاران نفر از علما تأسیس شده بود به تنهایی احداث کند، و این نشان می‌دهد ملی‌گرایان و وطن دوستان نیز همراه با علمای مدارس دینی می‌بایست از استاد تقدیر و تمجید کنند. ما هم از آن نظر که چنین استادی را به‌دست آورده‌ایم تصمیم گرفته‌ایم هر گونه سختی و مشقتی را تحمل کنیم. این علامه ممتاز زمان با فیوضات علمی خود و با حقایق آثار قدسی‌ای که تعدادشان به صد و سی جلد می‌رسد موجب ترقی من در راه علم و ایمان گردید، لذا همیشه و همواره برایش احترام قائل‌ام. ان شاء الله این احترام تا ابد ادامه خواهد داشت. دادستان با ادعای این‌که ما دین و احساسات دینی را ابزار قرار داده‌ایم تا جمعیتی مخفی راه اندازی کرده و در امنیت دولت اخلال ایجاد کنیم درصدد مجرم دانستن من بوده است؛ ماه‌هاست تفتیش و تحقیق می‌کنند اما به واقعیت ادعایشان نرسیده‌اند؛ حقیقت این است که نه جمعیتی مخفی وجود دارد و نه ما با چنین جمعیت‌هایی رابطه داریم. تنها ارتباط ما با رساله‌های نور است که آن هم در مواجهه با قوانین دولت جمهوری، در سخت‌ترین امتحان‌ها، حرمت و احترام لازم را از هیأت‌های عالی کارشناسی کسب کرده و برائت‌شان توسط محاکم با صلاحیت اعلام شده است. این نیز خیانت به وطن و ملت نیست، بلکه تلاشی‌ست در مسیر علم و دانش سودمند که فایده آن مستقیماً عاید وطن و ملت می‌شود. خارج از این نه هدف سیاسی خاصی داریم و نه خواسته و غرضی جداگانه. لذا بی‌گناهی و صداقت ما در این خصوص آشکار است، پس مانند آن‌چه در دادگاه دنیزلی گذشت از محکمه عالی شما انتظار تجلی عدالت و اعلام بی‌گناهی‌ام را دارم. محبوس در زندان آفیون اهل کاستامونو محمد فیضی پاموک‌چی

§100

به: دادگاه جرایم سنگین آفیون قضات محترم! مگر دیدار با عالم دینی، مطالعه و کتابت کتاب‌های او که شامل حقایق دین است، و خدمت کردن به دین و قرآن و پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام برای یاری رساندن به هم‌دینان، وظیفه و حق مؤمن نیست؟ آیا ماده‌یی قانونی وجود دارد که مانع ما در این خدمت دینی شود؟ آیا در زمانه ما انتقاد از برخی جریان‌های کفرآمیز و غیر‌ِ اخلاقی جرم است؟ ما فقط توده‌هایی متدین و پاک‌دل هستیم، نه با سیاست کاری داریم و نه با حکومت. حسن ظن به یک انسان و ارزش قائل شدن برای او نظر شخصی هر کس است. ما بدیع الزمان را برترین عالم زمان خود دانسته، و او را اهل حقیقتی می‌دانیم که حقایق دینی را بدون هیچ تملقی بیان و مطرح می‌کند. این‌که او را مجاهد می‌نامیم بدان سبب است که در مقابل جریان‌های غیر اخلاقی و مخالف ایمان که کشورمان را تهدید می‌کنند با اتکا به حقایق محکم قرآن به دفاع و خدمت دینی می‌پردازد. در کشوری که آزادی دین و وجدان حاکم است نمی‌توان کسی را به دلیل فکر و اندیشه‌یی شخصی مجرم قلمداد کرد. به همین دلیل ما مجبور نیستیم نزد کسی حساب پس دهیم. اما درباره مسأله اشخاص آخر الزمان که حدیث از آن خبر داده است باید بگویم این موضوعات را ما جعل نکرده‌ایم؛ اصل این مسائل در دین موجود است. پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام طی احادیثی می‌فرماید عمر امت محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام خیلی بیش از هزار و پانصد سال نخواهد بود؛ از حوادث بزرگ تاریخی نیز که تا آن زمان در امت محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام و گوشه و کنار جهان رخ داده و تأثیرات مهمی خواهند داشت، به عنوان «علامت‌های قیامت» خبر می‌دهد و نظر امت اسلام را بر شرّ آن‌ها جلب می‌کند، و می‌فرماید: «کسانی که بر اثر غفلت و جهالت دچار این شرّها می‌شوند با شقاوت و هلاکت ابدی مواجه خواهند شد.» در این مورد براهین دینی متعددی وجود دارد. ما که به خداوند، پیامبر و قرآن ایمان داریم؛ حال به عنوان نتیجه این اعتقادی که به صدق پیامبر و این ایمان داریم نباید برای نجات خود از هلاکت ابدی فعالیت کنیم؟ آیا به وقایع پیرامونی خود نباید توجه کنیم؟ آیا زمانه خطرناک مذکور فرا رسیده است؟ نکند ما همان نسلی باشیم که گرفتار خطرهای مذکور شده است؟ آیا در تطبیق این موارد با حقایق دینی موجود نباید جهد خویش را نشان دهیم؟ اگر ما هم به دلایل مثبت پیشِ روی‌مان و حقایق مبرهن و علمی‌ای که ما را به سمت وجود الهی سوق می‌دهد توجهی نکنیم و گمان کنیم که فقط بی‌دینیِ اروپایی‌ست که لازمه مدنیت و شعار معرفت است لذا دین خود را کنار بگذاریم، چه کسی ما را از هلاکت ابدی نجات خواهد داد؟ آیا به این موضوع نباید فکر کنیم؟ کسی که دارای چنین ذهنیتی‌ست و چیزی برتر از قرآن و حقایق‌اش نمی‌شناسد آیا با ترس از کیفرهای زودگذر (دنیوی) خود را دچار هلاکت ابدی خواهد کرد؟ یا نه برای برخی ارزش‌های زودگذر اهمیت قائل می‌شود؟ آیا چنین کسی از وظیفه خدمت به خدا و رسول و دین‌اش صرف نظر می‌کند؟ عوامل واقعی پیوند دهنده ما به بدیع الزمان همین‌ها هستند. آیا منبع دینی دیگری وجود دارد تا نیازهای ازلی روح خود را با آن تسکین دهیم؟ دادستان محترم به ما توصیه می‌کند هزاران کتاب عربی موجود در کتاب‌خانه‌ها و آثاری را که ترجمان روح زمانه نیست مطالعه کنیم. دادستان محترم و هم‌فکران‌اش می‌توانند مجموعه علمی، گنجینه آزادی و حقیقت عالیه‌یی به نام رساله نور را نپسندند و از آن هم انتقاد بکنند؛ این موضوع به خود آنان مربوط است. اما آن‌ها نمی‌توانند دخالت کنند که ما باید به کدام کتاب علاقه داشته باشیم و برای کدام اثر ارزش قائل شویم. ما رساله نور را دوست داریم و آن را تفسیر قرآن و کتابی بی‌ریا و حقیقی در موضوع دین می‌دانیم. معیارها و احکام ارزش گذاری، تقدیر و تحسینِ وجدانی‌ست. کسی نمی‌تواند در این موضوع دخالت کند. آری، ما به ولایت مؤلف رساله نور و این که همواره درس حقیقت می‌دهد قائلیم. این‌که او مطلب مذکور را قبول نداشته باشد اعتقاد ما را باطل نمی‌کند. البته ما هم این مطلب را به دلیل کرامت کونیه او قبول نکرده‌ایم بلکه به این خاطر قبول کرده‌ایم که شاهد کامل‌ترین ظهور و بروزهای خارق العاده او در دروس رساله نور بوده‌ایم و کرامت علمیه‌اش را که همه جهان عرفان را به محاجّه می‌خواند، دیده‌ایم. آیا بدیع الزمان دومی را می‌شناسید که با آن‌که مدت تحصیل‌اش بیش از سه ماه نبوده، این مقدار فیض علمی منتشر کرده باشد، و با خوارق علمی‌اش در منتهای مسائل علمی و عالی، چنان منطق برتری از خود بروز داده باشد که موجب حیرت بزرگ‌ترین اندیشمندان شود؛ و با زبانی که از نیمه دوم زندگی‌اش فرا گرفته مطالب را با شیوه‌ی بیانی جذاب و گیرا و اثرگذار اظهار نماید؛ و با هیجان و عشقی به غایت فیاض مسائل را ترنم کند؛ بدیع الزمانی که چون دریای ایمان و گنجینه توحید و عمان حکمت در حال جوشش باشد؟ بدیع الزمان کسی‌ست که کم‌ترین میل و توجهی به آلایش ظواهر فانی ندارد و در پی کم‌ترین منفعت و لذتی نیست؛ کسی‌ست که به هیچ یک از خودشیرینی‌های امور گذرای دنیا اهمیت نمی‌دهد، هیچ انتظاری از کسی ندارد، چیزی درخواست نمی‌کند و هر آن‌چه را به او عرضه بدارند نمی‌پذیرد، کسی که نمونه‌های عفت و عصمت را در زندگی خویش نشان می‌دهد و با صبر و تحمل در برابر هر گونه محرومیت‌ها سینه سپر می‌کند و بدین صورت خود را وقف اظهار حقیقت، انوار قرآن و معارف محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام کرده است، و در برابر دردهای این کشور و ملت با رحم و شفقت می‌گرید؛ و به رغم این همه اهانت‌هایی که به او می‌شود از خدمت برای سعادت اطرافیان‌اش به هیچ وجه دست بر نمی‌دارد، بدیع الزمان کسی‌ست که بدون توجه به سالمندی و بی‌کسی خود برای نجات خلق از چاه جهل و گرداب انکار با جهدی الهی و بی‌چشم‌داشت تلاش و مبارزه می‌کند؛ آیا استاد نامیدن این تندیس نور و فضیلت را زیاده‌روی می‌دانید؟ او گذشته از کرامت‌های علمی یاد شده، به دلیل فراغت و استغنا و عصمت و استقامت عالی و بی‌نظیری که در زمانه‌ی کنونی که زمان فقدان معیارهای اخلاقی‌ست از خود نشان می‌دهد، باز هم به عنوان نمونه کمال و محراب فضیلت شایسته شناخت و اقتدا می‌باشد. ما به بدیع الزمان و آثارش با چنین دیدگاهی می‌نگریم. آیا این دلبستگی به مشارالیه که از ایمان ما نشأت می‌گیرد، و آیا مشارکت ما در توبیخ‌ها و تحقیرهای شدید قرآن و بیانات محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام در خصوص کفر و اخلاق که منبعث از ایمان‌مان می‌باشد، اهل سیاست‌مان می‌کند که آن را از امور گذرای دنیا می‌دانیم؟ بعضی از فرزندان نسل‌مان بیست و پنج سال است که حقایق دین را درنیافته و راه هلاکت مطلق را در پیش گرفته‌اند؛ آیا آگاه کردن آن‌ها درباره خدا و پیامبر، و حقیقت و قرآن برای رهایی‌شان از هلاکت ابدی، و اصلاح روح‌های پاک و وجدان‌های معصوم‌شان را می‌توان فساد نامید؟ قضات محترم! ما به هیچ‌وجه سیاسی نیستیم. معتقدیم سیاست برای کسانی چون ما که اهل سیاست نیستیم مسلک و مشربی حامل هزار و یک نوع وبال و خطر و مسئولیت است؛ هم‌چنین ما برای ظواهر فانی دنیا نیز اهمیتی قائل نیستیم. به دنیا هم فقط از وجهی نگاه می‌کنیم که خیر است و ما را به رضای الهی رهنمون می‌شود. بدین اعتبار اتهام رفتن در پی سیاست و مبارزه با دولت را به شدت رد می‌کنیم. اگر ما چنین قصدی داشتیم طبیعی‌ست که در طول این بیست و پنج سال می‌بایست نشانه‌یی کوچک می‌داشت. آری، ما دارای جنبه‌یی از جوانب نفی هستیم و آن هم متوجه بی‌ایمانی و فساد اخلاقی‌ست؛ ما این مسائل را تقبیح می‌کنیم. این جنبه نیز ناشی از ایمان ما و اشتراک ضروری‌مان به شدت بیان و گستردگی توبیخی‌ست که در قرآن در این مباحث وجود دارد. اگر این اسباب موجبه و طرز بیان صداقت، اخلاص، حقیقت و صفا، نظر شما را تغییر نمی‌دهد هر طور که می‌خواهید ما را مجازات کنید. اما فراموش نکنید حضرت عیسی (ع) که امروز ششصد میلیون نفر پیرو دارد، به دلیل آن‌که حامل امانت تبلیغ بود و قلب‌اش صرفاً برای سعادت مردم می‌تپید، به دست حاکمان آن زمان چون سارقی عادی به اعدام محکوم شده بود. اگر به خاطر سخنان آزادانه ما محکوممان کنید، با افتخار می‌پذیریم و فقط با ندای حَس۟بُنَا اللّٰهُ وَنِع۟مَ ال۟وَكٖيلُ به‌سوی درگاه قاضی الحاجات دست می‌گشاییم. محبوس در زندان آفیون از ناحیه اورتاکلار احمد فیضی کول

§101

به دادگاه جرایم سنگین آفیون دادستان کاه را کوه جلوه داده و به دلیل خدمت‌ام به رساله نور و کسی که او را با افتخار استاد خود می‌دانم، مرا سیاست‌مدار و دسیسه‌گر بزرگی معرفی کرده و از جرم‌های خیالی منتسب به رساله‌های نور سهم به سزایی را متوجه من دانسته است. در برابر این ادعا می‌گویم: من آثار دینی و ایمانی و اخلاقی استادم بدیع‌ الزمان را مطالعه کرده و طوری از آن‌ها بهره‌مند شده‌ام که آماده‌ام زندگی‌ام را در راهش فدا کنم. من رابطه نزدیکی با ایشان داشته و دارم، اما این ارتباط چنان‌که دادستان می‌گوید ضرری برای وطن و ملت نداشته و مردم را به ضدیت با دولت تشویق نمی‌کند بلکه ارتباطی محکم و پابرجا در راهی‌ست که به نجات من و امثال من از نیستی ابدی قبر که هیچ کس توان رهایی از آن را ندارد منجر می‌شود، راه نجات ایمان برادران دینی‌ام که در این زمانه پرخطر، محتاج نجات ایمان و اصلاح اخلاق خود هستند و می‌خواهند عضو سودمندی برای وطن و ملت شوند. از نزدیکان ایشان هستم. چهار سال، گاه و بی‌گاه با افتخار به ایشان خدمت کرده‌ام و در مدت مذکور جز فضیلت کامل شاهد هیچ چیز دیگری نبوده‌ام. حتی یک بار هم از زبان او کلمه‌یی درباره مهدی بودن یا مجدد بودنش نشنیده‌ام. بیش از صدها هزار نسخه رساله نور و صدها هزار نفر از شاگردان خالص‌اش که با مطالعه رساله نور ایمان خود را نجات داده‌اند گواهی می‌دهند که تواضع‌اش در کمال است. استاد ارجمندام خود را مانند ما طلبه رساله نور می‌داند، و چنین ادعایی دارد. با ملاحظه نامه‌های متعدد او که در اختیارتان است، مخصوصاً در «رساله اخلاص» از مجموعه «عصای موسی» به سهولت می‌توان شاهد این موضوع بود. او خود بارها در رساله نور و نامه‌هایش تکرار نموده و گفته است: «حقایق باقی و درخشانی چون خورشید و الماس را نمی‌توان بر اشخاص فانی استوار نمود، و اشخاص فانی هم نمی‌توانند خود را صاحب حقایق قیمتی مذکور بدانند.» با این حال گفتن این که او اهل تفاخر است و مدعی مهدویت و مجدد بودن، با عقل سلیم سازگار نیست، زیرا همه نامه‌ها و رساله‌هایش را اگر با انصاف و با دقت مطالعه کنید خواهید دید که این علامه محترم زمان، دانشمندی دینی‌ست که طی قرن‌ها نمی‌توان نمونه‌اش را یافت؛ و نجات‌دهنده ایمانی‌ست که مشابه‌اش را نمی‌توان دید. مطمئن خواهید شد در زمانه‌یی که چیزی نمانده بود شراره‌های سرخ بلشویسم آستانه خانه‌مان را فرا گیرد، او چون یک میهن پرست، بیش از لشکری برای وطن و ملت سود و برکت داشت. افسوس می‌خورم که چرا زودتر از این‌ها به شاگردی چنین اثری، و چنان استاد محترمی که مؤلف‌اش است در نیامدم. هیأت محترم قضات! براساس منافع بی‌شماری که شخصاً از رساله نور کسب کرده بودم، رساله «راهنمای جوانان» را با دریافت مجوز رسمی به عنوان یک خدمت ملی و قدسی و برای استفاده فرزندان دیگر وطن، در اسکی شهیر منتشر کردم. از شما سؤال می‌کنم: «در حالی که لازمه خدمت بیچاره‌یی چون من به رساله نور که تفسیر واقعی و بی کم و کاست قرآن است و از آن طریق به ایمان، مستلزم تبریک و قدردانی و تشویق است، چنین برخورد سنگینی تا چه حد از حقیقت عدالت دور و مخالف آن است؟» از دادگاه عادل‌تان می‌خواهم بر آزادی رساله‌های نور که غذای روح، سبب نجات و کلید سعادت ابدی ما هستند رأی دهد؛ هم‌چنین معروض می‌دارم اگر مطالبی که بعضی از آن‌ها را بیان داشتم و برای‌تان برشمردم از نظر شما جرم محسوب ‌شود سنگین‌ترین مجازاتی که برایم قائل شوید با کمال رضایت قلبی خواهم پذیرفت. محبوس در زندان آفیون اهل امیرداغ جیلان چالیشکان

§102

به دادگاه جرایم سنگین آفیون در خصوص مسائلی که براساس مشارکت من در فعالیت‌های موهوم ضدیت با رژیم بدیع الزمان سعید نورسی که مظنون به تشکیل جمعیت مخفی، ابزار قرار دادن احساسات دینی و اخلال در امنیت دولت می‌باشد، و به عنوان جرم ادعا شده می‌گویم: 1. آری، من هم مانند تعداد زیادی از طلبه‌های نور درصدد فراگرفتن تربیت مدنی دینی که فضیلت و افتخاری تاریخی و شایسته مسلمان و ترک بودن واقعی‌ست، و اخلاق قرآنی که شعاری ملی‌ست، برآمدم تا بتوانم عضو مفیدی برای وطن و ملت شوم و از تأثیر ایدئولوژی‌های بیگانه در امان بمانم و دین و ایمان خویش را بیاموزم و از آن محافظت کنم؛ لذا رساله‌های نور را تهیه و شروع به مطالعه کردم. در زمانه‌یی که اخلاق سیئه و بی‌بند و باری و رذالت، اخلاق و شرف نیاکان‌مان را که به تاریخ، عزت و نام و نشان داده است پایمال نموده، و حیات جامعه را مسموم کرده، و هر کوی و برزنی را تا درجه مشمئز کردن صاحبان اخلاق ناپسند، در بر گرفته و موجب تقلا و نگرانی افکار عمومی گردیده، و تبدیل به بحث روز هر خانواده از هر طبقه‌یی شده؛ و این وضع دردناک، روزنامه‌ها و نشریاتی را که زبان افکار عمومی محسوب می‌شوند تبدیل به مخبران و ضابطان اخلاق نموده و انتقادهای آن‌ها را در موضوعات گوناگون برانگیخته است و روز به روز با شتاب در حال گسترش بوده و در حال نشان دادن استعداد فراگیر شدن خود نیز می‌باشد؛ من هم در پرتگاه فساد اخلاقی سقوط کرده بودم؛ و رساله نور با درس‌های دینی، اخلاقی، اجتماعی و ادبی خود هم‌چنان که هر خواننده مسلمان را نجات می‌دهد مرا نیز رهانید؛ هموطنانی که می‌دانستند و شنیده بودند که من این آثار را مطالعه می‌کنم برای تهذیب اخلاق خویش مُصرانه رساله‌ها را از من درخواست می‌کردند و من نیز به آن‌ها می‌دادم تا به این وسیله کسانی را که با بی‌بند و باری استعداد مُضر بودن برای وطن و ملت را نشان می‌دادند نجات دهم؛ می‌خواستم با تلقینات مؤثر رساله‌های نور هر فرد را به انسانی مفید برای بشریت تبدیل کنم؛ بدیع الزمان مؤلف رساله نور در این مسیر خادم و وسیله است و با فعالیت‌های مؤثر دینی خود در برابر خطر وبای سرخ کمونیسم که جهان را به لرزه درآورده و به کشور ما نیز سرایت و نفوذ نموده، مجاهدی معنوی و شایسته تقدیر و احترام می‌باشد؛ رساله نور سلاح مؤثر و نورانی او در مجاهدات قدسی و معنوی‌اش می‌باشد؛ وی طی بیست سال، بیست هزار نفر و شاید بیش از آن را به افراد مفیدی برای ملت و وطن تبدیل کرده است. اینک از وجدان شما سؤال می‌کنم مطالعه رساله نور تا چه حد می‌تواند برای من جرم و برای مؤلف محترم آن سبب اتهام محسوب شود؟ 2. درباره حدیثی که مقام دادستان به صورت غیر علمی مدعی شده موضوع است، باید بگویم این حدیث در کتاب‌های حدیث، صحیح دانسته می‌شود و مورد قبول علمای حدیث است. پیش از دوره‌ی آزادی در زمان مشروطیت، ژاپنی‌ها و کلیسای انگلیکان انگلستان سؤالاتی از عالمان آن دوره می‌پرسند. علمای استانبول که علامه‌های آن دوره بودند به همین مناسبت موضوع را با بدیع الزمان مؤلف محترم رساله نور مطرح می‌کنند و او نیز مطالب تأویلی مربوط به حدیث مذکور را در اثری که اینک «شعاع پنجم» نامیده می‌شود ارائه می‌کند. علمای مشهور آن دوره مطالب بدیع الزمان را می‌پذیرند و اعتراضی نمی‌کنند و این نشان می‌دهد که حدیث مورد نظر به یقین صحیح است. فقط همین قسمتِ رساله نور نیست، بلکه همه حقایق و درس‌های آن چنان محکم‌اند که عالم مسلمان واقعی یارای اعتراض به آن را ندارد؛ لذا همه عالمان واقعی کشور و در رأس آن‌ها ریاست سازمان دیانت از دوره مشروطیت به بعد مجبور به پذیرش و احترام بوده‌اند. اعتراض و ادعای یکی دو نفر که نام عالم را یدک می‌کشند اما از علم حقیقت بی‌بهره‌اند نمی‌تواند حقایق مذکور و براهین محکم یاد شده را نقض کند. اصولاً چنین کاری تمسخرآمیز خواهد بود. اثری را در نظر داشته باشید که منافع مادی و معنوی‌اش آشکار است و هزاران نفر از هم‌وطنان از هر طبقه‌یی در اکناف و اطراف میهن برای نجات حیات باقی خود از نیستی، با تقدیر و تمجید آن را مطالعه می‌کنند و به دلیل نجات ایمان‌شان توسط این کتاب، خود را مدیون همیشگی مؤلف محترم‌اش می‌دانند؛ اکنون فردی را در میان هزاران نفر یاد شده در نظر بگیرید که از اثر مذکور بهره‌مند شده و با عشق و علاقه به حقایق قرآن و ایمان، به لحاظ احساس د دِیْن، نامه‌یی برای مؤلف این اثر نوشته و در آن به حقایق انکارناپذیر حدیث یاد شده ‌که سبب اتهام وی است استناد می‌کند و با نظر بر برخی افعال و آثار، طوری به او می‌نگرد که گویی در این کشور به عنوان مظهر حدیث یادشده ظهور نموده است، لذا با این گمان و با تکیه بر اخبار تعداد قابل توجهی از علمای اسلام، فعالیت در رفع برخی خطاها را فتوحات قرآنی دانسته و اظهار شادمانی می‌کند و این دیدگاه و نقطه نظرات را به صورت محرمانه برای استادی می‌نویسد که از آثارش فیض برده، و خواسته‌اش هم این است که وطن و ملت به پرتگاه آنارشیسم، در نتیجه به دامان تهدید سرخ که همه جهان را به لرزه انداخته نیفتد؛ آیا چنین خواسته‌یی خیانت به نظام است؟ زبان درازی به انقلاب است؟ نیز مرد عالم بسیار سالمند و منزوی و بی‌کسی را در نظر داشته باشید که بیش از همه شایسته تقدیر و تحسین است و چند دادگاه او را از تهمت‌ها و افتراهای وارده بری دانسته‌اند اما عده‌یی باز هم در همان موارد او را زیر سؤال می‌برند و او را توقیف‌اش کرده و به سلول انفرادی می‌برند و به محاکمه می‌کشند؛ نقطه نظرات علمی ما و فعالیت برای نجات ایمان‌مان را نیز جرم دانسته و آن را دلیل و برهان جرم او در ایجاد اخلال در امنیت حکومت اعلام می‌کنند؛ این رأی و نظر کدام وجدان عادلی‌ست؟ این سؤال را از دادگاه شما می‌پرسم و شما را به وجدان‌تان ارجاع می‌دهم. 3. اما د‌رباره اتهام «حمل تصاویر بدیع الزمان به عنوان اشیای مقدس و جمع‌آوری نامه‌های او و مکاتبه با ایشان» باید بگویم: مانند هر فرد دیگری حق دارم که عکس عالمی کامل و مؤلفی محترم را نه تنها به سادگی که با تزییناتی از طلا و جواهر به دست بگیرم و آن را حمل کنم و برایش نامه بنویسم و تبریک بگویم و با دوست‌دارانش آشنا شوم؛ او که با آثار خویش وسیله نجات حیات معنوی و باقی‌ام از نیستی شد و لذت و سعادت زندگانی مادی را به من چشاند و ایمان مرا هم‌چون هزاران نفر دیگر نجات داد. گمان نمی‌کنم عمل به این حق، جرم باشد لذا به عنوان کلام آخر می‌گویم: براساس مضمون این قول که «سخن چه کسی معتبر است؟ همان که از قبل تجربه کرده است،» در خصوص خدمت نورجیان به وطن و ملت و جامعه بشری، نیروی انتظامی دو استان و تعداد زیادی از شهرها گواهی می‌دهند، که اهمیت خدمات میهنی شاگردان رساله نور که با مطالعه این اثر خود را از فسق و فجور نجات داده و وسیله رهایی دیگران را نیز مهیا نموده‌اند به ملت و وطن و حکومت طی سال‌های مدید، نسبت به خدمات هزاران نفر پرسنل نیروی انتظامی واقعاً از اهمیت بیش‌تری برخوردار بوده است. خدمات مذکور با این‌که شایسته توجه و عنایت و قدردانی بوده اما به دلیل سوءِ برداشتی که از آن شد ما را دستگیر و زندانی و محاکمه کرده و طوری وانمود نمودند که گویا با قصد قبلی به نفع دولتی بیگانه فعالیت کرده‌ایم؛ لذا دار و ندارمان را زیر پا گذاشتند و اهل و عیال بیچاره ما را پریشان کردند و به گریه وا داشتند؛ از دادگاه و وجدان شما می‌پرسم، این نوع رفتار با کدام یک از قوانین دمکراسی مطابقت دارد و با کدام رأی عادلانه و وجدانی قضات سوگند خورده‌ی مبارک و عادل سازگار است؟ از دادگاه محترم شما که به نام ملت بزرگ و دادگر ترک و مجلس کبیرش درصدد اجرای عدالت می‌باشد درخواست می‌کنم این کتاب‌ها را که فواید و منافع زیادشان روشن و آشکار است و نمی‌توان آن را انکار نمود آزاد اعلام نموده و حکم برائت ما را نیز صادر فرمایید. محبوس در زندان آفیون از اهالی سافران بولو مصطفی عثمان

§103

به دادگاه جرایم سنگین آفیون عالم مسلمان، بدیع الزمان مظنون به ابزار قرار دادن احساسات دینی و اخلال در امنیت دولت می‌باشد. من نیز آثار او را که حقایق قرآنی و ایمانی را به صورت بسیار سودمند به ملت تعلیم می‌دهد مطالعه کرده و در مسیر دین و ایمان از آن‌ها بسیار استفاده نموده و با نیت نائل شدن به حسنه‌ی واسطه شدن برای تحصیل دروس ایمانی و تربیت دینی و اخلاقی دیگران که از شعارهای ملی ما می‌باشد آن‌ها را که عامل کسب اخلاق قرآنی برایم بوده تأمین و به درخواست برخی از آشنایان در اختیارشان گذاشته‌ام؛ هم‌چنین برخی از رفقا نامه‌هایی را با مطالب دوستانه یا علمی به نشانی من فرستاده‌اند؛ لذا این موارد را بهانه کرده مرا شریک جرم مشارالیه اعلام نموده‌اند. من به موارد مذکور که سبب اتهام می‌باشند اعتراض داشته، و می‌گویم: 1. رساله نور به محاکمه کشیده شد و پس از آن که برائت‌اش را اعلام کردند به مؤلف‌اش بازگرداندند. این اثر مورد تأیید و تقدیر همه‌ی علمای جهان اسلام و این کشور واقع شده است. من این کتاب را آن‌گونه که دادستان ادعا می‌کند، با نیت فتنه‌انگیزی نخواندم، بلکه هر رساله‌اش را با این نگاه مطالعه کرده‌ام که از ابتدا تا انتها تفسیر مهمی از قرآن است؛ اثری‌ست که اخلاق انسان‌ها را تعالی داده و آن‌ها را صاحب فضیلت می‌کند؛ وسیله‌یی‌ست که ملت‌ها را از سقوط در پرتگاه نجات داده و دروس اسلامی و تربیت دینی را به صورت مؤثری تعلیم می‌دهد و به لحاظ معنا بزرگ‌ترین یاری و نیکی را به ملت و کشور و حتی به بشریت می‌رساند؛ لذا این اثر را مطالعه کرده‌ام تا دین و ایمان‌ام را محافظت کنم و بیاموزم، نیز آن را به دیگران داده‌ام یا برایشان فراهم کرده‌ام و گمان هم نمی‌کنم این کار جرم باشد، زیرا هیچ گاه دیده نشده است طلبه‌های نور در حادثه‌یی شرکت کنند که برای وطن و ملت و حکومت ضرر داشته باشد. نیروی انتظامی هیچ وقت چنین چیزی را ثبت نکرده است؛ در عین حال این‌که گفته می‌شود «خواندن و تدریس‌اش مخفیانه است» و شبهه‌ی وجود یک سازمان و جمعیت مخفی را قصه می‌کنند، کار بسیار نابجایی‌ست. زیرا طلبه‌های نور با هیچ دسته و گروه پیدا و نهان علمی یا سیاسی رابطه‌یی ندارند. چند سال پیش افراد زیادی را همراه با بدیع الزمان تحویل دادگاه جرایم سنگین دنیزلی دادند و آن‌ها را محاکمه کردند. وقتی همه مسائل را به همراه رساله‌ها به دقت و به تفکیک بررسی نمودند برائت همه را اعلام کردند. خواندن و تمهید خوانده شدن اثری که بی‌گناهی مؤلف آن و آزادی آثارش اعلام شده، سبب اتهام و دلیلی برای جرمی بسیار بزرگ چون خیانت به رژیم و اخلال در امنیت دولت نشان داده شده و من نمی‌دانم این امر تا چه حد با عدالت سازگار است، لذا آن را به وجدان‌تان ارجاع می‌دهم. 2. من در زندان بودم که شخص ناشناسی از محله بایزید رساله‌یی را برایم ارسال کرد. این هم یکی دیگر از دلایل اتهامی من است. من رساله مذکور را ندیدم و از محتویات‌اش بی‌خبرم. اگر رساله نور باشد قبول دارم؛ شما بپرسید من هم پاسخ می‌دهم. البته مطلع شدم دادستان در کیفرخواست از مهدویت بحث کرده است. این در حالی‌ست که استادم از چنین نسبت‌هایی مبراست. ما چنین چیزی را از زبان او نشنیده‌ایم و در آثارش هم ندیده‌ایم. او طلبه‌هایش را همیشه از احترام و تمجید و قائل شدن مقامی برای او منع کرده و حتی کسانی را که نامه‌های مدح آمیز برایش نوشته‌اند از این کار برحذر داشته است. ما او را بزرگ‌ترین عالم این زمانه و استاد علم تحقیقی می‌دانیم که از حب جاه مبرا می‌باشد. زندانی حفظی بایرام

§104

به دادگاه جرایم سنگین آفیون دادستان من را نیز در جرم موهوم استادم بدیع الزمان شریک دانسته است، در این باره به اختصار می‌گویم: از نسبتی که با استاد داشته و دارم ذره‌یی پشیمان نیستم. خدمتی که به ایشان و رساله نور کرده‌ام قطره‌یی‌ست در برابر دریایی از لطف و احسان. هم‌چنان که برای دست یافتن به خزاینِ به غایت ارزشمند الماس، تکه شیشه‌های کوچک را بدون هیچ تعللی کنار می‌گذارند، برای رساله نور نیز که وسیله‌یی برای نجات حیات ابدی‌ام بوده، هر لحظه آماده‌ام جانم را فدا کنم. رساله نور سود سرشار اخروی و دنیویِ بی‌نهایتی نصیب فرد می‌کند، لذا من می‌دانم که ترک این منفعت عظیم به سبب فشارها و زندان‌های فانی و بی‌اهمیت، و برای آن‌که به حیات کوتاه و پر دغدغه دنیوی ضرری نرسد، و اظهار بی‌توجهی به استاد و رساله نور، خیانت بزرگی‌ست به آن استاد ارجمند و علامه قدسی زمان و به ایمان و قرآن که تنها هدف اوست. نمی‌خواهم حتی ذره‌یی برخلاف اجازه و دستور او عمل کنم. هیأت محترم قضات! من به رغم فقر و تهی‌دستی طلبه یک عالم بزرگ دینی شده‌ام که در برابر بلشویسم که می‌خواهد میکروب‌های زهرآگینش را در وطن ما پخش کند جبهه نیرومندی تشکیل داده است؛ چرا چنین چیزی را بر من نمی‌پسندید؟ این امر بی‌تردید ثابت می‌کند که غنای رساله‌های نور بسیار برتر از دارایی‌های دنیوی‌ست. استادم و رساله نور را همیشه آزاد بگذارید تا ایمان میلیون‌ها نفر از جوانان ترک را چون من نجات دهد تا افراد مفیدی برای وطن شوند. نیاز ما جوانان ترک به رساله نور هزاران بار بیش‌تر از نیاز کسی‌ست که در زندانی در بسته مانده و خواهان هوای آزاد است؛ مانند نیاز کسی که در تاریکی محض است و در پی نور و روشنایی می‌باشد؛ مانند نیاز فردی که در بیابان تشنه و گرسنه مانده و خواهان آب و غذا می‌باشد؛ مانند کسی که در دریا دست و پا می‌زند و چیزی نمانده غرق شود و در پی کشتی نجات است که از راه برسد. به دلیل حقایقی که بعضی از آن‌ها را در بالا برشمردم بدیع الزمان که توجه و حُسن ظن ما را به خود جلب نموده و با عُلقه‌یی محکم به او پیوند یافته‌ایم و بیچارگانی که با حُسن نیت، طلبه‌اش شده‌اند را نباید در چنین زندان‌هایی از بین برد؛ این با عدل و داد سازگار نیست. محبوس در زندان آفیون اهل امیر داغ مصطفی آجت

§105

به دادگاه جرایم سنگین آفیون هیأت محترم قضات! در کیفرخواستی که توسط دادستان به من تفهیم شد خدمت به استاد و سرورم جرم بزرگی قلمداد شده است. ایشان که در سال 1944 به شهر ما تشریف آورده و چهار سال است که به عنوان مهمان در آن‌جا اقامت دارند؛ چهل سال است که دست از تمام لذات و راحتی‌های دنیا شسته و صرفاً در راه ایمان و اسلام و مخصوصاً در مسیر ایمان و آخرت برای نجات سعادت ابدی هم‌وطنا‌ن مسلمان‌مان کوشیده، به ویژه با دروس ایمانی و اخلاقی رساله نور در برابر افکار مُضر بلشویستی که برای دین ما و ملت مسلمان ترک زیان‌های فراوان مادی و معنوی داشته سدی کشیده تا این نوع افکار و مشابه آن‌که برای وطن و ملت زیان‌بار است در میان ملت نفوذ نکند. بنده در طول سه سال گاه و بی‌گاه به رساله نور و استادم که شایسته تحسین و تقدیر همه علمای جهان بوده اند با افتخار خدمت کرده‌ام. آیا این خدمت در برابر عدالت جرم محسوب می‌شود؟ در این خصوص به عنوان یک جرم دیگر نوشته‌اند برای انجام خدمت به استاد و رساله نور خیاطی را رها کرده‌ام. من اگر در راه استادم و در راه رساله نور که حق و حقیقت و تفسیر حقیقی قرآن کریم است جان خود را نیز فدا کنم از شما می‌پرسم آیا مرتکب جرم شده و به عنوان خائن به وطن معرفی خواهم شد؟ جناب آقای رییس! من بخش‌هایی از رساله نور را مطالعه و کتابت کردم. حضرت حق را شکر بی‌پایان به رغم علمی که از گذشته در قلب‌ام زنده نگاه داشته بودم با اشتیاقی فوق العاده شروع به استفاده از این رساله‌ها نمودم. با وجود ارتباط نزدیکی که با این اثر برقرار کردم چیزی مبنی بر تشویق مردم علیه دولت یا تشکیل جمعیتی مخفی برای ایجاد اخلال در امنیت ندیدم؛ به همین ترتیب از استادم نیز مطلبی در خصوص مهدویت یا مجدد بودن و این‌گونه مباحث نشنیدم. تنها هدف و مقصد رساله نور، استاد و ما طلبه‌ها، خدمت مقدس به اسلام به‌ویژه خدمت به ملت ترک به لحاظ ایمان و اخلاق است. شکی نیست که نباید با رساله نور و خادمان‌اش در این خصوص کاری داشت. این مقصد و هدف ماست. هیچ چیز دیگری هم نیست. این مسئولیت هم برای رضای الهی‌ست. هیچ‌گاه چنین مسئولیت الهی را ابزاری برای دنیا و منافع دنیوی نمی‌کنیم و تا این حد سقوط نخواهیم کرد. شاگردان مخلص رساله نور جز عشق به ایمان و آخرت در دل چیزی ندارند و در پی مقاصد و اهداف دنیوی نیستند. دادستان ما را متهم به راه اندازی جمعیتی مخفی می‌کند؛ چیزی که هیچ گاه به ذهن ما هم خطور نکرده است. ما تحمل چنین اتهام‌هایی را نداریم. هیأت محترم قضات! باور داریم که به هدف، مقصد و ماهیت ما طلبه‌های رساله نور پی برده‌اید و اطمینان یافته‌اید که با جرم‌هایی که دادستان به ما نسبت می‌دهد ارتباطی نداریم، لذا از دادگاه عالی شما و وجدان‌تان درخواست می‌کنیم کتاب‌های‌مان را آزاد کنید، آن‌ها را به ما بازگردانید و بی‌گناهی ما را نیز اعلام فرمایید. محبوس در زندان آفیون اهل امیرداغ خلیل چالیشکان

§106

به دادگاه جرایم سنگین آفیون من عضو هیچ جمعیت مخفی نیستم. در واقع استادم جناب بدیع الزمان سعید نورسی هم چنین تشکیلاتی را ایجاد نکرده است. او همیشه حقایق قرآن را به ما تعلیم داده و ما را از پرداختن به امور سیاسی به شدت منع کرده است. من فقط طلبه استاد بزرگ جناب سعید نورسی هستم. با تمام جان و دل به او و رساله نور وابسته بوده و پذیرای هر نوع مجازاتی می‌باشم که به سبب دل‌بستگی به رساله نور و استادم به من خواهید داد. استادم با آثار خویش ایمان و حیات اخروی من را نجات داد. هدف او نجات همه مسلمانان و هم‌وطنان‌مان از بی‌ایمانی و رساندن آن‌ها به سعادت ابدی‌ست. در همه دادگاه‌ها آشکار شده است که ما ارتباطی با هیچ هدف سیاسی نداریم. حقیقت چنین است اما باز هم خلاف حق و بی‌جا ما را روانه دادگاه کردند. از همین جا در می‌یابیم که می‌خواهند تساند ما را از بین ببرند. تساند ما معطوف به هیچ هدف سیاسی و دنیوی نیست. ما فقط و فقط برای جناب استادمان احترام فراوان، واقعاً فراوان قائلیم. مطالعه کنندگان رساله نور از ایمان و اسلام و اخلاق و کمالاتی فوق العاده برخوردار می‌شوند. ما نمی‌توانیم از اظهار محبت زیاد به استادمان پرهیز کنیم. من به چنین استادی و به چنین شاگردان رساله نوری با تمام وجودم وابسته‌ام. اگر اعدام هم بشوم این وابستگی از بین نخواهد رفت. من و همه برادران‌ام بی‌گناه هستیم و با تمام توان خواهان آزادی رساله نور می‌باشیم. از شما می‌خواهم بی‌گناهی استاد بزرگ، برادران نورجی و بنده را اعلام کنید. اهل اسپارتا مصطفی گل

§107

به دادگاه جرایم سنگین آفیون قضات محترم! جرمی که به ما نسبت داده می‌شود هم بی‌جاست و هم دنیایی و سیاسی‌ست. شما قضات گرامی مدت‌هاست در برخورد اول دریافته‌اید که ما اهل سیاست هستیم یا نه. در واقع و بر فرض اگر صدها فرد صلاحیت‌دار تأیید کنند که این نسبت غریب و ناچسب صد در صد محقق است، عقل و خرد من هم صد برابر بیش‌تر از آنی باشد که اینک هست، تحت تأثیر معنویاتی که رساله نور و مؤلف بسیار محترم‌اش بر من اثر داشته، باز هم با تمام وجود از این ماجرای لذت بخش سیاسی که گذرا و موقتی‌ست می‌گریزم و با تمام وجودم آن عقل و خرد را در راه ایمان به آخرت و نجات از جهنم به کار می‌برم. دلبستگی و احترام به مؤلف گران‌قدر رساله نور، مطالعه و کتابت رساله نور و ارتباط و نامه‌نگاری ما با طلبه‌های نور هم‌چنان که دادگاه جرایم سنگین دنیزلی و دادگاه استیناف نیز تأیید کرده‌اند مستقیماً امری اخروی‌ست. ما با اندیشه‌یی که از رساله نور اخذ کرده‌ایم این وجودهای نورانی را هیچ‌گاه و به هیچ‌وجه با بهای دنیوی و مادی عوض نمی‌کنیم. این مطلب چون ایمانی در ما تا دم مرگ باقی خواهد ماند. هیأت محترم قضات! مادام که به دلیل اتهامی چنین سنگین در این‌جا حضور یافته‌ایم بیان حقیقتی مهم، دِیْن من به وجدان‌ها و به میهن است. فقط در محیط زندگی من در زمانی بیش از ده سال اخیر، بسیاری از جمله خود من بوده‌اند که بر اثر اصلاحات فوق العاده‌ی رساله نور در برابر چشم همه مردم راه خانه خود را یافته‌اند. رفتارهای پست و مبتذل این افراد به سعادت خانواده تبدیل شده است. پدران و مادران آن‌ها اینک به جان مسببان این امر دعا می‌کنند. به رفتارهای بسیاری از افراد در استان ما و شهرهای اطراف توجه کنید. مخصوصاً زندان دنیزلی را در نظر داشته باشید که رساله نور با ورود به آن‌جا بر محبوسان چنان تأثیر مثبتی می‌گذارد که هنوز هم نقل محافل است؛ به همین ترتیب من هنگام ورود به زندان آفیون نیز با هر کس که گفتگو کردم رفتار پیشین و فعلی خود را ذکر کرده و با شکر و سپاس و احساس دِیْن، برای طلبه‌های نور دعا نموده‌اند. این حقایق، عیان و آشکارند . . . چگونه ممکن است من انسان باشم و علاقه‌ی اسلامی به رساله نور که از تفاسیر مهم کتاب‌مان قرآن است و تا این حد موجب اصلاح من و هم‌نوعان‌ام در مسائل اخلاقی و اجتماعی و اخروی شده و نوشتن نامه تسلی به مؤلف محترم و هم‌وطنانش اقدامی سیاسی باشد؟ از این بابت در حیرت‌ام. با همین حیرت و شگفتی می‌گویم چنین چیزی نمی‌تواند جرم باشد. در نهایت، نظر من این است که دشمنان پنهان قرآن، در نتیجه رساله نور، دادگستری و نیروی انتظامی را دچار توهم نموده و باعث شده‌اند زندان‌ها را از دوستان ما پر کنند. شکی نیست که قضات عالی پی به این حقایق خواهند برد و با مراجعه به وجدان‌شان رأی عادلانه‌ی خود را که حاوی بشارت‌های بی‌شمار ابدی و الهی‌ست صادر خواهند کرد و ملت مسلمان ترکیه را که در هر سوی این وطن با علاقه‌یی وافر انتظار می‌کشند، مرهون نظر خویش خواهند نمود. محبوس در زندان آفیون از اهالی اینه بولو ابراهیم فاکازلی

Private reading note

This note stays on this device and is never uploaded to a server.

Up to 1,200 characters