(در کتاب «محاکمات بدیعیه» که سی سال پیش نوشته شد مطالبی دربارهی «سد ذوالقرنین»، «یأجوج و مأجوج»، و بیست مسأله از سایر «علایم قیامت» مطرح شد. سیزده سال پیش مسودههایی از این رسالهی پیش رو به عنوان تتمه محاکمات نوشته شده بود. به خاطر یکی از دوستان عزیزم آنها را پاکنویس کردم؛ شد شعاع پنجم.) (شعاع پنجم از لمعهی سی و یکم از مکتوب سی و یکم است.) یادآوری: ابتدا مسائلی که پس از مقدمه آورده شده مطالعه گردد تا هدف موجود در مقدمه دانسته شود. بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ نکتهیی از آیه فَقَد۟ جَٓاءَ اَش۟رَاطُهَا (محمد: ١٨) برای محافظت از عقاید عوام مؤمنان از شبهات در زمانه کنونی نوشته شد. بعضی از احادیثِ مربوط به وقایع آخر الزمان، همچون متشابهات قرآنی دارای معانی ژرفی هستند. آنها را نمیتوان مانند محکمات تفسیر کرد و این طور نیست که هر کسی به معنای آنها پی ببرد. این قبیل احادیث را به جای تفسیر تأویل میکنند. بر اساس سرّ وَمَا يَع۟لَمُ تَا۟وٖيلَهُٓ اِلَّا اللّٰهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِى ال۟عِل۟مِ (آل عمران: ٧) تأویل آنها بعد از وقوعشان دانسته میشود؛ آن موقع است که معلوم میشود مراد از آنها چه بوده؛ و راسخون در علم در آن زمان میگویند: اٰمَنَّا بِهٖ كُلٌّ مِن۟ عِن۟دِ رَبِّنَا (آل عمران: ٧) و حقایق پنهان مذکور را اظهار می دارند. «شعاع پنجم» دارای یک مقدمه و بیست و سه مسأله است، مقدمه نیز دارای پنج نقطه به شرح زیر میباشد:
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Şualar
The Fifth Ray
دارای پنج نقطه به شرح زیر میباشد:
ایمان و تکلیف در دایره اختیار، یک امتحان، تجربه و مسابقه است، لذا مسائل عمیق و پوشیدهی نظری آن که نیازمند دقت و تجربه هستند بیتردید نمیتوانند بدیهی باشند؛ همچنین نمیتوانند چنان ضروری باشند که هر کسی خواه ناخواه آنها را تصدیق کند، دلیلاش آن است که ابوبکرها به اعلای علییون صعود کنند و ابوجهلها به اسفل سافلین سقوط. اگر اختیاری نباشد تکلیفی هم در کار نخواهد بود. به دلیل همین سرّ و حکمت است که معجزهها معدود و نادرند. همچنین «علایم قیامت و اشراط ساعت» که در دار تکلیف قابل دیده شدن باشند مانند بعضی از متشابهات قرآنی، پوشیده و با تأویل خواهند بود، اما چون طلوع خورشید از مغرب در حد بداهت هر کس را مجبور به قبول میکند، لذا مسیر توبه بسته میشود و دیگر توبه و ایمان پذیرفته نمیشود، چون در غیر این صورت ابوبکرها و ابوجهلها در تأیید و تصدیق مساوی میشوند. حتی فرو آمدن حضرت عیسی (ع) نیز و دانستن اینکه او عیسی (ع) است با دقت نور ایمان صورت میگیرد؛ هر کسی قادر به شناخت او نخواهد بود؛ هم چنین اشخاص ترسناکی چون دجال و سفیان خود را نمیشناسند.
قسمی از امور غیبیِ اعلام شده به پیامبر عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام به تفصیل بیان میشود و مانند محکمات قرآن و حدیث قدسی در آنها هیچ دخل و تصرفی صورت نمیگیرد و نمیتواند بگیرد. قسم دیگر به اجمال اعلام میشود و مانند احادیث مربوط به وقایع کونیه و حوادث آینده که دخلی به ایمان ندارد، تصویر و تفصیل آن به اجتهاد او واگذار میشود. پیامبرمان در این قسم، موضوعات را با بلاغت خویش، به صورت تمثیل و موافق با حکمت سرّ تکلیف، تفصیل و تصویر میکند. برای نمونه، هنگام گفتگویی صدایی مهیب شنیده شد، فرمود: «این صدای سنگی بود که طی هفتاد سال به سوی جهنم میغلتید و هم اینک به عمق جهنم سقوط کرد». پنج شش دقیقه پس از این خبر غریب، کسی آمد و گفت: «یا رسول الله! فلان منافقی که هفتاد سال داشت از دنیا رفت و روانه جهنم شد» و به این ترتیب تأویل کلام بلیغ و والای پیامبر را نشان داد. یادآوری: حوادث جزئی آتی که جزء حقایق ایمانی نمیباشند در نظر نبوت بیاهمیتاند.
دو نکته است. نکته نخست: قسمی از احادیث که به صورت تشبیه و تمثیل روایت میگردند به مرور زمان از نظر عوام، حقیقت تلقی میشوند پس با واقعیت مطابقت ندارند. با اینکه عین حقیقتاند، اما تطابقی با واقع ندارند. برای مثال دو فرشته با شکل و نامهای «ثور» و «حوت» را که همچون حملهی عرش از حملههای ارضاند، گاوی بزرگ و ماهی بسیار عظیمی تصور کردهاند. نکته دوم: قسمی دیگر از احادیث با اینکه دربارهی اکثریت مسلمانان یا حکومت اسلامی یا مرکز خلافت وارد شدهاند اما گمان شده است شامل همه اهل دنیا میگردند، یعنی احادیث مذکور با اینکه از جهتی خاص محسوب میشوند، اما کلی و عام تلقی شدهاند. برای نمونه در روایت هست که «زمانی فرا میرسد کسی برای گفتن الله الله باقی نمیماند». یعنی اینکه «اماکن ذکر تعطیل خواهند شد و اذان و اقامه را به ترکی خواهند خواند».
زمان وقوع امور غیبیهیی چون اجل و موت بنا بر حکمت و مصالح بیشمار مخفیست؛ به همین ترتیب قیامت نیز که موت و سکرات دنیاست و در واقع مرگ و اجل نوع بشر و جنس حیوان میباشد بنا بر مصالح فراوان پنهان شده است. آری، اگر زمان فرا رسیدن مرگ معلوم بود، فرد نیمی از عمر خود را در غفلت مطلق بهسر میبرد و نیمه دیگر را با ترس از اینکه هر روز گامی به چوبهی دار نزدیک میشود در وحشت مطلق بسر میکرد و به این ترتیب موازنه مصلحتکارانه و حکیمانه خوف و رجا به هم میریخت؛ به همین صورت اگر زمان مرگ و سکرات دنیا یعنی قیامت نیز معلوم و معین میبود قرون اولی و وسطی از فکر آخرت بسیار اندک متأثر میشد. ولی قرون اُخری در وحشت مطلق میماند و حیات دنیوی لذت و قیمتی نمیتوانست داشته باشد؛ و اهمیت و حکمتی نیز برای عبودیت که توأم با خوف و رجا با اختیار و با اطاعت انجام میشود باقی نمیماند. اگر زمان قیامت معلوم بود قسمی از حقایق ایمانی مرتبه بداهت مییافت و هر کس خواه ناخواه آن را تأیید و تصدیق میکرد. در آن صورت سرّ تکلیف و حکمت ایمان که وابسته به اختیار و اراده میباشد ضایع میگردید. بنا بر مصالح فراوانی از این قبیل است که امور غیبی پوشیده است و هر کس در هر دقیقه هم به مرگاش میاندیشد و هم به بقایش؛ لذا هم برای دنیایش فعالیت میکند هم برای آخرتاش؛ این است که در هر عصری انسانها هم به فرارسیدن قیامت فکر میکنند هم به تداوم عمر دنیا؛ پس در این حال است که انسان میتواند در عین فانی بودن دنیا برای حیات جاوید بکوشد و هم طوری برای آباد کردن دنیا کار و کوشش کند که گویی هیچ گاه نخواهد مُرد. همچنین اگر زمان مصیبتها معلوم بود کسی که قرار است دچار مصیبتی شود در انتظار رسیدن آن، دچار مصیبتی معنوی و ده برابر بیشتر از اصل مصیبت میشد، لذا برای آنکه انسان از چنین انتظاری رنج نکشد، زمان وقوع مصیبت براساس حکمت و رحمت الهی پوشیده و مخفی نگاه داشته شده است. اکثر وقایع کونیه غیبی دارای چنین حکمتهایی هستند، لذا خبر دادن از غیب در این زمینهها ممنوع شده است. در برابر اصل لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ نباید بیاحترامی و سرپیچی کرد؛ آنان نیز که به اذن ربانی از امور غیبیهیی به جز حقایق ایمانی و آنچه مدار تکلیف است خبر میدهند هم، با اشارات و سربسته و در پرده خبر میدهند. حتی خبرها و بشارتهای مربوط به پیامبر ما نیز در تورات و انجیل و زبور تا حدودی پوشیده و در پرده آمده به همین دلیل است که برخی از پیروان کتابهای مذکور دست به تأویل زدند و ایمان نیاوردند. البته مقتضای حکمت تکلیف این است که خبر مسائل مربوط به اعتقادات ایمانی صریح و مکرر باشد؛ این مسائل را باید روشن و آشکار تبلیغ کرد؛ لذا قرآن معجز البیان و ترجمان ذیشأن آن عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام در امور اخروی به تفصیل و در وقایع آتی دنیوی به اجمال خبر دادهاند.
اوضاع فوق العادهی مربوط به عصر هر دو دجال، به مناسبت آنها و در بحث آنها روایت شده، لذا چنین تلقی و توهم شده است که خوارق مذکور از شخص آنها صادر خواهد شد، پس روایت مذکور در گروه روایات متشابه قرار گرفته و معنای آن پنهان مانده است؛ مانند گشت و گذار با هواپیما یا قطار … یا مثلاً مشهور شده است زمانی که دجال اسلام میمیرد شیطان که در خدمت اوست از محل دیکیلی تاش (ستون سنگی میدان بایزید) در استانبول خطاب به همه جهان فریاد خواهد زد و همه صدای او را خواهند شنید که میگوید: «او مُرد» یعنی بهواسطه رادیو که وسیلهی بسیار عجیبیست و شیاطین را هم متحیر میکند، فریاد خواهد زد و خبر خواهد داد. حالات غریب و کارهای وحشتناک مربوط به رژیم دجال، کمیتهیی که ایجاد کرده و دولتاش، چون مرتبط با شخص خود او روایت شده، پوشیده و پنهان مانده. مثلاً روایت شده است که: «چنان قدرتمند است و حکومتاش ادامه مییابد که فقط حضرت عیسی (ع) میتواند او را از پا درآورد؛ هیچ چاره دیگری نیست». یعنی فقط دینی خالص، عُلوی و آسمانی که در بین عیسویان ظهور کرده و به حقیقت قرآنی اقتدا کرده و با آن متحد خواهد شد میتواند مسلک و رژیم ویرانگر او را در هم بریزد و او را از بین ببرد. با نزول حضرت عیسی (ع) مسلک الحادی مذکور میمیرد و از بین میرود؛ وگرنه شخص او را یک میکروب یا یک سرما خوردگی میتواند از پا درآورد. تفسیرها و احکام مبتنی بر اجتهادِ برخی راویانِ جایز الخطا وارد احادیث شده و سخن آنان را حدیث پنداشتهاند؛ لذا در این صورت نیز معنا پنهان مانده و چون سخن مذکور با واقعیت مطابق نمیشود حکم متشابه را مییابد. به همین ترتیب در گذشته چون شخصیت معنوی یک جماعت یا جمعیت، مانند آنچه امروز شاهدش هستیم ظاهر نمیشد و اندیشه فردی غالب بود، صفات بزرگ جماعت و فعالیتهای قابل توجهشان به شخص یا اشخاصی نسبت داده میشد که در رأس آن قرار داشتند لذا اشخاص مذکور برای آنکه شایستگی برخورداری از صفات کلی و فوق العاده مورد نظر را داشته باشند باید موجودی عجیب و هیکلی شگفت انگیز و صد برابر بیش از جسم و توانشان جلوه کنند، آنها باید صاحب نیروی فوق العاده و اقتداری فراگیر میبودند؛ پس آنها به این شکل به تصویر کشیده شدهاند. در این مورد نیز خبری از مطابقت با واقع نیست، پس روایت مذکور متشابه میشود. همچنین در حالی که حالات و صفات دو دجال، منفک و جدا از هم است در روایاتی که به صورت مطلق نقل میشوند، با یکدیگر التباس شده و یکی را دیگری میپندارند. به همین ترتیب حالات مهدی بزرگ نیز با روایاتی که به مهدیهای سابق اشاره دارند مطابقت ندارد، لذا حکم حدیث متشابه را مییابد. امام علی (رض) فقط از دجال اسلام بحث میکند. مقدمه به اتمام رسید و مسائل را به شرح زیر بیان میکنیم: (فعلاً بیست و سه مسأله از صدها نمونهی آن وقایع غیبی که ملحدان با هدف تخریب عقاید عوام اشاعه میدهند به مدد ربانی و به غایت مجمل بیان میشود. مسائل مذکور نه تنها آن چنان که ملحدان پیش بینی کردهاند ضرری نخواهند داشت، بلکه خواهیم دید که هر یک از آنها لمعهیی از اعجاز نبوی هستند و با اثبات و اظهار تأویلهای حقیقی، سبب محکمی در تقویت عقاید عوام میگردند؛ از رحمت ربانی مسألت داریم چنین شود. از پروردگار مهربان میخواهم خطاها و اشتباهاتام را مورد عفو و بخشش قرار دهد.)
در روایت آمده است: «دست سفیان که از اشخاص مهمِ آخرالزمان است سوراخ میشود». اَللَّهُ اَعْلَم؛ یکی از تأویلهایش این است که به دلیل اسرافِ بیش از حد در ولخرجی و پرداختن به فسق و فجور، مال و اموالی در اختیارش باقی نمیماند و سمت و سویش رو به اسراف است. ضرب المثلی میگوید: «دست فلانی سوراخ است» یعنی بسیار اهل اسراف است. حدیث بالا هشدار میدهد که «سفیان با تشویق مردم به اسراف، حرص و طمع شدیدی ایجاد میکند؛ و با انگشت گذاشتن روی نقطه ضعف مردم، آنها را تحت سلطه خود قرار میدهد» و خبر میدهد: «کسی که اهل اسراف باشد اسیر او میشود و در دام او میافتد».
در روایت آمده است: «یکی از اشخاص وحشتناک آخرالزمان صبح بر میخیزد در حالی که بر پیشانیاش نوشته شده:«هٰذَا كَافِرٌ» اللهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ، تأویلاش چنین است: «آن سفیان، کلاه فرنگیان را بر سر گذاشته، بر سر دیگران هم میگذارد. اما این کار را با جبر و قانون تعمیم میدهد، لذا کلاه مذکور نیز چون به سجده میرود ان شاء الله هدایت مییابد؛ پس هر کس با اکراه و اجبار کلاه مذکور را بر سر بگذارد، کافر نمیشود».
در روایت هست که: «حاکمان مستبد آخرالزمان و مخصوصاً دجال، بهشت و جهنم های دروغینی دارند». اَل۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ؛ یکی از تأویلهای روایت مذکور چنین است: این روایت اشاره دارد به زندان و دبیرستان که در دایره امور دولت روبهروی هم تأسیس میشوند و ناظر بر هماند؛ «یکی از آنها تقلید چرکینی از حوری و غلمان است و دیگری صورت عذاب و محبس را دارد».
در روایت هست که: «در آخر الزمان کسی باقی نمیماند که الله الله بگوید». لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ؛ یکی از تأویلهای روایت ذکر شده باید این باشد: «خانقاهها، مراکز ذکر، و مدرسهها که محل ذکر الله، الله، الله میباشند تعطیل میشوند و به جای نام الله در شعایری چون اذان و اقامه نیز اسامی دیگری به کار میرود» وگرنه منظور این نیست که عموم انسانها دچار کفر مطلق میشوند، زیرا انکار خداوند چون انکار کائنات، دور از عقل و خرد است؛ عقل نه تنها در تمامی انسانها که در اکثرشان نیز وقوع چنین چیزی را نمیپذیرد. کافران خدا را انکار نمیکنند بلکه در صفات او دچار خطا میشوند. تأویل دیگر روایت این است: «روح مؤمنان کمی پیشتر قبض میشود تا آنها شاهد وحشت برپایی قیامت نباشند. قیامت بر سر کافران آوار میشود».
در روایت هست: «در آخر الزمان اشخاصی چون دجال، ادعای الوهیت میکنند و مردم را به سجده در برابر خویش مجبور خواهند کرد». اَللَّهُ اَعْلَم؛ یکی از تأویلهای روایت مذکور این است: وقتی فرماندهی بدوی پادشاه را انکار میکند بدین معناست که در خویش و دیگر فرماندهان به نسبت حاکمیتشان پادشاهیِ کوچکی را تصور میکند؛ به همین ترتیب اشخاصی که در رأس مذهب طبیعیون و مادیون قرار میگیرند، به نسبت قدرتی که دارند در خود نوعی ربوبیت احساس کرده، لذا رعیت را به دلیل همان قدرتمندی مجبور میکنند در مقابل خود و تندیسشان به بندگی سر فرود آرند و سجده و رکوع کنند.
در روایت هست: «فتنه آخر الزمان چنان دهشتناک است که کسی نمیتواند بر نفس خویش حاکم شود». به همین دلیل است که امت در طول هزار و سیصد سال به امر پیامبر خود از فتنه مذکور استعاذه نموده و پس از یادآوری عذاب قبر، این سخن ورد زبان مسلمانان شده است که: «مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَ مِنْ فِتْنَةِ آخِرِ الزَّمَانِ» اللهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ، یکی از تأویلهای روایت مذکور این است: فتنههای یاد شده نفوس را به خود جذب کرده، و مفتون میکنند. انسانها با اختیار خویش و حتی با ذوق و شوق مرتکب گناه میشوند. مثلاً در روسیه زن و مرد به صورت عریان و با هم به حمام میروند، چون زن ذاتاً بسیار مایل به نشان دادن زیباییهایش میباشد با علاقه فراوان وارد فتنه مذکور شده و فاسد میشود؛ مردان که فطرتاً جمالپرستاند نیز مغلوب نفس خویش شده با سرور و سرخوشی درون آتش مذکور میافتند و میسوزند. بدعتها و کبایر و لهویاتی چون رقص و تئاتر در آن زمان با جذابیتهایی، نفسپرستان را مانند پروانه گرد خود جمع نموده از خود بیخود میکند. اگر این کار با جبر مطلق صورت گیرد اختیاری باقی نمیماند و گناهی صورت نمیپذیرد.
در روایت هست: «سفیان عالِم بزرگی میشود و بهواسطه علم دچار ضلالت خواهد شد؛ همچنین علمای زیادی پیرو او میشوند». وَ ال۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ؛ یک تأویل روایت این است: چون مانند پادشاهان دیگر واسطه سلطنتی همچون قوت و قدرت، قبیله و عشیره یا جسارت و ثروت وجود ندارد با هوش و علم و فناش و با دانش سیاسی، موقعیت مزبور را بهدست میآورد و با عقل خود عقل و خِرَد بسیاری از عالمان را تسخیر کرده و آنها را به صورت فتوا دهندگان اطراف خود در میآورد؛ همچنین معلمان فراوانی را طرفدار خود میکند و معارف فاقد دروس دینی را رهبر و راهنما قرار داده، بهشدت برای تعمیم آن تلاش میکند.
اینکه تمام امت استعاذه میکنند طبق روایات نشان میدهد که فتنه دهشتناک دجال در میان مسلمانان وقوع خواهد یافت. لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ؛ یکی از تأویلها این است: دجال مسلمانها جداست. حتی برخی از اهل تحقیق طبق بیان امام علی (رض) گفتهاند: دجال آنان سفیان است. او در میان مسلمانان ظهور کرده و کار خود را با فریبکاری پیش میبرد. دجال بزرگ کافران نیز جداست. آنان که از جبر و جبروت مطلق دجال بزرگ تبعیت نکنند شهید میشوند، البته کسانی که به اکراه تبعیت کنند کافر نمیشوند و حتی گناهکار هم بهشمار نخواهند رفت.
در روایات چنین پیش بینی شده است که «اقدامات سفیانی و حوادث آتی در اطراف شام و عربستان واقع خواهد شد». اَللَّهُ اَعْلَم؛ یک تأویل روایت مذکور این است: چون مرکز خلافت در زمان گذشته در عراق و شام و مدینه بوده است راویان با اجتهاد خود طوری پیشبینی کردهاند که گویا این امر همیشگی خواهد بود، یعنی از اطراف مرکز حکومت اسلامی خبر داده و از حلب و شام نام بردهاند. آنها خبرهای مجمل حدیث را به اجتهاد خویش تفصیل دادهاند.
در روایات از اقتدار فوق العاده اشخاص آخر الزمان سخن گفته شده است. وَ ال۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ ؛ تأویل مطلب این است: موضوع، کنایه است از عظمت شخصیت معنویای که اشخاص مذکور نمایندگیاش میکنند. زمانی تصویر فرمانده کل ژاپن که روسیه را شکست داده بود طوری منتشر شد که یک پایش روی اقیانوس کبیر و پای دیگرش بر قلعه پورت آرتور بود. لذا عظمت دهشتناک شخصیت معنوی آن کشور در نماینده آن و گاه در تندیسهای بزرگ آن نماینده نشان داده میشود، و اما اقتدار فوق العاده و خارق العاده آنان؛ از آنجا که بیشتر اقداماتشان براساس تخریب و لذتهای اشتها برانگیز است، به صورت اقتداری فوق العاده دیده میشود، زیرا تخریب آسان است. یک کبریت روستایی را به آتش میکشد. مسائلی که اشتهای انسان را میگشاید نیز به دلیل تمایل نفس خیلی زود سرایت میکنند.
در روایت است: «در آخر الزمان یک مرد بر چهل زن نظارت دارد». اللهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ؛ این روایت دو تأویل دارد: تأویل اول: در آن زمان نکاح مشروع کم شده یا مانند آنچه در روسیه هست از میان میرود. کسی که از دلبستن به یک زن اجتناب میکند و بلاتکلیف است شَبان چهل زن بدبخت میشود. تأویل دوم: کنایه از این است که در زمان فتنه مذکور بیشتر مردان در جنگها از بین میروند و براساس حکمتی تولد دختران افزایش مییابد. آزادی کامل زنان موجب افزایش شدید زبانههای شهوت زنانگی میشود و آنان به طور فطری بر مردانشان غلبه مییابند و باعث میشوند فرزندانشان به شکل خودشان شوند لذا به امر الهی تعداد دختران بسیار افزایش مییابد.
در روایت هست: «روزِ نخست دجال، یک سال است، روز دوماش، یک ماه، روز سوماش، یک هفته، و روز چهارماش یک روز». لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ ؛ این روایت دو تأویل دارد: تأویل اول: کنایه و اشارت است بر این که دجال بزرگ در دایره قطب شمال و طرف شمال ظهور خواهد کرد، زیرا تمام سال در موقعیت قطب شمال یک شبانه روز است. اگر کسی روزی در فصل تابستان با قطار به این سمت بیاید، خورشید یک ماه تمام غروب نمیکند. حال اگر روزی با اتومبیل بیاید، خورشید یک هفته تمام دیده میشود. من در زمان اسارتام در روسیه نزدیک این منطقه بودم. پس خبر اعجاز انگیز روایت مذکور این است که دجال بزرگ از شمال به این سو تجاوز خواهد کرد. تأویل دوم: با بلاغتی بسیار عظیم به امتاش خبر داده است که «هم دجال بزرگ و هم دجال جهان اسلام سه روز به معنی سه دورهی استبداد دارند. دجال در روز اول، یعنی در یک دورهی حکومتاش چنان کارهای بزرگی میکند که آنها را در سیصد سال هم نمیتوان انجام داد. روز دوم یعنی در دوره دوم در یک سال کارهایی به انجام میرساند که در سی سال هم نمیتوان انجام داد. روز و دوره سوم نیز تغییر و تبدیلهایی را که در یک سال انجام میدهد در ده سال هم نمیتوان انجام داد. روز چهارم یا در دوره چهارم اوضاعاش عادی میشود، کاری نمیکند و سعی میکند وضعیت را به همان شکل که هست نگاه دارد».
در روایت قطعی و صحیح است: «عیسی (ع) دجال بزرگ را میکُشد». وَ ال۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ ؛ این روایت نیز دو وجه دارد: وجه نخست این است: کسی میتواند دجال وحشتناکی را که با تصرفات استدراجی مانند سحر و هیپنوتیزم و احضار ارواح از خود حفاظت و دیگران را تسخیر میکند از بین ببرد و مشرب و مسلکاش را تغییر دهد که دارای خوارق و معجزات باشد و عموم خلق نیز پذیرایش باشند. آن شخص عیسی (ع) است که بیشتر از همه با این مسأله مرتبط بوده و پیامبر بیشترین شمار پیروان و علاقمندان است. وجه دوم نیز این است که شخص دجال با شمشیرِ شخص عیسی (ع) به قتل میرسد و این روحانیون عیسوی هستند که شخص معنوی و مجسمه عظیم و دهشتناک بیدینی و مادهپرستی را که دجال ایجاد کرده نابود میکنند و فکر کفرآمیز او را که انکار الوهیت است از بین میبرند. روحانیون مذکور حقیقت دین عیسوی را با حقیقت اسلام در هم میآمیزند و با توان و قدرت بهدست آمده دستگاه دجال را متلاشی نموده، اندیشه او را نابود خواهند کرد. حتی روایتی هست که میگوید: «حضرت عیسی (ع) میآید و در نماز به حضرت مهدی (ع) اقتدا کرده و تابع او میشود» که به همبستگی مذکور و حاکمیت حقیقت قرآن و پیروی از آن اشاره دارد.
در روایت هست: «قدرت مهم دجال، یهود است. یهودیان با علاقه تابع او میشوند». اَللَّهُ اَعْلَم؛ میتوان گفت بخشی از تأویل این روایت در روسیه عملی شده است، زیرا شمار زیادی از یهودیان که متحمل ظلم همه حکومتها بودهاند در کشور آلمان گرد هم آمدند و برای گرفتن انتقام، با ایفای نقش مهمی در تأسیس کمیته کمونیست، فرد وحشتناکی به نام «تروتسکی» را که یهودی بود، ابتدا به سرفرماندهی روسیه، آنگاه به جانشینی لنینِ مشهور که تربیت شده خودشان بود در رأس حکومت روس قرار دادند و به این ترتیب این کشور را با خاک یکسان کردند و دستاورد هزار ساله آن را خاکستر نمودند. آنها به این صورت کمیته دجال بزرگ و بخشی از اقدامات آن را به نمایش گذاشتند. نیز به دخالت در امور سایر دولتها پرداختند و ضربههای مهمی بر آنها وارد کردند.
همچنان که اجمال واقعه یأجوج و مأجوج در قرآن آمده، بخشی از تفصیل آن نیز در روایات ذکر شده است. این تفصیلات به محکمی اجمال مذکور که از محکمات قرآنیست نمیباشند، و تا حدی متشابه بهشمار رفته، نیازمند تأویل هستند. حتی به دلیل مداخله اجتهاد راویان، بهتر است این قبیل روایات را تعبیر کرد. آری، لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ ؛ یک تأویل مطلب این است: قبایل منچور و مغول که در زبان آسمانی قرآن یأجوج و مأجوج خوانده میشوند در زمانهای گذشته قبایل دیگری از چینِ ماچین را با خود همراه ساخته، آسیا و اروپا را بارها مورد تاخت و تاز قرار دادند. روایات آمده در این باره کنایه و اشاره به این حقیقت است که آنها در آینده نیز مانند گذشته جهان را زیر و رو خواهند کرد. حتی الان هم افراد مهم آنارشیسم در بین کمونیستها از آنها هستند. آری، در انقلاب فرانسه، سوسیالیسم با بذر و القای آزادی خواهی پا به عرصه گذاشت و تولد یافت. سوسیالیسم به تخریب قسمی از مقدسات پرداخت، لذا اندیشهیی که مبتنی بر آن بود سرانجام سر از بلشویسم درآورد. بلشویسم نیز مقدسات اخلاقی و قلبی و انسانی فراوانی را تخریب کرد؛ به همین دلیل بذرهایی که کاشتند آنارشیسم را نتیجه خواهد داد که هیچ قید و حرمتی نمیشناسد، زیرا اگر حرمت و مرحمت از قلب انسان بیرون رود، عقل و هوش، او را به جانوری به غایت وحشتناک و غدار تبدیل میکند؛ طوری که او را با هیچ سیاستی نمیتوان کنترل کرد؛ بنابراین مکان و جایگاه واقعی اندیشه آنارشیسم در میان تودههای یغماگر و انبوه ستمدیده و عقب مانده در تمدن و حاکمیت خواهد بود. انسانهای موافق با شرایط مذکور نیز منچور و مغول و قسمی از قبایل قرقیز هستند که مسبب ساخت دیوار چین که یکی از عجایب هفتگانه جهان است در چین ماچین در مسافتی چهل روزه شدند. ذات احمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام که خبر مجمل قرآن را تفسیر میکند مطلب فوق را محققانه و مبتنی بر معجزه به ما اطلاع داده است.
در روایت بدان مناسبت که عیسی (ع) دجال را میکشد آمده است: «پیکر دجال بسیار عظیم است؛ طوری که از مناره مرتفعتر دیده میشود، اما حضرت عیسی (ع) نسبت به او بسیار کوچک است . . .» لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ ؛ یک تأویل مطلب باید این باشد: اشاره و کنایه به این حقیقت است که کمیت جماعت روحانی و مجاهدی که به نور ایمان، عیسی (ع) را شناخته و تابع او شدهاند نسبت به لشکر مادی و علمیِ ارتش و دانشگاه دجال بسیار اندک و مختصر است.
در روایت هست: «روزی که دجال خروج میکند همه دنیا خبرش را میشنوند. طی چهل روز تمام جهان را میگردد و درازگوش خارقالعادهیی دارد». اَللَّهُ اَعْلَم؛ تأویل این نوع روایات به شرط صحیح بودنشان چنین است: این قبیل روایات به صورت معجزه، خبر میدهند که «در زمان خروج او وسایط خبررسانی و سیاحت ترقی چشمگیری میکنند، چنان که حادثهیی را میتوان در یک روز به گوش همه جهانیان رساند. با رادیو فریاد بر میآورد و ساکنان شرق و غرب همه میشنوند؛ و تمام جرایدش نیز خبر آن را منتشر میکنند. فردی در چهل روز دنیا را خواهد گشت و هفت قاره و هفتاد دولت را خواهد دید و سیر خواهد کرد». بدین گونه ده قرن قبل از ظهور دجال به طور اعجاز آمیز از تلگراف، تلفن، رادیو، قطار و هواپیما خبر میدهد. جهانیان خبر دجال را نه به حیث دجال بودنش که به عنوان حاکمی بسیار مستبد خواهند شنید. گشت و گذار او هم برای استیلا یافتن بر مناطق مختلف نیست، بلکه برای برپایی فتنه و گمراه کردن انسانهاست. مرکب و درازگوشی که سوار میشود نیز یا قطار است که یک گوش و سرش مانند دودکش جهنم، آتش پس میدهد و گوش دیگرش مانند بهشت دروغین به زیبایی تزیین و فرش شده است. دشمناناش را به سمت سری که آتشین است میفرستد و دوستاناش را به سوی سری که محل ضیافت است. یا این که الاغ و مرکب او اتومبیلی دهشتناک یا هواپیما یا . . . باید سکوت کرد!
در روایت هست که: « اگر امتام در راه راست مداومت کند یک روز خواهد داشت». یعنی براساس سرّ آیهی فٖى يَو۟مٍ كَانَ مِق۟دَارُهُٓ اَل۟فَ سَنَةٍ (سجده: ٥) هزار سال حاکمانه و کامل زندگی خواهد کرد. اگر در راه راست مداومت نکند نیم روز مهلت دارد، یعنی فقط پانصد سال حاکمیت و غلبه خود را حفظ میکند. اَللَّهُ اَعْلَم؛ این روایت از قیامت خبر نمیدهد، بلکه از حاکمیت برتر و سلطنت خلافت بحث میکند که عین حقیقت و معجزه غیبیه بوده و عیناً اتفاق افتاده است، زیرا در پایان خلافت عباسی اهل سیاست تداوم در راه راست را از دست دادند و همین بود که خلافت مذکور پانصد سال عمر کرد. اما مجموعه امت راه راست را گم نکرد، پس خلافت عثمانی به یاری آمد و حاکمیت را تا هزار و سیصد سال ادامه داد. آنگاه سیاستمداران عثمانی هم نتوانستند راه راست را ادامه دهند، لذا این حکومت هم توانست پانصد سال توأم با خلافت به حاکمیت خود ادامه دهد. خلافت عثمانی با اضمحلال خود خبر اعجازآمیز این روایت را تأیید کرد. در رسالههای دیگر هم از این حدیث سخن گفتهایم پس در اینجا به همین مقدار اکتفا می کنیم.
در روایات خبرهای مختلفی هست درباره حضرت مهدی (رض) که از آل بیت نبوی و از علایم آخر الزمان میباشد، حتی برخی از اهل علم و اهل ولایت به ظهور او در گذشته حکم دادهاند. اللهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ، یکی از تأویلهای این روایتهای مختلف چنین است: مهدی بزرگ وظایف متعددی دارد. او در عرصههای گوناگون مانند عالم سیاست، دیانت، سلطنت و جهاد اقداماتی خواهد داشت؛ از آنجا که در زمان ناامیدی امت در هر عصر، مردم محتاج نوعی مهدی هستند که قدرت معنوی آنها را تأیید و به آنها یاری برساند، یا اینکه به احتمال کمک او در زمان مناسب نیاز دارند؛ پس رحمت الهی موجب میشود در هر دوره و عصری نوعی مهدی از میان آل بیت برخیزد و از شریعت جدش محافظت کرده سنت او را احیا نماید. برای مثال، اشخاصی مانند «مهدی عباسی» که در عالم سیاست بخشی از مسئولیتهای مهدی بزرگ را اجرا کرده، و کسانی چون «غوث اعظم، شاه نقشبند، اقطاب اربعه و دوازده امام» که در عالم دیانت قسمتی از وظایف مهدی بزرگ را انجام دادهاند نیز در روایاتی که پیرامون مهدی وارد شده مدار نظر محمد عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام بودهاند؛ لذا در روایات مذکور اختلاف ایجاد شده و تعدادی از اهل حقیقت گفتهاند: «او در گذشته ظهور کرده است». به هر حال از آنجا که این مسأله در رساله نور بیان شده، موضوع را بدانجا ارجاع داده و در اینجا همین قدر میگوییم: «هیچ خاندان متحد، قبیله کاملاً موافق با یکدیگر و جمعیت و جماعت منوّری در دنیا نیست که به قبیله و جمعیت و جماعت و خاندان آل بیت برسد». آری، آل بیت که صدها قهرمان قدسی را تربیت کرده، هزاران فرمانده معنوی را در رأس امور امت گمارده و از خمیرمایه حقیقت قرآن و نور ایمان و شرف اسلام تغذیه نموده و تکامل یافته است، بیشک در آخر الزمان با احیا و اعلان و اجرای شریعت محمدی و حقیقت فرقانی و سنت احمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام، حقانیت و کمال عدالت مهدی بزرگ که فرمانده آنان است را به دنیا نشان خواهند داد و این امری کاملاً معقول و در عین حال لازم و ضروری و مقتضی اصول و قواعد موجود در حیات اجتماعی انسانهاست . . .
مربوط است به برآمدن خورشید از مغرب و ظهور دابةُ الارض از زمین. طلوع خورشید از مغرب، علامتی در مرتبه بداهت از نشانههای قیامت است؛ و به عنوان حادثهیی آسمانی به دلیل همین بداهت، درِ توبه را که به اختیار عقل مربوط است میبندد، لذا معنا و تفسیرش آشکار بوده و نیازی به تأویل ندارد، اما میتوان گفت: اَللَّهُ اَعْلَم؛ سبب ظاهری چنین اتفاقی این است که قرآن در حکم عقل در مغز کره زمین میباشد و با تهی شدن کره زمین از این عقل، زمین دیوانه شده و به اذن الهی سر به سیارهیی دیگر میکوبد و حرکتاش برعکس میشود، یعنی حرکتی که از غرب به شرق بود با اراده ربانی تبدیل به حرکتی از شرق به غرب میشود، لذا خورشید از مغرب طلوع میکند. آری، اگر قوه جاذبه قرآن که حَبْلُ الله المتین است و موجب پیوند محکم زمین با خورشید و فرش با عرش است از میان برخیزد بند کره زمین باز میشود و رها و بلاتکلیف، برعکس و بینظم حرکت میکند و خورشید از غرب بر میآید. تأویلی هم هست که میگوید بر اثر برخورد کرات، قیامت به امر الهی برپا میشود. اما دابة الارض: در این باره در قرآن اشارهیی بسیار مختصر و بیان و گفتاری کوتاه از لسان حال آن موجود وجود دارد؛ درباره تفصیل موضوع، من فعلاً مانند مسائل دیگر نظر قطعی نمیتوانم بدهم، لیکن تنها میتوانم بگویم: لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ ؛ همچنان که بلا و آفت ملخ و شپش بر قوم فرعون و مرغان ابابیل بر قوم ابرهه که میخواستند کعبه را ویران کنند مسلط شد، حیوانی از زمین بیرون میآید تا طی حکمتی الهی کسانی را که دانسته و با علاقه بهواسطه فتنه سفیان و دجالها، سرگرم عصیان و طغیان شده و با هرج و مرج طلبیِ یأجوج و مأجوج دچار کفرگویی و کفران نعمت و بیدینی و وحشیگری و فساد شدهاند بر سر عقل آورد؛ حیوان مذکور بر آنها غلبه کرده، و همه جا را زیر و زبر میکند. اَللّهُ اَعْلَم، دابهی مورد بحث باید یک نوع باشد، زیرا فرد واحد هر قدر هم که بزرگ باشد نمیتواند در هر جا و به هر کس دست یازد. به نظر میرسد منظور یک گروه حیوانی وحشتناک است. با اشارهیی که در آیه اِلَّا دَٓابَّةُ ال۟اَر۟ضِ تَا۟كُلُ مِن۟سَاَتَهُ ( سبأ: ١٤) وجود دارد حیوان مزبور که دابة الارض نامیده میشود کرم درخت است. این حیوان استخوان انسانها را چون درخت خواهد جوید و از دندان تا ناخن در همه جای پیکر انسان جای خواهد گرفت. مؤمنان به برکت ایمان و به دلیل کناره گیری از فسق و فجور و رفتارهای سوء نجات مییابند. در اشاره به همین مطلب است که آیه مذکور حیوان یاد شده را در خصوص ایمان به سخن وا داشته است. رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذ۟نَٓا اِن۟ نَسٖينَٓا اَو۟ اَخ۟طَا۟نَا سُب۟حَانَكَ لَا عِل۟مَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّم۟تَنَٓا اِنَّكَ اَن۟تَ ال۟عَلٖيمُ ال۟حَكٖيمُ
همچنان که در روایات به حضرت عیسی (ع) نام مسیح داده شده است، هر دو دجال را هم مسیح مینامند و در همه روایتها چنین آمده است: «مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ ... مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ» حکمت و تأویل این مطلب چیست؟ پاسخ: اَللَّهُ اَعْلَم؛ حکمتاش این است: همچنان که عیسی (ع) به امر الهی قسمی از تکالیف سنگین شریعت موسوی را ملغی کرد و برخی لذتها همچون شراب را حلال اعلام نمود؛ دجال بزرگ هم با حکم و اغوای شیطان احکام شریعت عیسوی را منتفی میکند، روابط حاکم بر حیات اجتماعی مسیحیان را در هم میریزد و زمینه را برای آنارشیسم و آمدن یأجوج و مأجوج مهیا میسازد. سفیان نیز که دجال عالم اسلام است میکوشد برخی از احکام ابدی شریعت محمدی عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام را بر اثر وسوسههای نفس و شیطان از میان بردارد و پیوندهای مادی و معنوی حیات بشری را تخریب نموده، نفسهای سرکش و سرمست و لاابالی را رها و یله کند و حلقههای نورانی مانند مهربانی و احترام را از بین ببرد و با دادن آزادی اجباری به مردم، آنها را در باتلاق هوسهای متعفن به جان هم اندازد و آزادیای که عین استبداد است به آنها بدهد و عرصه را برای آنارشیسمی وحشتناک بگشاید. در آن حال آن انسانها را به جز با استبداد شدید نمیتوانند تحت کنترل قرار دهند.
در روایات از اقدامات خارق العاده و قدرت و شوکت بسیار زیاد هر دو دجال سخن گفته شده است. حتی خبر دادهاند که برخی انسانهای بدبخت برای آنها نوعی الوهیت قایل میشوند، سبب این مطلب چیست؟ پاسخ: اَل۟عِل۟مُ عِن۟دَ اللّٰهِ؛ اینکه اقدامات خارق العادهیی انجام میدهند بدان دلیل است که بیشتر کارهایشان تخریب یا تشویق به هوی و هوس است؛ لذا این قبیل کارهای خارق العاده به سهولت انجام میگیرد. این است که در روایتی گفته میشود «یک روزشان برابر یک سال است». یعنی کاری را که در یک سال انجام میدهند نمیتوان در سیصد سال انجام داد، اما اینکه اقتدارشان بسیار فوق العاده به نظر میرسد دارای چهار جهت و سبب است: جهت و سبب اول: در دولتهای بزرگِ مستبدِ آنها بر اثر استدراج، پیشرفتها و حسناتی که به پشتوانه ارتشهای جسور و ملت کوشا حاصل آمده به ناحق به آنها نسبت داده میشود و این امر موجب میشود متوهمانه گمان شود صاحب اقتداری به اندازهی هزاران نفر میباشند. این در حالیست که براساس حقیقت و علی القاعده، محاسن نیکو، افتخار و غنایم بهدست آمده در نتیجهی تلاش و فعالیت یک جماعت، باید بین افراد همان جماعت تقسیم گردد. سیئات و تخریبها و ضایعات حاصل آمده را نیز باید به بیتدبیری و قصور رییس نسبت داد. برای مثال اگر یک گردان، قلعهیی را فتح کند غنایم و افتخارات متعلق به سرنیزهداران خواهد بود و اگر بر اثر بیتدبیری خساراتی وقوع یابد مربوط به فرمانده است. در مخالفت کامل با این اصل اساسیِ حق و حقیقت، پیشرفتهای مثبت و نیکوییها را به آن سردمداران ترسناک نسبت میدهند و اقدامات منفی و پلیدیها را به ملت بیچاره؛ لذا اشخاصی که لایق نفرت عمومی هستند به جهت استدراج، مظهر محبت عام این دسته از اهل غفلت قرار میگیرند. جهت و سبب دوم: هر دو دجال با بیشترین استبداد، ستمگری، خشونت و وحشت رفتار میکنند لذا در ظاهر بیشترین اقتدار را از خود بروز میدهند. آری، استبداد آنها چنان عجیب است که زیر پوشش قوانین، در مقدسات و مسائل وجدانی و حتی در طرز پوشش مردم دخالت میکنند. گمان میکنم در زمانه اخیر، آزادی خواهان تُرک و مسلمان با حس قبل از وقوعی این استبداد وحشتناک را حس کرده، تیرهایی پرتاب کرده و حمله نمودهاند. لیکن فریب خورده به سوی هدفی اشتباه و در جبههیی نادرست دست به حمله زدهاند. صحبت از ظلم و استبدادی است که در آن به خاطر یک نفر، صد روستا را تخریب و صدها بیگناه را با مجازات و تبعید آواره میکنند. جهت و سبب سوم: هر دو دجال همکاری کمیته پنهان یهودیان را که در فکر انتقام گرفتن شدید از اسلام و مسیحیت است به دست آورده و از پشتیبانی کمیته دهشتناکی که زیر پوشش آزادی زنان قرار دارد برخوردار میباشند. دجال اسلام حتی کمیتههای فراماسونی را فریفته و از حمایت آنها بهرهمند است، لذا گمان میشود از قدرت و اقتدار دهشتناکی برخوردار است. براساس استخراج برخی از اهل ولایت دانسته میشود دجال سفیانی که در رأس دولت اسلامی قرار میگیرد صدر اعظمی بسیار مقتدر، نابغه و فعال مییابد که علاقهیی به تظاهر ندارد، و به شأن و شرف که امری شخصیست اهمیتی نمیدهد؛ همچنین سر فرماندهیی مییابد به غایت جسور و مقتدر و متین و پرتحرک که خود را برای شهرتپرستی خُرد و حقیر نمیکند. دجال اینان را به تسخیر خود در میآورد. اقدامات فوقالعاده و داهیانه آنها را با سوء استفاده از بیریاییشان به خود نسبت میدهد و بدین واسطه تجدد و انقلاب و ترقیات ارتش و حکومت را که ریشه در شدت احتیاج حاصل از انقلاب جنگ جهانی دارد به نام خود تمام کرده و توسط مدیحه سرایان چنین تبلیغ میکند که دارای اقتداری بسیار شگفت و فوق العاده است. جهت و سبب چهارم: دجال بزرگ ویژگیهای تسخیر کنندهیی چون احضار ارواح دارد. دجال اسلام نیز در یکی از چشمان خود مانیهتیزمی تسخیر کننده دارد. حتی در روایات هست که «یکی از چشمان دجال کور است» و به این ترتیب نظرها را متوجه چشم او میکنند؛ نیز در روایات آمده است یکی از چشمان دجال بزرگ کور و یک چشم دجال اسلام نیز نسبت به چشم دیگرش نابیناست؛ بیان این مطلب در حدیث به این نکته اشاره دارد که آنها چون کافر مطلقاند یک چشم دارند که با آن فقط و منحصراً دنیا را میبینند؛ آنها چشمی برای دیدن آخرت و عاقبت ندارند. من در عالمی معنوی دجال اسلام را دیدم. نوعی مانیهتیزم تسخیر کننده را در یک چشم او شخصاً مشاهده کردم و دانستم که او کاملاً منکر است. او با جرأت و جسارتی که ریشه در همین انکار مطلق دارد به مقدسات حمله میکند. عوام الناس حقیقت احوال را نمیدانند، لذا گمان میکنند او دارای اقتدار و جسارتی فوق العاده است. وانگهی یک ملت قهرمان و باافتخار در هنگامه مغلوبیت و شکست، به ماهیت پنهان و وحشتناک چنین فرمانده باشکوه و موفق و تیزهوش و آیندهدار و اما غرق در استدراج نگاه نمیکند و با غیرت قهرمانیاش او را تشویق کرده، روی سر خود میگذارد و درصدد پوشاندن گناهاناش بر میآید. از روایتها در مییابیم که ارتش قهرمان و مجاهد و ملت دیندار، با نور ایمانی که در روح خویش دارند و در پرتو قرآن، حقیقت حال را در خواهند یافت و درصدد بازسازی تخریبات شدید فرمانده مذکور برخواهند آمد.
که شامل سه واقعه غریب زیر است: واقعه نخست: روزی رسول اکرم عَلیهِ الصَّلاةُ و السّلام در میان کودکان یهودی کودکی را به حضرت عمر (رض) نشان داد و گفت: «صورت او را ببین» حضرت عمر(رض) گفت: «حال که چنین است من او را میکشم». پیامبر فرمود: «این کودک اگر سفیان و دجال اسلام باشد تو نمیتوانی او را بکشی؛ اگر هم نباشد نمیتوان کسی را به صرف شباهتاش به او کشت». این روایت ضمن آنکه اشاره دارد صورت او در زمان حاکمیتاش در بسیاری چیزها دیده خواهد شد، بر این نکته نیز تأکید دارد که سفیان در میان یهودیان به دنیا خواهد آمد. عجیب است حضرت عمر (رض) در برابر کودکی که صورت او را دارد به حدی شدت و خصومت نشان میدهد که میخواهد او را بکشد. با این حال سفیان، حضرت عمر را به عنوان یکی از ممدوحان خویش بیش از همه میپسندد، از او تعریف و تمجید کرده و بارها با سپاسگزاری از وی یاد میکند. واقعه دوم: خیلیها نقل کردهاند که دجال اسلام با کنجکاوی معنای سوره وَ التّٖينِ وَ الزَّي۟تُونِ را میپرسد. عجیب است عبارت اِق۟رَا۟ بِاس۟مِ رَبِّكَ در سوره اقرأ که بلافاصله بعد از سوره اِنَّ ال۟اِن۟سَانَ لَيَط۟غٰى است با معنایی که دارد و بر اساس علم جفر به زمان این دجال و شخص او اشاره کرده و خاطر نشان میسازد که با طغیانگری به مساجد و اهل نماز تعدی خواهد کرد. معلوم میشود او که فردی استدراجیست سورهیی کوچک را با خود مرتبط میداند، اما او اشتباه کرده و به خطا خانه همسایه را دق الباب میکند. واقعه سوم: در روایتی گفته میشود:«دجال اسلام از اطراف خراسان ظهور میکند». لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ؛ یکی از تأویلهای مطلب این است: ملت تُرک که جسورترین و قدرتمندترین و پرجمعیتترین قوم در مشرق زمین و قهرمانترین لشکر در میان مسلمانان است در زمان بیان روایت مذکور در اطراف خراسان بوده و هنوز آناتولی را وطن خود اختیار نکرده بودند، لذا با ذکر مسکن آن روز آنان، اشاره دارد که دجال سفیانی در بین آنها ظهور خواهد کرد. عجیب است؛ بسیار عجیب است که دجال، تلاش میکند از تُرکگرایی و ملت تُرک که هفتصد سال چون شمشیری الماسین، با افتخار و رعد آسا در دست اسلام و قرآن بوده است موقتاً در برابر برخی شعایر اسلامی سوء استفاده کند، البته او موفق نخواهد شد و عقب نشینی خواهد کرد. از روایات در مییابیم که «ارتش قهرمان، مهار خود را از چنگ او میرهاند». وَاللّٰهُ اَع۟لَمُ بِالصَّوَابِ لَا يَع۟لَمُ ال۟غَي۟بَ اِلَّا اللّٰهُ

