بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ اِنَّا جَعَل۟نَا مَا عَلَى ال۟اَر۟ضِ زٖينَةً لَهَا لِنَب۟لُوَهُم۟ اَيُّهُم۟ اَح۟سَنُ عَمَلًا وَاِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَي۟هَا صَعٖيدًا جُرُزًا وَمَا ال۟حَيٰوةُ الدُّن۟يَٓا اِلَّا لَعِبٌ وَلَه۟وٌ Bu söz, iki âlî makam ve bir parlak zeylden ibarettir. Allah (sw) Mwingi wa huruma, Mwenye kurehemu, Mwingi wa hekima Muundaji ambaye ameutengeneza ulimwengu huu katika muundo wa karamu na sherehe kwa ajili ya ulimwengu wa roho na viumbe vya kiroho akaupamba na nakshi za ajabu ya majina yake yote, ameivika kila roho iwe kubwa au ndogo ya daraja ya juu au chini, ndani ya mwili uliopendezeshwa kwa hisia, zinazolingana nayo na ni muafaka kwa kunufaika na vitu vizuri anuwai bila ya idadi na neema katika sherehe, humpa kiumbe mwenye mwili na kuituma mara moja katika hali yake, na anagawanya sherehe ambayo ni kunjufu mno kwa kuzingatia vyote muda na mahali, ndani ya karne, miaka, misimu, na hata siku na sehemu zake, na kuzifanya zote kuwa ni sikukuu tukufu kwa muundo wa gwaride za makundi ya viumbe wake wote na roho na sanaa ya mimea na majani. Hasa sura ya ardhi wakati wa machipuo na majira ya kiangazi, ni msururu wa sherehe za makundi ya viumbe wadogo wenye kung’ara sana na kuvutia mitazamo ya viumbe wa kiroho na malaika na wakazi wa mbinguni katika ngazi za juu za ulimwengu kwa wale wanaotafakari na kuchunguza ni mahali pa kuakisi picha ya kustaajabisha sana, akili inashindwa kuielezea kwenye uso wa kudhihirisha majina matukufu ya Mwingi wa rehema Mwenye kurehemu na Mtunuku wa maisha katika karamu hii tukufu na sherehe ya kifalme majina matukufu ya mtawala na mwenye kufisha hujitokeza pamoja na kifo na kutengana, na hili liko wazi haliendani na rehema inayokienea kila kitu. وَسِعَت۟ رَح۟مَتٖى كُلَّ شَى۟ءٍ Hata hivyo, kwa uhakika kuna njia mbali mbali kwamba inaendana na moja ya hizo ni hii: Baada ya kila kundi la viumbe kumaliza zamu yake katika gwaride na kupatikana kwa matokeo yaliyohitajika katika gwaride hilo, katika njia ya huruma Mkarimu mno na Muumba Mwingi wa huruma anawafanya wahisi kuchoka na kutopendezwa na ulimwengu, na kuwakirimu matakwa ya kupumzika na kutamani kuhamia katika ulimwengu mwingine ambako wataachiliwa huru na kuachana na majukumu yao ya maisha. Zaidi ya hivyo haipo mbali na rehema isiyo na kikomo za Mwingi wa rehema kwamba kama anavyotunuku cheo cha ushahidi kwa askari anayefariki kwa ajili ya majukumu yake akiwa anapigana, na kuzawadiwa kondoo achinjwe kama kafara, kuipa uwepo wa mwili wa kudumu huko akhera na cheo cha kuwa ni mlima kwa Mmiliki wake katika daraja la sirat , kama Buraq, kadhalika na wanyama wengine na viumbe wenye roho ambao wanakufa wakati wakitimiza majukumu yao ya kimamlaka ya kiungu ya kipekee kwa maumbile yao na katika kutii amri tukufu, na ambao wanasumbuka na mashtaka makubwa haielekei kwamba yapasa kuwepo kwa ajili yake katika hazina yake iliyojaa rehema zake aina ya malipo ya kiroho, na aina ya mshahara inayolingana na uwezo wao, na kwamba wao wasitaabishwe kinyume na stahiki yao katika kuhama ulimwengu huu, hakika, kwamba wanatakiwa kufurahishwa hakuna ajuaye yasiyoonekana isipokuwa Allah (sw). Hata hivyo, japokuwa mwanadamu ni mtukufu zaidi kuliko viumbe wote wenye roho na wanaonufaika zaidi katika sherehe kwa kuzingatia vyote viwili ubora na kiasi, wamekamatwa na ulimwengu na kumezwa ndani yake. kama kazi ya rehema, ambayo Mwingi wa rehema ameweka ndani yake katika hali ya mawazo ambapo anahisi kutopendezwa na ulimwengu na anatamani kusafiri kuelekea katika makao ya furaha ya kudumu. Mwanadamu ambaye utu wake haujapondokea katika upotevu hufaidika kutokana na hisia hiyo ya kiakili, na kuondoka na moyo wenye utulivu. Sasa, kwa namna ya mifano, tutaelezea vipengele vitano vinavyoleta hisia hiyo akilini. Kwanza: Kwa kuonesha katika majira ya uzee muhuri wa uzuri wa mpito na kuanguka na vitu vya kufurahisha katika ulimwengu huu na maana yake bora vinamfanya mtu awe mwenye kuchukia ulimwengu na kumsababisha atafute mahala anapopapenda pa kudumu badala ya Mahala pa mpito. Pili: Kwa kuwa asilimia tisini na tisa ya marafiki wote ambao mtu ameambatana nao, wameacha ulimwengu huu na kuondoka, na kuweka makazi katika ulimwengu mwengine, anasukumwa kwa mapenzi yake anayohisi moyoni, yanampa kutamani mahala walikoenda na kumfanya akutane na mauti na muda uliopangwa, kwa furaha. Tatu: Kupitia vitu halisia, humfanya mtu atambue udhaifu usio na kikomo na hali ya kushindwa iliyoko kwa mwanadamu, na kujua kiasi gani majukumu ya maisha yalivyo mazito na kuamsha ndani yake matamanio makubwa ya kupumzika, na matakwa ya dhati kabisa ya kwenda ulimwengu mwingine. Nne: Kupitia mwanga wa imani inaonesha katika moyo wa muumini kuwa kifo sio kumalizika, bali ni kubadili makazi; kwamba kaburi sio kinywa cha kisima chenye giza bali ni mlango wa kuelekea ulimwengu uliojaa nuru, na kwamba mng’aro wake ni kwa wote, dunia ni kama jela kulinganisha na akhera. Ili kuachwa huru kutoka katika jela hii ya ulimwengu huu, na kuingia mabustani ya peponi na kuvuka usumbufu wa maisha ya kimwili kwenda katika ulimwengu wa mapumziko, na uwanja wa kupaa kwa roho kukomboka haraka kutokana na kelele za kusumbua za viumbe na kwenda kwenye uwepo mwingi wa rehema ndio safari. Kwa kweli, ni furaha ya kutamaniwa na maisha ya maelfu. Tano: Kwa kumjulisha mwanadamu ambaye anaisikiliza Qur’an juu ya ujuzi wa hakika uliomo, na kupitia nuru ya ukweli tabia ya kweli ya ulimwengu, inamfanya atambue mapenzi ya ulimwengu na kuambatana nao ni jambo lisilo na maana kabisa. Hii ndio inamwambia mtu yafuatayo, na kuthibitisha: Ulimwengu ni kitabu cha maisha ya milele yanayotazamiwa, herufi zake na maneno hayaashirii kwa nafsi yake yenyewe bali katika msingi na sifa pamoja na majina mingine tunayojifunza maana yake na kuyaelewa, lakini kutoyazingatia mapambo yake, kisha kuondoka. Dunia pia ni shamba, panda na vuna mazao yako, uyatunze, utupe makapi na usiyape umuhimu! Dunia pia ni mkusanyiko wa vioo, vinavyopita kimoja baada ya kingine kila mara hivyo elewa ambaye anayetangaza humo, tazama nuru yake, tambua maonesho ya majina yanayotokeza ndani yake na mpende ambaye maonesho hayo yanamtukuza, na kuambatana na vipande vya vioo ambavyo hatima yake ni kuvunjika na kutoweka! Ulimwengu pia ni mahala pa safari ya biashara, kwa hiyo fanya biashara yako na uje, usifukuzie bila mafanikio misafara ambayo inakukimbia na haikutilii maanani, usijisumbue bure. “Na ulimwengu ni maonesho ya muda mfupi, kwa hiyo utazame, sio kwa sura yake ambayo kwa muonekano ni mbaya, bali tazama sura yake nzuri iliyojificha ambayo inayoonekana katika uzuri wote wa milele, kafanye matembezi ya kufurahisha na kufaidisha kisha urejee, na usile kama mtoto mpumbavu kwa kutoweka kwa mandhari yaoneshayo mionekano mizuri na kuonesha vitu vizuri na usitaharuki! “Ulimwengu pia ni nyumba ya wageni, kwa hiyo kula na kunywa ndani ya mipaka iliyoruhusiwa na Mwenyeji aliye Mkarimu sana aliyeitengeneza, na toa shukrani tenda na uende ndani ya mipaka ya sharia yake, halafu iache bila kutazama nyuma yako, na uende usiingize upumbavu au tabia ya kisafihi, usijishughulishe na vitu visivyo na maana nawe wala kukuhusu, usijiambatanishe na vitu vya kupita na kutazama!” Jambo hili la tano linaonesha siri katika sura ya ndani ya ulimwengu, kupitia kweli za dhahiri kama hizi, kwa kiasi kikubwa inaangazia kutengana nao. Hakika, kwa wanaojua kwao kutengana huwa ni jambo la kulitamani, na kuonesha kwamba kuna ufuatiliaji wa rehema katika kila kitu na kila eneo lake, Qur’an inaashiria hali hizi tano, na aya zake zinaashiria namna nyingine maalum. Msiba ni kwa mtu yule ambaye hana fungu katika hali hizi tano! “USILIE KWA SABABU YA KUKOSA BAHATI!”
Source text is preserved. When a suitable model is available, translation is displayed separately.
Sözler
The Seventeenth Word
Usilie kwa kukosa bahati, Ewe mnyonge, njoo, mtumaini Allah! Tambua kuwa kulia huleta mkosi na pia ni kosa kubwa. Mtafute Mwenye kuleta bahati mbaya, na ujue ni zawadi ndani ya zawadi na furaha. Hivyo acha kulia na ushukuru; Kama ndege, tabasamu kupitia machozi yako! Kama utamkosa Yeye, tambua kuwa dunia yote ni maumivu ndani ya maumivu, mpito na hasara. Hivyo kwanini ulalamikie mkosi mdogo ilhali juu yako kuna majuto makubwa? Njoo umtumaini Allah! Mtumaini Allah! Cheka mbele ya mkosi; nao pia utacheka. Mkosi ukicheka, utapungua; utabadilika. Tambua, Ewe mjeuri, furaha duniani ipo katika kuiacha. Kumjua Allah kunatosha. Iache dunia; mambo yote yatakuwa kwa ajili yako. Kuwa mjeuri ni hasara kabisa; chochote unachofanya, mambo yote yatakuwa dhidi yako. Hivyo hali zote zinahitaji kuiacha dunia hapa. Kuiacha dunia ni kuichukulia kama mali ya Allah, kwa idhini Yake, kwa Jina Lake; Kama unataka kufanya biashara, ni katika kuyafanya maisha haya kuwa ni ya milele. Kama unaitafuta nafsi yako, ni uozo na hakuna msingi. Kama unaitafuta dunia nje, muhuri wa kuondoka haraka umeshagongwa juu yake. Hiyo inamaanisha hakuna thamani katika kuichukua; bidhaa zote katika soko hili zimeoza. Kwa hivyo, songa mbele, bidhaa nzuri zimepangwa baada ya hapo.
Said wa zamani aliyasema haya kwa ulimi wa Said Mpya chini ya mforosadi uliobarikiwa. Ninayemwambia si Ziya Pasha, ni wale wenye kuvutiwa na Ulaya. Anayezungumza si nafsi yangu, ni moyo wangu kwa jina la wanafunzi wa Qur’an. Maneno yote yaliyotangulia ni ukweli; tahadhari, usipotee njia, usikiuke mipaka yao! Usisikilize fikra za Ulaya na uepuke, vinginevyo watakufanya ujutie hilo! Unawaona walio elimika zaidi katika wao, waking’aa kwa walio katika hali ya wastani, Patwa na mshangao: Kuhusu nani, na kwa nani nitalalamika? Qur’an inasema, nami ninasema pia sitageuka nyuma: Nitampa Yeye mashitaka yangu. Sijachanganyikiwa, kama nyinyi. Ninamlilia Mungu wa kweli; Siondoki, kama nyinyi. Nitapigia kelele njia yangu kutoka chini mpaka angani; Sikimbii, kama nyinyi. Kwa kuwa njia yote ya Qur’an ni nuru juu ya nuru; sivunji ahadi, kama nyinyi. Katika Qur’an kuna ukweli na hekima; Nitathibitisha hilo. Sizingatii chochote katika falsafa adui. Katika Kigezo kuna ukweli wa dhahabu; ninachukua mimi mwenyewe, si kuuza, kama nyinyi. Mimi nasafiri kutoka kwa viumbe mpaka kwa Muumbaji; Sipotei njia, kama nyinyi. Mimi hupita katika njia zenye miba, sitembei juu ya miba, kama nyinyi. Kutoka ardhini mpaka kwenye Kiti cha Enzi, ninatoa shukurani; sipuuzii, kama nyinyi. Ninayaangalia mauti na saa teule kama rafiki; siogopi, kama nyinyi. Nitaingia kaburini huku nikitabasamu, si kwa kutetemeka, kama nyinyi. Silioni kama kinywa cha dubwana, malalo ya mnyama wa mwitu, enye kushuka kwenye kutokuwepo, kama nyinyi. Linaniunganisha na marafiki zangu; sichukizwi na kaburi, kama nyinyi. Ni mlango wa Rehema, lango la Nuru, lango la Ukweli; Mimi sijachukizwa nalo; Sitakimbia. Kwa kusema: Kwa Jina la Allah, nitabisha hodi. Sitageuka nyuma yangu wala kutishika. Huku nikisema: Kila sifa njema ni kwa Allah!, Nitalala chini na kupata urahisi. Sitapata taabu wala kubakia upweke. Kwa kusema, Allah ni Mkubwa Zaidi! Nitasikia Wito wa ufufuo na kuinuka, Sitarudi nyuma kutoka kwenye Mkusanyiko Mkuu, au Msikiti Mkubwa. Sitahuzunika, shukurani kwa fadhila ya Kiungu, nuru ya Qur’an, na mwangaza wa Imani; Bila ya kusimama, nitaharakisha, kupaa, kwenda kwenye kivuli cha Kiti cha Enzi cha Mwingi wa Rehema. Allah akipenda, sitapotea, kama nyinyi.

